Kiyev, arxiv şəkli

Defolt uzaqda deyil: anti-Rusiya siyasəti Kiyevi hara aparıb çıxardı

37
(Yenilənib 17:06 19.08.2021)
İri şirkətlərin müflisləşməsi, işsizlik, qiymətlərin, demək olar ki, 200% artması – ekspertlər belə hesab edirlər ki, bütün bunlar Ukraynada böhranı dərinləşdirən səbəblərin tam siyahısı deyil.

BAKI, 19 avqust — Sputnik. Avqustun 24-də Ukrayna müstəqilliyinin 30-cü ilini qeyd edəcək. Həmin gün Kiyevdə vətənpərvərlik ruhunda bir sıra tədbirlər– Silahlı Qüvvələrin paradı və "Müstəqillik DNT-mizdədir" adlı şou keçiriləcək.

Ancaq Ukrayna Dövlət Statistika Komitəsinin hesabatı bunun əksindən xəbər verir: Kiyev hər il müstəqilliyini, ilk növbədə də iqtisadi müstəqilliyini bir qədər də itirir.

Ölkənin niyə illərlə böhran vəziyyətindən çıxa bilmədiyi və anti-Rusiya ritorikasının Ukraynanı necə Qərbin xammal əlavəsinə çevirdiyi barədə Sputnikin icmalında.

Problemlər artır

Ukrayna Dövlət Statistika Komitəsinin hesabatları mənfi rəqəmlərlə doludur. İlin əvvəlindən bu yana istehlak qiymətlərinin artımı 6,5 % təşkil edib. Hər şey bahalaşır: təkcə iyul ayı ərzində şəkərin qiyməti 7%, alkoqollu içkilər və tütün məmulatlarının 0,8%, məişət texnikasının qiyməti isə 0,4% çoxalıb. Elektrik enerjisi və təbii qaz da geri qalmır, onların dəyəri 0,6% artıb. Rabitə və səhiyyə xidmətləri 0,1%, nəqliyyat 1,1% bahalaşıb. Ukrayna Milli Bankının proqnozlarına görə, ilin sonuna kimi qiymətlərin bahalaşması 9,6% təşkil edəcək. Odur ki, hakimiyyət orqanları orta aylıq əməkhaqqının artımından dəm vursalar da (həqiqətən də 2021-ci ildə orta aylıq əməkhaqqı 423 dollardan 532 dollara qədər yüksəlib), sıravi vətəndaşlar bu artımı hiss edə bilmirlər.

Ümumilikdə son 10 il ərzində ölkədə məhsulların qiyməti 200% artıb. Belə böyük bahalaşma sadə vətəndaşların borclarında da özünü göstərir. Ukraynalıların yaşayış Kommunal Təsərrüfatı xidmətlərinə 2 milyard dollardan çox borcu var ki, bu sırada birinci yeri elektrik enerjisi tutur. Məsələ burasındadır ki, ölkənin ən aztəminatlı hissəsi – çoxuşaqlı ailələr və uşaq evlərinə şamil olunan güzəştli tariflər ləğv olunub.

İnfoqrafika: Ukraynada inflyasiya
© Sputnik
İnfoqrafika: Ukraynada inflyasiya

Hər şeydə Rusiyanı günahlandırmaq ənənəsi

Ancaq deyəsən, bütün bu problemlər xalqdan başqa heç kimi narahat etmir. Avqustun 11-də Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenskinin syatında belə bir xəbər peyda olu: ölkə başçısı 2025-ci ilə qədər iqtisadi təhlükəsizlik strategiyasını təsdiqləyib. Bu sənəddə ən mühüm yeri isə Rusiya tutur.

Strategiyaya əsasən, "Ukrayna iqtisadiyyatının dağıdılması" – Rusiya Federasiyasının məqsədyönlü hərəkətidir. Və Ukrayna cəmiyyətindəki sosial gərginlik də bundan qaynaqlanır.

Bütün bu konsepsiyanın nə iqtisadiyyatla, nə də reallıqla heç bir əlaqəsi yoxdur – Rusiya Federasiyası yanında Maliyyə Universitetinin prorektoru, iqtisadi elmlər doktoru Aleksey Zubets belə hesab edir.

"Rusiyanı problemlərin mənbəyi kimi göstərmək cəhdi yalnız təşviqatçıları və iqtisadiyyatdan başı çıxmayan insanları qane edə bilər. Ukrayna iqtisadiyyatı üçün əsas təhdid – bu ölkə hakimiyyətinin vətəndaşlar qarşısında öz öhdəliyini yerinə yetirə bilməməsindədir. Ölkə büdcəsi acınacaqlı vəziyyətdədir. Dünya bazarında kömürün bahalaşması faktı da bundan xəbər verir, çünki Ukraynaya kömür lazımdır, bu ölkə elektrik enerjisini kömürlə işləyən stansiyalardan əldə edir. Ölkə isə onu ala bilmir", – deyə ekspert bildirir.

Ukraynanın Enerji Strategiyaları Fondunun həmsədri Dmitri Maruniç də analoji fikri ifadə edir. O, Sputnikə müsahibəsində İqtisadi Təhlükəsizlik Strategiyasını "adi kağız parçası" adlandırıb. Onun sözlərinə görə, hətta hakimiyyət orqanları Rusiya ilə ticarətin Ukrayna üçün təhlükəli olduğunu bildirsələr də, hamı yaxşı başa düşür ki, ölkə adicə kömürü Rusiyadan almadan keçinə bilməz.

"Rusiyadan kömür gətirməsək, günü sabah bütün Ukraynada işıqlar sönər, bunu hamı yaxşı başa düşür. Rusiyadan kömür tədarükünü əvəzləmək isə mümkün deyil, çünki başqa ölkələrə kömürün pulu ilə yanaşı, nəqliyyat xərclərini də ödəmək lazım gələcək. Üstəlik, limanlar bu qədər kömürü daşımağa qadir deyil, kollaps yaranar. Və qəribə vəziyyət ortaya çıxır: Ukrayna Rusiyadan imtina etsə də, bu mümkün deyil", – deyə Maruniç vurğulayır.

Biznes əsas düşmən olanda

Aleksey Zubets bu fikirdədir ki, mövcud problemlərin əsasını uzun illər bundan əvvəl başlamış proseslər qoyub.

"Ölkəni dəstəkləyən pulu texnoloji cəhətdən mürəkkəb məhsullar istehsal edən iqtisadiyyat verə bilər. Ancaq Ukrayna sənaye potensialını ya itirib, ya da bilərəkdən aradan qaldırıb. Sənaye təməli olmadan vətəndaşların həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq isə mümkün deyil", – deyə Zubets izah edir.

Sıradan çıxarılmış sənaye obyektlərinin siyahısını uzun-uzadı sadalamaq olar. Ukraynanın bir çox müəssisələri Rusiya bazarına yönəldilmişdi və ən güclü böhranla 2014-cü ildə, ölkə Rusiya ilə münasibətləri kəsmək barədə qərar qəbul edəndən sonra üz-üzə qaldı. Nəticədə 2014-cü ildə məşhur Lvov Avtobus Zavodu (LAZ) bağlandı, 2018-ci ildə isə əsas satış bazarı Rusiya olan (2007-2012-ci illərdə istehsal olunan məhsulların 89%-i Rusiyaya göndərilib ) Zaporojsk Avtomobil Zavodu iflasa uğradığını elan etdi. Bu il Sovet İttifaqının bütün təyyarədaşıyan kreyserlərini inşa edən Nikolayevdəki Qara Dəniz Gəmiqayırma Zavodu rəsmi şəkildə ləğv olundu.

Əvvəllər Rusiya ilə əməkdaşlıq edən "Yujmaş" raket-kosmik müəssisəsi də böhran yaşayır. Ötən il Ukrayna hakimiyyəti bu müəssisənin işçilərinə olan əməkhaqqı borcunu ödəmək üçün büdcədən 8 milyon dollar vəsait ayırmaq məcburiyyətində qaldı. "Antonov" aviasiya zavodu Rusiyadan ehtiyat hissələri tədarükü dayanandan sonra, 2016-cı ildən 2019-cu ilə kimi bir dənə də təyyarə buraxa bilmədi.

İstehsalın kütləvi şəkildə dayanması, sözsüz ki, Ukrayna iqtisadiyyatına öz təsirini göstərir. Hazırda Ukrayna Avropanın və keçmiş SSRİ-nin ən yoxsul ölkəsi sayılır. Bu faktı hakimiyyətdə olan "Xalqın xidmətçisi" partiyası da etiraf etmək məcburiyyətində qalıb.

"Əgər biz Ukraynada adambaşına düşən Ümum Daxili Məhsulu Polşa ilə müqayisə etsək, görərik ki, polyaklara çatmaq bizə 30-40 il lazımdır, özü də bir şərtlə ki, Polşa yerində dayansın", – deyə "Xalqın xidmətçisi" partiyasının deputatı, Parlamentin Maliyyə Komitəsinin rəhbəri Daniil Getmantsev bəyan etmişdi.

Avropa kömək etməyəcək

Aleksey Zubtsov bu fikirdədir ki, davam edən sənayesizləşdirmə Ukraynanı Qərbin xammal əlavəsinə çevrilib.

Hazırda Ukraynada dənli bitkilərin istehsalı sahəsi inkişaf etdirilir və bu ölkə kənd təsərrüfatında xarici investorlara bel bağlayır. Əvvəllər ekspert qida istehsalının beynəlxalq şirkətlərin hesabına böyüyə biləcəyini dəfələrlə vurğulamışdı. Ancaq başa düşmək lazmıdır ki, buğda istehsalı böyük işçi qüvvəsi tələb etmir. Belə çıxır ki, iqtisadiyyatın bu qolu ukraynalıları iş yerləri ilə təmin etməyəcək və miqrasiya böhranı davam edəcək. Hazırda Polşada qazanc dalınca bu ölkəyə üz tutmuş 1,5 milyon ukraynalı var. Rusiyada da ukraynalı miqrantlar çoxdur: 2016-cı ildən 2020-ci ilə kimi bir milyona yaxın ukraynalı Rusiya vətəndaşlığını qəbul edib.

Dövlət Statistika Komitəsinin hesabatı da gərgin demoqrafik vəziyyətdən xəbər verir: ilin əvvəlindən bəri Ukrayna əhalisinin sayı 180 min nəfər azalaraq hazırda 41,4 milyon nəfər təşkil edir. Halbuki 2013-cü ildə bu rəqəm 45 milyonu ötmüşdü.

Əgər demoqrafik vəziyyət düzəlməsə, 10-15 ildən sonra Ukraynanı defolt gözləyir, çünki ölkənin insan resurslarına ehtiyacı var. Bu barədə bir qədər əvvəl Ukrayna İşəgötürənlər Federasiyası rəhbərinin müşaviri Pavel Vernivski həyəcan təbili çalıb.

"İlk növbədə Pensiya Fondu çökəcək. Hər bir vergi ödəyicisinin borc yükü çoxalacaq ki, bu da defolt riskini artıracaq", – deyə o vəziyyətə aydınlıq gətirib.

Aleksey Zubets də defolt təhlükəsinə toxunub. "Ukrayna hazırkı vəziyyətdə Rusiyanın 1996-1997-ci illərdəki göstəricilərinə yaxındır", – deyə ekspert qeyd edir.

Ölkənin iqtisadi uğursuzluqdan qurtulub-qurtulmayacağı sual altındadır. Respublika 30 illik müstəqillik dövründə böhrandan çıxa bilməyib.

Bir vaxtlar Ukraynanı SSRİ-nin sənaye liderinə çevirmiş insanlar artıq qocalıblar, ölkədə 11 milyondan çox pensiyaçı var. Yeni nəsil isə özünə iş tapa bilmir, sadəcə ona görə ki, iş yeri yoxdur. 2020-ci ildə yalnız 11,3 milyon Ukrayna vətəndaşı rəsmi əməkhaqqı alıb.

Həmçinin oxuyun:

37
COVİD-19 xəstəsi, arxiv şəkli

İsraildə peyvənd əleyhinə hərəkatın lideri koronavirusdan ölüb

883
(Yenilənib 19:45 15.09.2021)
Sonradan Şaulyan Qüds polis əməkdaşlarının onu zəhərləməyə çalışdıqlarını və bu səbəbdən vəziyyətinin kəskin şəkildə pisləşdiyini bildirib.

BAKI, 15 sentyabr — Sputnik. İsraildə COVID-19-a qarşı peyvənd hərəkatının lideri Hay Şaulyan koronavirusdan vəfat edib. Bu barədə "The Jerusalem Post" məlumat verib.

Bu istimai fəal, sosial şəbəkələrdə "Epidemiya yoxdur - peyvənd təhlükəli və faydasızdır" şüarı altında peyvənd əleyhinə şüarlar yayırdı. Bundan sonra Şaulyan özü virusa yoluxaraq xəstəxanaya yerləşdirilib və oksigen aparatına qoşulub.

"Əgər mən oksigen aparatını çıxardıb üç metr gəzsəm huşumu itirərəm. Mən çox öskürürəm və boğulma hiss edirəm", - deyə o, qeyd edib.

Sonradan Şaulyan Qüds polis əməkdaşlarının onu zəhərləməyə çalışdıqlarını və bu səbəbdən vəziyyətinin kəskin şəkildə pisləşdiyini bildirib. O xəbərdarlıq edib ki, əgər ona bir şey olarsa, bu, qətl cəhdi kimi qiymətləndirilsin.

Avqustun 8-də qatı peyvənd əleyhdarı olan amerikalı radio aparıcısı Dik Farrel COVID-19-dan vəfat edib və ölməzdən əvvəl o, insanları peyvənd etməyə çağırıb. Əvvəllər aparıcı iddia edirdi ki, ABŞ Demokratik Partiyasının üzvləri virus üçün heç vaxt müsbət nümunə vermirlər, çünki virusun özü respublikaçıları aldatmaq üçün yaradılmış uydurmadır.

883

Əfqanıstan, "Şimal Axını-2" seçkiyə müdaxilə: Lavrovun əsas açıqlamaları

1418
(Yenilənib 16:02 15.09.2021)
Rusiya Federasiyasının xarici işlər naziri Sergey Lavrov Düşənbədə jurnalistlərin suallarını cavablandırıb.

BAKI, 15 sentyabr — Sputnik. Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov çərşənbə günü Düşənbədə jurnalistlərə verdiyi müsahibədə bildirib ki, Moskva Talibanı* tanımağa tələsmir və Əfqanıstan hökuməti haqqında danışmaq hələ tezdir. Həmçinin, Rusiya diplomatiyasının rəhbəri Əfqanıstandan olan qaçqınlar, NATO ilə qarşılıqlı əlaqə və ABŞ-ın Rusiya Federasiyasındakı seçkilərə müdaxiləsi mövzusuna da toxunub.

Taliblər

Sergey Lavrov bildirib ki, indiyə qədər dünyada heç kim talibləri rəsmən tanımağa tələsmir.

"Taliblər hələ heç bir ölkə tərəfindən tanınmayıblar. Hamı deyir ki, ilk növbədə təhlükəsizlik məsələləri, vətəndaşların hüquqlarına nəzarət və diplomatik missiyaların normal fəaliyyətini təmin etmək mövzusunda mövcud məsələlər üzrə onlarla əlaqə saxlamaq lazımdır. Ancaq onları rəsmən tanımaq üçün heç kim tələsmir", - deyə Lavrov jurnalistlərə bildirib.

Rusiyalı nazir onu da qeyd edib ki, çox az vaxt keçdiyinə görə Əfqanıstanın yeni hökumətini mühakimə etmək hələ tezdir.

Lavrovun fikrincə, bu, Mərkəzi Asiyanın qonşu ölkələri üçün hər hansı bir riskin istisna edilməsi üçün zəruridir.

"Taliblər özləri öz məqsədlərini bildiriblər, o cümlədən onlar terrorizmə qarşı sonrakı mübarizəyə, narkotik ticarəti ilə mübarizəyə sadiq qalacaqlarını bəyan edərək hər kəsi Əfqanıstan ərazisindən qonşu ölkələrə heç bir təhlükənin yaranmaması üçün əllərindən gələni edəcəklərinə əmin ediblər", - deyə nazir qeyd edib.

Lavrovun sözlərinə görə, taliblər qonşu ölkələrdə sabitliyi pozmaq niyyətində olmadıqlarına və Əfqanıstan cəmiyyətinin bütün siyasi, etnik və konfessional spektrini əks etdirən inklüziv bir hökumətin yaranmasını əminliklə bildiriblər.

"Dünyanın əksər ölkələri kimi, biz də bu yanaşmanı alqışladıq və indi bunun necə həyata keçiriləcəyini müşahidə edirik", - deyə XİN rəhbəri əlavə edib.

Moskva miqrasiya böhranına görə məsuliyyət daşımır

Rusiya bunun məsuliyyət yükünü daşımayacağını söyləyib.

Həmçinin rusiyalı nazir Qərbin hərəkətlərinə görə Əfqanıstandakı vəziyyətlə əlaqədar mümkün miqrasiya böhranı mövzusuna da toxunub. O qeyd edib ki, Rusiya buna görə məsuliyyət daşımaq niyyətində deyil.

"Miqrantlar Əfqanıstandan, İraqdan, Qərb həmkarlarımızın həyəcanlandırdığı bütün ölkələrdən gəlirlər, indi isə elə həmin qərbli həmkarlar Belarus tərəfinin hərəkətlərini "hibrid müharibə" adlandıraraq səslərini yüksəldirlər. Əgər Qərb qanunsuz miqrasiyadan bu qədər narahatdırsa, onda Qərbin sakitləşməsinə ehtiyac var. Xatırladım ki, ilk dəfə qanunsuz miqrasiya mövzusu NATO Liviyanı bombaladıqdan sonra ortaya çıxıb və Liviya "qara dəliyə" çevrilib", - deyə Lavrov bildirib.

"Avropa Birliyi bunun özü üçün çox ağır olduğunu başa düşdükdə hər kəsi bu miqrantların taleyinə görə məsuliyyət yükünü bölüşməyə çağırmağa başlayıb. Biz nəinki dəstəkləmədiyimiz, həmçinin qınadığımız bir işə görə məsuliyyət yükünü bölüşmək niyyətində deyilik", - deyə nazir əlavə edib.

NATO

S.Lavrov Rusiyanın NATO ilə qarşılıqlı əlaqəsi mövzusuna da toxunub. Onun sözlərinə görə, NATO hərbi xətt üzrə dialoqa qəti şəkildə qarşı çıxıb.

Nazir vurğulayıb ki, Moskva "yarımisterik tonlarda deyil, peşəkar olaraq" danışmağa hazırdır.

"Ümumiyyətlə, onlar (Şimali Atlantika Alyansı - red.) Ukrayna və Krımdakı hadisələrdən sonra hərbçilər arasında dialoq aparmaqdan qəti şəkildə imtina ediblər. Biz bu cür emosional, yarımisterik tonlarda deyil, peşəkar şəkildə danışmağa hazırıq", - deyə xarici işlər naziri bildirib.

Seçkilərə müdaxilə

Rusiya xarici işlər naziri qeyd edib ki, Moskva Vaşinqtondan ABŞ-ın Rusiyadakı seçkilərə niyə müdaxilə etdiyi sualına cavab verməsini gözləyir.

Sentyabrın 10-da ABŞ-ın Moskvadakı səfiri Con Sallivan idarəyə çağırılıb.

"Ona (səfirə - red.) verilən məlumatlar kifayət qədər ciddi olub. Vəssalam. Amerikalı həmkarlarımızdan bunun niyə baş verdiyinə dair cavab gözləyirik", - deyə o bildirib.

ABŞ-ın Rusiya işlərinə müdaxiləsi faktlarının bir sıra xarici platformaların qadağan edilmiş məzmunu silməkdən imtina etməsi ilə əlaqədar olduğunu Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Amerika səfirinə konkret hansı faktların təqdim edildiyi sualına cavab verərkən bildirib.

"Mən bu faktlarla bağlı təfərrüata varmayacağam. Faktlar bir sıra Qərb internet platformalarının qadağan olunmuş məzmunu silməkdən imtina etməsi ilə əlaqədardır. Ümumiyyətlə, mən belə deyəcəyəm. Konkret faktlar Amerika səfirinə ötürülüb. O, bu sənədi yoxlayacağına söz verdiyi məlumat kimi qəbul edib. Düzdür, o deyib ki, kiminsə Rusiya qanunvericiliyini pozduğu barədə onlarda heç bir məlumat yoxdur", - deyə nazir jurnalistlərə bildirib.

"Şimal Axını-2"

Sergey Lavrov müsahibədə "Şimal Axını-2"nin gələcək taleyi barədə danışaraq, hücumların layihəyə davam etdiyini söyləyib.

"Şübhə etmirəm ki, bu qaz kəmərinə hücum cəhdləri davam edəcək. Ona qarşı çıxmaqda ən çox canfəşanlıq edən azlıqdır, aqressiv olan bu azlığa ilk növbədə Baltikyanı ölkələr, Polşa və digər AB ölkələri daxildir", - deyə Lavrov jurnalistlərə bildirib.

* Rusiya Federasiyası və digər ölkələrdə qadağan olunmuş terror qruplaşması

Eləcə də oxuyun:

1418

Fransalı merin adı "qara siyahıya" salınacaq: Azərbaycan XİN xəbərdarlıq etdi

0
(Yenilənib 13:32 16.09.2021)
Leyla Abdullayeva deyib ki, Azərbaycan qanunvericiliyini pozduğu üçün fransız deputatın adı ölkəmizə girişi qadağan olunan xarici ölkə vətəndaşlarının siyahısındadır.

BAKI, 16 sentyabr - Sputnik. Fransa Milli Assambleyasının üzvü Fransua Pupponi ilk dəfə deyil ki, Azərbaycan ərazisinə qanunsuz səfər edir. O, qatı anti-Azərbaycan mövqeyi ilə seçilir.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidməti idarəsinin rəisi Leyla Abdullayeva Fransa Milli Assambleyasının üzvü Fransua Pupponinin Azərbaycanın Xankəndi şəhərinə qanunsuz səfərinə münasibət bildirərkən deyib.

"Azərbaycan qanunvericiliyini pozduğu üçün deputatın adı ölkəmizə girişi qadağan olunan xarici ölkə vətəndaşlarının siyahısındadır. Fransa Milli Assambleyasının üzvünü bu qanunsuz səfərdə müşayiət edən Fransanın Arnuvil şəhərinin meri, Sarsel şəhərinin nümayəndəsinə qarşı da Azərbaycana giriş qadağası tətbiq ediləcək. Fransa nümayəndələrinin bu məsuliyyətsiz və təxribatçı davranışı qəbuledilməzdir və bölgədə münaqişə sonrası sülh quruculuğu səylərinə xələl gətirir", - XİN rəsmisi vurğulayıb.

0