* AZƏRBAYCAN *
ABŞ hərbçiləri İraqda, arxiv şəkli

"Hər şey dəyişib": ABŞ-ın iri hərbi bazaları mühafizəsiz qalıb

34
(Yenilənib 20:45 01.06.2021)
ABŞ-ın yerdən idarə olunan lazer qurğularına və mikrodalğalı toplara ümid etməsi məntiqli görünür. Lakin bu müdafiə kompleksləri hələ ki hazırlanma mərhələsindədir və ilk nümunələrin nə vaxt işıq üzü görəcəyi məlum deyil

BAKI, 1 iyun — Sputnik, Andrey Kots. Dünyanın hər yerinə səpələnmiş ABŞ hərbçiləri artıq özlərini təhlükəsizlikdə hesab etmirlər. Strateji və Büdcə Qiymətləndirmələri Mərkəzinin analitikləri (Center for Strategic and Budgetary Assessments, CSBA) bildirirlər ki, ölkənin xaricdəki hərbi bazaları hücum qarşısında olduqca acizdir. Belə ki, Rusiya və Çin onların müdafiəsini yarmağa qadirdir. Ona görə də prinsipial olaraq yeni silah sistemləri lazımdır. CSBA-nın gəldiyi nəticələr və tövsiyələri haqqında RİA Novosti-nin materialında.

Kəskin zəiflik

ABŞ-ın hazırda 800-dən çox hərbi bazası var. Onların da əksəriyyəti 1945-ci ildən bəri təhlükəsiz və müdafiə olunmuş hesab edilirdi. Ehtimal olunan əsas təhlükə kimi Pentaqon Şimali Koreya və İran kimi "qovulmuş" dövlətlərin ballistik və qanadlı raketlərinin vura biləcəyi məhdud zərbələri nəzərdən keçirirdi. Lakin CSBA ekspertləri Çin və Rusiyanın hücumlarının qarşısını almaq üçün hazırda olan zenit vasitələri kifayət etmir.

"Hazırda biz əsasən hələ soyuq müharibə dövründə yaradılmış hava və raket hücumundan müdafiə sistemlərinə əsaslanırıq. Halbuki, bizim ehtimal olunan düşmənlərimiz hücum imkanlarının modernləşdirilməsi istiqamətində ciddi inkişafa nail olublar", - deyə analitiklərin hesabatında bildirilir.

Ekspertlər onu da qeyd edirlər ki, hazırda Çinin 1200-ə yaxın mənzilli ballistik raketi və Cənubi Çin dənizindəki ikinci ada halqasına çata bilən 200-300 sursatı var. Bundan əlavə, Pekinin sərəncamında ən azı 1500 km məsafədə hədəfləri vurmağa qadir olan yerdən atılan min ədəd qanadlı raketi də var. Nəhayət, ABŞ bazaları üçün Çinin H-6 strateji bombardmançıları və ABŞ ərazisinə zərbə endirməyə qadir olacaq perspektiv H-20 "gözəgörünməz təyyarələri də ciddi təhlükə kəsb edir.

Moskva isə Pentaqonun Avropadakı obyektləri üçün təhlükədir. Belə ki, Rusiyanın nüvə silahı, yaxın mənzilli "İsgəndər-M" ballistik kompleksləri, Yer, hava və sudan atıla biləcək çoxsaylı qanadlı raketləri var. Bundan əlavə, Rusiyanın hipersəs hücum sistemləri də Vaşinqtonda hürkü yaradır.

Dronlara əsaslanaraq

Hazırda ABŞ bazalarının müdafiəsi "Patriot" zenit-raket komplekslərinə və bütün növ aerodinamik və ballistik hədəfləri vurmağa qadir olan THAAD raket hücumundan müdafiə sistemlərinə əsaslanıb. Yaxın məsafələr üçünsə Norveç istehsalı olan zenit-raket kompleksləri və "Phalanx" artilleriya kompleksləri var. Lakin bu sistemlərin effektivliyi şübhə doğurur.

Məsələn, Səudiyyə Ərəbistanına ixrac olunmuş "Patriot"lar dəfələrlə Yəmən husilərinin PUA-ları qarşısında aciz olub. Bundan əlavə, general Qasım Süleymaninin qətlindən sonra amerikalılar İranın İraqdakı hərbi bazasına endirdiyi zərbəsinin qarşısını ala bilməyiblər.

Nəticə belədir: hərbi bazaları ABŞ qədər güclü düşmənin hücumundan etibarlı şəkildə müdafiə etmək üçün çoxpilləli raket hücumundan müdafiə konsepsiyası yaradılmalı və perspektiv texnologiyalar tətbiq olunmalıdır.

Müdafiənin növbəti xətti qırıcı təyyarələr və uzaqvuran "hava-hava" raketləri ilə silahlanmış dronlardan ibarətdir. Onların məqsədi — ballistik hədəflərin və qanadlı raketlərin bazadan uzaqlarda, buraxıldığı yerə yaxın məsafələrdə məhv edilməsidir. Bunun üçün dronların bir hissəsi 100-150 kilovat gücündə perspektiv bərk yanacaqlı lazerlərlə silahlandırılacaq ki, onlar da birbaşa görüntü şəraitində uçuş aparatlarını vurmağa qadir olacaq.

İqtisadi səmərə

Gözlənilir ki, ABŞ hərbi bazalarını məhz yeni prinsiplər əsasında yaradılmış silahlar daha təhlükəsiz edəcəklər. Belə ki, 2022-ci ilə qədər Pentaqon yerdən idarə olunan 300 kilovatlıq lazerin ilk nümunələrini əldə etməlidir.

Yeni silah təkcə PUA-lar, qanadlı raketlər, təyyarələrə qarşı effektiv olmayacaq, həm də zenit-raket kompleksləri ilə müqayisədə iqtisadi cəhətdən daha sərfəli olacaq. Belə ki, "Patriot" ZRK-nın qiyməti beş milyon dollara qədərdir. Lazerdən açılacaq atəş isə müqayisədə çox gülünc görünən məbləğə, təqribən 100 dollara başa gələcək.

2024-cü ildə isə ABŞ ordusunun sərəncamına elektromaqnit impulsu yaratmağa qadir olan THOR (Tactical High Power Operational Responder) mikrodalğalı topları veriləcək. Bu toplar dron və raketlərin mürəkkəb texnikasını sıradan çıxararaq onlarla effektiv mübarizə aparmağa imkan verəcək.

Nəhayət, müdafiənin son xətti — M109 artilleriya qurğuları və onlar üçün hazırlanan HVP (Hyper-Velocity Projectile) perspektiv hipersəs mərmiləridir. Bu universal sursat hava hədəflərinə qarşı da istifadə oluna bilər və raketlər qarşısında metal qəlpələrindən ibarət sıx bulud yaratmağa qadirdir.

CSBA analitikləri hesab edirlər ki, bazaların bu cür raket və hava hücumundan müdafiə sistemləri ilə təchiz olunması hərbçilərin 250 dəniz mili (460 km-ə qədər) məsafədə müdafiə çətiri altına salacaq.

ABŞ-ın yerdən idarə olunan lazer qurğularına və mikrodalğalı toplara ümid etməsi məntiqli görünür. Lakin bu müdafiə kompleksləri hələ ki, hazırlanma mərhələsindədir və ilk nümunələrin nə vaxt işıq üzü görəcəyi məlum deyil.

Eləcə də oxuyun:

34
Nikol Paşinyan, arxiv şəkli

Paşinyan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımaqla bağlı sənədi imzalayacaq

3946
(Yenilənib 14:25 23.06.2021)
Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Artak Davtyan bəzi məsələlərlə bağlı Azərbaycanla danışıqlar apardıqlarını təsdiqləyib.

BAKI, 23 iyun — Sputnik. Yaxın vaxtlarda Ermənistan və Rusiya arasında Rusiya sülhməramlılarının Basarkeçərdə (Geğarkunik) Zod-Xəzinavar ərazisində yerləşdirilməsinə dair razılıq əldə olunacaq. Bundan sonra Ermənistan hərbçiləri ön xətdən geri çəkiləcək. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə məlumatı Ermənistanın "Qraparak" nəşri məlumat yayıb.

Nəşr qeyd edir ki, danışıqların aparılması barədə faktı Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Artak Davtyan da təsdiqləyib: "Azərbaycan tərəfi buna öz razılığını veribmi?" sualına cavab olaraq Davtyan bildirib: "Biz öz ərazimizlə bağlı Azərbaycandan heç nə soruşmamalıyıq. Lakin bəzi məsələlərlə bağlı onlarla da danışıqlar aparılır. Ehtiyac olduqda biz Rusiya ilə əməkdaşlıq edirik".

Nəşr, həmçinin iddia edib ki, Nikol Paşinyan yəqin ki, sentyabrda faktiki olaraq Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıyacaq müqaviləni imzalayacaq.

Xatırladaq ki, mayın 27-də Ermənistan-Azərbaycan dövlət sərhədinin Kəlbəcər rayonu sahəsində Ermənistan silahlı qüvvələrinin kəşfiyyat-diversiya qruplarının fəaliyyəti ilə bağlı daxil olan əməliyyat məlumatına əsasən diversiya qrupları saat 03:00 radələrində dövlət sərhədimizi keçib və ərazilərimizin daxilində minalama işlərini və digər təxribat əməllərini aparmağa cəhd göstərib. İlkin məlumata görə, qarşı tərəfin iki kəşfiyyat-diversiya qrupu dövlət sərhədimizi iki istiqamətdə keçib. Qrupların biri 9, digəri isə 15 hərbi qulluqçudan ibarət olub. Kəşfiyyat-diversiya qruplarının hərəkəti nəzarətə götürülüb. Ərazimizdəki təminat və digər keçid yollarında minalama fəaliyyəti həyata keçirərkən Azərbaycan Ordusunun bölmələri tərəfindən düşmənin hər iki qrupuna qarşı dərhal əməliyyat tədbirləri görülüb.

Nəticədə düşmənin birinci kəşfiyyat-diversiya qrupundan 1-i zabit olmaqla 4, digərindən isə 2 hərbi qulluqçu, ümumilikdə 6 nəfər tərk-silah edilərək saxlanılıb. Kəşfiyyat-diversiya qrupunun saxlanıldığı ərazinin coğrafi koordinatları: 40 dərəcə 09 dəqiqə 06 saniyə şimal enliyi, 45 dərəcə 58 dəqiqə 07 saniyə şərq uzunluğu (N 40°09′06″; E 45°58′07″).

Digər erməni hərbi qulluqçuları ərazimizi dərhal tərk edərək geriyə çəkiliblər.

3946
Xorvatiya-Şotlandiya matçında oyun məqamı

Xorvatiya millisi şotlandiyalılara qalib gələrək AVRO-2020 pley-off mərhələsinə çıxdı

316
(Yenilənib 01:35 23.06.2021)
Futbol üzrə Xorvatiya yığma komandası Şotlandiya millisi üzərində Avropa çempionatının qrup mərhələsində qələbə çalaraq 1/8 final mərhələsinə yüksəlib.

"D" qrupunun son turunda Qlazqoda keçirilən qarşılaşma 3:1 hesabı ilə xorvatların xeyrinə başa çatıb. Qalib komandanın heyətində qolları Moskvanın MOİK komandasının oyunçusu Nikola Vlaşiç (17-ci dəqiqə), Luka Modriç (62) və İvan Pereşiç (77) vurublar.

Şotlandiyalıların heyətində Kallum Makqreqor rəqib komandanın qapısına yol tapıb (42).

Stadionda oyuna 9896 azarkeş tamaşa edib.

"D" qrupunun digər oyununda Londonda İngiltərə-Çexiya oyunu 1:0 hesabı ilə ingilislərin xeyrinə başa çatıb.

Beləliklə, İngiltərə yığması 7 xalla qrupun lideri olaraq çempionatın 1/8 finalına yüksəlib. Pley-off mərhələsində onun rəqibi "F" qrupunda ikinci yeri tutmuş komanda olacaq.

Xorvatiya millisi 4 xalla öz qrupunda ikinci yerdə qərarlaşıb və 1/8 finalda "E" qrupunda ikinci yeri tutmuş komanda ilə üz-üzə gələcək.

Çexiya millisi son oyunda məğlubiyyətə baxmayaraq qrupda üçüncü yerdən pley-off mərhələsinə adlaya bilib.

Qrupun autsayderi olan Şotlandiya millisi isə üç turda 1 xal toplayaraq turnirdə çıxışlarını başa vurub.

İngiltərə, Xorvatiya və Çexiya komandalarının 1/8 finaldakı rəqibləri çərşənbə günü müəyyən olunacaq.

316

İspanlar slovakları darmadağın edərək AVRO-2020 pley-off mərhələsinə adladılar

0
(Yenilənib 22:32 23.06.2021)
Futbol üzrə İspaniya millisi Slovakiya yığmasına qalib gələrək qrupda ikinci yerdən çempionatın 1/8 finalına yüksəliblər

Sevilyada "E" qrupunun üçüncü turunda keçirilən qarşılaşma 5:0 hesabı ilə Pireney təmsilçilərinin xeyrinə başa çatıb. Qolları Emirik Lyaport (45+3), Pablo Sarabiya (56) və Ferran Torres (67) vurublar. İspanlara daha iki topu isə avtoqola imza atmış martin Dubravka (30) və Yuray Kutska (71) hədiyyə ediblər.

Oyunu stadionda 11204 tamaşaçı izləyib.

Beləliklə, İspaniya komandası qrupda 5 xal toplayıb. 1/8 finalda ispanlar xorvatlarla üz-üzə gələcək. Hesabında 3 xal olan Slovaklar qrupda üçüncü yer tutaraq pley-off mərhələsinə çıxa bilməyiblər. "E" qrupunun qalibi isə 7 xalla İsveç millisi olub. Polşa millisi 1 xalla qrupun autsayderidir.

0