Mərcan rifləri, arxiv şəkli

Dünya daha bir ekoloji fəlakətlə üz-üzədir: Çox az vaxtımız qalıb

30
(Yenilənib 22:10 11.05.2021)
Okean sularının turşulaşmasının qarşısı təcili alınmasa, mərcan riflərini xilas etmək mümkün olmayacaq.

BAKI, 11 may - Sputnik. Dünya üzrə parnik qazları tullantılarının həcmi hətta cüzi miqdarda artarsa, mərcan riflərinin təqribən 94 faizi 2050-ci ilədək məhv olacaq.

Sputnik Azərbaycan Rusiya mediasına istinadla xəbər verir ki, Ceyms Kuk adına Avstraliya Universitetindən alimlər bu nəticəyə gəliblər. Onlar qlobal istiləşmənin mərcan rifləri ekosisteminə mənfi təsirinin tədqiqinə dair hesabatı təqdim ediblər.

Alimlərin araşdırmada istifadə etdikləri məlumatlar dünyanın 183 rif sistemində 233 rifin tədqiqi əsasında əldə olunub. Bildirilir ki, onların 49 faizi Atlantik okeanında, 39 faizi Hind okeanında və 11 faizi Sakit okeanda yerləşir. Alimlərin aşağı, orta və böyük həcmdə tullantıları nəzərə almaqla verdikləri proqnozlar göstərir ki, Yerin atmosferində parnik qazları konsentrasiyasının əhəmiyyətli dərəcədə azalması da riflərə sürətlə bərpa olmağa və böyüməyə imkan yaratmayacaq. Tədqiqatda iştirak edən Vellinqton Viktoriya Universitetindən okeanoloq Kristofer Kornuelin sözlərinə görə, növbəti illərdə parnik qazlarının təsiri az olsa belə, riflər əvvəlki sürətlə inkişaf etməyəcək, lakin tullantıların həcmi artarsa, onda mərcan riflərinin 94 faizi 2050-ci ilədək məhv olacaq.

Tədqiqatçıların fikrincə, bəşəriyyətin dünya üzrə parnik qazları tullantılarının həcmini azaltmaqla rif sistemlərini xilas etməsi üçün “çox kiçik zaman pəncərəsi” qalıb. Dünya okeanının suları karbon qazının miqdarı artdığından getdikcə daha isti olur. Həmçinin suların turşuluq səviyyəsi dəyişir ki, bu da mərcan riflərinin bərpasına və böyüməsinə imkan vermir. Okean sularının turşulaşmasının qarşısı təcili alınmasa, rifləri xilas etmək mümkün olmayacaq.

Avstraliya alimlərinin parnik qazları tullantılarının həcminin azaldılması, saxlanması və ya artırılması nəzərə alınmaqla verdikləri proqnozlar ürəkaçan deyil. Ceyms Kuk adına Avstraliya Universitetindən okeanoloq, professor Skott Smitersin sözlərinə görə, əgər tullantıların miqdarı əvvəlki səviyyədə qalarsa və ya cüzi azalarsa, dünyada bütün riflər tədricən dağılmağa başlayacaq və əsrin sonuna qədər tam yoxa çıxacaq. Bu proses mərcan rifi adalarına və sahilyanı ekosistemə, həmçinin mərcan riflərinin yaxınlığında yaşayan insanlara çox ciddi təsir göstərəcək.

Tədqiqatçı qrupu unikal ekosistem olan, yüzlərlə heyvanı, bitkini və mikroorqanizmləri birləşdirən rifləri xilas etmək üçün dünya birliyini təcili tədbir görməyə çağırıb.

30
Kinoteatrda tamaşaçı, arxiv şəkli

Avropa filmləri festivalı fərqli formatda başlayıb

88
(Yenilənib 23:27 14.06.2021)
Festivala çıxarılan filmlərin əksəriyyəti Kann (Oleg", "Fire Will Come", "The Fight"), Toronto, San Sebastian ("Listening"), "Sundance 2020", Sarayevo 2020 ("Acasa, My Home"), Edinburq ("Aurora") beynəlxalq festivallarının qalibidir.

BAKI, 14 iyun — Sputnik. Avropa İttifaqının Azərbaycandakı nümayəndə heyətinin Aİ üzv ölkələri səfirliklərilə birgə təşkil etdiyi Avropa filmlərinin ilk onlayn festivalı iyunun 14-dən 29-dək keçiriləcək.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, tədbir çərçivəsində Aİ üzvü 13 ölkənin istehsalı olan 10 film nümayiş etdiriləcək. Bunlar Almaniya, Belçika, Çex Respublikası, Finlandiya, Fransa, İspaniya, Latviya, Litva, Lüksemburq, Macarıstan, Polşa, Rumıniya, Yunanıstandır. Filmlərin çoxu bir neçə ölkənin birgə istehsalıdır.

Festivalın açılış mərasimi onlayn formatda keçirilərək Aİ-nin Azərbaycandakı səfiri Kestutis Yankauskasın nitqilə başlayıb. 2010-cu ildən bu yana hər il keçirdikləri festival çərçivəsində Azərbaycanda artıq 148 film nümayiş etdirildiyini deyən diplomat daha sonra bildirib:

"Bu il festivalımızın ilk dəfə onlayn formatda keçirilməsi Avropa filmlərini həm Bakıda, həm də bütün ölkə boyu azərbaycanlı tamaşaçılara daha da yaxınlaşdıracaq. Film hekayə nəql etmək, hissləri çatdırmaq, fikirlər doğurmaq iqtidarındadır. Biz də bu festival vasitəsilə Avropa mədəniyyətini daha yaxşı tanıtdırmaq, Azərbaycan və Avropa İttifaqı xalqları arasında mədəni anlaşmaya təkan vermək ümidindəyik".

Qeyd edək ki, festivala çıxarılan filmlərin əksəriyyəti Kann (Oleg", "Fire Will Come", "The Fight"), Toronto, San Sebastian ("Listening"), "Sundance 2020", Sarayevo 2020 ("Acasa, My Home"), Edinburq ("Aurora") beynəlxalq festivallarının qalibidir.

88
Sputnik V vaksini, arxiv şəkli

Rusiya istehsalı olan "Sputnik V"-nin ilk partiyası Türkiyəyə çatdırılıb

34
Bununla da Çin istehsalı “Sinovac”, Almaniya istehsalı “Biontex” peyvəndindən sonra “Sputnik V” vaksini Türkiyədə kütləvi tətbiq ediləcək üçüncü vaksin olacaq.

BAKI, 14 iyun - Sputnik. Yeni növ koronavirus (COVID-19) infeksiyasına qarşı Rusiya istehsalı “Sputnik V” peyvəndinin ilk partiyası bu gün Türkiyəyə çatdırılıb.

Sputnik Türkiyə xəbər verir ki, “Sputnik V” peyvəndinin ilk partiyasını daşıyan təyyarə Ankara Esenboğa hava limanına enib.

Bununla da Çin istehsalı “Sinovac”, Almaniya istehsalı “Biontex” peyvəndindən sonra “Sputnik V” vaksini Türkiyədə kütləvi tətbiq ediləcək üçüncü vaksin olacaq.

Qeyd edək ki, Türkiyənin səhiyyə naziri Fəxrəddin Qoca iyun ayının sonunadək Türkiyəyə 30 milyon doza “Sputnik V”nin idxal ediləcəyini bildirib. O, hələ aprel ayında Türkiyənin 6 ay ərzində 50 milyon doza "Sputnik V" alacağını demişdi. 

 “Sputnik V”nin Türkiyədə istehsalı üçün də iki ölkə arasında müqavilə imzalanıb.

Türkiyədən Rusiyaya təşəkkür 

Türkiyə səhiyyə naziri Fahrettin Koca may ayında koronavirusla mübarizədə dəstək üçün Rusiyaya təşəkkür edib.

"Rusiyanın "Sputnik V" vaksini hazırlanmağa başlayandan bəri biz onun tədarükü üçün əlaqə qurmuşuq. İndi bu vaksinin tədarükü üçün razılaşma imzalanıb. Mən bu razılaşmaya görə Rusiya hökumətinə təşəkkürümü bildirirəm", - Koca jurnalistlərə deyib. 

O əlavə edib ki, Türkiyə müxtəlif koronavirus vaksinlərindən 270 milyon doza sifariş verib, bu isə ölkə əhalisinin sayından üç dəfə çoxdur. 

Sputnik V vaksini

Fevralın 2-si "The Lancet" elmi jurnalı "Sputnik V" koronavirusa qarşı peyvənd preparatının klinik sınaqlarının üçüncü mərhələsinin nəticələrini dərc edib.

Kliniki sınaqların üçüncü mərhələsində "Sputnik V" yüksək effektivlik, immunogenlik və təhlükəsizlik göstəriciləri nümayiş etdirib.

Həm peyvənd, həm də plasebo vurulmuş 19866 könüllünün analiz təhlilləri göstərir ki, hər iki dozadan sonra peyvəndin effektivliyi 91,6 faiz təşkil edir. Preparat vurulandan sonra yalnız 78 koronavirusa yoluxma hadisəsi öz təsdiqini tapıb.

Tədqiqatın vacib bir hissəsi də 60 yaşdan yuxarı könüllülərin sınaqlarda iştirakı ilə bağlı idi (peyvənd qrupunda ən yaşlı iştirakçının 87, plasebo qrupunda isə 84 yaşı olub). Yaşlılar üçün təhlükəsizlik göstəriciləri yüksək olub. 60 yaşdan yuxarı 2144 könüllü üçün effektivlik 91,8% təşkil edib ki, bu da 18-60 yaş arası könüllülər qrupunda əldə edilən məlumatlardan statistik olaraq fərqlənmir.

Qeyd edək ki, Rusiya Səhiyyə Nazirliyi "Sputnik V" peyvəndini 2020-ci ilin avqust ayında qeydə alıb. Vaksin Rusiyanın Qamaleya adına Epidemiologiya və Mikrobiologiya Elmi Tədqiqat Mərkəzi tərəfindən RBİF-nin dəstəyi ilə işlənib hazırlanıb. Bu, dünyada COVID-19-un profilaktikası üçün ilk qeydiyyata alınmış preparatdır.

34