Şimal axını – 2 qaz kəmərinin tikintisi, arxiv şəkli

Rusiya neftinə qadağa qoymaq istəyən ABŞ paradoksal vəziyyətlə üzləşib

20
(Yenilənib 19:47 14.09.2020)
Keçən il Donald Tramp Venesuelaya qarşı sanksiya tətbiq edib. Nəticədə, Venesueladan neft ixracatı düşüb. Amerikanın neftayırma zavodları xammal çatışmazlığı böhranının qarşısını almaq üçün Rusiyanın "Urals" neftini və Rusiya mazutunu fəal şəkildə almağa başlayıblar.

BAKI, 14 sentyabr — Sputnik, Natalya Dembinskaya. Amerikalılar "Şimal Axını 2" layihəsi ilə bağlı yeni sanksiyalar elan etməyə hazırlaşırlar. Özləri isə Rusiya neftinin ən iri idxalçısına çevriliblər. Aparıcı analitik nəşrlərdən birinin qeyd etdiyi kimi, bu riyakar bir mövqedir və Rusiyadan tədarükü ümumiyyətlə qadağan etmək lazımdır. Lakin bu çətin ki, mümkün olsun: bu vəziyyətdə ağır neftə uyğunlaşmış neftayırma zavodlarının işi dayanacaq.

Ən böyük istehlakçı

Konqres "Şimal Axını 2" layihəsi ilə bağlı olan Avropa şirkətlərinə məhdudiyyətlər qoymağı planlaşdırır. Bu, artıq Almaniyada ciddi tənqidlərə səbəb olub. Hətta Berlin əks-sanksiyalarla hədələyib.

Amerikanın nüfuzlu analitik nəşri olan "The National Interest" qeyd edir ki, bu cür reaksiya tamamilə başadüşüləndir: Vaşinqtonun riyakarlığı göz qabağındadır. Bu il ABŞ Rusiyanın xam neftinin idxalçıları arasında liderə çevrilib. ABŞ Rusiyanın ümumi xam neft ixracının 12 faizini alıb.

ABŞ-ın Enerji İnformasiya Agentliyinin (EIA) məlumatına görə, ilk yarım il ərzində Rusiyadan Birləşmiş Ştatlara 9 milyon tondan çox neft məhsulu (68 milyon barel) gətirilib və bu, 16 il ərzində rekord göstəricidir.

Riyakar yanaşma

EIA bildirir: formal olaraq Birləşmiş Ştatlar ikinci yerdədir, çünki Niderland 12,19 milyon ton alıb. Amma bu ölkə tranzit qovşağıdır və oradan neft məhsulları başqa dövlətlərə göndərilir. Amerika isə nefti öz emalı üçün alır və burada Vaşinqton rəqabətdən kənardır.

“The National Interest” nəşri isə belə bir təkliflə çıxış edir: Rusiyadan idxal qanunla qadağan edilsin. Məsələn, Konqres bu tədarükü təmin edən şirkətlərə qarşı maliyyə sanksiyaları tətbiq edə bilərdi.

Amma bunu praktik olaraq həyata keçirməyin mümkünlüyü tamamilə anlaşılmazdır, çünki üçüncü ölkələrə qarşı öz sanksiyaları sayəsində amerikalılar Rusiya xammalından birbaşa asılı vəziyyətə düşüblər. Və bunu rəsmi olaraq hələ keçən il etiraf ediblər.

Alternativ yoxdur

Rusiya ABŞ-a xam neft tədarükü üzrə altıncı yerdə idi. 2020-ci ilin fevralında isə ikinci yerə çıxıb və yalnız Kanadadan geridə qalıb. Ağır Venesuela neftindən məhrum olmuş və İrandan idxalın kəskin şəkildə aşağı düşməsi ilə üzləşmiş amerikalılar təcili olaraq alternativ tədarükçülər axtarmağa məcbur olublar.

Problem ondadır ki, bir sıra neft emalı müəssisələrinin texnologiyası Perm hövzəsindən və Qərbi Texasdan gələn yüngül nefti istifadə etməyə imkan vermir. Meksika körfəzi və şərq sahillərindəki neft emalı müəssisələri ən çətin vəziyyətə düşüb. Bu zavodlar kükürdlü neft növləri üçün nəzərdə tutulub, buna görə də yüngül nefti (əvvəllər Venesueladan alınan) ağır neftlə qarışdırmaq lazımdır.

Lakin keçən ilin yanvarında Donald Tramp Venesuelaya qarşı sanksiya tətbiq edib. Nəticədə, Venesueladan ixracat 32 faiz — sutkada 1,001 milyon barelə düşüb. Amerikanın neftayırma zavodlarının qarşısında xammal çatışmazlığı səbəbindən işin dayanması təhlükəsi yaranıb. Böhranın qarşısını almaq üçün amerikalılar Rusiyanın "Urals" neftini və Rusiya mazutunu fəal şəkildə almağa başlayıblar.

Ötən il ABŞ Rusiyadan 11 milyon ton mazut idxal edib – 2018-ci ildə olduğundan iki dəfə çox.

“Bu, Venesueladan yüksək kükürdlü yanacağın tədarükü kollapsını kompensasiya etməyə kömək edib”, – ABŞ-ın "Vortexa" şirkətinin analitikləri qeyd ediblər.

Səudiyyə Ərəbistanının kimyəvi tərkibcə yaxın olan nefti alternativ ola bilərdi, lakin səudiyyəlilər hasilatı artırmaqdan imtina ediblər. Nəticədə iqtisadiyyat siyasəti sıxışdırıb – ABŞ Rusiyaya müraciət etmək məcburiyyətində qalıb.

Uyğun xüsusiyyətlərinə əlavə olaraq, Rusiya xammalı qiymətinə görə də cəlbedicidir. Yanvar-iyul aylarında "Urals" neftinin bir bareli orta hesabla 40,34 dollara satılıb, ötən ilin yanvar-iyul aylarında isə onun qiyməti 65,27 dollar olub.

Bundan əlavə, neft yükünün daşınma qiyməti əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Karantinin bitməsindən sonra isə yanacağa tələbat artıb – insanlar yenidən avtomobillərdə gedirlər və təyyarələrdə uçurlar.

Amerikanın neft emalı zavodlarının Rusiyadan ağır nefti almaqdan başqa heç bir seçimi qalmırdı. Buna heç dövlətlərarası münasibətlərin pisləşməsi və ya Vaşinqtonun Moskvaya qarşı tətbiq etdiyi çoxsaylı sanksiyalar mane olmayıb. Bütün bunların fonunda "Şimal Axını 2" layihəsini boğmaq cəhdləri getdikcə daha çox paradoksal görünür.

20
Avropa İttifaqının bayrağı (Aİ), arxiv şəkli

Türklər AB-nin Kipr məsələsində neytral qalacağına inanmır

5
(Yenilənib 19:57 06.03.2021)
Şimali Kipr prezidenti Ərsin Tatar AB-nin görüşlərdə müşahidəçi qismində iştirak etməsini qəbul etmədiklərini bildirib. O, AB-nin bu görüşlərdə tərəfsiz qalacağını gözləmədiyini qeyd edib.

BAKI, 6 mart — Sputnik. Avropa İttifaqının Xarici siyasət və Təhlükəsizlik üzrə Ali Nümayəndəsi Cozef Borel Cənubi Kipr və Şimali Kipr liderləri ilə ayrı-ayrılıqda keçirdiyi görüşlərlə bağlı açıqlama verib.

Diplomat kiprli liderlərlə görüşdən  sonra bildirib ki, gediləcək çətin uzun bir yol var, amma həll yolu tapa bilər. Diplomat qeyd edib ki, Avropa Birliyi həll prosesinin BMT himayəsi altında ən qısa vaxtda yenidən başalamasını dəstəkləyir.

“BMT-nin formalaşdırdığı hazır bir çərçivə palnı var. Bu, asan olmayacaq, ancaq bütün kiprlilərin, Avropanın və bölgənin sabitliyi üçün bunu etmək mümkündür. Avropa Birliyi Kiprli tərəflərlə yanaşı təminatçı ölkə olaraq Türkiyə, Yunanıstan və İngiltərənin də iştirak edəcəyi 5+1 qeyri-rəsmi iclasında müşahidəçi kimi qatılmaq istəyir”.

Qeyd edək ki, Şimali Kipr prezidenti Ərsin Tatar AB-nin görüşlərdə müşahidəçi qismində iştirak etməsini qəbul etmədiklərini bildirib. O, AB-nin bu görüşlərdə tərəfsiz qalacağını gözləmədiyini qeyd edib.

5
Co Bayden, arxiv şəkli

Bayden niyə hələ Ərdoğan ilə danışmayıb? - Ev açıqladı

55
(Yenilənib 18:50 06.03.2021)
Xatırladaq ki, Ərdoğan ABŞ-da keçirilən prezident seçkisində qalib gələn Baydenə təbrik mesajı göndərmişdi

BAKI, 6 mart — Sputnik. Ağ Evin sözcüsü ABŞ Prezidenti Co Baydenin niyə hələ də Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğana zəng vurmadığı sualına cavab verib.

Sputnik Azərbaycan "Haberler"ə istinadla xəbər verir ki, Ağ Evin sözcüsü Cen Psaki jurnalistlərə açıqlamasında Baydenin hələ də bir çox dünya liderinə zəng etməli olduğunu söyləyib: "Bayden önümüzdəki həftə və aylarda bu telefon görüşlərini həyata keçirəcək. Ərdoğan ilə də danışacağından əminəm".

Digər tərəfdən, Bayden və Ərdoğan arasındakı telefon görüşünün tarixi ilə bağlı heç bir məlumat verilməyib.

Adətən ABŞ-da prezidentlər dəyişəndən sonra Türkiyə, ilk telefon zəngi edilən ölkələr arasında yer alır. Lakin Baydenin vəzifəsinə başlamasından təxminən 50 gün keçməsinə rəğmən, Ərdoğan ilə danışıq olmayıb.

Xatırladaq ki, Ərdoğan ABŞ-da keçirilən prezident seçkisində qalib gələn Baydenə təbrik mesajı göndərmişdi: "İnanıram ki, indiyədək ölkələrimiz arasındakı güclü əməkdaşlıq və müttəfiqlik gələcəkdə də dünya sülhünə mühüm töhfələr verməyə davam edəcək".

55
Sahilə çırpılan dalğalar, arxiv şəkli

Dövlət Dəniz Agentliyi təhlükəli hidrometeoroloji hadisə barədə məlumat yayıb

0
(Yenilənib 20:34 06.03.2021)
Gəmilərin Hərəkətinin İdarəetmə Xidmətinin ərazisində lövbərdə duran və hərəkətdə olan gəmilərə üç dildə navtex və digər rabitə əlaqəsi vasitəsilə hadisə ilə bağlı məlumatlar ötürülüb, müvafiq təlimatlar verilib.

BAKI, 6 mart — Sputnik. Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında Dövlət Dəniz Agentliyinin Milli Mərkəzinə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi Milli Hidrometeorologiya Departamentinin Hidrometeoroloji Proqnozlar Bürosundan təhlükəli hidrometeoroloji hadisə haqqında məlumat daxil olub.

Dövlət Dəniz Agentliyinin mətbuat xidmətindən AZƏRTAC-bildirilib ki, martın 7-də Xəzər akvatoriyasında gün ərzində şimal-qərb küləyi 19-24 m/s, arabir 27-32 m/s, açıq dənizdə isə arabir 35-37 m/s-dək güclənəcəyi gözlənilir. Dalğanın hündürlüyü 2-4 metr, sonrakı inkişafda isə 5.5-7.5 metrə çatacağı proqnazlaşdırılır.

Daxil olan məlumatlar təcili olaraq Milli Mərkəzin mütəxəssisləri tərəfindən təhlil edilib və müvafiq tədbirlərin həyata keçirilməsi planlaşdırılıb. Gəmi sahibləri, liman kapitanları, liman nəzarət müfəttişləri müvafiq tədbirlərin həyata keçirilməsi və xidmətin gücləndirilməsi ilə bağlı Milli Mərkəz tərəfindən təlimatlandırılıb.

Gəmilərin Hərəkətinin İdarəetmə Xidmətinin ərazisində lövbərdə duran və hərəkətdə olan gəmilərə üç dildə Azərbaycan, rus, ingilis dillərində navtex və digər rabitə əlaqəsi vasitəsilə hadisə ilə bağlı məlumatlar ötürülüb, müvafiq təlimatlar verilib. Bununla yanaşı, dənizdə neft-qaz platformalarının aid olduğu qurumlar hadisə ilə bağlı məlumatlandırılıb.

Dövlət Dəniz Agentliyinin Gəmilərin Uzaq Məsafədən Tanınma və İzləmə Milli Mərkəzi tərəfindən Gəmilərin Hərəkətinin İdarəetmə Xidmətinin cavabdehlik ərazisində mövcud olan bütün texniki vasitələrlə müşahidənin gücləndirilməsi və gəmilərin hərəkətinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi istiqamətində fasiləsiz xidmət həyata keçirilir.

0