Uşaqlar, arxiv şəkli

BMT: Dünyada cinsi ayrıseçkilik səbəbindən "itirilmiş" qızların sayı 140 milyondur

13
(Yenilənib 16:23 01.07.2020)
Hesabatda qeyd olunur ki, hər il dünyada milyonlarla qız ailələrinin, yaxınlarının və yaşadıqları icmaların razılığı ilə onları fiziki və mənəvi əziyyətlərlə üz-üzə qoyan zərərli təcrübələrin təsirinə məruz qalır.

BAKI, 1 iyul — Sputnik. BMT-nin Əhali Fondunun hazırladığı "Dünya Əhalisinin Vəziyyəti" adlı qlobal hesabatın builki sayı işıq üzü görüb.

Fonddan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, hər il təşkilatın qlobal miqyasda məşğul olduğu bu və ya digər mövzuya həsr edilən hesabatda bu dəfə dünyada qadınların və qızların hüquqlarının pozulması ilə nəticələnən müxtəlif zərərli təcrübələr və onlarla mübarizə mövzuları qabardılıb.

Hesabatda qeyd olunur ki, hər il dünyada milyonlarla qız ailələrinin, yaxınlarının və yaşadıqları icmaların razılığı ilə onları fiziki və mənəvi əziyyətlərlə üz-üzə qoyan zərərli təcrübələrin təsirinə məruz qalır. Daha çox dünyanın müxtəlif yerlərində mövcud olan adət-ənənələrdən qaynaqlanan bu zərərli təcrübələr sırasında qızların erkən yaşda ərə verilməsini, qadın sünnətini, gender-əsaslı cinsi ayrıseçkiliyi (oğlan uşaqlarına qızlara nisbətən daha çox dəyər verilməsi) və digər spesifik halları qeyd etmək olar.

"Qızlara qarşı tətbiq olunan bu cür zərərli təcrübələr onların həyatında uzunmüddətli və dərin travma izləri qoymaqla yanaşı, qızların öz potensiallarını realizə etmək hüququnu əllərindən almış olur", - deyə BMT-nin Əhali Fondunun icraçı direktoru Nataliya Kanem qeyd edir.

Hesabata əsasən, ilin sonunadək dünyada təqribən 4,1 mln. qızın qadın sünnəti adlanan əziyyətli və zərərli prosedura məruz qalacağı gözlənilir. Eyni zamanda, hər gün dünyada orta hesabla 33000 yetkinlik yaşına çatmayan qız uşağı özündən böyük şəxslərə zorla ərə verilir. Sənəddə o da vurğulanır ki, bəzi ölkələrdə qız uşaqları ilə müqayisədə oğlan uşaqlarına daha çox üstünlüyün verilməsi təcrübəsi cinsi zəmində ayrıseçkilik fenomeninin güclənməsi və beləliklə 140 mln. "itirilmiş" qız övladlarının həyata gəlməkdən məhrum edilməsi ilə nəticələnib.

Azərbaycanın da daxil olduğu Şərqi Avropa və Mərkəzi Asiya regionunda erkən nikahlar əsasən qanunla qadağandır və bu hallar zəif sürətlə də olsa azalmaya doğru gedir. Buna baxmayaraq, regionun bəzi yerlərində erkən nikahlara hələ də geniş şəkildə rast gəlmək mümkündür – bəzi ölkələrdə qadınların 15%-i 18 yaşına çatmazdan öncə ailə qurub, bəzi icmalarda isə iki qadından biri hətta uşaq yaşında ikən ərə verilib.

Qız övladlarına nisbətdə oğlan övladlarına üstünlüyün verilməsi də Şərqi Avropa və Mərkəzi Asiya regionunda müşahidə olunan zərərli təcrübələrdən biridir. Cənubi Qafqazın və Cənub-Şərqi Avropanın bir sıra bölgələrində daha çox qeydə alınan bu fenomen doğuşun cinslər arasındakı təbii nisbətinin pozularaq qızlara nisbətən daha çox oğlan uşağının dünyaya gəlməsinə səbəb olur.

"Bütün bu zərərli təcrübələrin kökündə bir amil dayanır: bu da qadınlara və qızlara cəmiyyətdə daha az dəyər verilməsidir", - deyə BMT-nin Əhali Fondunun Şərqi Avropa və Mərkəzi Asiya üzrə regional ofisinin rəhbəri Alanna Armitaj qeyd edir. "Buna baxmayaraq, hamımız – hökumətlər, vətəndaş cəmiyyəti, rəy öndərləri və influenserlər – birlikdə işləyərək qızların insan hüquqlarını əlindən alan bu zərərli təcrübələri keçmişə qovuşdura bilərik."

Hesabatda dünyanı əhatə edən COVID-19 pandemiyasının sözügedən zərərli təcrübələrin daha da geniş yayılmasına şərait yaratdığı da vurğulanır. Belə ki, pandemiya dünyanın bir çox yerində ailələrin öz iqtisadi yükünü azaltmaq üçün erkən nikahlara daha çox üz tutması ehtimalını artırır. Bununla yanaşı, sosial təcrid və karantin şəraitində təhsil müəssisələrinin bağlanması və hərəkətə qoyulan məhdudiyyət gənc qızların gündəlik həyat ritmini əngəlləyir, dəstək sistemlərinin fəaliyyəti qarşısında sədd çəkir.

"Pandemiya hər gün daha çox qızı müxtəlif risklərlə üz-üzə buraxır. Biz, dünyanın istənilən yerində qadınların və qızların öz hüquqlarından yararlana bilmələri və öz seçimlərini müstəqil şəkildə edə bilmələri üçün səylərimizi ikiqat artırmalıyıq", - deyə Alanna Armitaj bildirir.

13
Teqlər:
Mərkəzi Asiya, BMT Əhali Fondu, BMT

Lavrov Bayramovla Qarabağdakı durumu müzakirə etdi

9
Tərəflər həmçinin ikitərəfli əməkdaşlığın aktual mövzuları və dünya gündəmindəki ayrı-ayrı məsələləri müzakirə ediblər

BAKI, 5 dekabr - Sputnik. Rusiyanın Xarici işlər naziri Sergey Lavrov azərbaycanlı həmkarı Ceyhun Bayramovla Dağlıq Qarabağ üzrə razılaşmaların yerinə yetirilməsi prosesini müzakirə edib. 

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə Rusiya XİN məlumat yayıb.

"Tərəflər Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin noyabrın 9-da imzaladıqları bəyanatın yerinə yetirilməsi prosesini, o cümlədən rus sülhməramlıları ilə qarşılıqlı fəaliyyəti, həmçinin ikitərəfli əməkdaşlığın aktual mövzuları və dünya gündəmindəki ayrı-ayrı məsələləri müzakirə ediblər", - məlumatda qeyd olunur.

9
Teqlər:
telefon danışığı, Qarabağ, Ceyhun Bayramov, Sergey Lavrov
Nikol Paşinyan, arxiv şəkli

Paşinyandan növbəti etiraflar: Aprel döyüşü şifahi vədlə dayandırılıbmış

22
Ermənistanın baş naziri Qarabağda müharibənin qarşısını ala bilməməsi barədə ittihamlara cavab verərkən müəyyən təfərrüatı da açıqlayıb

BAKI, 5 dekabr — Sputnik. 2016-cı ildəki Aprel döyüşləri Ermənistan hökumətinin Azərbaycana əraziləri qaytarmaq barədə şifahi vədi əsasında dayandırılıb. Sputnik Ermənistan yazır ki, bunu Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan özü və hökumətinin müharibəni dəf etmədikləri barədə ittihamlara cavab vermək məqsədli videomüraciətində deyib.

“Əgər siz müharibədən qaça bilərdinizsə, bunu 2016-cı ildə edəydiniz. Siz bunu edə bilmədiniz. Siz şifahi olaraq söz verdiniz ki, əraziləri təhvil veririk, o zaman dayandırdınız. Bəs bizə niyə eyni şey müyəssər olmadı? Çünki bizə deyildi ki, Ermənistan artıq bir neçə dəfə söz verib, amma yerinə yetirməyib, ona görə də söhbət ancaq yazılı surətdə və konkret müəyyənləşdirilmiş tarixlər əsasında baş tuta bilər”, - Paşinyan deyib.

O əlavə edib ki, müharibəni yalnız imzalanmış sənəd əsasında dayandırmaq mümkün idi və bu, noyabrın 9-da, yaxud müharibədən əvvəl və ya o başladığı ilk günlərdə baş tuta bilərdi. Nazir xatırladıb ki, müharibənin ilk günündə parlament tribunasında hansı şərtlər əsasında müharibəni dayandıra biləcəyini açıqlayıb, amma nə bu şərtlərlə razılaşan oldu, nə də bu barədə kütləvi çıxışlar edildi.

“İndi isə məlum olur ki, hamı ərazilərin 5+2 fotrmatda geri qaytarılmasına razı imiş. Əgər bu belə idisə, bunu 2016, 2017-ci illərdə edəydiniz. Müharibədən qaçaydınız. Problemi həll edəydiniz. Xüsusilə də Aprel müharibəsindən sonra nüansları bilirdiniz. Bəziləri elə bilirlər ki, Azərbaycan bu 5+2 formatını alqışlayır. Bu sadəcə müzakirə olunmalı təklif idi, Ermənistan bu varianta razı olan kimi isə Bakı daha çoxunu – Şuşa ilə Laçını - istəyəcəkdi”, - Paşinyan deyib.

Onun sözlərinə görə, hökumətin Türkiyənin Qarabağ münaqişəsinə müdaxiləsinə icazə verdiyi barədə ittihamları da anlamır. Paşinyan deyib ki, bu hadisə hələ 10 il bundan qabaq, erməni hökumtəi futbol diplomatiyası görüntüsünü yaradanda başladı və Ankara işğal olunmuş ərazilərin azad olunması barədə ilkin şərt irəli sürdü.

Qeyd edək ki, sentyabrın 27-də saat 06 radələrində Ermənistan silahlı qüvvələri genişmiqyaslı təxribat törədərək cəbhəboyu zonada yerləşən Azərbaycan Ordusunun mövqelərini və yaşayış məntəqələrimizi iriçaplı silahlar, minaatanlar və müxtəlif çaplı artilleriya qurğularından intensiv atəşə tutub. Nəticədə cəbhə bölgəsində genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlar başlayıb, kəndlərin intensiv atəşə tutulması nəticəsində mülki şəxslər həlak olublar. Mülki infrastruktur obyektlərinə ciddi ziyan dəyib. Azərbaycan Ordusunun ön xətt bölmələri düşmənin bu təxribatının qarşısını almaq və qoşunların qarşıdurma xəttinə yaxın zonalarda yaşayan mülki əhalinin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə cavab tədbirləri görüb.

2020-ci il noyabrın 10-da Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan liderlərinin Qarabağ üzrə üçtərəfli bəyanatı imzalanıb. Bəyanata əsasən, Dağlıq Qarabağ münaqişə zonasında 2020-ci il noyabrın 10-u saat 00:00-dan etibarən bütün hərbi əməliyyatların dayandırılması və tam atəşkəs barədə bəyanat veriblər.
Bəyanata görə, Ağdam rayonu 2020-ci il noyabrın 20-də, noyabrın 25-də (ilkin olaraq noyabrın 15-i nəzərdə tutulurdu) isə Kəlbəcər rayonu Azərbaycana qaytarılıb. Dekabrın 1-də Laçın rayonu Azərbaycana qaytarılıb. Bununla yanaşı, təmas xətti və Laçın dəhlizi boyunca Rusiya Federasiyasının sülhməramlı kontingenti yerləşdirilir. Paralel olaraq Ermənistan silahlı qüvvələri işğal olunmuş ərazilərdən çıxarılır.
Tərəflərin razılığına əsasən, yaxın üç ildə Laçın dəhlizi üzrə Xankəndi ilə Ermənistanın əlaqəsini təmin edəcək yeni hərəkət marşrutunun tikintisinin planı müəyyən olunacaq. Daxili məcburi köçkünlər və qaçqınlar BMT-nin Qaçqınların işləri üzrə Ali Komissarının nəzarəti altında Dağlıq Qarabağın və ətraf rayonların ərazisinə qayıdacaqlar. İqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin bərpa olunacağı gözlənilir. Ermənistan Respublikası vətəndaşların, nəqliyyat vasitələrinin və yüklərin hər iki tərəfə maneəsiz hərəkətinin təşkil olunması məqsədi ilə Azərbaycan Respublikasının qərb rayonları ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat əlaqəsini təmin edəcək.

22
Teqlər:
aprel döyüşləri, müharibə, etiraf, Nikol Paşinyan, Ermənistan, Türkiyә, Azərbaycan, Qarabağ
Təyyarə, arxiv şəkli

Ermənistan Azərbaycanın hava məkanından istifadə etməyəcək?

0
(Yenilənib 16:35 05.12.2020)
"Qeyd etmək lazımdır ki, yeni işlənmiş qalxma və enmə sxemləri Azərbaycanın hava məkanından istifadəni nəzərdə tutmur"

BAKI, 5 dekabr — Sputnik. "Sünik" Qafan hava limanında təmir işləri başa çatıb. Sputnik Ermənistan xəbər verir ki, artıq hava limanı müvafiq lisenziya alıb.

Mülki Aviasiya Komitəsinin mətbuat xidmətindən verilən məlumata görə, uçuş zolağının səthi tamamilə təmir olunub, yeni sərnişin kompleksi tikilib və beynəlxalq standartlara cavab verən yeni hasar çəkilib.

Məlumata görə, sertifikatlaşdırma prosesi qanunvericiliyin tələbinə və beynəlxalq standartlara uyğun olaraq həyata keçirilib. Hava limanından L-410 kimi 19 nəfərlik tutumu olan təyyarələr istifadə edə bilər.

"Qeyd etmək lazımdır ki, yeni işlənmiş qalxma və enmə sxemləri Azərbaycanın hava məkanından istifadəni nəzərdə tutmur", - deyə bildirilib.

Bir müddət əvvəl mətbuatda və sosial şəbəkələrdə Qafan hava limanının ərazisinin sərhəd demarkasiyası razılaşmaları çərçivəsində Azərbaycana veriləcəyi barədə məlumatlar yer almışdı.  Daha sonra Ermənistan bu xəbərlərə təkzib verdi.

0
Teqlər:
təmir, Ermənistan, Azərbaycan, aeroport, Qafan rayonu