Suriyalılar hava zərbəsindən sonra İdlibin küçələrində gəzirlər

Suriyanın şimalı yenə od içində: bu kimə sərf edir?

51
(Yenilənib 14:29 22.01.2020)
Suriyanın şimalında yenidən aktiv hərbi əməliyyatlara başlanması bu ölkədə qalmaq üçün bəhanə axtaran ABŞ-a əl verir. Terror təhlükəsinə isə Suriya hökumətinin ordusu və müttəfiqləri – Rusiya, İran və Türkiyə sinə gərməkdə davam edirlər.

Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi

Suriyanın şimalında yenidən aktiv hərbi əməliyyatlara başlanması bu ölkədə qalmaq üçün bəhanə axtaran ABŞ-a əl verir. Terror təhlükəsinə isə Suriya hökumətinin ordusu və müttəfiqləri – Rusiya, İran və Türkiyə sinə gərməkdə davam edirlər.

Kreml sarayı, arxiv şəkli
© Sputnik / Natalya Seliverstova

Ağır silahlı döyüşçülər dünən iki dəfə hökumət qüvvələrinin İdlib vilayətindəki mövqelərinə basqın etsələr də, artilleriya atəşi ilə geri oturdulublar.

Suriyadakı operativ vəziyyət hələ də gərgindir, yanvarın 16-dan 20-dək İdlibdə 15 terror hücumu nəticəsində suriyalı hərbçilərdən 47-si ölüb, 77-si isə yaralanıb, dinc əhalidən isə ölənlərin sayı 51, yaralıların sayı 116-dır. Türkiyə mənbələrinin məlumatına görə, Suriya Ərəb Respublikasının (SƏR) hökumət qoşunlarının dəstəklənməsi üçün döyüş bölgəsinə İranın xüsusi təyinatlı "Qüds" (İİKK) dəstəsinin bölmələri göndərilib.

"Əl-Məsdər" nəşrinin məlumatına görə, Rusiyanın hərbi aviasiyası ilin əvvəlindən bəri ən güclü hücumu yanvarın 20-də gerçəkləşdirib: Suriyanın Hələb şəhərinin qərbində möhkəmlənən islamçı alyansın döyüşçülərinin mövqeləri bombalanıb. Bir gün əvvəl isə suriyalı döyüşçülər pilotsuz aparatlarla Latakiya əyalətindəki "Hmeymim" bazasına hücum etməyə cəhd göstəriblər. Rusiyanın sıradan hava hücumundan müdafiə sistemi bazaya heç bir ziyan dəymədən hədəfləri məhv edib.

Kimdir müqəssir?

Rusiyanın Müdafiə Nazirliyində hesab edirlər ki, İdlibdə vəziyyətin kəskinləşməsinə görə əsas məsuliyyəti sıralarında 20 minədək döyüşçünü birləşdirən "Hayat Təhrir əş-Şam" terrorçu qruplaşması daşıyır. Üstəlik bu cihadçılar eskalasiyanın yeni mərhələsini Qərbə ünvanlayır, köməyin artırılmasına ümid edirlər. Moskva müntəzəm olaraq Vaşinqtona regiondakı rolunu və yerini xatırladır. RF XİN başçısının müavini Sergey Ryabkov dünən bəyan edib ki: "ABŞ-ın hərbi mövcudluq nöqteyi-nəzərindən Suriyada gerçəkləşdirdiyi istənilən fəaliyyət qeyri-qanunidir". Ancaq Birləşmiş Ştatlar özünün SƏR-də qeyri-qanuni hərbi iştirakına dair mövqeyini dəyişmir. "Üsyançıların" permanent hərbi əməliyyatları ABŞ üçün özünün Suriya ərazisindəki qeyri-qanuni mövcudluğuna haqq qazandırmaq və ya onu uzatmaq üçün bəhanədir.

Suriya, Rusiya, İran və Türkiyənin Fəratın şərqindəki rayonlarda SƏR-in qanuni hakimiyyətini bərqərar etmək planlarını Qərb dağıtmaq arzusundadır. Axı orada amerikalılar zəngin neft yataqlarına nəzarət edirlər. Əgər çayın o tərəfində kürd və ərəblərin qanunsuz hərbi birləşmələrindən ibarət "canlı sipər" yoxa çıxsa, Suriya neftinə nəzarət yenidən Dəməşqin əlinə keçəcək. ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki aqressiv siyasətinin avropalı və bölgədəki dəstəkçiləri dalana dirəndiklərinin fərqindədirlər. Amma yenə də, milli maraqlara rəğmən Vaşinqtonun əmri olmadan oyundan çıxa bilmirlər. Təkcə Ankara real suverenliyini sübut edə bildi.

Türkiyənin nəhəng informasiya agentliyi olan "Anadolu" yazır: "Hal-hazırda YPG/PKK-nın istila etdikləri Haseke, Rəkka və Deyr-əz-Zordakı 11 hərbi baza və postlarda amerika hərbi qüvvələri mövcuddur". ABŞ ordusu orada nə iş görür?

RF Müdafiə Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Sergey Rudskoy bir müddət öncə bildirib: "Döyüşçülərin hazırlanması ilə yanaşı, Amerika strukturları Suriyada qanuni Suriya hökumətinə məxsus neft obyekt və yataqlarının yağmalanması ilə məşğuldur".

Qaçılmaz təmizlik

Suriya hökumət qüvvələri və müttəfiqləri yanvarın 17-də Hələb vilayətindəki cənub və qərb rayonlarına (İdlibin de-eskalasiya zonasına daxildir) nəzarəti ələ almaq üçün SƏR-in şimal-qərbindəki terrorçuları sıxışdırmağa başladılar. Üç sutkadan artıqdır ki, onlar bir-birlərinə minomyot və raket-artilleriya zərbələri ilə güc gəlməyə çalışırlar. Cəbhə xəttinə Hələb, Deyr-əz-Zor, Həma və Latakiyadan əlavə qüvvələr, artilleriya, zirehli texnika, eləcə də İranın xüsusi təyinatlı "Qüds" dəstələri cəlb edilib.

Gec, ya da tez ərəb respublikası qanunsuz hərbi birləşmələrdən və amerikalılardan tamamilə azad ediləcək. "Yeni Suriyanın tərkibində Qərbi Kürdüstan Muxtariyyəti" adlandırılan problem isə saxtadır. SƏR-in ərazi bütövlüyünün hesabına istənilən hər hansı kompromis tamamilə istisna olunur, bu – Dəməşq, Moskva, Tehran və Ankaranın ümumi və prinsipial mövqeyidir.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan etiraf edib ki, hətta Rusiya ilə Türkiyə arasında İdliblə bağlı bəzi fikir ayırılıqları belə, iki ölkənin strateji münasibətlərini korlaya bilməz. Mürəkkəb hərbi-siyasi şəraitdə İran qibtə olunacaq dərəcədə möhkəmlik nümayiş etdirir. ABŞ-ın və müttəfiqlərinin sərt təsirinə baxmayaraq, Suriya sülhə doğru irəliləyir – təkcə ötən sutka ərzində ölkəyə 900-dən çox qaçqın qayıdıb.

51
ABŞ hərbçiləri Əfqənistanda

"Rusiyaya qalib gəlməyin yolunu tapmışıq": Pentaqon nəyə cəhd göstərir?

11
(Yenilənib 23:43 19.01.2021)
"Secure World Foundation"-ın kosmik təhlükəsizlik məsələləri üzrə eksperti Brayan Uiden xatırladır ki, uzun uçuşlarda nüvə enerjisi olmadan keçinmək mümkün deyil. Gələcəkdə yerdən kənar ilk koloniyalar üçün də reaktorlara ehtiyac olacaq.

 

BAKI, 19 yanvar — Sputnik, Andrey Kots. Amerikalılar nüvə enerjisinin hərbi istiqamətini inkişaf etdirmək qərarına gəliblər. Hələlik hakimiyyətdə olan ABŞ Prezidenti Donald Tramp hərbi qüvvələr və kosmik tədqiqatlar üçün kompakt nüvə reaktorlarının hazırlanması barədə fərman imzalayıb. Beləliklə, ABŞ son yarım əsrdə ilk dəfə olaraq atom enerjisindən təkcə Hərbi Dəniz Donanmasında istifadə etməyəcək. Bəs Vaşinqtonu bu addımı atmağa nə vadar edir: Sualın cavabı RİA Novosti-nin növbəti materialında.

Rezerv mənbə

ABŞ Silahlı Qüvvələrinin sualtı qayıqlar və təyyarə gəmiləri artıq nüvə reaktorları ilə təchiz edilib. Bunun sayəsində Amerika donanmasının ən nəhəng vımpelləri, demək olar ki, məhdudiyyətsiz dənizlərdə qala bilir.

Digər ölkələrin hərbi dəniz donanmaları da nüvə enerjisindən istifadə edir. Məsələn, Fransanın nüvə mühərrikli təyyarə gəmisi "Şarl de Qoll" və Rusiyaya məxsus ağır raket kreyseri "Pyotr Velikiy". Bununla belə, ABŞ-ın nüvə mühərrikli gəmiləri daha çoxdur. Amerikalılar bu yolda əldə etdikləri ilə kifayətlənmək fikrində deyillər.

Prezident Trampın göstərişi ilə Müdafiə Nazirliyi ölkədəki bir hərbi obyektdə kiçik nüvə reaktorlarını nümayiş etdirmək üçün plan hazırlayacaq və onu reallaşdıracaq, həmçinin aşağı güclü mobil reaktoru sınaqdan keçirəcək. Bu cür enerji mənbələri Günəş enerjisindən istifadənin qeyri-mümkün olduğu yerlərdə və müdafiə sahəsində dərin kosmik tədqiqatlar üçün əvəzolunmazdır", – deyə Ağ Evin mətbuat xidməti məlumat verib.

Kiçik nüvə reaktorunun nəyə lazım olduğu açıqlanmır. "Defensenews.com" portalının ekspertləri belə hesab edirlər ki, söhbət ordu bazalarının ehtiyat enerji təchizatından gedir. Əgər hərbi obyektdə elektrik olmasa, reaktor mühüm əhəmiyyətli cihazları enerji ilə təmin edəcək. Fərmana əsasən, ilk prototipin sınaqlarına altı ay ərzində başlanmalıdır. Mütəxəssislərin fikrincə, sınaqlar ABŞ-ın ən böyük poliqonlarından biri olan Nevadadakı hərbi meydançada sınaqdan keçiriləcək.

Kosmosun fəthi

"Secure World Foundation"-ın kosmik təhlükəsizlik məsələləri üzrə eksperti Brayan Uiden xatırladır ki, uzun uçuşlarda nüvə enerjisi olmadan keçinmək mümkün deyil. O cümlədən, Aya, Marsa və başqa planetlərə uçuşlarda da. Gələcəkdə Yerdən kənar ilk koloniyalar üçün də reaktorlara ehtiyac olacaq. Bəzi mütəxəssislər yeni texnologiyaların orbital silah platformalarında istifadə edilə biləcəyinə də inanır. Prinsipcə, bu ssenari kosmosun potensial döyüş meydanı olduğunu düşünən ABŞ Kosmik Qüvvələrinin kifayət qədər aqressiv doktrinasına uyğun gəlir.

"Məncə, bu amerikalılara, ilk növbədə, kosmik məqsədlər üçün lazımdır," - deyə "Orsenal Oteçestva" jurnalının baş redaktoru Viktor Muroxovski RİA Novosoti-yə müsahibəsində bildirib. "Atom reaktoru" söz birləşməsi müxtəlif mənalarda işlənə bilər. Birincisi, bu uranın parçalanması ilə müşayiət olunan zəncirvari reaksiyaya əsaslanan cihazdır. Rusiyada "Burevestnik" və "Poseydon" üçün artıq oxşar qurğular yaradılıb. İkincisi, peyklərdə, radio mayaklarında və hava stansiyalarında istifadə olunan izotopik nüvə enerji mənbələridir. Onlar daha az effektli olsalar da, güclü radiasiya yaymırlar", Mütəxəssis 1950-60-cı illərdə həm ABŞ-da, həm də SSRİ-də təyyarələr üçün kompakt nüvə reaktoru hazırlamağa cəhd göstərildiyini xatırladır. Bununla birlikdə, həmin layihələrdən imtina edildi - hətta ən böyük təyyarə belə heyətin bioloji müdafiə sistemini çəkib aparmağa qadir deyil. Bu səbədən də böyük təyyarələrdə reaktorların tətbiqi məhdudlaşdırılıb", - V.Muroxovski əlavə edib.

Muraxovskinin sözlərinə görə, indiyə kimi heç bir ölkə pilotlu təyyarələrdə, kiçik tonnajlı gəmilərdə və yerüstü nəqliyyat vasitələrində istifadə edilə bilən kompakt reaktor yaratmağa nail olmayıb.

Radiasiya problemi

Vaxtilə nüvə enerji qurğusu qitələrarası strateji bombardmançı təyyarələri olan "Convair B-36"-lar üçün də işlənib hazırlamışdı. "Convair B-36"-lar 1949-59-cu illərdə ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin silahlandırmasına daxil edilmişdi.

NB-36H uçan laboratoriyasının burun hissəsinə 12 tonluq qoruyucu kapsul quraşdırılmışdı. Gücü 1 meqavat, diametri 1,2 metr və ağırlığı 16 ton olan sürətli neytron reaktoru bomba yuvasına yerləşdirilirdi. O, uçuş zamanı buraxılmalı və təyyarənin göyərtəsindəki hava girişlərindən daxil olan atmosfer havası ilə soyudulmalı idi. Eksperiment maşını 47 uçuş yerinə yetirdi, lakin nüvə mühərriki yalnız qısa müddət ərzində işə salındı.

Əslində, kifayət qədər cəlbedici ideya idi. Əlavə yanacaqdoldurma həyata keçirilmədən bir neçə sutka havada qala bilən belə uçan aparatdan strateji bombardmançı və ya kəşfiyyat təyyarəsi kimi istifadə oluna bilərdi. Lakin problemlər də az deyildi. Birincisi, hər bir atom təyyarəsi, əslində, ona sahib olan ölkənin öz ərazisinə də düşə biləcək "çirkli" bombadır. İkincisi, "eksperiment göyərtəsi" həm də havada özü ilə birgə radioaktiv maddələr daşıyırdı. Nəhayət, hər bir halda şəxsi heyət ciddi şüalanmaya məruz qalırdı.

ABŞ-da yerüstü texnikaya da nüvə reaktoru quraşdırmağa cəhd göstərilib. Bu 25 tonluq "Chrysler TV-8" tankı heç vaxt kütləvi şəkildə istehsal edilməyib - standart sistemlərin yalnız bir hissəsi ilə təchiz olunmuş tam ölçülü maket şəklində mövcud olub. Tank kiçik bir nüvə reaktorunun qızdırdığı buxar mühərriki ilə idarə edilməli idi. Bununla belə, tank çox mürəkkəb mexanizm hesab edildi, onun döyüş qabiliyyəti isə ənənəvi nəqliyyat vasitələrindən imtina etmək üçün yetərsiz sayıldı. Beləliklə, 1956-cı il aprelin 23-də layihə ləğv olundu.

11
Türkiyədə vətəndaşların vaksinasiyası, arxiv şəkli

Türkiyədə yerli koronavirus peyvəndinin tarixi bilindi

12
(Yenilənib 23:07 19.01.2021)
Bu an mRNT peyvəndlərindən ilkinin heyvanlar üzərində sınaqlarını tamamladıq. Digər iki peyvəndin də insanlar üzərində sınaqlarına başlamaq niyyətindəyik. Bu sınaqlardan əldə edəcəyimiz nəticələr ən gec yanvar ayının şounda ortaya çıxacaq.

BAKI, 19 yanvar — Sputnik. Türkiyə Elmi və Texnoloji Tədqiqat Şurasının (TÜBİTAK) dəstəyi ilə Türkiyənin COVİD-19-a qarşı ilk mRNT peyvənd üzrə işlər davam etdirilir. Sputnik Azərbaycan "Milliyet"-ə istinadən xəbər verir ki, bunu Səlçuk Universitetinin Tibb fakültəsinin doktoru Nadir Koçak bildirib.

O, qeyd edib ki, bu ilin aprelindən yerli peyvəndin sınaqlarına başlanılacaq: "Yay fəsli bitmədən yerli mRNT peyvəndinin bazar çıxarılması üçün bütün gücümüzlə işləməyə davam edirik".

Nadir Koçak vurğulayıb ki, Türkiyədə tək mRNA peyvəndi əvəzinə 3 fərqli mRNT peyvəndi növü üzərində iş aparılır: "Bunun sayəsində ən effektli peyvəndi müəyyənləşdirərək aprel ayından etibarən insanlar üzərində sınaqlara başlayacağıq. Bu an mRNT peyvəndlərindən ilkinin heyvanlar üzərində sınaqlarını tamamladıq. Digər iki peyvəndin də insanlar üzərində sınaqlarına başlamaq niyyətindəyik. Bu sınaqlardan əldə edəcəyimiz nəticələr ən gec yanvar ayının şounda ortaya çıxacaq".

Türkiyəli doktor qeyd edib ki, hazırlanan peyvənd üçün soyuq zəncirə ehtiyac qalmayacaq: "6 aya qədər otaq istiliyində qala biləcək bir molekula işləyirik".

mRNT canlı hüceyrələrdə zülal sintezi üçün lazım olan informasiyanı DNT'dən alaraq ribosoma daşıyan RNT növüdür. mRNT RNT polimeraza fermenti tərəfindən istehsal olunur. Hər zülal üçün fərqliı mRNT molekulları işlədilir. DNT'dəki koda görə yaradılan olunan mRNT üzərində daşınan üçlü nukleotid qurupuna kodon deyilir. Hər kodon bir amin turşusu kodlayır. mRNT üzərində ən çox 64 növ kodon yerləşir. Bir mRNT təkrar-təkrar istifadə oluna bilir və ömrünü bitirdikdən sonra sonra parçalanır. mRNT, hüceyrədə ən az miqdarda olan RNT növüdür. Hüceyrədəki RNT'lərın təxmini olaraq 5% təşkil edir.

Xatırladaq ki, koronavirus infeksiyası ötən ilin dekabrında Çinin Uhan şəhərində yayılmağa başlayıb. Hazırda virus dünyanın əksər regionları və ölkələrində yayılıb. Dünyada koronavirus infeksiyasına indiyədək yoluxanların sayı 95 milyonu keçib, 2 milyondan çox adam isə virus səbəbi ilə ölüb.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) fevralın 11-də infeksiyanın törətdiyi xəstəliyin adını COVID-19 qoyub, martın 11-də isə koronavirusu pandemiya elan edib.

12

İlham Əliyev: "Milli iradəmizin zəfər çaldığı gün - 20 Yanvar"

17
1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin baş katibi Mixail Qorbaçovun əmri ilə qoşun hissələri Bakıya və Azərbaycanın bir neçə rayonuna yeridilib.

BAKI, 20 yanvar - Sputnik. Prezident İlham Əliyevin "Facebook" səhifəsində 20 Yanvar faciəsinin 31-ci ildönümü ilə əlaqədar paylaşım edilib.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, paylaşımda deyilir: "Milli iradəmizin zəfər çaldığı gün - 20 Yanvar".

17