BMT - Cenevrə

BMT bu şəxslərə vətəndaşlıq verilməsini istəyir

53
(Yenilənib 22:50 07.10.2019)
BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarı vətəndaşsızlığın aradan qaldırılması sahəsində aparılan mübarizəni əngəlləyən risklər barədə xəbərdarlıq edib

BAKI, 6 oktyabr - Sputnik. Bütün dünyada milyonlarla insanın öz hüquqlarından məhrum edilməsinin əsas səbəbi olan vətəndaşsızlıq hallarına qarşı mübarizədə son dövrdə əldə edilmiş irəliləyişlər, millətçiliyin zərərli formalarının artması səbəbindən təhlükə altındadır. Bu barədə BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarı Filippo Qrandi xəbərdarlıq edib. Sputnik Azərbaycan bu barədə BMT QAK-a istinadən xəbər verir.

Vətəndaşsızlıq hallarına qarşı tədbirlər görən ölkələrin sayının artması o deməkdir ki, beynəlxalq birlik vətəndaşsızlıq hallarının kökünün həmişəlik kəsilməsinə yönələn səylərində həlledici məqama yaxınlaşmaqdadır. Bunu Cenevrədə BMT QAK-ın İcraiyyə Komitəsinin illik iclasının açılışı ərəfəsində Qrandi qeyd edib.

"Hələ beş il bundan öncə ictimaiyyətin vətəndaşsızlıq və onun zərərli nəticələri barədə bilgiləri çox az idi. Vəziyyət dəyişir və vətəndaşsızlıq hallarına son qoyulması perspektivi heç vaxt bugünkü qədər yaxın olmayıb. Amma hələ bu məsələdə inkişafın təmin edilməsindən danışmaq tezdir: millətçiliyin zərərli formaları və qaçqınlar, eləcə də miqrantlar əleyhinə münasibətlərə manipulyasiya edilməsi beynəlxalq səviyyədə cərəyan edən, inkişafın qarşısını alan güclü amillərdir. Myanmalı rohincalar və Hindistanın Assam ştatında vətəndaşsızlıq riski altında olan azlıq qrupları da daxil olmaqla bütün dünyada vətəndaşlığı olmayan və ya vətəndaşsızlıq riski altında olan milyonlarla insanın təcili həll yoluna ehtiyacı var. Bunu etməsək, onların cəmiyyətdən təcrid olunmasının dərinləşməsi riski ilə üzləşəcəyik. Məhz buna görə səylərin ikiqat gücləndirilməsinə ciddi ehtiyac yaranıb" - Qrandi deyib. 

BMT-nin Qaçqınlar üzrə Agentliyi olan BMT QAK 2014-cü ildə 2024-cü ilədək vətəndaşsızlıq hallarına son qoymaq məqsədilə "#IBelong" (Mən Aidəm) kampaniyasına başlayıb. O vaxtdan bəri 15-ə yaxın ölkə vətəndaşsızlıq barəsindəki iki əsas müqaviləyə – Apatridlərin statusu haqqında 1954-cü il Konvensiyasına və Vətəndaşsızlıq hallarının azaldılması haqqında 1961-ci il Konvensiyasına qoşulub. Bu həftə əlavə qoşulmaların olacağı və digər öhdəliklərin götürüləcəyi gözlənilir ki, bununla da bu müqavilələrdən birincisinə – Apatridlərin statusu haqqında 1954-cü il Konvensiyasına qoşulan ölkələrin sayı tezliklə əlamətdar həddi – 100-ü keçə bilər.

Kampaniyanın ilk beş ili ərzində müxtəlif ölkələrdə, o cümlədən Qırğızıstan və Keniya, Tacikistan və Tailand kimi fərqli yerlərdə hazırda 220 mindən artıq vətəndaşlığı olmayan şəxs vətəndaşlıq əldə edib. Bu ilin iyulunda Qırğızıstan dünyada ilk ölkə olaraq, bütün məlum vətəndaşsızlıq hallarının tam həll olunduğunu elan edib.

Bundan əlavə, kampaniyanın başlanmasından bəri iki ölkə – Madaqaskar və Syerra-Leone vətəndaşlıq haqqında qanunlarında islahatlar apararaq anaların, öz vətəndaşlıqlarını uşaqlarına atalarla bərabər əsasda ötürməsinə icazə verib. Bununla belə, dünyanın iyirmi beş ölkəsində qadınların kişilərlə bərabər əsasda vətəndaşlıqlarını uşaqlarına ötürməsi hələ də çətin və ya qeyri-mümkündür ki, bu da dünyada vətəndaşsızlıq hallarının başlıca səbəblərindən biridir. Heç bir uşağın vətəndaşlığı olmayan şəxs kimi doğulmasına imkan verən təminatlar vətəndaşlıq haqqında qanunlar bütün yerli qanunvericilikdə əks olunmadığına görə vətəndaşsızlıq nəsildən nəsilə ötürülə bilir.

Bu gün mediada, insan hüquqları sahəsində, qaçqınlar və vətəndaşlığı olmayan şəxslərlə əlaqədar sahələrdə çalışan aparıcı simalar Cenevrədə BMT QAK-ın İcraiyyə Komitəsinin xüsusi sessiyası çərçivəsində Vətəndaşsızlıq məsələləri üzrə yüksək səviyyəli toplantıda kampaniyanın müddətinin ortaya çatdığı dövrün yekunlarını müzakirə edəcək və 2024-cü ilədək vətəndaşsızlıq hallarına son qoyulması üçün əlavə addımlar atmaq öhdəliyini götürəcək üzv dövlətlərin nümayəndələrinə qoşulacaqlar.

İştirakçılar arasında BMT Baş katibinin müavini Əminə Məhəmməd, BMT QAK-ın Xoşməramlı səfiri Keyt Blanşett, britaniyalı telejurnalist və aparıcı Anita Rani, keçmişdə vətəndaşlığı olmayan qaçqın olmuş aktivist Maha Mamo, ATƏT-in Milli azlıqlar üzrə Ali Komissarı Lamberto Zanyer olacaqlar.

53
Lüğət oxuyan şəxs

Başa çatmaqda olan ilin ən məşhur sözü elan edildi

8
(Yenilənib 13:36 30.11.2020)
Qeyd edək ki, keçən il "Webster lüğəti" ingilis dilindəki "they" ("onlar") kəlməsini "ilin sözü" elan etmişdi.

BAKI, 30 noyabr — Sputnik. "Vebster lüğəti" kimi məşhurlaşan Amerikanın Merriam-Webster ingilis dili lüğəti 2020-ci ilin ən məşhur sözünü müəyyən edib. Sputnik Azərbaycan RİA Novosti-yə istinadla xəbər verir ki, bu söz – "pandemiya" və ya "pandemik"dir.

"Bəzən bir kəlmə bütöv bir dövrü xarakterizə edir və bu müstəsna, son dərəcə çətin ilin sözünü müəyyən etmək üçün araşdırma apardığımız vaxt bir kəlmə dərhal ön plana çıxdı. Beləliklə, 2020-ci ildə bizim onlayn-lüğtdə ən çox axtarılan söz – "pandemic" ("pandemiya" və ya "pandemik") olub, – deyə "Webster lüğəti"nin saytındakı məlumatda bildirilir.

O da qeyd olunur ki, axtarış sorğularında ilk dəfə 2020-ci ilin fevral ayının 3-də bu sözün kəskin artımı müşahidə olunub. Ümumilikdə isə ABŞ-da ilk COVID-19 virusuna yoluxma hadisəsinin qeydə alındığı 20 yanvar tarixində insanlar lüğətdən "pandemiya" sözünü mənasını axtarmağa başlayıblar.

Xatırladaq ki, Dünya Səhiyyə Təşkilatı (DST) martın 11-də yeni koronavirus infeksiyasının yayılmasını pandemik vəziyyət kimi qiymətləndirib. DST-in son məlumatlarına görə, artıq bütün dünyada 61 milyondan çox insan bu virusa yoluxub, 1,4 milyondan çox insan isə COVID-19-a qurban gedib.

Qeyd edək ki, keçən il "Webster lüğəti" ingilis dilindəki "they" ("onlar") kəlməsini "ilin sözü" elan etmişdi.

8
Teqlər:
pandemiya, yoluxma, COVID-19, lüğət, söz
ABŞ əsgərləri

Amerikalı əsgərlərə "ortabab" qiymət qoydular

19
(Yenilənib 00:36 30.11.2020)
Müəlliflər təxmin edirlər ki, Amerika hökuməti yaxın vaxtlarda diqqəti hərbi xərclərə deyil, sosial proqramlara yönəltməyi planlaşdırır

BAKI, 30 noyabr - Sputnik. Amerikanın The Daily Signal jurnalı yazır ki, öz maraqlarını hərtərəfli qorumaq üçün ABŞ-ın gücü yetməyə bilər.

Nəşr müvafiq nəticəyə "İrs" fondundan aldığı "ABŞ-ın 2021-ci il üçün hərbi qüvvə indeksi" barədə məlumatları analiz edərək gəlib. Bu indeks ölkənin milli maraqlarını müdafiə etməyə hazırlıq, eləcə də xaricdən olan təhlükələrə qarşı müqavimət səviyyəsini əks etdirir.

Analizdən belə qənaətə gəlmək olur ki, dəniz piyadaları korpusu ilə HHQ, eləcə də quru qoşunları "ortabab" qiymətə layiqdirlər. Sonuncuların döyüş qabiliyyəti isə ümumiyyətlə "zəif" kimi dəyərləndirilib. Qiymətləndirməyə görə, ABŞ-ın hərbi-dəniz qüvvələri də ölkənin maraqlarını qoruya bilməyəcək səviyyədədir.

Müəlliflər təxmin edirlər ki, Amerika hökuməti yaxın vaxtlarda diqqəti hərbi xərclərə deyil, sosial proqramlara yönəltməyi planlaşdırır. Bu isə, müəlliflərin fikrincə, milli təhlükəsizlik sahəsindəki strategiyanı gerçəkləşdirməyə mane olacaq.

19
Teqlər:
qiymətləndirmə, HDQ, HHQ, əsgər, ABŞ
Plazma olan paketlrə, arxiv şəkli

TƏBİB-dən açıqlama: İmmun plazmaya ehtiyac var

0
(Yenilənib 13:39 30.11.2020)
İndiyə qədər ölkəmizdə 180-ə yaxın vətəndaş donor olmaq üçün müraciət edib, onların 100 nəfərindən immun plazma toplanılaraq 238 xəstəyə köçürülüb.

BAKI, 30 noyabr — Sputnik. Mərkəzi Qan Bankı "Donor ol, həyat qurtar!" şüarı ilə yeni növ koronavirusdan (COVID-19) sağalmış xəstələrə müraciət edib. Müraciətdə bildirilir ki, onlar ağır xəstələrə donor ola bilərlər. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, Qan Bankının müdiri, TƏBİB-in Mikrobiologiya İşçi qrupunun rəhbəri Qumral Ələkbərovanın sözlərinə görə, hazırda süni tənəffüs cihazına bağlı və vəziyyəti kritik olan xeyli xəstə var. Onların sağalması üçün immun plazma müalicəsi lazımdır: "COVID-19 xəstəliyini keçirərək sağalanlarda anticisimlər formalaşır. Anticisimlər həmin xəstələrin heç də hamısında formalaşmır. Anticisimlər olan xəstələrdən immun plazma toplanılaraq ağır xəstələrə köçürülür. 18 yaşdan 60 yaşadək hər kəsin xəstəliyi keçirəndən 14 gün sonra donor olması mümkündür, qadınlardan hamiləlik keçirməyənlər donor ola bilər. İndiyə qədər ölkəmizdə 180-ə yaxın vətəndaş donor olmaq üçün müraciət edib, onların 100 nəfərindən immun plazma toplanılaraq 238 xəstəyə köçürülüb".

Proses tamamilə ağrısız və təhlükəsizdir, immun plazma qapalı və steril şəraitdə toplanılır. Həmin müalicə üsulunun səmərəsi pandemiyanın birinci dalğası zamanı sübut olunub. Virusun yoluxma dinamikasına fikir verəndə görürük ki, infeksiyadan minlərlə sağalan var, amma nədənsə onlar bəzən bunu gizlədirlər. Mütəxəssislər deyirlər ki, sağalanlar tərəddüd etmədən digər xəstələrin xilaskarı ola bilərlər.

0
Teqlər:
müraciət, vətəndaş, donor, TƏBİB