İran hərbçiləri Hörmüz boğazında

Tanker insidenti böyüyür - dünya nəfəsini tutdu

285
(Yenilənib 17:24 11.07.2019)
Ötən həftə Britaniyanın İrana məxsus supertankeri Cəbəlüttariq sahillərində saxlamasından sonra bu gün Tehranın eyni addımı atmağa cəhd göstərdiyini iddia edən məlumatlar yayılıb

Emin Əliyev, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 11 iyul — Sputnik. Hörmüz boğazında keçən aydan bəri müşahidə olunan gərginlik nəinki səngimək bilmir, hətta əhatə dairəsini genişləndirərək region sərhədlərindən kənara çıxıb. Boğazda iyun ayında baş vermiş tanker və dron insidentlərindən sonra Qərblə İran arasında təhlükəli qarşıdurma artıq Aralıq Dənizi regionuna keçib.

Ötən həftə Britaniyanın İrana məxsus supertankeri Cəbəlüttariq sahillərində saxlamasından sonra bu gün Tehranın eyni addımı atmağa cəhd göstərdiyini iddia edən məlumatlar yayılıb. İranın isə bu ittihamlara cavabı özünü çox gözlətməyib.

Sputnik Azərbaycan “CNN” telekanalına istinadən xəbər verir ki, ABŞ müdafiə nazirliyi dünən İran silahlı qüvvələrinin beş katerinin Britaniyaya məxsus “British Heritage” neft tankerini Hörmüz boğazında saxlamağa cəhd etdiyinə dair məlumat yayıb. İran gəmilərinin tankerə yaxınlaşaraq ondan ölkənin ərazi suları yaxınlığında dayanmasını tələb etdiyi bildirilib. Lakin məlumata görə, tankeri müşayiət edən Britaniya donanmasının “HMS Montrose” freqatı tərəfindən edilən “şifahi xəbərdarlıq” və tankeri buraxmaq tələbindən sonra iranlılar gəminin yolundan çəkiliblər.

Dünya güclərindən reaksiya

Hadisə ilə bağlı RİA Novosti-yə verdiyi rəsmi açıqlamasında Pentaqon deyib ki, Hörmüz boğazında və İran ətrafındakı digər beynəlxalq dəniz marşrutlarında gəmiçiliyə qarşı təhdidlərə beynəlxalq ictimaiyyət reaksiya verməlidir. 

"Dünya iqtisadiyyatı sərbəst ticarət axınından asılıdır və bütün ölkələr qlobal tərəqqinin bu təməlini qorumağa məcburdur", - ABŞ Mərkəzi Komandanlığı mətbuat xidmətinin rəsmisi Bill Urban RİA Novosti-yə deyib.

Çin isə tərəfləri təmkinli olmağa və vəziyyətin eskalasiyasına yol verməmək üçün lazımi səy göstərməyə çağırıb.

“Fars körfəzi regionu beynəlxalq sabitliyin və qlobal enerji təhlükəsizliyinin təminatında əhəmiyyətli rol oynayır”, - Çin Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmisi Qen Şuan vurğulayıb.         

Kreml də tərəfləri təmkinli olmağa çağıraraq, vəziyyəti dialoq vasitəsi ilə həll etməyin vacibliyini vurğulayıb.

İrandan cavab 

İran Xarici İşlər naziri Məhəmməd Cavad Zərifin insidentlə bağlı reaksiyası özünü çox gözlətməyib. “Fars” agentliyi xəbər verir ki, Zərif İran katerlərinin Britaniyaya məxsus tankeri saxlamaq cəhdi haqqında məlumatları təkzib edib.

“Onların iddiaları, onların dedikləri vəziyyətin eskalasiyasına yönəlib. Bu bəyanatların heç bir dəyəri yoxdur”, - Zərif deyib.

Cəbəlüttariq insidenti

Qeyd edək ki, keçən həftə Britaniya ərazisi olan Cəbəlüttariqdə İrana məxsus neft tankeri saxlanılıb. Supertankerin Avropa İttifaqının Dəməşqə qarşı tətbiq etdiyi sanksiyaları pozaraq Suriyaya neft daşıdığı iddia edilib, İran isə bu iddiaları təkzib edib.

Cəbəlüttariqin gəmini ABŞ-ın tələbi ilə saxladığı qeyd olunur.

İran artıq cavab olaraq Britaniya səfirinə etirazını bildirib. İran Xarici İşlər Nazirinin müavini Abbas Əraqçı isə tankerin Suriyaya neft daşımadığını deyib.

İrana qarşı koalisiya         

Dünən ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Qərargah Rəislərinin Birləşmiş Komitəsinin rəhbəri, general Cozef Danford Vaşinqtonun İran və Yəmən ətrafındakı suları patrul etmək məqsədilə beynəlxalq koalisiya yaratmaq planı haqqında məlumat verib.

Danford deyib ki, ABŞ bir neçə ölkə ilə əlaqə saxlayaraq Hörmüz və Bab-əl-Məndəb boğazlarında gəmiçiliyin təhlükəsizliyinin təmini üçün koalisiya yaratmağın mümkünlüyünü müzakirə edib: "Güman edirəm ki, növbəti həftələr ərzində hansı ölkələrin bu təşəbbüsü dəstəkləmək üçün siyasi iradəyə malik olduğunu görəcəyik; sonra isə bu təşəbbüsü təmin etməyə yönəlmiş konkret vasitələrin müəyyənləşdirilməsi üçün bilavasitə həmin ölkələrin silahlı qüvvələri ilə əməkdaşlıq edəcəyik".

Qeyd olunur ki, Danford ABŞ Dövlət Katibi Mayk Pompeo və müdafiə nazirinin vəzifələrini icra edən Mark Esper ilə görüşərək sözügedən məsəlinin detallarını müzakirə edib.

Bir müddət öncə Pompeo BƏƏ-yə səfəri zamanı Fars körfəzi, Avropa və Asiya ölkələrindən ibarət beynəlxalq koalisiyanın yaradılmasını müzakirə edəcəyini bildirib.

Qeyd edək ki, iyunun 20-si İslam İnqilabı Keşikçilər Korpusu İranın cənubunda ABŞ-a məxsus "Global Hawk" uçan pilotsuz kəşfiyyat aparatını vurub. Məlumata əsasən, insident İranın Hormozqan vilayətində, Kuhə Mubarak rayonunda baş verib.

Tehran dronu İranın hava məkanında vurduğunu deyib. ABŞ isə dronun Hörmüz körfəzi səmalarında, beynəlxalq hava məkanında vurulduğunu iddia edib.

Dron insidentindən bir həftə əvvəl isə Hörmüz boğazı yaxınlığında üzən "Kokuka Courageous" və "Front Altair" neft tankerlərində partlayış və yanğın baş verib. İnsidentin səbəbləri bəlli olmasa da, ABŞ İranı gəmilərə hücumda günahlandırıb. İran qəti şəkildə bu ittihamları təkzib edir.

285
Teqlər:
gərginlik, tanker, ABŞ, İran
Əlaqədar
İran ətrafında çəmbər daralır - yeni beynəlxalq koalisiya yaradılır
Роберт Кочарян

Robert Köçəryan: Ermənistan hökuməti müharibənin qaçılmaz olması üçün əlindən gələni etdi

10
(Yenilənib 06:41 05.12.2020)
Köçəryanın sözlərinə görə, bütün uğursuzluqların səbəbkarı baş nazir Nikol Paşinyandır. Çünki o, bütün danışıqlar prosesinə sıfırdan başlamağa üstünlük verib.

BAKI, 5 dekabr - Sputnik. “Müharibənin qarşısını almaq olardı, ancaq Ermənistan hökuməti müharibənin qaçılmaz olması üçün hər şeyi etdi”.

APA xəbər verir ki, bunu Ermənistanın sabiq prezidenti Robert Köçəryan “5-ci kanal” telekanalına verdiyi müsahibəsində deyib.

“Əminəm ki, Ermənistan hakimiyyəti müharibənin qaçılmaz olması üçün hər şeyi etdi. Hər şey edildi. Yeni bir şey söyləməyəcəyəm, çünki bu bir ay ərzində mətbuatı izlədim. Demək olar ki, hər şey deyildi, sadəcə, deyilənləri vahid bir təsəvvür yaratmaq üçün ümumiləşdirə bilərsiniz. Niyə danışıqlar prosesi dalana dirəndi. Qəsdən edildi. Qarşılıqlı müstəsna bəyanatlar elə bir vəziyyət yaratdı ki, hətta həmsədrlər də erməni tərəfinin nə istədiyini anlamadılar”, - Köçəryan belə deyib.

Onun sözlərinə görə, bütün bu uğursuzluqların səbəbkarı baş nazir Nikol Paşinyandır. Çünki o, bütün danışıqlar prosesinə sıfırdan başlamağa üstünlük verib.

“Tavuşda sərhəd münaqişəsi təxribatı. Bizim tərəfimizdən törədilmiş təxribat. Bəli. Şimalda. Baş Qərargah rəisi deyəndə ki, 12 iyunda Ermənistanın müharibəyə hazır olmadığı barədə məruzə göndərib və bundan bir ay sonra belə bir təxribata cəhd etmək, bu insidentin mahiyyətini şişirtmək – 70 nəfəri ordenlərlə təltif edərək, Azərbaycanı və Türkiyəni məğlub etdiyimizi demək – bunlar müharibəyə yönəlmiş təxribat deyildisə, bəs nə idi? Əgər bilirsənsə hazır deyilsən, niyə bu addımı atırsan? Çünki düşündün ki, Türkiyə və Azərbaycan bunu sadəcə həzm edəcək?” - deyə sabiq prezident sözlərinə davam edib.

R.Köçəryan bildirib ki, Azərbaycana qarşı təxribatlarda boş sözlərə meyl etmək lazım deyildi:

“Bunu da bir hökumət üzvü etdi və əminliklə deyə bilərik ki, baş nazirin qurumu tərəfindən edildi.

Yeri gəlmişkən, bu cür davranmaq yalnız o halda mümkün idi ki, sən bir üstünlüyə maliksən və o qədər güclüsən ki, bu cür nüanslara əhəmiyyət vermirsən. Ancaq bu belə deyil: resurslar, əhali, büdcə, ümumi daxili məhsul baxımından. Bu doğru deyil. Yenə deyirəm, hökumətimiz şüurlu və ya şüursuz olaraq bu müharibənin qaçılmaz olması üçün hər şeyi etdi. Bu bir həqiqətdir”.

10
Teqlər:
baş nazir Nikol Paşinyan, erməni təxribatı, Tovuz, Ermənistan, Robert Köçəryan
Biznes  ledi

İllərin sənətçisi yeni biznesə başlayıb

23
(Yenilənib 23:45 04.12.2020)
Sayan istehsalına yenicə başladıqları məhsul haqqında məlumat da verib. Müğənninin bildirdiyinə görə, sözügedən odekolon öd ağacından hazırlanıb

BAKI, 4 dekabr — Sputnik. Türkiyəli müğənni Seda Sayan yeni biznesə başlayıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, sənətçi öz adı ilə istehsal olunan ətirli kolonyanı satışa çıxarmağa hazırlaşır.

View this post on Instagram

A post shared by Seda Sayan (@sedasayan)

Artıq Seda məhsullarla çəkdirdiyi fotosunu özünün "Instagram" səhifəsində paylaşıb. O, istehsalına yenicə başladıqları məhsul haqqında məlumat da verib. Müğənninin bildirdiyinə görə, sözügedən odekolon öd ağacından hazırlanıb. Qeyd edək ki, kolonya qutusunun üzərində Seda Sayanın şəkli yer alıb.

23
Kassir dollarları sayır, arxiv şəkli

Əhalinin dollar ajiotajının səbəbi nədir proses necə nəticələnəcək?

8
(Yenilənib 06:34 05.12.2020)
Ekspert: "Əhalinin nağd dollar alışında ən böyük artım mart-aprel aylarında qeydə alınıb. Yəqin yanvar ayında əhalinin nağd dollar alışında azalma qeydə alınacaq"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 5 dekabr — Sputnik. Bu ilin oktyabr ayında Azərbaycanda banklar tərəfindən əhaliyə 204 milyon 196 min nağd dollar satılıb. Sputnik Azərbaycan Mərkəzi Bankın statistikasına istinadla xəbər verir ki, bu ilin sentyabr ayı ilə müqayisədə oktyabrda əhali nağd dollar alışını 31 milyon 543 min dollar və ya 18,3% artırıb. Bu ilin 10 ayında isə əhalinin nağd dollar alışı ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 43,7% artıb.

Bəs, nağd dollar alışının artımının səbəbləri nədir və bu proses davam edə bilərmi?

İqtisadçı, "Respublikaçı Alternativ" Partiyasının icra katibi Natiq Cəfərli Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, əhalinin nağd dollar alışında ən böyük artım mart-aprel aylarında qeydə alınıb: "Həmin vaxt neftin qiymətinin kəskin düşməsi ilə bağlı qonşu ölkələrdə milli valyutalar ucuzlaşmağa başlayıb və bu, Azərbaycanda da gözlənti effekti yaradıb. Həmin dövrdə ölkədə ən böyük valyuta satışı həyata keçirilib və 10 aylıq göstəricilərə ən çox təsir edən mart-aprel aylarında satılan valyutanın həcmi olub. Ona görə də ümumi trend müəyyən gözləntilərlə bağlı olub".

O bildirib ki, noyabr ayında da əhalinin dollar alışında artım qeydə alınacağı gözlənilir: "Bu da yeni il qabağı ticarətin və sifarişlərin canlanması ilə əlaqədardır. Çünki son illərin rəqəmlərinə baxsaq, görəcəyik ki, oktyabr-noyabr aylarında valyuta alışlarında həmişə artım müşahidə olunur. Əvvəllər nağd dollar alışında artım həm də xarici səfərlər ilə əlaqəli idi, lakin indi sərhədlər bağlıdır. Çox güman ki, bu, sifarişlərin artması ilə bağlı olacaq".

Ekspert bildirib ki, yeni il qabağı tələbatın artımına uyğun olaraq ölkəyə gətirilən məhsulların çeşidi və həcmi artır: "İlin sonuna yaxın fiziki və hüquqi şəxslərin valyuta ehtiyacı artır. Son illərin göstəriciləri bunu deməyə əsas verir ki, yəqin yanvar ayında əhalinin nağd dollar alışında azalma qeydə alınacaq. Amma əsas məsələ ondan ibarətdir ki, hələ də manatın gələcək məzənnəsi ilə bağlı gözlənti var. Bu gözləntilər qaldıqca, yəni məzənnənin dəyişmə ehtimalı qaldıqca valyutaya tələbat artacaq və insanların əlində olan valyutanın satışında da azalma müşahidə olunacaq".

"Gələn ilin büdcəsinin xərc hissəsində ciddi artım müşahidə olunacaq. İşğaldan azad edilmiş torpaqların təhlükəsizlik təminatı, minaların təmizlənməsi, infrastrukturun qurulması ilə bağlı əlavə vəsaitə ehtiyac yaranacaq. Əlavə vəsaitin mənbəyi Neft Fondudur. Pandemiya ilə əlaqədar kəskin şəkildə vergi və yaxud gömrük daxilolmalarının artması gözlənilmir. Ona görə də büdcəyə əsas vəsaitin transferti üçün yenə Neft Fondunun vəsaitlərindən istifadə olunacaq" - deyə o əlavə edib.

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin dosenti Emin Qəribli isə Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, nağd dollar alışının artmasının ilk səbəbi psixoloji amildir: "Türkiyədə və digər ölkələrdə devalvasiya gedir və ona görə də likvidlik kimi dollara müraciət edirlər. Nağd dollar alışının artmasının digər səbəbi idxalın artmasıdır. Son dövrlər məsələn, avtomobil idxalı artıb. İdxal artırsa, deməli sosial durumda dirçəlmə var. İnsanların sosial vəziyyəti düzəldikcə idxal olunan məhsullara daha çox müraciət edirlər. Çünki bəzi məhsullar ölkədə istehsal edilmir. Digər tərəfdən neftin qiyməti azalıb. Bundan başqa, yeni il qabağı alış-veriş artır və bu da nağd dollar alışına təsir edir. Bu hal isə sosial vəziyyətin yaxşı olduğunu göstərir".

"Azərbaycanda devalvasiya təhlükəsi yoxdur. Biz artıq ağır dövrü keçdik. Bu gün neftin qiyməti stabildir və hazırda bizim iqtisadiyyatımız daha yaxşıdır" - deyə ekspert bildirib.

Onu da qeyd edək ki, əhalinin banklara satdığı nağd dolların həcmi isə azalıb. Belə ki, bu ilin oktyabr ayında əhalinin banklara satdığı nağd dolların həcmi 86 milyon 252 min dollar olub. Bu da bu ilin sentyabr ayı ilə müqayisədə 32 milyon 761 min dollar və ya 27,5% azdır.

8