İstanbul, arxiv şəkli

Həsrətin vüsalın yaşandığı şəhərdə son gün: Xoşca qal, İstanbul...

19108
(Yenilənib 18:23 03.03.2019)
III Yazı - Səndən ayrılmağa məcbur olsam da, yenə qayıdacağam, sevimli şəhərim

İradə Cəlil, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 4 mart — Sputnik. Səhər yuxudan oyanıb, otağımın pəncərəsindən dənizə baxırdım. Narın yağan yağış, pəncərəmin qarşısına qonmuş qağayı, gəmilərin səsi və mən... İstanbulda son günümü necə keçirəcəyimi düşünürdüm.

Unudulmaz İstanbulda son gün
© Sputnik / Irade JELIL
Unudulmaz İstanbulda son gün

Sevgilidən ayrılmaq qədər acı idi İstanbuldan ayrılmaq... Bu gün də bacardığım qədər gəzəcəkdim sevimli küçələrini, bir gün də nəfəs alacaqdım bu şəhərin havasında...

Kapalı çarşı

Kapalı çarşı (örtülü bazar) İstanbulun mərkəzində, Bəyaziddə yerləşən ən böyük bazarlardan biridir. Məlumatlara görə, burada 4000-ə yaxın mağaza var və bu mağazalarda 25000-ə yaxın insan çalışır. Deyirlər ki, bura hər gün yarım milyondan çox insan gəlir. Kapalı çarşı nəinki Türkiyənin, bütün dünyanın ən çox ziyarət edilən məkanı hesab edilir.

Kapalı çarşını gəzdikcə insana elə gəlir ki, bazar bitməyəcək. Burada qızıldan tutmuş, çaya qədər hər şey satılır.

Bazar iki hissədən ibarətdir. Daxili - köhnə hissə, yəni Cəvahir hissəsi. Bu hissə, ehtimala görə, Bizans dövründən qalıb. Sandal adlandırılan yeni hissə isə 1460-cı ildə Fatih Sultan Mehmet tərəfindən tikilib. Kapalı çarşının müəyyən hissəsi keçmişdən qalma olsa da, Fatih Sultan Mehmetin Kapalı çarşının yeni hissəsinin tikintisinə başlaması bazarın tarixi kimi qəbul edilib.

Bazar bağlı bir şəhəri xatırladır, 24 qapısı var. Dar küçələrdən ibarətdir, sonradan bu küçələrin üzəri örtülüb. Əvvəllər burada hər küçədə müxtəlif sənətkarların mağazaları olub. Bazarda bütün mağazalar eyni böyüklükdə və eyni şəkildə inşa edilib.

Əvvəllər burada rəqabət qadağan olub. Hətta heç bir usta öz məhsulunu mağazanın qarşısına yığıb, alıcı çağıra bilməzmiş. Məhsullara dövlətin müəyyən etdiyi qiymətdən artıq qiymət qoymaq olmazmış.

İndi isə Kapalı çarşıdakı bütün satıcılar məhsullarını mağazalarının qarşısında reklam edirlər. Çayçı səni çay içməyə, çərəz satan çərəz yeməyə, qızıl satan isə zinyət əşyalarını taxıb baxmağa dəvət edir. Qısacası, indi Kapalı çarşıya girib hər şeyin dadına baxıb, ala bilərsən.

Unudulmaz İstanbulda son gün
© Sputnik / Irade JELIL
Unudulmaz İstanbulda son gün

Gəzi parkı

Taksim Gəzi parkında yəqin ki, Türkiyəyə gedənlərin hər biri olub. Çünki İstanbula gedən azərbaycanlılar öncə Taksimi görməyə can atırlar. Taksimə gəldinizsə, Gəzi parkına getməmək mümkün deyil.

Gəzi Parkının da xüsusi tarixi var. 1806-cı ildə burada Halil Paşa Topçu kışlası (ərazisi) adı ilə rus və hind memarlığının izlərini daşıyan bir bina tikilib. 1909-cu ilin 31 mart hadisələri zamanı həmin bina üsyançıların qərargahına çevrilib. Hərəkat ordusunun müdaxiləsindən sonra bina top atəşinə tutulub və üsyan yatırılıb.

1922-ci ildə ərazi Taksim stadionu kimi fəaliyyətə başlayıb. 1940-cı ildə İnönü stadionu tikildikdən sonra Taksim stadionu sökülüb və yerində park salınıb. Bu da İstanbulda Cümhuriyyət dönəmində salınan ilk park olub.

2013-cü ildə Taksim Gəzi parkının bir divarı dağıdılıb və bir neçə ağac yerindən çıxarılıb. Ölkənin bir çox hissəsində xalq buna qarşı aksiyalar keçirməyə başlayıb. Minlərlə insan yaralanıb, həmçinin dünyasını dəyişib. Bir müddət sonra sakitlik yaranıb. İstanbulluların uğrunda ayağa qalxdıqları park yerində qalıb.

Taksim meydanı

Gəzi parkından bir qədər aralıda Taksim meydanı yerləşir. Ərazi turistik baxımdan çox önəmli hesab edilir. Osmanlı dövründə Taksim meydanı olaraq bilinən bu ərazidə su anbarı tikilib. Anbardan suyu paylamaq üçün (taksim etmək) kiçik bir yer quraşdırılıb. Sonradan isə ərazi meydana çevrilib.

Unudulmaz İstanbulda son gün
© Sputnik / Irade JELIL
Unudulmaz İstanbulda son gün

Taksim meydanın işarəsi halına gəlmiş abidə 1928-ci ildə italiyalı heykəltəraş Pietro Canonica tərəfindən hazırlanıb. Daş və bürüncdən hazırlanmış abidənin tikilməsi 2 il yarım davam edib. Atatürkü xatırladan abidə 11 metr hündürlüyündədir.

İndi isə Taksim bütün millətlərdən olan turistlərin ilk gəldiyi yerə çevrilib. Küçə musiqiçiləri, fala baxanlar, simit satanlar küçə boyunca düzülüb öz xidmətlərini təklif edirlər.

Bu yerdə əlində salfet tutub, dilənən suriyalı dilənçiləri də unutmamaq lazımdır. Demək olar ki, onlar da indi Taksimin bir parçasına çevriliblər.

Bu dəfə İstanbul insanını daha çox sevdim. Türk milləti fərqlidir. Məsələn, yeməkdən sonra kafedən çıxan zaman, "telefonunu və çantanı möhkəm tut, buralarda oğru çoxdur" deyən kafe sahibləri, "xidmətimizdən razı qaldınızmı?" deyə soruşan ofisiantlar, bir çayın pulunu verdiyin halda ikinci çaya qonaq edən insanlar, "soyuqdur, hoteldən çıxmayın" deyən hotel idarəçilərini necə sevməyəsən axı?!

  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Unudulmaz İstanbulda son gün
    Unudulmaz İstanbulda son gün
    © Sputnik / Irade JELIL
1 / 18
© Sputnik / Irade JELIL
Unudulmaz İstanbulda son gün

Səndən ayrılmağa məcbur olsam da, yenə qayıdacağam, sevimli şəhərim. Hələlik isə salamat qal. Sevgilərlə…

19108
Teqlər:
insan, park, gün, şəhər, İstanbul, Türkiyə
Əlaqədar
İstanbulda çökmüş binanın dağıntıları altından daha 4 nəfər xilas edilib
İstanbulda güclü yanğın, əhali ərazidən uzaqlaşır
İstanbul kimi ol, de ki, "boğazım quruyana qədər sevəcəyəm səni..."
İstanbulda dəhşətli yanğında 4 nəfər öldü
İstanbulda həmyerlilərimizin başına arzuolunmaz iş gəlib
Co Bayden

Co Baydendən transgenderlərə yaşıl işıq

11
Ağ Ev: Prezidentin bu gün imzaladığı sərəncama əsasən, xidmətə yararlı olan hər bir amerikalı ABŞ Silahlı Qüvvələrində xidmət edəcək.

BAKI, 25 yanvar - Sputnik. ABŞ prezidenti Co Bayden sələfi Donald Trampın ABŞ Silahlı Qüvvələrində transgenderlərin xidmətinə qoyduğu qadağanı ləğv edib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə məlumat Ağ Evdən yayılıb. Məlumatda deyilir: 

“Prezidentin bu gün imzaladığı sərəncama əsasən, xidmətə yararlı olan hər bir amerikalı ABŞ Silahlı Qüvvələrində xidmət edəcək. Co Bayden inanır ki, cinsiyyət hərbi xidmətə mane olmamalıdır”.

Qeyd edək ki, Ağ Evə gəldikdən qısa müddət sonra keçmiş prezident Donald Tramp transgenderlərin ABŞ ordusunda hər hansı bir vəzifə tutmasının əleyhinə olduğunu bəyan etmişdi.

2019-cu ildə ABŞ Müdafiə Nazirliyi transgenderlərin əksəriyyətinin ABŞ ordusunda xidmətini qadağan edən direktiv imzalayıb.

11
Teqlər:
Co Bayden
Plastik tullantılar, arxiv şəkli

Plastik tullantılardan insanları gözəlləşdirmək üçün istifadə edəcəklər

8
(Yenilənib 20:19 25.01.2021)
Elm adamları yüksək temperaturda və təzyiqdə sabit qaldığı, enerji çevrilməsi üçün əla bir material olduğu üçün perovskiti (kalsium titanat) seçiblər.

BAKI, 25 yanvar — Sputnik. Şimal-Qərb Universitetinin, Argonne Milli Laboratoriyasının və Eymes Laboratoriyasının alimləri plastik tullantıların təkrar emalı üçün yeni bir üsul icad ediblər.

Sputnik Azərbaycan xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, onun köməyi ilə zibil motor yağları, sürtkü yağları, yuyucu vasitələr və hətta kosmetika istehsalı üçün uyğun bir maye halında olan maddəyə çevrilə bilər.

Məlumdur ki, dünyada hər il 380 milyon ton plastik istehsal olunur. Mütəxəssislərin fikrincə, 2050-ci ilə qədər bu rəqəm dörd dəfə arta bilər. Məhsulların 75% -dən çoxu birdəfəlik istifadədən sonra atılır və ətrafa, o cümlədən çaylara, dənizlərə və okeanlara daxil olur.

Plastik tullantıları emalının müasir üsulları problemi həll edə bilməz. Birdəfəlik məhsullar əriyib emal edilə bilər. Amma nəticədə aşağı keyfiyyətli material alınır.

Yeni araşdırmanın müəllifləri məsələyə fərqli yanaşıblar.

Elm adamları yüksək temperaturda və təzyiqdə sabit qaldığı, enerji çevrilməsi üçün əla bir material olduğu üçün perovskiti (kalsium titanat) seçiblər.

Müəyyən şərtlərdə katalizator plastikin karbon-karbon bağını parçalayır və maye karbohidrogenlər əldə edilir. Belə bir maye müxtəlif texniki və ya kosmetik məhsulların istehsalı üçün uyğundur.

8

Xırdalanda partlamış evin dağıntıları altından qadın meyiti çıxarılıb

0
(Yenilənib 00:34 26.01.2021)
Dağıntılar altından bir nəfərin cəsədi çıxarılıb. Həmin şəxsin 1988-ci il təvəllüdlü Musayeva Aytən Tacəddin qızı olduğu bildirilir.

BAKI, 26 yanvar - Sputnik. Xırdalanda partlayışda həlak olan qadının nəşi dağıntılar altından çıxardılıb.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, Xırdalanda baş verən partlayışda 1988-ci il təvəllüdlü Aytən Tacəddin qızı Musayeva faciəli şəkildə dünyasını dəyişib. Bu barədə Sputnik Abşeron MRX-nın direktoru Mehriban Qaralova məlumat verib. O, bildirib ki, Xırdalanda baş vermiş hadisə nəticəsində 6 nəfər müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri ilə xəstəxanaya yerləşdirilib, onlardan biri uşaqdır.

Partlayış zamanı xəsarət alanlardan biri Musayev Vüsal Firuddin oğlunun həyat yoldaşı Aytən Musayeva dağıntılar altından ölü tapılıb. Onun azyaşlı qızının axtarışları davam edir. Oğlu 10 yaşlı Musayev Firuddin Vüsal oğlu və həyat yoldaşı xəstəxanada müalicə alırlar.

Partlayış zamanı xəsarət alanlar 1983-cü il təvəllüdlü Musayev Vüsal Firuddin oğlu, onun 10 yaşlı oğlu, 2009-cu il təvəllüdlü Musayev Firuddin Vüsal oğlu, 8 yaşlı qızı, 2012-ci il təvəllüdlü Musayeva Fatimə Vüsal qızı, Musayeva Ziyafət Qafar qızı və Gözəl Səmədovadır.

Dağıntılar altından çıxarılan digər şəxslər 1968-ci il təvəllüdlü Ələzova Simayə Mövlud qızı, 2006-cı il təvəllüdlü Şükürzadə Xədicə Bəxtiyar qızı,  1989-cu il təvəllüdlü Əliyev Emil Arif oğlu və 1988-ci il təvəllüdlü Hüseynov Arif Əbülfəz oğludur. 

Qeyd edək ki, 25 yanvar 2021-ci il tarixində Fövqəladə Hallar Nazirliyinin "112" qaynar xəttinə Abşeron rayonu, Xırdalan şəhəri, 27-ci məhəllə adlanan ərazidə uçqunla nəticələnən partlayış hadisəsinin baş verməsi barədə məlumat daxil olub.

FHN-dən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, dərhal əraziyə FHN-in müvafiq xilasetmə qüvvələri cəlb olunub. Əməliyyat şəraiti qiymətləndirilərkən məlum olub ki, uçqun ikimərtəbəli fərdi yaşayış evində baş verib.

Partlayış dalğasının təsirindən yaxınlıqdakı binaların şüşələri sınıb. FHN-in əməkdaşları tərəfindən operativ axtarış-xilasetmə əməliyyatı davam edir.

 

0