Ağ Ev

ABŞ-ın 40 illik oyunu FETÖ ilə başlayan böyük hədəf

11098
(Yenilənib 18:52 17.11.2018)
FETÖ Birləşmiş Ştatların bölgədə basdırdığı minadır və bu minanı təmizləmək üçün Gülənin həbsi yetərli deyil

BAKI, 17 noyabr — Sputnik. ABŞ-ın NBC News telekanalı Donald Tramp hökumətinin Federal Təhqiqat Bürosuna (FBİ) və nazirliklərə FETÖ başçısı Fətullah Gülənin Türkiyəyə ekstradisiya edilməsi ilə bağlı təlimat verdiyini açıqlayıb. Ağ Ev-in xəbərə reaksiyası çox gecikməyib və Fətullah Gülənin təhvil verilməsi ilə bağlı ilk açıqlama gəlib.

Açıqlamada bildirilir ki, Ağ Evdə Gülənin ekstradisiya edilməsi ilə bağlı hər hansı görüş keçirilməyib. Həmçinin qeyd edilir ki, Türkiyədən göndərilən sənədlərin dəyərləndirilməsi davam etdirilir. Bu barədə məlumat ABŞ Dövlət Departamentindən verilib.

Buna baxmayaraq, zaman-zaman Gülənin ekstradisiyası ilə bağlı xəbərlər dolaşmaqdadır. F Gülənin Ankaraya təslim ediləcəyi inandırıcı səslənməsə də, onun Türkiyəyə verilməsi və gələcək taleyi Amerikanın Türkiyə ilə bağlı maraqlarından asılıdır. FETÖ liderinin Ankaraya təslim edilməsi məsələsində, bunun Vaşinqtonun marağına uyğun olub-olmaması nəzərə alınacaq və müvafiq addım atılacaq.

Bu məsələ Amerikanın maraqları baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu proseslərdə Amerika ilə Türkiyənin münasibətlərini daha da soyudacaq, tarixi münasibətləri pozacaq, zərər gətirəcək bir sıra bəyanatlar səslənib. Türkiyədə son çevriliş cəhdinin ABŞ tərəfindən həyata keçirilməsi barədə səslənən fikirlər də sıradan bir məsələ deyil. Proseslərin sonrakı inkişafı Fətullah Gülənə Vaşinqtonun münasibətindən də asılı ola bilər.

Fətullah Gülən, 15 mart 2014-cü il
© AP Photo / Selahattin Sevi
Fətullah Gülən, 15 mart 2014-cü il

Təbii ki, Fətullah Gülən ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin nəzarətində olan şəxsdir və Ərdoğan əleyhinə bir çox məsələlərdə ondan istifadə edilməsi nəzərdə tutulur. Bölgədə güclü hərəkata başçılıq edən bir şəxsin Vaşinqton tərəfindən qurban ediləcəyi inandırıcı səslənmir. Hazırda da Amerika üçün Pakistan və Əfqanıstan kimi ölkələrdə "mülayim islam"ın yayılması vacibdir və məhz buna görə Gülən hərəkatına yaşıl işıq yandırılıb. Diqqət çəkən məqam ondan ibarətdir ki, Gülən ideyalarının əsas yayılma arealı Cənubi Qafqaz, Şimali Qafqaz və Orta Asiyadakı türkdilli ölkələrdir. Burada məqsəd ondan ibarət ola bilər ki, həmin ölkələrdə "türk-islamçılığı"nın yayılmasına nail olunsun.

Bununla belə, Ərdoğan FETÖ-yə zərbələr endirməkdə israrlıdır. Unutmaq olmaz ki, MİT indiyə qədər 18 ölkədən 80 FETÖ üzvünü Türkiyəyə gətirib. Bütün bunlar siyasi alver nəticəsində reallaşa bilib. Elə bu amil belə bir sualı aktual edir - bir gün Fətullah Gülən də ABŞ-dan gətirilə bilərmi? Nəzərə alsaq ki, siyasət maraqlar uğrunda savaşdır bu suala belə cavab vermək olar - əgər ABŞ-ın Güləndən daha önəmli bir mənfəətindən söhbət getsə, onu Ankaraya təhvil verə bilər. Amerikanın terrorçu Abdulla Öcalanı alçaldılmış formada Türkiyəyə təhvil verdiyini də unutmaq olmaz.

Lakin Gülən Türkiyəyə gətirilərsə, bu onun tərəfdaşlarını daha da fəallaşdıra bilər. Onu da unutmaq olmaz ki, Fətullah Gülən Türkiyədə kommersiya strukturlarına, orduya, təhlükəsizlik sisteminə, mətbuata birbaşa çıxışı olan simadır. AKP daxilində belə Gülənə gizli rəğbəti olanlar az deyil. Onlar hərəkətə keçməklə heç şübhəsiz ki, Birləşmiş Ştatların rəğbətini də qazana bilərlər. Belə gedişat artıq Qərb dairələrini təngə gətirən Ərdoğan üçün əməllicə başağrısına çevrilə bilərdi. Ərdoğan öz elektoratını parçalaya biləcək nüfuzlu bir şəxsin Türkiyədə (məhbəsdə olsa belə) yaşamasını istəyərmi?

Ərdoğan anlayır ki, Gülən müstəqil fiqur deyil. Onu Vaşinqton idarə edir və bu baxımdan, Gülənin həbs olunması yalnız şəxsi istək kimi qəbul edilə bilər. Gülən həbs edilsə belə, FETÖ savaş meydanında qalacaq. FETÖ Birləşmiş Ştatların bölgədə basdırdığı minadır və bu minanı təmizləmək üçün Gülənin həbsi yetərli deyil.

ABŞ 40 il ərzində formalaşdırdığı FETÖ ilə yalnız Türkiyəyə nəzarət etməyi düşünmür. Eyni zamanda İrandan yayılan şiəliyin qarşısını almaq, Rusiyada yaşayan müsəlmanları nəzarətə götürmək istəyir. Bu baxımdan, Gülən bir simvol olaraq Vaşinqtona lazımdır. Əks təqdirdə çoxdan onu qurban verərdi...

11098
Teqlər:
Türkiyə, Həbs, Rəcəb Tayyib Ərdoğan, ABŞ, Fətullah Gülən, FETÖ
Əlaqədar
FETÖ-çülər bunu da etdi
Erkan Özoral: “Azərbaycan FETÖ ilə mübarizədə bizə ən çox dəstək olan ölkədir”
Məşhur müğənninin FETÖ ilə başı dərddə - VİDEO
Türk ordusu daxilindən FETÖ izini silirlər
Arda FETÖ-çü çıxdı – Prokurorluq araşdırmaya başlayıb
 İstanbulda COVİD-19-da ölən şəxs, arxiv şəkli

Türkiyədə ölənlərin sayı artdı

7
(Yenilənib 22:11 27.05.2020)
Sutka ərzində COVID-19-a daha 1 035 yoluxma qeydə alınıb. Beləliklə, ölkədə koronavirusa yoluxma ilə bağlı təsdiq edilmiş halların ümumi sayı 159 797 təşkil edir.

BAKI, 27 may — Sputnik. Bu gün Türkiyədə koronavirusdan daha 34 nəfər ölüb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə ölkənin Səhiyyə naziri Fahrettin Koca bildirib.

Bununla da ölkədə pandemiya qurbanlarının ümumi sayı 4 431-ə çatıb.

Nazir sosial şəbəkədə bildirib ki, sutka ərzində COVID-19-a daha 1 035 yoluxma qeydə alınıb. Beləliklə, ölkədə koronavirusa yoluxma ilə bağlı təsdiq edilmiş halların ümumi sayı 159 797 təşkil edir.

Son gün ərzində Türkiyədə daha 1 286 nəfər virusdan sağalıb. Bununla da koronavirusdan sağalanların ümumi sayı 122 793-ə çatıb.

7
ZOOM proqramı, arxiv şəkli

İnsan günahını təyin edəcək texnologiya: istəsə ölüm hökmü verər, istəsə azad edər

24
(Yenilənib 21:01 27.05.2020)
  Texnologiyanın növbəti mərhələsində yəqin heç hakimə də ehtiyac duyulmayacaq. Mükəmməl bir proqram yaradılacaq, dünyanın bütün qanunları orada əksini tapacaq, süni intellekt isə bu və ya digər insanın günahını təyin edəcək.

BAKI, 27 may — Sputnik. Sinqapur məhkəməsi Zoom videozəng proqramı vasitəsilə ölüm hökmü qərarı verib. Bu, ölkədə ilk belə hal kimi qeydə alınıb. 37 yaşlı malayziyalı Punitan Genasan heroin alverində günahkar bilinərək dar ağacından asılmağa məhkum edilib. Məhkəmə qərarı video əlaqəsi ilə ötürülüb. Koronavirus səbəbindən tərəflərin təhlükəsizliyinin qorunması üçün belə vasitəyə əl atılıb.

Sinqapurda narkotik alveri ilə məşğul olan yüzlərlə insan dar ağacından asılıb

Sinqapurun qanunları narkotik alverində iştirak edənlərə qarşı olduqca sərt cəza tədbirləri nəzərdə tutur. Bu ölkədə narkotik alveri ilə məşğul olan yüzlərlə insan dar ağacından asılıb. Xarici vətəndaşlıq belə bu məsələdə rol oynamır, narkotikə bağlısansa, dar ağacından asılacaqsan. Bir sıra hüquq müdafiəçiləri Sinqapur iqtidarını qəddarlıqda ittiham edir.

Oxşar hadisə Nigeriyada da baş verib. Yerli məhkəmə Zoom videozəng proqramı vasitəsilə cinayətkara ölüm hökmü çıxarıb. Koronavirus pandemiyası bir çox ənənəvi sahələrə ciddi təsir edib. Hələ ötən il absurd görünə bilən məsələyə bu gün münasibət dəyişib. Hələ ötən il məsafədən ölüm hökmünün çıxarılması nə qədər mümkünsüz görünsə belə, günümüzdə bu, reallısa bilib.

Virtual məhkəmə hökmünün çıxarılması bəzi ölkələrdə tətbiq edilib. Məsələn, Rusiyanın Sverdlovsk vilayətinin Nevyansk şəhər məhkəməsi yerli kafelərdən biri barədə qərar çıxarıb. Məhkəmə iclası Whatsapp video zənginin köməyi ilə keçirilib, koronavirusla bağlı fəaliyyətin 45 günlük dayandırılmasına qərar verilib. Oxşar onlayn məhkəmələr Tatarıstanın Kazan şəhərində də keçirilib.

İnsanı ölümə məhkum etmək üçün heç məhkəməyə gətirmək belə vacib deyilmiş

Pandemiya hüquq-məhkəmə sistemi ilə bağlı bir sıra problemi də üzə çıxarıb.

 İnsanların sosial izolyasiya və karantin rejiminə riayət etməməsi hallarına dəfələrlə rast gəlinib. Cərimə də tətbiq edilib, qısamüddətli həbslər də olub. Əgər adi vəziyyətdə hər hansı cərimə qərarından apelyasiya edilməsi mümkün idisə, ekstremal vəziyyətdə bu norma yalnız kağız üzərində qalıb. Demək olar, dünyanın bir çox ölkəsində məhkəmələr ya işləməyib, ya da çox az hallarda fəaliyyət göstərib.

Əgər qanun qadağa edirsə, “adi vətəndaş hara getməli, kimə müraciət etməlidir” sualı da açıq qalıb. “Məsafə gözlə”, “evdə qal”, “Sms icazəsi olmadan  evdən çıxma” kimi şüarlar əhəmiyyət kəsb edib. Çox qarışıq bir dönəm yaşadıq. Virus geri çəkildikdən sonra hüquqşünaslar hələ uzun müddət yaranan kazusları araşdırmaqla məşğul olacaqlar.

Amma ölüm hökmünün video əlaqə ilə verilməsi olduqca maraqlı və qeyri-adi presidentə yol açıb. Deməli, insanı ölümə məhkum etmək üçün heç məhkəməyə gətirmək belə vacib deyilmiş. Günahı sübuta yetirilibsə, elə məsafədən də qərar çıxarmaq olarmış.

Texnologiyanın növbəti mərhələsində yəqin heç hakimə də ehtiyac duyulmayacaq

Bu məsələnin bir neçə əhəmiyyətli tərəfi var. Birincisi, ölüm hökmü dünyanın bir çox ölkəsində ya ləğv edilib, ya da tətbiq edilmir. Hüquq müdafiəçiləri ölümün hər yerdə ləğvinə can atırlar. Məhkəmə praktikasında heç bir günahı olmayan insanın qanunun əli ilə öldürülməsi halları dəfələrlə baş verib. İkincisi, “ölüm hökmünə  icazə verən qanun nə dərəcədə doğrudur” sualı da əhəmiyyət kəsb edir. Heroin alveri ilə məşğul olan birisinə ölüm hökmü çıxarılır, amma başqa növ leqal narkotik alverçisi cəmiyyətdə hörmət sahibidir. Dünya birliyi siqaret və alkoqol birmənalı leqal narkotik kimi qəbul edir, istehsalı, satışı və reklamı da sərbəstdir. Bəzi ölkələrdə qadağalar olsa da, hər halda alkoqol alverçilərinə ölüm hökmü hətta islam ölkələrində çıxarılmır.

Sərnişin təyyarəsi, arxiv şəkli
© REUTERS / Toby Melville

Hər gün bir yeni vasitə kəşf edilir. Bu gün azad satılan preparatı sabah qadağa siyahısına salınır. Bu gün qadağa edilən vasitə sabah leqal satışda ola bilər.

Bu məsələdə ən ciddi sual doğuran məqam ölüm hökmünün  məhz məsafədən çıxarılmasındadır. Birbaşa kontakt olmadan qərar vermək də asandır axı. Bir də var insanla üz-üzə, göz-gözə təmasda olub doğru yolu tutmalısan. Texnologiyanın növbəti mərhələsində yəqin heç hakimə də ehtiyac duyulmayacaq. Mükəmməl bir proqram yaradılacaq, dünyanın bütün qanunları orada əksini tapacaq, süni intellekt isə bu və ya digər insanın günahını təyin edəcək. Öz taleyimizi süni intellektin, ağıllı maşının, robot-androidin əlinə verəcəyik.

Robot da dilsiz-ağızsız düşünən maşındır. Nə aldatmaq, nə dil tökməklə yumşaltmaq olar, nə rüşvət almaz, nə qohumbazlıq eləməz. Yaddaşına yüklənən qeyri-mükəmməl qanunlar toplusuna uyğun qərar verərək. İstəsə ölüm hökmü verər, istəsə də azad edər.

24
Azərbaycan bayrağı

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasından 102 il ötür

13
(Yenilənib 22:20 27.05.2020)
Azərbaycan Demokratik Respublikası gərgin və mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitdə cəmi 23 ay fəaliyyət göstərə bildi.

BAKI, 28 may - Sputnik. Bu gün Azərbaycanda Respublika Günü qeyd olunur.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, 28 May 1918-ci il tarixində müsəlman Şərqində ilk dünyəvi demokratik dövlət olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasından 102 il ötür.

1990-cı ildən Respublika Günü dövlət bayramı kimi qeyd edilir.

Bakıda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin şərəfinə İstiqlal bəyannaməsi abidəsi ucaldılıb.

1917-ci ildə Rusiyada baş vermiş Fevral inqilabı nəticəsində Çar İmperiyası devrildi. Ölkədə çarizmin məzlum vəziyyətə saldığı xalqların milli hərəkatı başlandı. 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (1918-1920) – müsəlman Şərqində ilk dünyəvi demokratik dövlət yaradıldı. Bu respublika azərbaycanlıları tarixi yaddaşında Azərbaycan dövlətçiliyinin ilk təcrübəsi kimi iz qoyub.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə tərəfindən əsası qoyulan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti türk və İslam dünyasında ilk parlamentli respublika və ilk demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət nümunəsi idi.

Azərbaycan müvəqqəti hökumətinin ilk başçısı isə Fətəli Xan Xoyski idi. 10 gün Milli Şura Tiflisdə işlədikdən sonra Gəncəyə köçürülüb. Yalnız 1918-ci ilin sentyabrında Türkiyə ordusunun rəhbərliyi ilə – Bakı daşnak-rus qüvvələrdən təmizləndikdən sonra milli hökumət Gəncədən Bakıya köçdü.

Müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti qısa ömründə böyük nailiyyətlər və qalibiyyətlər əldə edib. İlk dəfə qadınlara seçim hüququ tanıyan və qadın–kişi bərabərliyini təmin edən cümhuriyyət o cümlədən milli ordu, milli pul, demokratlaşma, milli bank, azad seçkilər, beynəlxalq əlaqələr və beynəlxalq ictimayyət tərəfindən Azərbaycan istiqlalının rəsmiyyətə tanınması, Azərbaycanın bütövlüyünü təmin etmək, iqtisadi islahat və s. müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti təmin edib.

Azərbaycan Demokratik Respublikasını rəsmi surətdə tanıyan ilk dövlət Osmanlı dövləti olub (4 iyun 1918-ci ildə).

1918-ci il 9 noyabr tarixində M.Ə.Rəsulzadənin təklifi əsasında Azərbaycan Demokratik Respublikasının üç rəngli bayrağı qəbul edilib. O zamana qədər Azərbaycan Demokratik Respublikasının bayrağı qırmızı rəngdəydi.

Azərbaycan Demokratik Respublikası gərgin və mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitdə cəmi 23 ay fəaliyyət göstərə bildi. Təəssüflər olsun ki, müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti iki yaşına çatmadan bolşeviklərin hücumuna məruz qalıb müvəqqəti olaraq devrildi. Sovetlər Birliyi, Azərbaycanı məcburi surətdə öz tərkibinə daxil etdi. Bolşeviklər tərifindən devirlməsinə baxmayaraq, istiqlal ideyası yenilmədi və 1991-ci ildə Sovet İmperiyasının dağılması ilə Azərbaycan yenidən öz müstəqilliyini elan etdi.

13