Президент США Дональд Трамп, фото из архива

Trampın küçəsində bayramdır, çünki impiçment olmayacaq

2193
(Yenilənib 20:58 07.11.2018)
Rusiyalı ekspert: “ABŞ-dakı seçkilərin nə ilə nəticələnməsindən asılı olmayaraq, Rusiya bundan faydalanmağa çalışmalıdır”

Aleksandra Zuyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 7 noyabr — Sputnik. ABŞ-dakı seçkilərin nə ilə nəticələnməsindən asılı olmayaraq, Rusiya bundan faydalanmağa çalışmalıdır. Bu sözləri, Sputnik Azərbaycan-a "Strateq-PRO" analitik mərkəzinin direktoru Aleksandr Vedrussov ABŞ Konqresinə keçirilən aralıq seçkilərin nəticələrini və bunun ABŞ-Rusiya münasibətlərinə necə təsir edəcəyini şərh edərkən deyib.

ABŞ Konqresinə aralıq seçkilər noyabrın 6-da keçirilib. İlkin proqnozlara görə, respublikaçılar ABŞ Senatında çoxluğu qoruyub saxlayıblar. Onlar özlərini minimum 52 yerlə təmin ediblər, baxmayaraq ki, onlara cəmi 50 yer lazım idi. Bununla yanaşı, respublikaçılar Nümayəndələr Palatasında əksər yerləri itiriblər.

ABŞ prezidenti Donald Trampın işi isə qaydasındadır. Cari vəziyyət onu hamıdan az narahat edir. Aralıq seçkilərin nəticələrinə görə, o, ABŞ Senatındakı yerlərin əksəriyyətini əldə etmiş olur. Bu isə o deməkdir ki, impiçment olmayacaq. Nümayəndələr Palatasında əksər yerləri götürən rəqib partiya ilə işləmək isə istənilən Amerika prezidenti üçün normaldır. Əksinə, hər iki palataya bir partiya və prezident nəzarət etsəydi, vəziyyət tipik olmazdı. Vedrussovun fikrincə, burada balansın pozulması yalnız Nümayəndələr Palatasında demokratların üstünlüyü əldə etməsindədir ki, bu da normaldır.

"Bununla belə, fikir versək görərik ki, hətta Hillari Klintonun seçki kampaniyasını aparan demokratların özləri belə Trampın 2020-ci ildə yenidən prezident seçilmək şanslarının kifayət qədər yüksək olduğunu etiraf edirlər. Xüsusilə də nəzərə alanda ki, demokratların vahid lideri, vahid şüarları və vahid dəyərlər toplusu yoxdur" - deyə Sputnik Azərbaycan-ın həmsöhbəti bildirib.

Onun fikrincə, demokratlar fərqli baxışlara malik pərakəndə siyasi qüvvədir və buna görə də onların Nümayəndələr Palatasındakı çoxluğu Trampı mümkün qədər az narahat etməlidir.

Əgər proses Rusiya ilə hazırkı münasibətlərə qədər baş versəydi, Tramp palataların heç birində səslərin əksəriyyətini qazana bilməzdi. Anti-Rusiya sanksiyaları indiyə qədər Konqresdən kənarda qalır. Tramp indi istəsə belə, bu sanksiyaları yumşalda bilməz. Çünki ümumi siyasət aqressivdir və Rusiyaya münasibətdə hücumlar davam edəcək. Burada heç bir yaxşı siqnal yoxdur. Ekspertlərin fikrincə, anti-Rusiya siyasətində ABŞ-ın hər iki aparıcı partiyası konsensusdadır.

O, fikrini belə əsaslandırıb ki, respublikaçıları və demokratları ayrıca partiya olaraq götürsək, onların hər ikisi Rusiyaya münasibətdə kifayət qədər sərtdirlər. Burada Konqresin demokrat Berni Sanders və respublikaçı Rend Pol kimi cəmi bir neçə üzvü istisnadır. Rusiya ilə münasibətlərin normallaşdırılması tərəfdarı kimi çıxış edən Amerika isteblişmentinin nümayəndələri azlıqdadırlar. Və bu azlığa Trampın özü də daxildir.

"Baxmayaraq ki, son iki ildə Rusiyaya münasibətdə Tramp da inkişaf etməyib, əksinə deqradasiyaya uğrayıb. Əgər hazırkı mövqeyinə baxsaq, onun konsensus tərəfləri ilə eyni cür düşünməyə başladığını görərik" - deyə Vedrussov bildirib. O əlavə edib ki, bu halda "kral rəiyyət tərəfindən idarə olunur" demək olar. Trampın Rusiyanın prezidenti Vladimir Putinə və Rusiyaya şəxsi münasibətinə baxmayaraq, onun tərəfdarları, xüsusilə də ABŞ prezidentinin milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə məsləhətçisi Con Bolton rəsmi Moskvaya qarşı təzyiqlərin artırılması istiqamətinə köklənib.

Sputnik Azərbaycan-ın həmsöhbəti onu da qeyd edib ki, hazırkı vəziyyətin müsbət tərəfləri çoxdur. Ekspertin fikrincə, demokratlar hazırda nəinki Nümayəndələr Palatasındakı mövqelərini qoruyublar, həm də onu möhkəmləndiriblər. Onlar öz müxalif mövqelərini son seçkilər zamanı məhz Boltonun təzyiqləri sayəsində gücləndiriblər və faktiki olaraq həmin yerləri respublikaçıların və Trampın əlindən alıblar.

Vedrussov hesab edir ki, bu hal həm də ABŞ-ın Yaxın və Orta Mənzilli Raketlərin İxtisarı Haqqında Müqavilədən çıxması ilə bağlıdır. Ekspertin fikrincə, bununla da Vaşinqton qlobal təhlükəsizlik sistemini və dünya düzənini təhlükə altında qoyub.

Politoloqun qənaətinə görə, bu, çox təhlükəlidir və sonu proqnozlaşdırılmayan oyundur. Bu oyun ABŞ-ın Avropadakı müttəfiqlərini zərbə altında qoyur, Rusiya üçünsə tamamilə zərərsizdir. Xüsusilə də Rusiya sərhədlərinin təzyiq altında olduğunu, ora ABŞ və NATO-nun hərbi infrastrukturunun yaxınlaşdığını nəzərə alanda.

"Bu, sözügedən seçkilərin gözlə görünən yeganə müsbət tərəfidir. Amerikaya münasibətdə başqa heç bir illüziya yaradılmamalıdır" - deyə o bildirib.

Bu seçkilərin Rusiyaya necə təsir edəcəyinə gəlincə, Vedrussov düşünür ki, nə qədər ki, Trampla Putin Parisdə "ayaqüstü" görüşməklə kifayətlənəcəklər, tam formatlı görüşlə bağlı razılaşmanı ertələyəcəklər, hansısa destruktiv məqamlar olacaq. Burada bir qədər geri çəkilmək və yenidən oyuna atılmaq lazımdır. Ekspert bu fikirləri ABŞ və Rusiya prezidentlərinin şəxsi əlaqələrinə şamil etmir.

Bütün bunlarla yanaşı, Sputnik Azərbaycan-ın həmsöhbəti hesab edir ki, Amerikanın qlobal institutları sürətlə sarsıtdığı aşkardır. Və yəqin ki, bu, Rusiyanın xeyrinə işləyəcək. Rusiya tərəfi isə baş verənləri birmənalı olaraq "pis" qiymətləndirmir. Çünki bu, riskli və proqnozlaşdırılmayan nəticələr doğura bilər. ABŞ-da baş verənlərə gəlincə, seçkilərin nəticələrinə əsasən hazırkı kurs davam etdirilə bilməz. Rusiya istənilən halda burada hansısa uduş əldə etməyəcək, amma situasiyadan mütləq faydalanmağa çalışmalıdır.

2193
Teqlər:
ABŞ prezidenti Donald Tramp, Konqres, seçkilər, Rusiya, ABŞ
Əlaqədar
Qaçqın düşərgəsindən Konqresə gedən yol – ABŞ-da ilkə imza atan müsəlman qadınlar
ABŞ siyasəti tarixində görünməmiş hadisə yaşanır
ABŞ-da seçkilərin nəticələri açıqlanıb
ABŞ PKK terrorçuları üçün böyük məbləğdə pul mükafatı ayırıb
Rusiya və ABŞ qırıcıları səmada qarşı-qarşıya gəldi - VİDEO
Əfqanıstanda ABŞ hərbçiləri, arxiv şəkli

"Rusiyaya qalib gəlməyin yolunu tapmışıq": Pentaqon nəyə cəhd göstərir?

22
(Yenilənib 09:59 20.01.2021)
"Secure World Foundation"-ın kosmik təhlükəsizlik məsələləri üzrə eksperti Brayan Uiden xatırladır ki, uzun uçuşlarda nüvə enerjisi olmadan keçinmək mümkün deyil. Gələcəkdə yerdən kənar ilk koloniyalar üçün də reaktorlara ehtiyac olacaq.

 

BAKI, 19 yanvar — Sputnik, Andrey Kots. Amerikalılar nüvə enerjisinin hərbi istiqamətini inkişaf etdirmək qərarına gəliblər. Hələlik hakimiyyətdə olan ABŞ Prezidenti Donald Tramp hərbi qüvvələr və kosmik tədqiqatlar üçün kompakt nüvə reaktorlarının hazırlanması barədə fərman imzalayıb. Beləliklə, ABŞ son yarım əsrdə ilk dəfə olaraq atom enerjisindən təkcə Hərbi Dəniz Donanmasında istifadə etməyəcək. Bəs Vaşinqtonu bu addımı atmağa nə vadar edir: Sualın cavabı RİA Novosti-nin növbəti materialında.

Rezerv mənbə

ABŞ Silahlı Qüvvələrinin sualtı qayıqlar və təyyarə gəmiləri artıq nüvə reaktorları ilə təchiz edilib. Bunun sayəsində Amerika donanmasının ən nəhəng vımpelləri, demək olar ki, məhdudiyyətsiz dənizlərdə qala bilir.

Digər ölkələrin hərbi dəniz donanmaları da nüvə enerjisindən istifadə edir. Məsələn, Fransanın nüvə mühərrikli təyyarə gəmisi "Şarl de Qoll" və Rusiyaya məxsus ağır raket kreyseri "Pyotr Velikiy". Bununla belə, ABŞ-ın nüvə mühərrikli gəmiləri daha çoxdur. Amerikalılar bu yolda əldə etdikləri ilə kifayətlənmək fikrində deyillər.

Prezident Trampın göstərişi ilə Müdafiə Nazirliyi ölkədəki bir hərbi obyektdə kiçik nüvə reaktorlarını nümayiş etdirmək üçün plan hazırlayacaq və onu reallaşdıracaq, həmçinin aşağı güclü mobil reaktoru sınaqdan keçirəcək. Bu cür enerji mənbələri Günəş enerjisindən istifadənin qeyri-mümkün olduğu yerlərdə və müdafiə sahəsində dərin kosmik tədqiqatlar üçün əvəzolunmazdır", – deyə Ağ Evin mətbuat xidməti məlumat verib.

Kiçik nüvə reaktorunun nəyə lazım olduğu açıqlanmır. "Defensenews.com" portalının ekspertləri belə hesab edirlər ki, söhbət ordu bazalarının ehtiyat enerji təchizatından gedir. Əgər hərbi obyektdə elektrik olmasa, reaktor mühüm əhəmiyyətli cihazları enerji ilə təmin edəcək. Fərmana əsasən, ilk prototipin sınaqlarına altı ay ərzində başlanmalıdır. Mütəxəssislərin fikrincə, sınaqlar ABŞ-ın ən böyük poliqonlarından biri olan Nevadadakı hərbi meydançada sınaqdan keçiriləcək.

Kosmosun fəthi

"Secure World Foundation"-ın kosmik təhlükəsizlik məsələləri üzrə eksperti Brayan Uiden xatırladır ki, uzun uçuşlarda nüvə enerjisi olmadan keçinmək mümkün deyil. O cümlədən, Aya, Marsa və başqa planetlərə uçuşlarda da. Gələcəkdə Yerdən kənar ilk koloniyalar üçün də reaktorlara ehtiyac olacaq. Bəzi mütəxəssislər yeni texnologiyaların orbital silah platformalarında istifadə edilə biləcəyinə də inanır. Prinsipcə, bu ssenari kosmosun potensial döyüş meydanı olduğunu düşünən ABŞ Kosmik Qüvvələrinin kifayət qədər aqressiv doktrinasına uyğun gəlir.

"Məncə, bu amerikalılara, ilk növbədə, kosmik məqsədlər üçün lazımdır," - deyə "Orsenal Oteçestva" jurnalının baş redaktoru Viktor Muroxovski RİA Novosoti-yə müsahibəsində bildirib. "Atom reaktoru" söz birləşməsi müxtəlif mənalarda işlənə bilər. Birincisi, bu uranın parçalanması ilə müşayiət olunan zəncirvari reaksiyaya əsaslanan cihazdır. Rusiyada "Burevestnik" və "Poseydon" üçün artıq oxşar qurğular yaradılıb. İkincisi, peyklərdə, radio mayaklarında və hava stansiyalarında istifadə olunan izotopik nüvə enerji mənbələridir. Onlar daha az effektli olsalar da, güclü radiasiya yaymırlar", Mütəxəssis 1950-60-cı illərdə həm ABŞ-da, həm də SSRİ-də təyyarələr üçün kompakt nüvə reaktoru hazırlamağa cəhd göstərildiyini xatırladır. Bununla birlikdə, həmin layihələrdən imtina edildi - hətta ən böyük təyyarə belə heyətin bioloji müdafiə sistemini çəkib aparmağa qadir deyil. Bu səbədən də böyük təyyarələrdə reaktorların tətbiqi məhdudlaşdırılıb", - V.Muroxovski əlavə edib.

Muraxovskinin sözlərinə görə, indiyə kimi heç bir ölkə pilotlu təyyarələrdə, kiçik tonnajlı gəmilərdə və yerüstü nəqliyyat vasitələrində istifadə edilə bilən kompakt reaktor yaratmağa nail olmayıb.

Radiasiya problemi

Vaxtilə nüvə enerji qurğusu qitələrarası strateji bombardmançı təyyarələri olan "Convair B-36"-lar üçün də işlənib hazırlamışdı. "Convair B-36"-lar 1949-59-cu illərdə ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin silahlandırmasına daxil edilmişdi.

NB-36H uçan laboratoriyasının burun hissəsinə 12 tonluq qoruyucu kapsul quraşdırılmışdı. Gücü 1 meqavat, diametri 1,2 metr və ağırlığı 16 ton olan sürətli neytron reaktoru bomba yuvasına yerləşdirilirdi. O, uçuş zamanı buraxılmalı və təyyarənin göyərtəsindəki hava girişlərindən daxil olan atmosfer havası ilə soyudulmalı idi. Eksperiment maşını 47 uçuş yerinə yetirdi, lakin nüvə mühərriki yalnız qısa müddət ərzində işə salındı.

Əslində, kifayət qədər cəlbedici ideya idi. Əlavə yanacaqdoldurma həyata keçirilmədən bir neçə sutka havada qala bilən belə uçan aparatdan strateji bombardmançı və ya kəşfiyyat təyyarəsi kimi istifadə oluna bilərdi. Lakin problemlər də az deyildi. Birincisi, hər bir atom təyyarəsi, əslində, ona sahib olan ölkənin öz ərazisinə də düşə biləcək "çirkli" bombadır. İkincisi, "eksperiment göyərtəsi" həm də havada özü ilə birgə radioaktiv maddələr daşıyırdı. Nəhayət, hər bir halda şəxsi heyət ciddi şüalanmaya məruz qalırdı.

ABŞ-da yerüstü texnikaya da nüvə reaktoru quraşdırmağa cəhd göstərilib. Bu 25 tonluq "Chrysler TV-8" tankı heç vaxt kütləvi şəkildə istehsal edilməyib - standart sistemlərin yalnız bir hissəsi ilə təchiz olunmuş tam ölçülü maket şəklində mövcud olub. Tank kiçik bir nüvə reaktorunun qızdırdığı buxar mühərriki ilə idarə edilməli idi. Bununla belə, tank çox mürəkkəb mexanizm hesab edildi, onun döyüş qabiliyyəti isə ənənəvi nəqliyyat vasitələrindən imtina etmək üçün yetərsiz sayıldı. Beləliklə, 1956-cı il aprelin 23-də layihə ləğv olundu.

22
Türkiyədə vətəndaşların vaksinasiyası, arxiv şəkli

Türkiyədə yerli koronavirus peyvəndinin tarixi bilindi

18
(Yenilənib 23:07 19.01.2021)
Bu an mRNT peyvəndlərindən ilkinin heyvanlar üzərində sınaqlarını tamamladıq. Digər iki peyvəndin də insanlar üzərində sınaqlarına başlamaq niyyətindəyik. Bu sınaqlardan əldə edəcəyimiz nəticələr ən gec yanvar ayının şounda ortaya çıxacaq.

BAKI, 19 yanvar — Sputnik. Türkiyə Elmi və Texnoloji Tədqiqat Şurasının (TÜBİTAK) dəstəyi ilə Türkiyənin COVİD-19-a qarşı ilk mRNT peyvənd üzrə işlər davam etdirilir. Sputnik Azərbaycan "Milliyet"-ə istinadən xəbər verir ki, bunu Səlçuk Universitetinin Tibb fakültəsinin doktoru Nadir Koçak bildirib.

O, qeyd edib ki, bu ilin aprelindən yerli peyvəndin sınaqlarına başlanılacaq: "Yay fəsli bitmədən yerli mRNT peyvəndinin bazar çıxarılması üçün bütün gücümüzlə işləməyə davam edirik".

Nadir Koçak vurğulayıb ki, Türkiyədə tək mRNA peyvəndi əvəzinə 3 fərqli mRNT peyvəndi növü üzərində iş aparılır: "Bunun sayəsində ən effektli peyvəndi müəyyənləşdirərək aprel ayından etibarən insanlar üzərində sınaqlara başlayacağıq. Bu an mRNT peyvəndlərindən ilkinin heyvanlar üzərində sınaqlarını tamamladıq. Digər iki peyvəndin də insanlar üzərində sınaqlarına başlamaq niyyətindəyik. Bu sınaqlardan əldə edəcəyimiz nəticələr ən gec yanvar ayının şounda ortaya çıxacaq".

Türkiyəli doktor qeyd edib ki, hazırlanan peyvənd üçün soyuq zəncirə ehtiyac qalmayacaq: "6 aya qədər otaq istiliyində qala biləcək bir molekula işləyirik".

mRNT canlı hüceyrələrdə zülal sintezi üçün lazım olan informasiyanı DNT'dən alaraq ribosoma daşıyan RNT növüdür. mRNT RNT polimeraza fermenti tərəfindən istehsal olunur. Hər zülal üçün fərqliı mRNT molekulları işlədilir. DNT'dəki koda görə yaradılan olunan mRNT üzərində daşınan üçlü nukleotid qurupuna kodon deyilir. Hər kodon bir amin turşusu kodlayır. mRNT üzərində ən çox 64 növ kodon yerləşir. Bir mRNT təkrar-təkrar istifadə oluna bilir və ömrünü bitirdikdən sonra sonra parçalanır. mRNT, hüceyrədə ən az miqdarda olan RNT növüdür. Hüceyrədəki RNT'lərın təxmini olaraq 5% təşkil edir.

Xatırladaq ki, koronavirus infeksiyası ötən ilin dekabrında Çinin Uhan şəhərində yayılmağa başlayıb. Hazırda virus dünyanın əksər regionları və ölkələrində yayılıb. Dünyada koronavirus infeksiyasına indiyədək yoluxanların sayı 95 milyonu keçib, 2 milyondan çox adam isə virus səbəbi ilə ölüb.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) fevralın 11-də infeksiyanın törətdiyi xəstəliyin adını COVID-19 qoyub, martın 11-də isə koronavirusu pandemiya elan edib.

18
Səhiyyə nazirinin müavini Viktor Qasımov, arxiv şəkli

Peyvənd vurduran nazir müavini hazırkı durumu barədə açıqlama verib

0
(Yenilənib 11:40 20.01.2021)
Səhiyyə nazirinin müavini Viktor Qasımov deyib ki, vaksinasiya prosesi ilə bağlı bütün mərhələlər strategiyada öz əksini tapıb.

BAKI, 20 yanvar — Sputnik. "Azərbaycanda başlayan vaksinasiya prosesi mərhələli şəkildə ölkə üzrə də davam etdiriləcək".

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında səhiyyə nazirinin müavini Viktor Qasımov deyib.

O bildirib ki, ölkədə başlayan vaksinasiya prosesi ilkin mərhələdə tibb işçiləri üzərində aparılır:

"Mən özüm də vaksin vurdurmuşam. Özümü yaxşı hiss edirəm. Ümumiyyətlə, vaksinasiya prosesi ilə bağlı bütün mərhələlər strategiyada öz əksini tapıb".

Qeyd edək ki, səhiyyə naziri Oqtay Şirəliyev də ölkədə vaksinasiyanın başladığı ilk gün - 18 yanvarda koronavirusa qarşı peyvənd etdirib.

0