Suriyanın Azəz şəhərində Türkiyə poçt məntəqəsi, 18 avqust 2018-ci il

Toqquşan maraqlar: Qarşıdurmanın sonucu hər şeyi aydınlaşdıracaq

7445
(Yenilənib 20:43 29.08.2018)
"Suriyanı bir neçə hissəyə bölmək, bütöv halda saxlamaqdan daha asandır"

BAKI, 29 avqust — Sputnik. Türkiyə Silahlı Qüvvələri (TSQ) Suriya sərhədinə hərbi qüvvələrini və hərbi-texnikasını cəmləyir. Türkiyə mətbuatı xəbər verir ki, TSQ Kilisdəki hərbi qüvvələrini Suriyanın Tel Rifat ilə Menbiç bölgəsinə yerləşdirməyə başlayıb.

Tanklar, hərbi texnikalar və hərbi personal Öncüpınar sərhəd-keçid məntəqəsi ilə Əlibeyli qəsəbəsindəki Çobanbəy sərhəd məntəqəsindən bu bölgəyə daşınır. Kilisdə sərhəddə sıxlıq yaşandığından ordu sərhədi tədricən keçir.

Beləliklə, Ankara əsas hədəfinə — Menbiçə doğru irəliləyir. Ərdoğanın bəyanatlarında daha çox bir tələb səslənir– Fərat çayının qərbində kürd hərbi birləşməsi qalmamalıdır. Ərdoğan İŞİD ilə mübarizə bitdikdən sonra kürd hərbi birləşmələrinin Fərat çayının şərqinə çəkiləcəkləri ilə bağlı ABŞ-ın söz verdiyini, lakin sözünü tutmadığını da tez-tez səsləndirir. Əslində hazırda kürd birləşmələri ancaq Menbiç bölgəsində mövcuddur.

Ankaranı anlamaq olar. Menbiçi də əhatə edəcək əməliyyatın uğurla yekunlaşması sonda Suriyanın Aralıq dənizindən Fərat çayına qədər olan şimal ərazilərinin Türkiyənin nəzarəti altına keçməsi ilə nəticələnəcək ki, bu da Suriyada sabit mərkəzi hakimiyyət bərpa olunanadək cənub sərhədlərində Türkiyə üçün arzuedilməz bir ssenarinin önlənməsi deməkdir. Türkiyə üçün bölgədə ən ciddi narahatlıqdan biri də ABŞ-ın dəstəyi ilə demoqrafik müdaxilələrin həyata keçirilməsi, Suriyanın şimalında yaşayan türkmənlərin və ərəblərin bölgədən qovularaq kürd əhalinin yerləşdirilməsidir. Bu, heç şübhə yoxdur ki, yaradılması nəzərdə tutulan kürd dövləti üçün demoqrafik əsasların lazım olan nöqtəyə gətirilməsi məqsədi daşıyır.

Onu vurğulayaq ki, Suriyanın şimalında qarşı-qarşıya gələn paytaxtlar, birbaşa olmasa da, dolayısı ilə Ankara və Vaşinqtondur. Ankaranın silahını tutanlar Türkiyə və Azad Suriya əsgərləri, Vaşinqtonun silahlarını tutanlar isə YPG/PYD/PKK terrorçularıdır. Bu qarşıdurmanın nəticəsi isə Suriyada bir çox qeyri-müəyyənlikləri aydınlaşdıracaq.

ABŞ-dan silah yardımı almayan YPG/PYD/PKK terrorçularının NATO-nun ən güclü ikinci ordusu qarşısında nə qədər dayana biləcəyi sualı isə ritorik olardı. Türkiyə və müttəfiqlərinin dəstəklədiyi silahlı qrupların "etibarlı bölgələr" yaratması Suriyanın ərazi bütövlüyü məsələsini mübahisəli edir.

"Ərəb baharı" ilə birlikdə bölgədə "əsrin yenilik mübadiləsi yaşanır"dı, buna görə də "Qamışlı ilə Mosulu ayrı salan" bu sərhədlərin Avropa Birliyi modeli ilə "əhəmiyyətsiz hala" gətirilməsi yönlü fürsət yaranmışdı.

ABŞ 2014-cü ildə (sentyabr ayı) Suriyada rejimi devirməyi prioritet olmaqdan çıxarıb terrorla mübarizəni prioritet elan etdi və Rusiya da terrorla mübarizə səbəbi ilə Suriyaya müdaxilə etdi. Ancaq Türkiyə və Səudiyyə Ərəbistanı hələ də Amerikanı Suriyaya qarşı müharibə variantına qaytarmağa ümid edirdilər.

Əslində, bu, Sayks-Piko sazişi ilə təyin olunan "süni sərhədləri" aradan qaldırmağı və ya "mənasızlaşdımağı" hədəfləyən Türkiyənin 5 il sonra Sayks-Piko sərhədlərinə "sığınması" mənası verirdi. 2012-ci ildə mövcud sərhədlərin "həqiqətən aradan qaldırılması"nı müdafiə edən Türkiyənin 2015-ci ildə rəsmi Dəməşqə qarşı döyüşə iştirak şərtiylə dəstək vəd etdiyi "Rojava kürd bölgəsi" 2016-da "Türkiyənin mövcudluq məsələsi" kimi təyin olundu.

Ankaranın Suriyanın ərazi bütövlüyü məsələsində mövqeyinin illərə və şərtlərə görə dəyişdiyi, ancaq rəsmi Dəməşqə mövqeyinin heç dəyişmədiyi məlumdur. Bu baxımdan ərazi bütövlüyü məsələsinin Türkiyə üçün strateji deyil, taktiki dəyər daşıdığı qəbul edilməlidir. Buna görə də ortaya belə bir sual çıxır: "Ankaranın Suriyadakı strateji hədəfi mövcud rəhbərliyi devirmək, yoxsa Suriyanın ərazi bütövlüyünü qorumaqdır?" Türkiyənin "Fərat Qalxanı" qarşılığında Rusiya və İran tərəfinə keçdiyi görünsə də, prezident Ərdoğanın ABŞ prezidenti Donald Tramp ilə telefon söhbətindən sonra açıqlamlarında Ankaranın hələ də rəsmi Dəməşqi hədəfə alan yeni plana əsasən, təkrarən yer dəyişdiyi görünür. Əl-Babdan sonra Menbiç və Raqqanın alınmasını qarşıya məqsəd qoyan prezident Ərdoğan Suriyanın suverenliyi ilə bağlı olan "etibarlı bölgə" məsələsini də gündəmə gətirib. Trampın "möcüzəvi düsturu" barədə Ərdoğanın açıqlaması ilə eyni vaxtda Raqqa əməliyyatı məsələsində ABŞ-ın PYD-ni kənarlaşdırması, "Suriya Demokratik Qüvvələri" tərkibindəki ərəb döyüşçülər ilə "Fərat Qalxanı" içindəki ÖSO ünsürlərinin birləşdirilməsi ssenarisi gündəmdədir.

ABŞ-ın PYD ilə əməkdaşlıqdan uzaqlaşmasını, hətta PYD-nin eynilə İŞİD kimi hədəf halına gətirməyi nəzərdə tutan bu planın Vaşinqtonda qəbul edilib-edilməyəcəyi ayrıca mövzudur. Ancaq "etibarlı bölgə" təklifinin Suriyanın ərazi bütövlüyünü qorumaqdan daha çox rəsmi Dəməşqə qarşı yeni mübarizəyə istiqamətlənməsi açıq-aydındır.

Suriyanın ən "ultra mülayim" qruplarının birləşdirilməsiylə yeni ASO yaratmaq, Türkiyə xüsusi qüvvələrinin sövq və idarəsi, ABŞ və koalisiya qüvvələrinin dəstəyi ilə Raqqanı İŞİD-dən qurtarma Suriyanın ərazi bütövlüyünün qorunmasına necə yardım edə bilər? Əgər Suriyanın ərazi bütövlüyünün qorunmasında yalnız PYD kantonlarının yox edilməsi nəzərdə tutulursa, İŞİD-i Raqqadan çıxaracağı zənn edilən yeni ASO-nun YPG-yə qarşı döyüşməsinə və Türkiyənin "etibarlı bölgələr"də şəhərlər inşa etməsinə Suriya, Rusiya və İranın səssiz qalacağına zəmanət varmı?

ABŞ bayrağı
© AFP 2020 / Brendan Smialowski

Əgər strateji hədəf bu ölkənin ərazi bütövlüyünün qorunmasıdırsa və bunun yeganə yolu, Astana konfransında da vurğulandığı kimi, Suriyanın suverenliyinin tanınması və siyasi həllin tapılmasıdır. Çünki əks halda, yəni Türkiyə və müttəfiqləri tərəfindən dəstəklənən silahlı qrupların "etibarlı bölgələr" yaratması Suriyanın suverenliyi mübahisəli hala gəlib çıxır. Buna görə də, ABŞ-ın razılığı ilə Suriyada yeni ASO qurub, onunla həm İŞİD-i, həm YPG-ni, həm də terrorçu sayılan digər qrupları yox etmək, onlardan qurtarılan yerlərdə "etibarlı bölgə" yaratmaq Suriyanın ərazi bütövlüyünü deyil, yalnız ikiyə bölünmüş olmasına zəmanət verir.

ABŞ-ın Suriyadakı sabiq səfiri Roberd Fordun bir sözü yada düşür: "Suriyanı bir neçə hissəyə bölmək, bütöv halda saxlamaqdan daha asandır". Bu arada 7 sentyabr tarixində Ruhani — Ərdoğan — Putin arasında keçiriləcək görüşdə əsas müzakirə mövzusunun Suriya böhranı olacağını da ehtimal edə bilərik…

7445
Teqlər:
terrorçu, YPG/PYD/PKK, kürd, ABŞ, Suriya, Türkiyə Silahlı Qüvvələri
ABŞ Dövlət Departamentinin binası, arxiv şəkli

Rusiya səfirliyi ABŞ-ın "təbliğat" ilə bağlı məruzəsini şərh edib

1
(Yenilənib 18:14 06.08.2020)
Rusiya səfirliyi "ABŞ-ı tənqid etməyə cürət edən" Rusiya və xarici mediaya "ciddi araşdırma predmeti ola biləcəklərini" nəzərə almağı tövsiyə edib

BAKI, 6 avqust — Sputnik. ABŞ Dövlət Departamentinin "Rusiya təbliğatı" haqqında məruzəsi Moskvanın ABŞ-la əməkdaşlığın bərpası ilə bağlı təkliflərini "susdurmağa" yönəlib.

Sputnik Azərbaycan RİA Novosti-yə istinadən xəbər verir ki, bu barədə Rusiyanın Vaşinqtondakı səfirliyi bildirib.

Bir qədər əvvəl Dövlət Departamenti yanında Qlobal Əməkdaşlıq Mərkəzi "Rusiya Dezinformasiyasının Sütunları" adlı məruzə dərc edib. Məruzədə "Rusiya təbliğatı" anlayışı sistemləşdirilir. Bu anlayışa əsasən dövlət maliyyələşməsi olan Rusiya mediası aid edilib. Dezinformasiyaya misal olaraq Sputnik, RİA Novosti, RT, Birinci Kanal, "Rossiya 24" və digərlərinin xəbər başlıqları göstərilir.

Rusiya səfirliyi "ABŞ-ı tənqid etməyə cürət edən" Rusiya və xarici mediaya "ciddi araşdırma predmeti ola biləcəklərini", onların ABŞ sosial şəbəkələrində resurslarının səbəbi açıqlanmadan bağlana biləcəyini nəzərə almağı tövsiyə edib.

Səfirlikdən bildiriblər ki, Dövlət Departamenti "alternativ informasiya mənbələrinin mövcudluğunu qətiyyən bəyənmir". Diplomatik missiya qeyd edib ki, onların nüfuzdan salınması üçün "ciddi resurslardan istifadə olunur".

"Vaşinqtona zidd istənilən səs Kreml və Rusiya xüsusi xidmət orqanlarına xidmət edən "dezinformasiya" elan edilir", - rusiyalı diplomatlar "Facebook"da dərc edilmiş şərhdə qeyd ediblər.

Səfirlik məruzədə yazılmış cəfəng fikirləri açıqlayıb. Belə ki, ABŞ Dövlət Departamenti "rəsmi hökumət kommunikasiyaları" hissəsinə Rusiyanın Liberal-Demokrat Partiyasının lideri Vladimir Jirinovskini və "Qovorit Moskva" özəl radiostansiyasını daxil edib.

"Əgər bu, amerikalı həmkarlarımızın bu qədər diqqətlə qurduqları bütün konstruksiyanın zirvəsidirsə, onda o, daha çox kartdan düzəlmiş evə oxşayır", - səfirlikdən bildiriblər.

ABŞ Dövlət Departamenti 2021-ci ildə "Rusiya tərəfindən dezinformasiyanın və təbliğatın qarşısının alınması" üçün 138 milyon dollar istəyib. Kreml və Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi əvvəllər dəfələrlə Rusiyaya ünvanlanan dezinformasiya ittihamlarını təkzib ediblər.

ABŞ-da xarici yayım üzrə dövlət agentliyi mövcuddur ki, o da Rusiya Ədliyyə Nazirliyinin digər media ilə birlikdə xarici agentlər siyahısına daxil etdiyi "Amerikanın Səsi" və "Azadlıq/Azad Avropa" radiosunun ana strukturudur. 1994-cü ildən Yayım Məsələləri Üzrə İdarəetmə Şurası (BBG) adlanan təşkilat 2018-ci ildə ABŞ-ın Qlobal Media Agentliyi (USAGM) adlandırılıb. Onun çərçivəsində televiziya proqramları buraxılır, lakin demək olar ki, yalnız internet yayım üçün. Agentlik bütünlüklə ABŞ büdcəsindən maliyyələşdirilir. 2017-ci ildə onun xərcləri 748 milyon dollar təşkil edib.

1
Dövlət Departamenti

ABŞ-ın Belarusa dair planı var - Dövlət Departamentinə bağlı adamlar Minskdə edirlər?

23
Belarus Prezidenti qeyd edib ki, hakimiyyətə "onların adları, soyadları, ünvanları, parolları, gizli görüş yerləri" məlumdur.

BAKI, 6 avqust — Sputnik. Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko bəyan edib ki, Respublikada seçkiqabağı kampaniya zamanı saxlanılanlar arasında "Amerika pasportu olan şəxslər, Dövlət Departamentində işləyənlərin həyat yoldaşları" var.

Belarus Prezidenti qeyd edib ki, hakimiyyətə "onların adları, soyadları, ünvanları, parolları, gizli görüş yerləri" məlumdur.

"Amerikalı, Dövlət Departamenti işçisi, demokratik partiyanın işçisi olmağının önəmi yoxdur. <...> Rusiyada seçkiqabağı kampaniyada iştirak ediblər, yaxşı pul qazanıblar. Hesab edirəm ki, amerikalılar onları indi qoruyacaqlar. Belə şey ola bilməz".

Onun sözlərinə görə, Belarusda belə adamlar az deyil və onların hamısı "puldan yaşıllaşıblar" – "Kim ödəyirsə, onun üçün də oxuyurlar".

Xatırladaq ki, bir neçə gün əvvəl paytaxt Minskdəki otellərdən birində Rusiya pasportlu 32 nəfər silahlı yaxalanmışdı.

23
Peşə təmayüllü məkan, arxiv şəkli

Bu şəxslər təhsil almadan peşə təhsili sənədi alacaqlar

0
Qeyri-formal təhsil isə müxtəlif kurslarda, dərnəklərdə və fərdi məşğələlərdə əldə edilən və dövlət təhsil sənədinin verilməsi ilə müşayiət olunmayan təhsil formasıdır

BAKI, 6 avqust — Sputnik. Peşə təhsili üzrə qeyri-formal və informal təhsil formaları vasitəsilə əldə edilmiş bilik, bacarıq, səriştə və təcrübənin qiymətləndirilməsi, eləcə də tanınması üçün kimlərin müraciət edə biləcəyi açıqlanıb.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Təhsil Nazirliyindən məlumat verilib. Bildirilib ki, ümumi orta təhsili səviyyəsini ən az 4 il əvvəl və ya tam orta təhsil səviyyəsini ən az 2 il əvvəl bitirərək, müraciət etdiyi müvafiq ixtisas üzrə azı 2 il qeyri-formal və informal təhsil formaları vasitəsilə bilik, bacarıq, səriştə və təcrübə əldə edən vətəndaşlar qiymətləndirilmə və tanınma üçün müraciət edə bilərlər.

Prosesin yekununda verilən diplom ilk peşə təhsili səviyyəsində təhsil haqqında sənədə bərabər tutulur və Nazirlər Kabinetinin 2019-cu il 16 aprel tarixli 173 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş "Peşə təhsili pilləsinin bir səviyyəsindən növbəti səviyyəsinə keçid Qaydası"na uyğun olaraq, sahibinə peşə təhsili pilləsinin növbəti səviyyəsində təhsilini davam etdirmək və ya ixtisası üzrə əmək fəaliyyətinə başlamaq hüququ verir.

Peşə təhsili üzrə qeyri-formal və informal formaları vasitəsilə əldə edilmiş bilik, bacarıq, səriştə və təcrübənin qiymətləndirilməsi və tanınması üçün Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyinə müraciət olunmalıdır.

Qeyd edək ki, formal təhsil dövlət təhsil sənədinin verilməsi ilə başa çatan təhsil formasıdır. Ümumi təhsil, ilk peşə-ixtisas təhsili, orta ixtisas təhsili, ali təhsil, yenidənhazırlanma təhsili, təkrar ali və ya orta ixtisas təhsili dövlət təhsil sənədinin verilməsi ilə başa çatdığı üçün formal təhsil hesab edilir.

İnformal təhsil dedikdə özünütəhsil yolu ilə biliklərə yiyələnmənin forması başa düşülür. Qeyri-formal təhsil isə müxtəlif kurslarda, dərnəklərdə və fərdi məşğələlərdə əldə edilən və dövlət təhsil sənədinin verilməsi ilə müşayiət olunmayan təhsil formasıdır.

0