Ermənistanda etirazlar

Yerevana əlavə qüvvə yeridilib, vəziyyət nəzarətdən çıxır

793
(Yenilənib 13:17 18.04.2018)
Ermənistanın ikinci böyük şəhərində nümayişçilər icra hakimiyyətinin binasını ələ keçiriblər

BAKI, 18 aprel — Sputnik. Ermənistan polisi Yerevanın mərkəzindəki Fransa meydanına əlavə qüvvə cəlb edib. Meydanın ərazisi hazırda tamamilə əhatəyə alınıb. Ayrı-ayrı polis qüvvələri nümayişçilərin təzyiqlərinə məruz qalır. Nümayişçilər polisləri itələyərək meydanı genişləndirməyə çalışırlar.

Sputnik Ermənistan Fransa meydanında vəziyyətin kifayət qədər gərgin olduğunu bildirir. Opera və Balet Teatrının binası yaxınlığında polis əraziyə gələn mitinqçiləri avtobuslara dolduraraq ərazidən uzaqlaşdırmağa çalışır.

Burada polislər dəbilqə və qalxanlarla yaraqlanıblar. Onlar özləri vəziyyəti şərh etməkdən imtina edirlər. Daha bir polis qrupu isə Maştots prospekti ilə üzü yuxarı, Moskovyan küçəsi ilə kəsişməyə doğru hərəkət edir.

Mitinqçilər müxalifət lideri Nikol Paşinyanın rəhbərliyi altında Baqramyan küçəsi ilə Fransa meydanına tərəf irəliləyirlər. Polis "Mənim addımım" hərəkatının lideri olan Nikol Paşinyana bildirib ki, etiraz aksiyasına görə məsuliyyəti o daşıyır.

Paşinyan isə öz növbəsində polisə vəziyyəti gərginləşdirməməyi tövsiyə edib. O, qeyd edib ki, aksiya dinc xarakter daşıyır və Yerevanın mərkəzi küçələrində yürüş şəklində davam etdiriləcək. "Biz Maştots prospektindən Koryun küçəsinə çıxmağı planlaşdırırıq!" — deyə Paşinyan polisə bildirib.

Paşinyan və tərəfdarlarına polisin göstərdiyi marşrut üzrə hərəkət etmək tövsiyə olunub. Həmçinin qeyd olunub ki, saxlanılan gənclər tezliklə azadlığa buraxılacaq. Buna paralel olaraq polis şəhərə əlavə qüvvə cəlb edib.

Ermənistanda iğtişaş
© Sputnik / Asatur Yesayants

Mitinqdə Paşinyan fəallara bildirib ki, bu gecə Fransa meydanında qalmağa ehtiyac yoxdur. O, həmçinin qeyd edib ki, fəallar dövlət idarələrinin binalarının, eləcə də metro və ictimai nəqliyyatın qarşısını kəsməlidirlər.

Ermənistanın ikinci böyük şəhəri olan Gümrüdə də vəziyyət gərginləşib. Mitinqçilər Şirak vilayətinin icra hakimiyyətinin binasına daxil olmağa cəhd göstərirlər. Səhər tezdən nümayişçilər şəhərin baş prospektini bağlamağa çalışırlar. Bir nəfər saxlanılaraq polis idarəsinə aparılıb. Hazırda etiraz aksiyasında, əsasən, gənclər iştirak edir və onlar yerli icra hakimiyyətinin binasını dövrəyə alıblar.

Yerevanda iki gün əvvəl başlayan "vətəndaş itaətsizliyi" aksiyasının iştirakçıları eks-prezident Serj Sarqsyanın baş nazir olmasına etiraz edirlər.

793
Teqlər:
Fransa meydanı, Yerevan, etiraz, Ermənistan, müxalifət, polis, mitinq, aksiya
Mövzu:
Ermənistanda etiraz aksiyaları (35)
Əlaqədar
Ermənistanda qarşıdurma güclənir: Müxalifət Yerevanı mühasirəyə alır
Ermənistan paytaxtında cəhənnəm yaşanır
Ermənistanı kütləvi iğtişaşlar bürüyüb, etirazçılar dövlət idarələrini ələ keçirirlər
Tehran şəhərinə mənzərə, arxiv şəkli

İranda namizədlərdən ikisi prezident seçkisində iştirakdan imtina edib

5
İranın keçmiş vitse-prezidenti, prezidentliyə namizəd Möhsün Mehrəlizadə də iyunun 18-də keçiriləcək seçkidə iştirakdan imtina edib.

BAKI, 16 iyun — Sputnik. İran parlamentinin deputatı, Parlamentin Araşdırma Mərkəzinin rəhbəri Əlirza Zakani prezident seçkilərində öz namizədliyini, digər namizəd Ali Məhkəmənin sədri İbrahim Rəisinin xeyrinə geri götürdüyünü bildirib. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, Zakani "Gənc Jurnalistlər Klubu" agentliyinə müsahibəsində bildirib.

Qeyd edək ki, daha əvvəl İran Məclisinin deputatları prezident seçkilərində iştirak edən mühafizəkarları öz namizədliklərini Rəisinin xeyrinə geri götürməyə çağırıb.

Xatırladaq ki, İranın keçmiş vitse-prezidenti, prezidentliyə namizəd Möhsün Mehrəlizadə iyunun 18-də keçiriləcək seçkidə iştirakdan imtina edib.

Mehrəlizadə məktubda seçkidə iştirakdan imtina etməsinin səbəbini açıqlamayıb.

Xatırladaq ki, prezidentliyə 7 namizəd qeydə alınmışdı: İran Ali Məhkəməsinin sədri İbrahim Rəisi, Məsləhət Şurasının katibi Möhsün Rzayi, Mərkəzi Bankın keçmiş müdiri Abdülnasir Himməti, Təhlükəsizlik Şurasının keçmiş katibi Səid Cəlili, parlament sədrinin müavini Əmir Hüseyn Kazizadə-Haşimi. Hazırda namizədlərin sayı 5-ə düşüb.

5
NATO hərbçiləri, arxiv şəkli

NATO-nun yeni anti-Rusiya "manifesti" bütün MDB ölkələrini təhdid edir

12
(Yenilənib 16:01 16.06.2021)
20-ci əsrin son bir rübü ərzində İranı, Əfqanıstanı, Liviyanı, keçmiş Yuqoslaviya və Suriyanı aktiv şəkildə bombalayan Şimali Atlantika Alyansının çətin ki, bu tip bəyanatlara haqqı çatsın.

BAKI, 16 iyun — Sputnik. Şimali Atlantika Alyansının iyun sammiti digər bütün prioritet və uydurma təhlükəsizlik təhdidlərindən xüsusi şəkildə tənzimlənməsi ilə fərqlənir. NATO-nun son bildirişindəki təhrif olunmuş koordinat sistemində Rusiya əvvəlcədən də proqnozlaşdırıldığı kimi "sülhə əsas təhlükə" olaraq təqdim edildi. İkinci yerə – böyük bir fərqlə – Şimali Koreya və İran, üçüncü yerə isə sülhsevər Belarus Respublikası "qoyuldu". Maraqlıdır ki, Çinin adı yalnız dördüncü yerdə qeyd olunur.

NATO-ya heç kim bərabərhüquqlu, müstəqil dövlətləri bu şəkildə "növlərə" bölmək haqqı verməyib. Üstəlik, alyansın planetin cəmi on faiz əhalisinin maraqlarına xidmət edən "ittihamedici" arqumentləri qeyri-adekvat təsir bağışlayır.

14 iyun Brüssel sammitinin kommünikesi mahiyyət etibarilə uzunçu, ağlasığmaz, MDB ölkələri və bütövlükdə bəşəriyyət üçün təhlükəli anti-Rusiya "manifestidir". Sənəddə "Rusiya təhdidinə" ondan artıq "ittihamedici mahiyyətdə" (9–15, 25, 46, 50, 54) maddə həsr olunub. Müqayisə üçün bildirək ki, "Çin təhdidi" cəmi iki (55–56) müddəada öz əksini tapıb. Sənəd paradoksal xarakter daşıyır.

20-ci əsrin son bir rübü ərzində İranı, Əfqanıstanı, Liviyanı, keçmiş Yuqoslaviya və Suriyanı aktiv şəkildə bombalayan alyansın çətin ki, bu tip bəyanatlara haqqı çatsın: "Rusiyanın təcavüzkar hərəkətləri Avro-Atlantik təhlükəsizlik üçün təhdiddir". Bununla belə, kommünikedə qeyd olunur ki, blok 25 ildən artıqdır Rusiya ilə əməkdaşlıq qurur, özünün beynəlxalq öhdəliklərini yerinə yetrir, Rusiya isə dəyərləri, prinsipləri, ona olan etibarı və öhdəlikləri pozmaqla məşğuldur".

"Tərəfdaşlar real dünyaya qayıtmaq istəmirlər. Alyans ABŞ və Aİ-nin Kiyevdə təşkil etdikləri dövlət çevrilişi, Krımın RF-nin tərkibinə qaytarılması və 2014-cü ildə NATO-nun Uelsdə keçirilən zirvə sammitindən sonra "Rusiya ilə bütün praktik mülki və hərbi əməkdaşlığı" dayandırıb. Bununla belə, qurum hesab edir ki, Moskva peşman olub "işlərin adi axarına" qayıtmalıdır. Başqa sözlə, "işğal olunmuş əraziləri" qaytarmalıdır: Krımı Ukraynaya, Abxaziya və Cənubi Osetiyanı Gürcüstana, Dnestryanını Moldovaya. Əks halda, Brüssel "təhlükəsizlik sahəsində pisləşən vəziyyətə həm də Şimali Atlantika İttifaqının şərq hissəsində mövcudluğunu artırmaq hesabına reaksiya verməyi" vəd edir.

Bu arqumentasiya dünya ilə bağlı təhrif olunmuş təsəvvürləri əks etdirir və Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun NATO-nun "beyin ölümü" ilə bağlı son bəyanatını yada salır. Sülh və təhlükəsizliklə əlaqəli sözlərin arxasında gizlənən ABŞ və müttəfiqləri qonşu ölkələrin və xalqların taleyini nəzərə almadan Rusiya ilə döyüşə hazırlaşırlar.

Əsassız ittihamlar

Rusiyanın müxtəlif sahələrdə hərbi gücünü artırması Şimali Atlantika Alyansını narahat edir: yeni hərbi potensial, "NATO sərhədlərinin yaxınlığındakı ərazilər də daxil olmaqla, təxribat xarakterli fəaliyyətlər", xəbərdarlıq edilmədən aparılan geniş miqyaslı təlimlər, Krımda hərbi gücün artırılması, Kalininqrad vilayətində müasir ikili istifadə raketlərinin yerləşdirilməsi, Belarusla hərbi inteqrasiya. Buradaca xatırlatmağa ehtiyac var: Rusiya alyansın sərhədlərinə yaxınlaşmayıb, əksinə, NATO Rusiyanın sərhədlərinə doğru genişlənib. Və artıq çoxdan MDB məkanında "rəngli inqilablar" formatında hibrid müharibələri təcrübədən keçirir. NATO – humanitar təşkilat deyil və Rusiya Federasiyasına potensial təhlükəsizlik təhdidi hesab olunur. Odur ki Moskva və Minskin reaksiyası tamamilə qanunauyğundur. Çünki Rusiya və Belarus alyansın Avropada (keçmiş Yuqoslaviya), Yaxın Şərqdə (İraq, Əfqanıstan, Suriya), Afrikada (Liviya) və digər başqa yerlərdə geosiyasi "korreksiyalarını" unutmayıb.

Ortada real dəlillər olmadığından, NATO "müttəfiq ölkələrdə seçkilərə və demokratik proseslərə müdaxilə cəhdləri", "geniş miqyaslı dezinformasiya kampaniyaları", "Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının qanunsuz və dağıdıcı hərəkətləri"ni vurğulayaraq Rusiyanı Çex Respublikası və ABŞ-ı "dost olmayan ölkələr"in siyahısından çıxarmağa çağırır.

Guya Rusiya "NATO-nu vadar etmək" üçün bir sıra orta və qısamənzilli raket kompleksləri yerləşdirməklə nüvə arsenalını şaxələndirir. Nəyə vadar etmək üçün? Əgər NATO ölkələri Beynəlxaql Məsələlər üzrə Rusiya Şurasının Avropada raketlərin yerləşdirilməsinə moratorium qoyulması ilə bağlı Moskvanın konkret təklifini dəstəkləmirsə, "strateji hədə-qorxunun təcavüzkar siyasəti" kimi boş ifadələr nə deməkdir?

"Rusiya silahlı qüvvələrin hərbi təlimlərinə daha çox diqqət ayırmağa və məsuliyyətsiz nüvə ritorikasından istifadəyə davam edir" – əfv edin, amma dünyanın bütün ölkələri öz ərazilərində hərbi manevrlər edirlər və yalnız NATO üzvü olan dövlətlər belə təlimlərin əksəriyyətini xarici ərazilərdə məsuliyyətsiz və aqressiv şəkildə həyata keçirirlər. Məgər Rusiya kimisə birbaşa nüvə silahından istifadə ilə təhdid edib və ya açıq şəkildə Meksikanın şimalında, Kanadanın cənubunda hərbi manevrlər aparmaq üçün qoşunlarını okeanın o tayına ötürüb? Eynilə Pentaqonun Avropada etdiyi kimi. Rusiyanın həyata keçirdiyi təlimlər "həddən artıq" genişmiqyaslıdır? Axı Rusiya Federasiyasının ərazisinin də (ABŞ-dan iki dəfə böyükdür) dünyada analoqu yoxdur və belə böyük ölkənin müdafiəsini təmin etmək üçün müəyyən alətlər tələb olunur. Aydın məsələdir ki, Rusiyanın ünvanına səsləndirilən bütün bu uzun-uzadı ittihamlar ABŞ və NATO-nun Rusiya və onun müttəfiqlərinə qarşı hərbi hərəkətlərə real hazırlığını ört-basdır etmək və haqq qazandırmaq üçündür.

Rumıniya və Baltikyanı ölkələrdə hərbi infrastrukturun və alyansın xarici birliklərinin artan "mövcudluğu" dinc bölgələrin və dənizlərin tədricən silahlı qarşıdurma bölgəsinə çevrilməsinə parlaq nümunədir. Postsovet məkanının şərqini demontaj və talan etmək üçün. Biz burada amerikalılar tərəfindən İran, İraq və ya Suriya neftinin hasilatı (oğurlanması) məsələsinə toxunmuruq, ancaq Orta Asiyadakı Sibir karbohidrogenləri və faydalı qazıntı yataqları da kiçik "qənimət" deyil.

Dinc MDB-nin demontajı

NATO-nun kommünikesində bəyan edilir: "Hazırkı şəraitdə Ukrayna və onun ətrafındakı münaqişə bizim gündəmimizdə birinci mövzudur". Daha sonra Rusiyanın "günahları" sadalanır. Ancaq Rusiya Ukraynadakı vətəndaş müharibəsində özünü tərəf kimi görmür. Məgər 2014-cü ildə Donbasdakı silahlı qarşıdurmaya və Krımın Rusiyaya qaytarılmasına səbəb ABŞ-ın və Aİ-nin Ukraynadakı seçki prosesinə kobud (hibrid) müdaxiləsi deyildimi? Faktlar inkar edilə bilər və ya başqa formada şərh oluna bilər, amma onları dəyişdirmək mümkün deyil.

Referendumun nəticəsinə əsasən, Krım – sülh yolu ilə və qanuni şəkildə Rusiya Federasiyasının tərkibinə daxil oldu və bu tarixi hadisə Rusiya Konstitusiyasında təsbit edildi. Bunun əksini Rusiyaya aqressiv şəkildə sübut etmək istəyənlərə lazımı cavab veriləcək, ancaq bu bir təhdid deyil, məcburi reaksiyadır.

Alyans "beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlər daxilində" Ukrayna, Gürcüstan və Moldova respublikalarının ərazi bütövlüyü və suverenliyini dəstəklədiyini dəfələrlə təkrarlayır və Rusiyanı "hər üç ölkədə onların razılığı olmadan yerləşdirdiyi qoşunları geri çəkməyə" çağırır. Amma dünya dəyişib. Artıq xəritədə nə SSRİ var, nə də ADR. Yuqoslaviya da NATO-nun aktiv şəkildə iştirakı ilə xəritədən silinib. Gürcüstanda qərbyönümlü "Qızılgül inqilabı"nın əks-sədası kimi müstəqil Abxaziya və Cənubi Osetiya de-fakto olaraq meydana çıxdı və Rusiya onları 12 il bundan əvvəl de-yure tanıdı. Yəqin ki, Gürcüstan və onun "tərəfdaşları" da nə vaxtsa bu yeni reallığı dərk edəcəklər. Bu sahədə "müvəqqəti işğal" və ya ilhaqla bağlı hər hansı bir danışıq 8 avqust 2008-ci ildə olduğu kimi qeyri-konstruktiv və təhlükəlidir.

Moldovadakı silahlı qarşıdurma Dnestryanının rusdilli sakinlərinin bütün "respublika" ilə birlikdə Rumıniyaya inteqrasiya etmək istəməməsi səbəbindən yarandı. Onda, yəni 1992-ci ildə Rusiya Dnestryanı bölgəyə BMT-nin sülhməramlı kontingentini yeritməyi təklif etdi, Qərb isə bunu çox bahalı əməliyyat kimi qiymətləndirdi. Bu cür "konsaltinq"dən sonra Rusiya qoşunları beynəlxalq sülhməramlı status qazandı və Dnestryanı bölgədə atəş dayandırıldı. Bu, bəşəriyyətin ən müasir tarixində sülhün bərqərar olmasının yeganə uğurlu təcrübəsidir. Şimali Atlantika Alyansı açıq şəkildə anti-Rusiya yönümlü "Gürcüstan - Moldova - Ukrayna" kimi virtual hərbi bloklar qurmaqdansa, MDB məkanında münaqişələrin real və effektli həlli yolunu öyrənməlidir.

Kommünikenin daha bir diqqət çəkən maqamı: NATO-ya üzv dövlətlər 2020-ci ilin avqust ayından etibarən Belarusda baş verən hadisələrə görə əvvəlki kimi dərin narahatlıq hissi keçirir". Bu, qeyri-adi siyasi ikiüzlülük nümunəsidir. Nədənsə Fransada "sarı jiletlilər"in daha geniş miqyaslı etiraz aksiyaları və Kapitoli basqını zamanı ABŞ vətəndaşlarının etirazları (400 nəfərin həbsi ilə nəticələnən) alyansı narahat etmir. Bu başqa bir şeydir?

NATO-nun 14 iyun tarixli kommünikesinin tam və geniş mətni qurumun rəsmi internet saytına üç dildə yerləşdirilib və arzu edənlər orada reallığa uyğun gəlməyən bir çox məqamları tuta bilərlər.

Sonda bir məsələni də qeyd etmək istərdim: 20 illik müharibədən, ABŞ və NATO-nun Taliban terrorçuları ilə utancverici barışıq sazişi imzalamasından sonra Əfqanıstandan xarici qoşunların faktiki qaçışı şəraitində "tərəfdaşlar"ın Avropada və Arktikada dəyənəklərini bu qədər fəal şəkildə oynatmalarına ehtiyac yoxdur.

Yüksək texnologiyalı və ən böyük nüvə gücü ilə hipotetik qarşıdurmaya məhkum olduqları üçün bəlkə də vaz keçdilər. Bərabərhüquqlu tərəflər arasındakı danışıqlar prosesində ağlabatan kompromislər və bundan sonra dinc yanaşı yaşamağın yolları tapıla bilər.

12
Enerji məsələləri üzrə ekspert, fəlsəfə doktoru Emin Axundzadə

Ekspert Azərbaycan qaz ixracatındakı artımın səbəblərini açıqlayır

0
(Yenilənib 16:51 16.06.2021)
Energetika üzrə ekspert, beynəlxalq əlaqələr üzrə fəlsəfə doktoru Emin Axundzadə deyir ki, bütün bunlar hasilatın artımı ilə yanaşı ixracın artmasına da səbəb ola bilər
Emin Axundzadə: “Hasilatın ildən-ilə artdığını müşahidə edirik”

Bu ilin yanvar-may aylarında Azərbaycan 1 335 749,12 min ABŞ dolları dəyərində 9 174 562,13 min kubmetr təbii qaz ixrac edib. Bu ilin ilk beş ayı ərzində Azərbaycanın ixrac etdiyi təbii qazın dəyəri 2020-ci ilin müvafiq dövrünün göstəricisi ilə müqayisədə 28,6%, həcmi isə 68% artıb.

Energetika üzrə ekspert, beynəlxalq əlaqələr üzrə fəlsəfə doktoru Emin Axundzadə Sputnik Azərbaycan-a deyir ki, qaz ixracında artımın səbəbi 2020-ci ilin sonunda TAP boru kəmərinin istismara verilməsi və bu çərçivədə Azərbaycan qazının Avropa bazarına nəqlinə başlanmasıdır: “Digər tərəfdən Şahdəniz-2 layihəsi vasitəsilə 2018-ci ilin iyunundan kommersiya məqsədli təbii qazın nəqlinə başlandı. Hazırda bu layihə çərçivəsində hasilatın ildən-ilə artdığını müşahidə edirik. Digər tərəfdən 2020-ci ilin mayından Ümid yatağında iki quyunun qazılmasına başlandı. Bununla həmin yataqda hasilatın 50 faiz artacağı gözlənilir. Bütün bunlar hasilatın artması ilə yanaşı ixracın artması ilə də nəticələnə bilər”.

Emin Axundzadənin geniş şərhinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

0