İranda iğtişaşlar. 31 dekabr 2017-ci il

İranda qan su yerinə axır, yüzlərlə adam həbs edilib - FOTOLAR

520
(Yenilənib 13:20 02.01.2018)
Etiraz aksiyaları başlayandan bu yana ölənlərin sayı 22 nəfərə çatıb

BAKI, 2 yanvar — Sputnik. İranda bir neçə gün öncə başlayan etiraz aksiyaları tam şiddəti ilə davam edir. Sputnik Azərbaycan xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, ölənlərin sayı da durmadan artır.

Dükan pəncərəsinin sınmış şüşələri. Əlburz ostanı, İran, 31 dekabr 2017-ci il
© Photo : IRINN / ReutersTV via REUTERS
Dükan pəncərəsinin sınmış şüşələri. Əlburz ostanı, İran, 31 dekabr 2017-ci il

İran dövlət televiziyası son gün ərzində daha 9 nəfərin öldüyünü açıqlayıb. Beləliklə, etiraz aksiyaları başlayandan bu yana ölənlərin sayı 22 nəfərə çatıb. Etiraz aksiyalarının artıq hərbi hissələrin və polis idarələrinin qarşısında da davam etdiyi vurğulanır.

Tuysirkan şəhərində yanmış avtomobil. Həmədan ostanı, İran. 31 dekabr 2017-ci il
© Photo : IRINN / ReutersTV via REUTERS
Tuysirkan şəhərində yanmış avtomobil. Həmədan ostanı, İran. 31 dekabr 2017-ci il

Tehran valiliyi təkcə yanvarın 1-də 100 nəfərin tutulduğunu açıqlayıb. Bununla da, həbs edilənlərin ümumi sayı 450 nəfərə yüksəlib.

İranın Luristan ostanının Dürud şəhərində yanan tikili. 31 dekabr 2017-ci il
© Photo : IRINN / ReutersTV via REUTERS
İranın Luristan ostanının Dürud şəhərində yanan tikili. 31 dekabr 2017-ci il

İran prezidenti Həsən Ruhani dünın axşam televiziya çıxışında etiraz aksiyası iştirakçılarının hamısının xaricdən əmr alması xəbərinə etiraz edib. O, hər etirazçının xaricdən əmr almadığını, bir qrup insanın fikirlərini bildirmək və problemlərini bölüşmək üçün küçəyə çıxdığını qeyd edib: "Etirazçıları küçəyə çıxaran təkcə iqtisadi durum deyil. İnsanlar daha böyük azadlıq istəyirlər".

Tuysirkan şəhərində etirazlar. Həmədan ostanı, İran. 31 dekabr 2017-ci il
© Photo : IRINN / ReutersTV via REUTERS
Tuysirkan şəhərində etirazlar. Həmədan ostanı, İran. 31 dekabr 2017-ci il

Bu arada, son günlər susqunluğunu davam etdirən İranın ali dini lideri ayətullah Əli Xamneyinin bu gün çıxış edəcəyi gözlənilir.

520
Teqlər:
tutulan, ölənlər, iran, qarşıdurma, toqquşma, İranın prezidenti Həsən Ruhani, aksiya
Mövzu:
İran İslam Respublikasında etiraz dalğası (18)
Əlaqədar
İran qaynayır, ölənlərin sayı artır
Vaşinqton İranda baş qaldıran etiraz aksiyalarını rəsmən dəstəklədi
Donald Trampdan İran hadisələrinə ilk reaksiya
İrandakı etirazların ilk nəticəsi: "Telegram" və "Instagram" bağlandı
İranda aksiyalar zamanı iki nəfərin öldüyü təsdiqlənib
Tehran şəhərinə mənzərə, arxiv şəkli

İranda namizədlərdən ikisi prezident seçkisində iştirakdan imtina edib

8
(Yenilənib 17:24 16.06.2021)
İranın keçmiş vitse-prezidenti, prezidentliyə namizəd Möhsün Mehrəlizadə də iyunun 18-də keçiriləcək seçkidə iştirakdan imtina edib.

BAKI, 16 iyun — Sputnik. İran parlamentinin deputatı, Parlamentin Araşdırma Mərkəzinin rəhbəri Əlirza Zakani prezident seçkilərində öz namizədliyini, digər namizəd Ali Məhkəmənin sədri İbrahim Rəisinin xeyrinə geri götürdüyünü bildirib. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, Zakani "Gənc Jurnalistlər Klubu" agentliyinə müsahibəsində bildirib.

Qeyd edək ki, daha əvvəl İran Məclisinin deputatları prezident seçkilərində iştirak edən mühafizəkarları öz namizədliklərini Rəisinin xeyrinə geri götürməyə çağırıb.

Xatırladaq ki, İranın keçmiş vitse-prezidenti, prezidentliyə namizəd Möhsün Mehrəlizadə iyunun 18-də keçiriləcək seçkidə iştirakdan imtina edib.

Mehrəlizadə məktubda seçkidə iştirakdan imtina etməsinin səbəbini açıqlamayıb.

Xatırladaq ki, prezidentliyə 7 namizəd qeydə alınmışdı: İran Ali Məhkəməsinin sədri İbrahim Rəisi, Məsləhət Şurasının katibi Möhsün Rzayi, Mərkəzi Bankın keçmiş müdiri Abdülnasir Himməti, Təhlükəsizlik Şurasının keçmiş katibi Səid Cəlili, parlament sədrinin müavini Əmir Hüseyn Kazizadə-Haşimi. Hazırda namizədlərin sayı 5-ə düşüb.

8
NATO hərbçiləri, arxiv şəkli

NATO-nun yeni anti-Rusiya "manifesti" bütün MDB ölkələrini təhdid edir

14
(Yenilənib 16:01 16.06.2021)
20-ci əsrin son bir rübü ərzində İranı, Əfqanıstanı, Liviyanı, keçmiş Yuqoslaviya və Suriyanı aktiv şəkildə bombalayan Şimali Atlantika Alyansının çətin ki, bu tip bəyanatlara haqqı çatsın.

BAKI, 16 iyun — Sputnik. Şimali Atlantika Alyansının iyun sammiti digər bütün prioritet və uydurma təhlükəsizlik təhdidlərindən xüsusi şəkildə tənzimlənməsi ilə fərqlənir. NATO-nun son bildirişindəki təhrif olunmuş koordinat sistemində Rusiya əvvəlcədən də proqnozlaşdırıldığı kimi "sülhə əsas təhlükə" olaraq təqdim edildi. İkinci yerə – böyük bir fərqlə – Şimali Koreya və İran, üçüncü yerə isə sülhsevər Belarus Respublikası "qoyuldu". Maraqlıdır ki, Çinin adı yalnız dördüncü yerdə qeyd olunur.

NATO-ya heç kim bərabərhüquqlu, müstəqil dövlətləri bu şəkildə "növlərə" bölmək haqqı verməyib. Üstəlik, alyansın planetin cəmi on faiz əhalisinin maraqlarına xidmət edən "ittihamedici" arqumentləri qeyri-adekvat təsir bağışlayır.

14 iyun Brüssel sammitinin kommünikesi mahiyyət etibarilə uzunçu, ağlasığmaz, MDB ölkələri və bütövlükdə bəşəriyyət üçün təhlükəli anti-Rusiya "manifestidir". Sənəddə "Rusiya təhdidinə" ondan artıq "ittihamedici mahiyyətdə" (9–15, 25, 46, 50, 54) maddə həsr olunub. Müqayisə üçün bildirək ki, "Çin təhdidi" cəmi iki (55–56) müddəada öz əksini tapıb. Sənəd paradoksal xarakter daşıyır.

20-ci əsrin son bir rübü ərzində İranı, Əfqanıstanı, Liviyanı, keçmiş Yuqoslaviya və Suriyanı aktiv şəkildə bombalayan alyansın çətin ki, bu tip bəyanatlara haqqı çatsın: "Rusiyanın təcavüzkar hərəkətləri Avro-Atlantik təhlükəsizlik üçün təhdiddir". Bununla belə, kommünikedə qeyd olunur ki, blok 25 ildən artıqdır Rusiya ilə əməkdaşlıq qurur, özünün beynəlxalq öhdəliklərini yerinə yetrir, Rusiya isə dəyərləri, prinsipləri, ona olan etibarı və öhdəlikləri pozmaqla məşğuldur".

"Tərəfdaşlar real dünyaya qayıtmaq istəmirlər. Alyans ABŞ və Aİ-nin Kiyevdə təşkil etdikləri dövlət çevrilişi, Krımın RF-nin tərkibinə qaytarılması və 2014-cü ildə NATO-nun Uelsdə keçirilən zirvə sammitindən sonra "Rusiya ilə bütün praktik mülki və hərbi əməkdaşlığı" dayandırıb. Bununla belə, qurum hesab edir ki, Moskva peşman olub "işlərin adi axarına" qayıtmalıdır. Başqa sözlə, "işğal olunmuş əraziləri" qaytarmalıdır: Krımı Ukraynaya, Abxaziya və Cənubi Osetiyanı Gürcüstana, Dnestryanını Moldovaya. Əks halda, Brüssel "təhlükəsizlik sahəsində pisləşən vəziyyətə həm də Şimali Atlantika İttifaqının şərq hissəsində mövcudluğunu artırmaq hesabına reaksiya verməyi" vəd edir.

Bu arqumentasiya dünya ilə bağlı təhrif olunmuş təsəvvürləri əks etdirir və Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun NATO-nun "beyin ölümü" ilə bağlı son bəyanatını yada salır. Sülh və təhlükəsizliklə əlaqəli sözlərin arxasında gizlənən ABŞ və müttəfiqləri qonşu ölkələrin və xalqların taleyini nəzərə almadan Rusiya ilə döyüşə hazırlaşırlar.

Əsassız ittihamlar

Rusiyanın müxtəlif sahələrdə hərbi gücünü artırması Şimali Atlantika Alyansını narahat edir: yeni hərbi potensial, "NATO sərhədlərinin yaxınlığındakı ərazilər də daxil olmaqla, təxribat xarakterli fəaliyyətlər", xəbərdarlıq edilmədən aparılan geniş miqyaslı təlimlər, Krımda hərbi gücün artırılması, Kalininqrad vilayətində müasir ikili istifadə raketlərinin yerləşdirilməsi, Belarusla hərbi inteqrasiya. Buradaca xatırlatmağa ehtiyac var: Rusiya alyansın sərhədlərinə yaxınlaşmayıb, əksinə, NATO Rusiyanın sərhədlərinə doğru genişlənib. Və artıq çoxdan MDB məkanında "rəngli inqilablar" formatında hibrid müharibələri təcrübədən keçirir. NATO – humanitar təşkilat deyil və Rusiya Federasiyasına potensial təhlükəsizlik təhdidi hesab olunur. Odur ki Moskva və Minskin reaksiyası tamamilə qanunauyğundur. Çünki Rusiya və Belarus alyansın Avropada (keçmiş Yuqoslaviya), Yaxın Şərqdə (İraq, Əfqanıstan, Suriya), Afrikada (Liviya) və digər başqa yerlərdə geosiyasi "korreksiyalarını" unutmayıb.

Ortada real dəlillər olmadığından, NATO "müttəfiq ölkələrdə seçkilərə və demokratik proseslərə müdaxilə cəhdləri", "geniş miqyaslı dezinformasiya kampaniyaları", "Rusiya xüsusi xidmət orqanlarının qanunsuz və dağıdıcı hərəkətləri"ni vurğulayaraq Rusiyanı Çex Respublikası və ABŞ-ı "dost olmayan ölkələr"in siyahısından çıxarmağa çağırır.

Guya Rusiya "NATO-nu vadar etmək" üçün bir sıra orta və qısamənzilli raket kompleksləri yerləşdirməklə nüvə arsenalını şaxələndirir. Nəyə vadar etmək üçün? Əgər NATO ölkələri Beynəlxaql Məsələlər üzrə Rusiya Şurasının Avropada raketlərin yerləşdirilməsinə moratorium qoyulması ilə bağlı Moskvanın konkret təklifini dəstəkləmirsə, "strateji hədə-qorxunun təcavüzkar siyasəti" kimi boş ifadələr nə deməkdir?

"Rusiya silahlı qüvvələrin hərbi təlimlərinə daha çox diqqət ayırmağa və məsuliyyətsiz nüvə ritorikasından istifadəyə davam edir" – əfv edin, amma dünyanın bütün ölkələri öz ərazilərində hərbi manevrlər edirlər və yalnız NATO üzvü olan dövlətlər belə təlimlərin əksəriyyətini xarici ərazilərdə məsuliyyətsiz və aqressiv şəkildə həyata keçirirlər. Məgər Rusiya kimisə birbaşa nüvə silahından istifadə ilə təhdid edib və ya açıq şəkildə Meksikanın şimalında, Kanadanın cənubunda hərbi manevrlər aparmaq üçün qoşunlarını okeanın o tayına ötürüb? Eynilə Pentaqonun Avropada etdiyi kimi. Rusiyanın həyata keçirdiyi təlimlər "həddən artıq" genişmiqyaslıdır? Axı Rusiya Federasiyasının ərazisinin də (ABŞ-dan iki dəfə böyükdür) dünyada analoqu yoxdur və belə böyük ölkənin müdafiəsini təmin etmək üçün müəyyən alətlər tələb olunur. Aydın məsələdir ki, Rusiyanın ünvanına səsləndirilən bütün bu uzun-uzadı ittihamlar ABŞ və NATO-nun Rusiya və onun müttəfiqlərinə qarşı hərbi hərəkətlərə real hazırlığını ört-basdır etmək və haqq qazandırmaq üçündür.

Rumıniya və Baltikyanı ölkələrdə hərbi infrastrukturun və alyansın xarici birliklərinin artan "mövcudluğu" dinc bölgələrin və dənizlərin tədricən silahlı qarşıdurma bölgəsinə çevrilməsinə parlaq nümunədir. Postsovet məkanının şərqini demontaj və talan etmək üçün. Biz burada amerikalılar tərəfindən İran, İraq və ya Suriya neftinin hasilatı (oğurlanması) məsələsinə toxunmuruq, ancaq Orta Asiyadakı Sibir karbohidrogenləri və faydalı qazıntı yataqları da kiçik "qənimət" deyil.

Dinc MDB-nin demontajı

NATO-nun kommünikesində bəyan edilir: "Hazırkı şəraitdə Ukrayna və onun ətrafındakı münaqişə bizim gündəmimizdə birinci mövzudur". Daha sonra Rusiyanın "günahları" sadalanır. Ancaq Rusiya Ukraynadakı vətəndaş müharibəsində özünü tərəf kimi görmür. Məgər 2014-cü ildə Donbasdakı silahlı qarşıdurmaya və Krımın Rusiyaya qaytarılmasına səbəb ABŞ-ın və Aİ-nin Ukraynadakı seçki prosesinə kobud (hibrid) müdaxiləsi deyildimi? Faktlar inkar edilə bilər və ya başqa formada şərh oluna bilər, amma onları dəyişdirmək mümkün deyil.

Referendumun nəticəsinə əsasən, Krım – sülh yolu ilə və qanuni şəkildə Rusiya Federasiyasının tərkibinə daxil oldu və bu tarixi hadisə Rusiya Konstitusiyasında təsbit edildi. Bunun əksini Rusiyaya aqressiv şəkildə sübut etmək istəyənlərə lazımı cavab veriləcək, ancaq bu bir təhdid deyil, məcburi reaksiyadır.

Alyans "beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlər daxilində" Ukrayna, Gürcüstan və Moldova respublikalarının ərazi bütövlüyü və suverenliyini dəstəklədiyini dəfələrlə təkrarlayır və Rusiyanı "hər üç ölkədə onların razılığı olmadan yerləşdirdiyi qoşunları geri çəkməyə" çağırır. Amma dünya dəyişib. Artıq xəritədə nə SSRİ var, nə də ADR. Yuqoslaviya da NATO-nun aktiv şəkildə iştirakı ilə xəritədən silinib. Gürcüstanda qərbyönümlü "Qızılgül inqilabı"nın əks-sədası kimi müstəqil Abxaziya və Cənubi Osetiya de-fakto olaraq meydana çıxdı və Rusiya onları 12 il bundan əvvəl de-yure tanıdı. Yəqin ki, Gürcüstan və onun "tərəfdaşları" da nə vaxtsa bu yeni reallığı dərk edəcəklər. Bu sahədə "müvəqqəti işğal" və ya ilhaqla bağlı hər hansı bir danışıq 8 avqust 2008-ci ildə olduğu kimi qeyri-konstruktiv və təhlükəlidir.

Moldovadakı silahlı qarşıdurma Dnestryanının rusdilli sakinlərinin bütün "respublika" ilə birlikdə Rumıniyaya inteqrasiya etmək istəməməsi səbəbindən yarandı. Onda, yəni 1992-ci ildə Rusiya Dnestryanı bölgəyə BMT-nin sülhməramlı kontingentini yeritməyi təklif etdi, Qərb isə bunu çox bahalı əməliyyat kimi qiymətləndirdi. Bu cür "konsaltinq"dən sonra Rusiya qoşunları beynəlxalq sülhməramlı status qazandı və Dnestryanı bölgədə atəş dayandırıldı. Bu, bəşəriyyətin ən müasir tarixində sülhün bərqərar olmasının yeganə uğurlu təcrübəsidir. Şimali Atlantika Alyansı açıq şəkildə anti-Rusiya yönümlü "Gürcüstan - Moldova - Ukrayna" kimi virtual hərbi bloklar qurmaqdansa, MDB məkanında münaqişələrin real və effektli həlli yolunu öyrənməlidir.

Kommünikenin daha bir diqqət çəkən maqamı: NATO-ya üzv dövlətlər 2020-ci ilin avqust ayından etibarən Belarusda baş verən hadisələrə görə əvvəlki kimi dərin narahatlıq hissi keçirir". Bu, qeyri-adi siyasi ikiüzlülük nümunəsidir. Nədənsə Fransada "sarı jiletlilər"in daha geniş miqyaslı etiraz aksiyaları və Kapitoli basqını zamanı ABŞ vətəndaşlarının etirazları (400 nəfərin həbsi ilə nəticələnən) alyansı narahat etmir. Bu başqa bir şeydir?

NATO-nun 14 iyun tarixli kommünikesinin tam və geniş mətni qurumun rəsmi internet saytına üç dildə yerləşdirilib və arzu edənlər orada reallığa uyğun gəlməyən bir çox məqamları tuta bilərlər.

Sonda bir məsələni də qeyd etmək istərdim: 20 illik müharibədən, ABŞ və NATO-nun Taliban terrorçuları ilə utancverici barışıq sazişi imzalamasından sonra Əfqanıstandan xarici qoşunların faktiki qaçışı şəraitində "tərəfdaşlar"ın Avropada və Arktikada dəyənəklərini bu qədər fəal şəkildə oynatmalarına ehtiyac yoxdur.

Yüksək texnologiyalı və ən böyük nüvə gücü ilə hipotetik qarşıdurmaya məhkum olduqları üçün bəlkə də vaz keçdilər. Bərabərhüquqlu tərəflər arasındakı danışıqlar prosesində ağlabatan kompromislər və bundan sonra dinc yanaşı yaşamağın yolları tapıla bilər.

14
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, arxiv şəkli

Ərdoğan: "Türkiyə ilə sərhədlərin açılmasının Ermənistan üçün faydalarını saymaqla bitməz"

0
Zəngəzur dəhlizi ilə çəkiləcək dəmiryolu ilə ermənilər də hərəkət edə, Moskvaya, bütün dünyaya gedə biləcək, bununla özlərini saldıqları blokadadan qurtulacaqlar.

BAKI, 16 iyun — Sputnik. Zəngəzur dəhlizi ilə çəkiləcək dəmiryolu ilə ermənilər də hərəkət edə, Moskvaya gedə biləcək, bununla özlərini saldıqları blokadadan qurtulacaqlar. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Parlamentdə çıxışı zamanı bildirib.

Türkiyə Prezidenti qeyd edib ki, Zəngəzur dəhlizinin bölgəyə gətirəcəyi faydaların və zənginliyin sözlə ifadəsi mümkün deyil: "Bütün bunlar Azərbaycanla birlikdə Ermənistan üçün də yeni bir dönəmin başlanğıcıdır. Məsələn, Zəngəzur dəhlizi ilə çəkiləcək dəmiryolu ilə ermənilər də hərəkət edə, Moskvaya, bütün dünyaya gedə biləcək, bununla özlərini saldıqları blokadadan qurtulacaqlar. Ermənistan Azərbaycanla problemlərini həll etdikcə biz də lazımi addımlar atacağıq. Türkiyə ilə sərhədlərin açılmasının Ermənistan üçün faydalarını saymaqla bitməz".

Milli Məclisin xüsusi iclası

Bu gün Azərbaycan Milli Məclisinin növbədənkənar sessiyasının xüsusi iclası keçirilib.

Toplantıda iştirak etmək üçün Azərbaycanda rəsmi səfərdə olan Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Milli Məclisə gəlib.

Türkiyə prezidenti iclasda deputatların önündə çıxış edib.

Türkiyə prezidentinin Azərbaycana səfəri

Türkiyə lideri Rəcəb Tayyib Ərdoğan iyunun 15-də Azərbaycana səfərə gəlib. Səfər çərçivəsində o, iyunun 15-də Şuşa şəhərində olub. Burada iki ölkə arasında Şuşa bəyannaməsi imzalanıb.

Eləcə də oxuyun:

  • Ərdoğan: Şuşanın Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı elan edilməsi dünyaya açıq mesajdır

  • Millət vəkili: “Şuşa Bəyannaməsinin imzalanması əhəmiyyətlidir”

  • Şuşa Bəyannaməsinin TAM MƏTNİ dərc olunub

0
Teqlər:
sərhəd, Türkiyə, Azərbaycan, Ermənistan, Rəcəb Tayyib Ərdoğan
Mövzu:
Ərdoğanın Azərbaycana, Şuşaya səfəri