Участники акции в поддержку политической реформы в Киеве

Azərbaycanlılar kimi dəstəkləyir: Saakaşvilini, yoxsa Poroşenkonu?!

428
(Yenilənib 22:06 24.10.2017)
Paşa İlisuyski: "AŞPA-da baş verənlərə görə bizim parlamentarilər və diplomatlar günahkardır"

İlham Əliyev Ukrayna Baş nazirinin birinci müavininin rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
© Official website of President of Azerbaijan Republic
BAKI, 24 oktyabr — Sputnik. Kiyevdə ötən həftənin əvvəllərindən etibarən etiraz aksiyaları başlayıb. Etirazçılar hakimiyyəti bir sıra sahələrdə islahatlar aparmağa, deputat toxunulmazlığını ləğv etməyə və antikorrupsiya məhkəməsi təşkil etməyə çağırırlar. Üçüncü Maydan olacaqmı və baş verənlər Azərbaycan-Ukrayna münasibətlərinə necə təsir edəcək? Sputnik Azərbaycan-ın bu suallarına Ukrayna Qafqaz Xalqları Konqresinin sədri Paşa İlisuyski cavablandırıb.

O qeyd edib ki, bu dəfə Kiyevin mərkəzindəki çadır şəhərciyi kifayət qədər samballı partiya və siyasətçilərin dəstəyi ilə ortaya çıxıb. Odur ki, hakimiyyət bu vəziyyətə daha ciddi yanaşır.

"Müxalifətin mitinqinə cəmi bir neçə min adam çıxdı. Baxmayaraq ki, hətta yüzlərlə fəal çadırlarda qaldı, bu, kifayət qədər azdır və onu kütləvi dəstək adlandırmaq olmaz" — deyən İlisuyskiyə görə, bu cəhdlər xalqı elə də tərpədə bilməyib. Xalq kütlələri arasında konsolidasiya yoxdur: "Misal üçün, ikinci Maydanda güclü emosional təkan vardı və kiyevlilər hər hansı partiyanın dəvətini gözləmədən aksiyalara qaçırdılar". 

Onun fikrincə, hazırda tələbatı olmayan xalqı siyasi islahatlarla bağlı aksiyalarda birləşdirmək çətindir və bunun üçün kütləyə emosional impuls lazımdır.

İlisuyski hesab edir ki, hazırda Kiyevdə baş verən etirazları üçüncü Maydana çevirmək üçün hakimiyyət tərəfinin təxribatı çatışmır. Bu təxribat kiyevliləri mitinqlərə çıxmağa və öz etirazlarını bildirməyə sövq edə bilər.

Onun fikrincə, əgər hakimiyyət etirazları lokallaşdırmağı bacarsa və güc yolu ilə şəhərciyə toplaşanları dağıtmasa, tədricən, bir həftədən, yaxud bir aydan sonra etirazlar səngiyəcək. Kütləvi dəstəyi olmayan bu etirazlar gec-tez tükənəcək.

Bu proseslərin Azərbaycan-Ukrayna proseslərinə təsirinə gəlincə, İlisuyski deyib ki, istənilən halda daxili siyasi qeyri-stabillik, yaxud da siyasi xarakterli proseslər bu və ya digər ölkələr arasındakı razılaşmalara müəyyən təsir göstərir: "Amma unutmaq lazım deyil ki, Azərbaycan və Ukrayna arasında strateji tərəfdaş kimi mövcud olan siyasi, iqtisadi əlaqələr iki ölkə ictimaiyyəti arasında kifayət qədər möhkəm təməllər əsasında qurulmuş münasibətlərin davamıdır. Ona görə də Ukraynanın daxili siyasətində baş verən proseslər nəinki bizim ölkələrimizə, hətta siyasi rəhbərlik dəyişsə belə, qarşılıqlı əlaqələrə hər hansı qlobal təsir göstərməyəcək". 

Sputnik-in həmsöhbəti onu da deyib ki, əgər daxili siyasi proseslərin fonunda ölkələrimiz arasındakı qarşılıqlı əlaqələrin inkişafının ləngiməsini istəmiriksə, Ukrayna daxilindəki bütün siyasi qüvvələrlə iş aparmalıyıq. Ali Radada təmsil olunan bütün siyasi partiyalarla münasibətləri inkişaf etdirmək, perspektivi olan siyasi qüvvələrlə əlaqələri gücləndirmək lazımdır. Bu isə lobbiçilik adlanır.

Ekspertin fikrincə, AŞPA-dakı sonuncu səsvermə Azərbaycanın bu istiqamətdəki fəaliyyətində çatışmazlığı nümayiş etdirib: "Əlbəttə, yüksək siyasi və hakimiyyət səviyyəsində danışıqları birmənalı olaraq hökumətlə aparmaq lazımdır. Lakin digər qüvvələrlə, hətta müxalifətdəki siyasi partiyalarla qarşılıqlı əlaqələrin qurulması üçün diaspor nümayəndələri, ictimai təşkilatlar və lobbiçilər öz fəaliyyətlərini gücləndirməlidir".

Bu yaxınlarda Ukrayna deputatlarının AŞPA-nın Azərbaycan əleyhinə olan qətnaməsini dəstəkləməsini şərh edən İlisuyski deyib ki, bu addımı azərbaycanlı parlamentarilər və səfirliyin simasında diplomatlar tərəfindən buraxılan boşluq kimi qiymətləndirir.

"Bir daha təkrar edirəm ki, təkcə icra hakimiyyəti ilə birtərəfli münasibətlər qurmaq düzgün deyil. Tədricən qanunverici orqanlarla da münasibətlər qurmaq lazımdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, Ukrayna prezident respublikası deyil, parlament-prezident respublikasıdır" – deyən ekspert hesab edir ki, qanunverici orqanla əlaqələrin qurulması imkanını biz sadəcə əldən vermişik:

"Başqalarını günahlandırmaqdan çox, səhvləri düzəltmək və münasibətlərdəki çatışmazlıqları aradan qaldırmaq lazımdır ki, gələcəkdə belə problemlər yaranmasın". 

İlisuyskinin fikrincə, bizimkilər sanki müxalifət qüvvələri ilə kontaktlardan qaçırlar, bu isə böyük səhvdir: "Tamamilə mümkündür ki, bu günün müxalifəti, sabahın iqtidarı olsun. Necə ki, hazırkı Ukrayna hakimiyyəti vaxtilə müxalifət idi. "Ləyaqət inqilabı"ndan sonra Ukraynanın yeni rəhbərinin Azərbaycana səfəri illər sonra baş tutdu. Bütün bu dövrü bizim diplomatiya yeni hakimiyyətlə münasibətlərin qurulmasına sərf etmişdi".

İlisuyski hesab edir ki, AŞPA-da səsvermə, ondan sonra bizim jurnalistlə AŞPA-dakı Ukrayna nümayəndə heyətinin və "Samopomoçi" fraksiyasının üzvü Yelena Sotnik arasındakı insident Ukrayna parlamentariləri ilə ümumiyyətlə iş aparılmadığını göstərdi.

"Unutmaq lazım deyil ki, Yelena Sotnik AŞPA-nın Hüquq Komitəsinin rəhbəri, Radada 34 deputatla təmsil olunan və Ukraynanın ən aparıcı siyasi qüvvələrindən bir olan "Samopomiçi" partiyasının deputatıdır. Həmin partiyanın lideri Lvov şəhərinin meri Andriy Sadovıdır" – deyə ekspert bildirib.

O, bu adamlarla münasibətlərin düzgün qurulmadığını qeyd edib: "Şəxsən mən bu ilin martında Sadovıya belə bir ideya ilə müraciət elədim ki, Azərbaycanın əhəmiyyətli şəhərlərindən birinin icra hakimiyyətinin başçısının Lvova səfəri təşkil edilsin və bu şəhərlər qardaşlaşsın. Sadovı mənim ideyamı dəstəklədi və o, Azərbaycanın önəmli şəhərlərindən birinin merinə rəsmi dəvət məktubu və şəhərlərin qardaşlaşması ilə bağlı təklifini göndərdi. Lvov merinin bu təşəbbüsünə Azərbaycan tərəfi nəinki dəstək verdi, hətta diplomatik etiketin və protokolun tələb etdiyi kimi heç cavab məktubu belə gəlmədi. Lvov merinin həmin məktubu demək olar ki, rədd edildi. İndi təsəvvür edin, əgər bizim şəhər merlərindən hansısa biri Lvov meri ilə əlaqə qursaydı, onun lideri olduğu partiyanın hansısa deputatı Azərbaycan əleyhinə çıxış edərdi?!"

İlisuyskinin qənaətinə görə, AŞPA-dakı məlum səsverməyə görə, xanım Sotnik deyil, bizim parlamentarilər, diplomatlar və ayrı-ayrı məmurlar günahkardır. Onlar belə şərait yaradırlar və nəticədə bədxahlarımız buraxdığımız səhvləri bizə qarşı çevirirlər.

"Hazırda Ukraynada yaşayan azərbaycanlıların mövqeyi necədir? Onlar Saakaşvili-Poroşenko qarşıdurmasında kimin mövqeyini müdafiə edirlər?" – sualına cavabında isə Sputnik Azərbaycan-ın həmsöhbəti deyib ki, birmənalı surətdə azərbaycanlıların kimi dəstəklədiklərini demək mümkün deyil. Eləsi var "Yeni qüvvələrin xalq cəbhəsi"ni (Rux novıx sil) fəal şəkildə dəstəkləyir, eləsi də var ki, nümayəndələrinə yaxınlaşmaq məqsədilə hakimiyyəti dəstəkləyir. 

"Həmçinin elələri var ki, hələlik sadəcə müşahidə edirlər, bütün bu proses və hadisələrin inkişafının daha proqnozlaşdırılan məqamını gözləyirlər və hər iki düşərgənin siyasi elitaları ilə münasibət saxlayırlar, məsələn, mənim kimi" – deyə İlisuyski bildirib.

O, Mixail Saakaşvilinin siyasi gələcəyini müsbət çalarlarla təsəvvür etdiyini qeyd edib: "Hələ bu ilin yayında onun partiyası "Yeni qüvvələr hərəkatı"nın reytinqi 1,5% təşkil edirdi. Amma o, Ukrayna vətəndaşlığından məhrum edildikdən sonra vəziyyət dəyişdi. Ukraynalılar Pyotr Poroşenkonun Odessa vilayətinin sabiq qubernatoruna qarşı hərəkətini mənfi qiymətləndirdilər və bu, elektoral əhval-ruhiyyəni qaldırdı. Hakimiyyət özü Saakaşvilinin partiyasının parlamentə yolunu açdı, əlbəttə əgər Ali Radaya növbədənkənar seçkilərin keçirilməsinə nail olunsa. Lakin bonusların əksər hissəsini Lvov meri Sadovı özünün "Samopomoçi" partiyası ilə ala bilər".

428
Əlaqədar
Rusiya dövlət başçısından vacib Ukrayna bəyanatı
Azərbaycan - Ukrayna əlaqələri müzakirə olunub
ABŞ ordu rəhbəri Ukrayna üzərindən Rusiyaya meydan oxudu
Mixail Saakaşvili Ukrayna ərazisindədir
Ukrayna prezidenti atəşkəs təklif edir
ABŞ əsgərləri

Amerikalı əsgərlərə "ortabab" qiymət qoydular

18
(Yenilənib 00:36 30.11.2020)
Müəlliflər təxmin edirlər ki, Amerika hökuməti yaxın vaxtlarda diqqəti hərbi xərclərə deyil, sosial proqramlara yönəltməyi planlaşdırır

BAKI, 30 noyabr - Sputnik. Amerikanın The Daily Signal jurnalı yazır ki, öz maraqlarını hərtərəfli qorumaq üçün ABŞ-ın gücü yetməyə bilər.

Nəşr müvafiq nəticəyə "İrs" fondundan aldığı "ABŞ-ın 2021-ci il üçün hərbi qüvvə indeksi" barədə məlumatları analiz edərək gəlib. Bu indeks ölkənin milli maraqlarını müdafiə etməyə hazırlıq, eləcə də xaricdən olan təhlükələrə qarşı müqavimət səviyyəsini əks etdirir.

Analizdən belə qənaətə gəlmək olur ki, dəniz piyadaları korpusu ilə HHQ, eləcə də quru qoşunları "ortabab" qiymətə layiqdirlər. Sonuncuların döyüş qabiliyyəti isə ümumiyyətlə "zəif" kimi dəyərləndirilib. Qiymətləndirməyə görə, ABŞ-ın hərbi-dəniz qüvvələri də ölkənin maraqlarını qoruya bilməyəcək səviyyədədir.

Müəlliflər təxmin edirlər ki, Amerika hökuməti yaxın vaxtlarda diqqəti hərbi xərclərə deyil, sosial proqramlara yönəltməyi planlaşdırır. Bu isə, müəlliflərin fikrincə, milli təhlükəsizlik sahəsindəki strategiyanı gerçəkləşdirməyə mane olacaq.

18
Teqlər:
qiymətləndirmə, HDQ, HHQ, əsgər, ABŞ
Dieqo Armando Maradona

Maradonanın həkimi ittihamlara cavab verdi

32
(Yenilənib 23:55 29.11.2020)
Bu gün məlumat yayılıb ki, Lukenin evində və klinikasında axtarış aparılıb. Bundan başqa həkimi Maradonaya kömək göstərməməkdə və bilməyərəkdən onun ölümünə səbəb olmaqda ittiham edirlər

BAKI, 29 noyabr - Sputnik. Argentina millisinin sabiq oyunçusu Dieqo Armando Maradonanın həkimi Leopold Luke futbolçunun ölümü barədə ittihamlara reaksiya verib.

Sputnik Azərbaycan xarici mətbuata istinadən bildirir ki, həkim baş verənlərdə heç kimi, o cümlədən də özünü günahkar bilmir. O həmçinin istintaqla əməkdaşlıq etməyə hazır olduğunu da deyib. Luke vurğulayıb ki, Maradonanın evindəki tibbi heyət futbolçunun alkoqol asılılığından müalicəsi ilə məşğul idi və ürəktutmasının qarşısını ala bilmədi.

Bu gün məlumat yayılıb ki, Lukenin evində və klinikasında axtarış aparılıb. Bundan başqa həkimi Maradonaya kömək göstərməməkdə və bilməyərəkdən onun ölümünə səbəb olmaqda ittiham edirlər.

​Maradona noyabrın 25-də 60 yaşında dünyasını dəyişib. Ölümə səbəb üərk çatışmazlığı səbəbindən ağciyərdə kəskin şişkinlik yaranması olub.

Dieqo Maradona "Barselona", "Napoli", "Nyuells Old Boyz"  klublarında oynayıb. Argentina millisi ilə 1986-cı ildə dünya çempionu olub. Futbol tarixində ən parlaq oyunçulardan hesab olunur.

32
Teqlər:
axtarış, ittiham, həkim, ölüm, Dieqo Armando Maradona
Bakıda uşaqlar, arxiv şəkli

"Beşik kəsdi", "qoy qazancımız özümüzünkünə qismət olsun" anlayışları sağlam nəsilə qarşı

11
Sosioloqun sözlərinə görə, qohumlar arasında irsi xəstəliklər varsa, bu özünü qohum evliliyindən dünyaya gələn uşaqlarda göstərir.

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 30 noyabr — Sputnik. "Qohumlar arasında bağlanan nikahlar irsi xəstəliklər başda olmaqla bir çox mənfi fəsadların yaranmasına səbəb olur".

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu bir müddət əvvəl Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Bahar Muradova deyib.

O, qeyd edib ki, bu kimi problemlərin qarşısını almaq üçün Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiqlənən qaydalar mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Sənəd maarifləndirmənin aparılma prinsipləri, vasitələri, istiqamətləri, maarifləndirməni həyata keçirən dövlət qurumlarının dairəsini və onların funksiyalarını müəyyən edir.

Azərbaycanda qohum evlilikləri tarix boyu olub. Ailə bağlarını möhkəmləndirmək, hər iki ailəyə aid var-dövlətin itirilməməsi və ya gücləndirilməsi, böyüklərin təzyiqi və ya sevgi halları qohum evliliklərinə səbəb olur.

Sosioloq Tərlan Tağlyeva Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, belə nikahların bağlanılması çox vaxt fəsadlarla nəticələnir. 1-ci və 2-ci dərəcəli qohumlar daha risklidir: "Bacı-qardaş, bacı-bacı, qardaş-qardaş uşaqları 1-ci dərəcəli, bacı-qardaş nəvələri isə 2-ci dərəcəli qohum sayılırlar. Məsləhət görülürki 4-cü nəsilə kimi qohum evlilikləri olmasın. Artıq 7-ci nəsil yad insanlar sayılır. Çünki 7-ci nəsilə kimi qohumlar arasında nikah halları olmayıbsa artıq gen dəyişmiş olur".

Sosioloqun sözlərinə görə, qohumlar arasında irsi xəstəliklər varsa, bu özünü qohum evliliyindən dünyaya gələn uşaqlarda göstərir. Gen ağacı qurub xəstəliklərə nəzər salsaq və genetik xəstəliklərin olduğunu və yaxud belə xəstəliklərin daşıyıcısı olan qohumları və tərəfləri aşkarlasaq, bu zaman ehtimal daha da çoxalır.

"Xromosom çatışmamazlığı, əzələ boşluğu, əqli çatışmamazlıq, talassemiya, hemofiliya, şəkər, ürək-damar və s kimi xəstəliklərlə uşaqlar dünyaya gələ bilir. Adətən belə durumlarda uşaqların ana bətnində ölməsi, hamiləliyin erkən bitməsi, ölü doğulma, ürək qüsuru, uşağın az çəki ilə dünyaya gəlməsi hallarına rast gəlinir. Uşaq sağlam da dünyaya gələ bilər, lakin sonradan fəsadlar ortaya çıxa bilir. Təbii ki, bu hallar bütün qohum evliliklərinə aid deyil. Bunun üçün nəsildə genetik xəsdəliklərin olmadığından əmin olmaq lazımdır. Mütləq şəkildə evlənməyə qərar vermiş şəxslər tibbi müayinədən keçməlidirlər. Tibbi müayinənin nəticələri müsbət deyilsə onların evlənmələri məsləhət görülmür. Belə evliliklərin qarşısını almağa çalışsaq da qeyri rəsmi, nikahsız yaşayanların sayı artacaq", - deyə o bildirib.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, dünya əhalisinin 12%-ni qüsurlular təşkil edir. Belə əngəlli insanların əksəriyyətinin ana-ataları qohumdur. Xarici ölkələrə nəzər salsaq görürük ki, qohum evliliyini dəstəkləyən və dəstəkləməyən ölkələr var.

Məsələn, Tacikistanda yaxın qohumlar arasında nikaha girməyə qadağa qoyulması ilə bağlı qanun qüvvədədir.

Katoliklər 4-cü nəslədək qohumların nikahlarına imkan vermirlər. Onlara görə 4-cü nəslə qədər evlilik insest (yəni ailədaxili yaxınlıq) sayılır.

Türkiyə şərq ölkələri arasında daha çox qohum evlilikləri olan ölkələrdə ön sıradadır. Bu ölkədə hər 100 evlilikdən 15-i qohumlar arasında olur.

Danimarka isə əngəlli uşaqların doğulmasının qarşısını almaq üçün qanunların sərtləşdirilməsini təklif edib. ABŞ-ın 24 ştatında qohum evliliyi qadağan olunub. Hindistanda isə bu hal daha geniş yayılıb. Almaniyada belə hallara az rast gəlinir.

T. Tağıyeva bildirib ki, araşdırmalar göstərir ki, yaxın qohum evliliyindən doğulan hər 10 uşaqdan 8-i fiziki və yaxud zehni əngəlli anadan olur: "Hal belə olan zaman belə bir sual ortaya çıxır. Bəs dini baxışlara görə qohum evliliklərinə yanaşma necədir? Quranda qohum evlilikləri qadağan edilməyib. Lakin məsləhət görülür ki, sağlam övladlar dünyaya gətirmək üçün bu cür evliliklərə üstünlük verilməsin. Qohum evliliklərinin müsbət tərəfləri də vardır. Məsələn, ailədə olan istedadların belə nikahlardan dünyaya gələn uşaqlarda daha güclu olmasıdır. Bunlara güclü yaddaş, savad, incəsənətə dair isdedadlar, əl qabiliyyətinin olması və digərlərini aid etmək olar".

Sosioloqun fikrincə, qohum evlilikləri mövzusunda məqalələr daha çox tibbi cəhətdən araşdırılıb və onun mənfi tərəfləri vurğulanıb.

"Düzdür, öncə biz tibbi tərəfləri araşdırmalıyıq. Lakin unutmayaq ki, evlilikdə tibbi məsələlər ilə yanaşı sosial məsələlərə də diqqət etməliyik. Belə ki, çox vaxt qohum evliliklərində problemlər yaşanmağa başlayır. Tərəflər bir-birlərini iki bacı, iki qardaş kimi yox artıq iki quda kimi görməyə başlayır. Ailədə hər hansısa bir problem yaşandığında və ya boşanma halları olduğunda artıq o iki ailə düşmənə çevrilir. Bu hal öz növbəsində digər ailə üzvlərinə də təsir edir. Beləcə bir nəsil arasında soyuqluq və daim münaqişə yaşanır. Düşünürəm ki, məcbur qalmadıqca qohum evliliklərinə üstünlük verməməliyik. Düzdür, gənclər arasında sevgi münasibətləri halları da olur. Lakin gənclərin öz razılıqlarından əlavə valideyinlərin təkidləri nəticəsində də belə nikahların sayı çoxdur", - deyə ekspert bildirib.

Qeyd edək ki, müasir dövrdə yaşasaq da beşik kəsdi (kərtməsi) kimi adət-ənənələr hələ də bəzi bölgələrdə qalmaqdadır. Azərbaycanda da qohum evliliklərinə çox rast gəlinir. Lakin illər keçdikcə bu tip stereotiplər qırılmağa başlayacaq və gənclər böyüklərin beşik kərtməsi, siyasi-iqtisadi maraqlarına görə deyil, öz istəklərinə görə ailə həyatı quracaqlar və qurmaqdadırlar.

11
Teqlər:
Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi, Bahar Muradova, talassemiya, uşaqlar, irsi xəstəlik, ailə, Boşanma, Evlilik