Alparslan Çelik - Rusiyanın Su-24 qırıcısının pilotunu öldürməkdə günahlandırılan şəxs

Rusiya-Türkiyə münasibətlərini "korlayan" pilotlarla bağlı yeni iddialar ortaya çıxıb

166
(Yenilənib 12:24 19.07.2016)
Hər iki hərbçi həbs edilib. Prokuror Baş Qərargah İdarəsindən Su-24 təyyarəsi vurulan gün iş başında olan hərbçilərin siyahısını istəyib.

BAKI, 19 iyul — Sputnik. Türkiyədə 2015-ci ilin noyabrında Rusiyaya məxsus "Su-24" qırıcı təyyarəsini vuran iki pilot həbs edilib. Sputnik-in xəbərinə görə, bu barədə Türkiyənin yüksək vəzifəli məmurlarından biri məlumat verib.

"Suriya sərhədi yaxınlığında Rusiyanın "Su-24" təyyarəsini vuran iki türk pilot saxlanılıb", — deyə mənbə bildirib.

Пальмира
© Sputnik / Максим Блинов

Türkiyənin "Hürriyet" qəzetinin yazdığına görə, ölkənin hava sərhəddini pozduğu üçün vurulan Rusiya döyüş təyyarəsinin pilotunu öldürdüğü iddiası ilə Alparslan Çelik haqqında yenidən başlanan istintaq, çevrilişə cəhddən sonra yeni məna kəsb etməyə başlayıb. Terror və Cinayətə Təşviq Bürosunun prokuroru Berkant Karakaya, bu cinayət işinə bəzi qəzetlərdə çıxan xəbərlər və Rusiya rəhbərliyinin açıqlamalarından sonra çevriliş cəhdinə qatılan əsgərləri də əlavə edib.

Alparslan Çelik haqqında prokurorluğun "ağır təhrik altında adam öldürmə" ittihamı üzrə iş apardığı ortaya çıxıb. Yeni iddia və dəlilləri təsdiqləyən prokuror Berkant Karakaya, Alparslan Çelik haqqında çıxardığı təqib etməmək qərarını ortadan qaldırıb. İndiyə qədər İzmir 27-ci Cəza Məhkəməsində haqqında "Odlu silah gəzdirmək" ittihamı ilə 9 ilə qədər həbs cəzası istənilən Alparslan Çelik, başqa cinayətlərlə bağlı həbsxanada saxlanılır.

Prokuror Berkant Karakaya, bəzi qəzetlərdə Rusiya təyyarəsinin vurulması ilə bağlı çevrilişə cəhd edən hərbçilərin, Türkiyəni çətin vəziyyətdə qoymaq üçün bu addımları atdıqları barədə iddialar yer aldıqdan sonra istintaqı genişləndirib.

İstintaqın genişləndirilməsinə digər səbəb isə rusiyalı mütəxəssislərin buna bənzər açıqlamaları olub. Berkant Karakaya, Rusiya təyyarəsinin vurulduğu gün vəzifə başında olan hərbçilərin adlarının siyahısını Baş Qərargah İdarəsindən tələb edəcəyini bildirib.

"Əgər həmin adamlar arasında hazırda çevriliş cəhdi ilə bağlı həbs olunanlar varsa, onlarla bağlı cinayət işi açılacaq" — deyə prokuror bildirib.

Qeyd edək ki, ötən ilin noyabrında Türkiyənin hava sərhədini pozduğu iddia olunan Rusiyanın "Su-24" qırıcısı türk hərbçilər tərəfindən vurulub. Nəticədə rus pilotlardan biri təyyarədə həlak olub. Katapult edən ikinci pilotun isə qeyri-rəsmi silahlı birləşmələrin üzvü olduğu güman edilən Alparslan Çelik tərəfindən öldürüldüyü iddia edilir.

Bu hadisə Türkiyə ilə Rusiya arasında münasibətlərin korlanmasına səbəb olmuşdu. Rusiya prezidenti Vladimir Putin Türkiyə tərəfinin bu addımını "arxadan vurulan zərbə" kimi qiymətləndirmişdi. İyun ayında Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın pilotların ailəsindən üzr istəməsindən sonra, iki ölkə arasında münasibətlər düzəlməyə başlayıb.

166
Teqlər:
Berkant Karakaya, Alpaslan Çelik, pilot, "Su-24" qırıcı təyyarəsi, Suriya, Rusiya, Türkiyə
Mövzu:
Türkiyədə hərbi çevriliş cəhdi (36)
Əlaqədar
Ölən rus pilotun ailəsinə Antalyada ev veriləcək
Pilotlar təyyarədə yuxuladılar
Türk deputat: "Alparslan Çeliki rus pilotunu öldürdüyünə görə tutmayıblar"
Ankara terrorunun hədəfi türk hərbi pilotları olub
Türkiyənin vurduğu Su-24 təyyarəsinin pilotu dəfn edilib
 Rusiyanın hərbi polisi Suriyada, arxiv şəkli

"Onları qiymətləndirmədik": Qərb ilk dəfə rusların Suriyada hərbi uğurunu tanıyıb

1
Amerikalılar etiraf edirlər ki, İsrailin Suriyadakı İran obyektlərinə hava zərbələri və antirusiya sanksiyaları Moskva və Tehranı Bəşər Əsədi dəstəkləməkdən imtina etməyə və ya ona yardımı məhdudlaşdırmağa məcbur edə bilməyib.

BAKI, 7 avqust — Sputnik, Andrey Kots. Rusların yardımı olmasaydı Bəşər Əsəd müharibəni uduzardı – amerikalılar etiraf edirlər ki, məhz Moskvanın, həmçinin İranın və "Hizbullah"ın müdaxiləsi Suriya ordusuna ölkənin böyük bir hissəsini qanunsuz silahlı qruplardan geri almağa imkan verib. Konqresin tədqiqat xidməti "Suriyada Silahlı Münaqişəyə və ABŞ-ın Reaksiyasına Dair İcmal" adlı 49 səhifəlik məruzəsində belə bir qənaətə gəlib. Hərbi analitiklər başqa nəyə diqqət yetirir və hansı proqnozları veriblər? Cavabı RİA Novosti-nin materialında.

Qüvvələr nisbəti

Sənəd Suriyanın xəritəsini göstərir. Ölkənin mərkəzi, qərb və cənub hissələrinə Bəşər Əsəd hökuməti nəzarət edir – ABŞ-ın Ət-Tənf hərbi bazasının yerləşdiyi İordaniya ilə sərhəddəki kiçik anklav istisna olmaqla. Şimal-qərbdə İdlib əyaləti silahlı qrupların əlindədir. Fəratın şimal və şərqindəki ərazilər – yəni Suriyanın təxminən üçdə biri – kürdlərin nəzarətindədir.

Amma burada analitiklər səhv edirlər, çünki faktiki olaraq həmin ərazilərə məhz Vaşinqton nəzarət edir. Burada amerikalıların sayı azdır – məruzəyə görə, təxminən 600 nəfər. Lakin onlar karbohidrogenlərlə zəngin olan bu regionda əsas neft yataqları ətrafında mövqe tutublar. Bundan başqa, Suriyanın şərqində özəl hərbi şirkətlərin yüzlərlə döyüşçüsü fəaliyyət göstərirlər. Sənəddə bildirilir ki, Suriyanın rəsmi hökuməti ABŞ-ın bu regionda hərbi iştirakını qanunsuz hesab edir. Ancaq Vaşinqtonda deyirlər ki, neft yataqlarını terrorçulardan qorumaq lazımdır.

Məruzə müəllifləri bəzən Əsəd ordusu ilə toqquşmaların baş verdiyini gizlətmirlər. Belə ki, onlar bu ilin fevralında Qamışlı yaşayış məntəqəsindəki blokpostda Suriya hərbçilərinin ABŞ Silahlı Qüvvələrinin patrulunu atəşə tutduğunu iddia edirlər. Heç kəs xəsarət almayıb.

Bundan başqa, ölkənin şimal-şərqində Rusiya və Amerika hərbçilərinin birbaşa qarşıdurmasının artması da qeyd olunur. İnternetdə ABŞ ordusunun zirehli avtomobillərinin Rusiya hərbi polis avtomobillərinin hərəkətinə maneə törətməyə çalışdığını göstərən onlarla videoçarx yayılıb. İş, xoşbəxtlikdən, atışmaya çıxmayıb.

Rusiya getməyəcək

Ümumilikdə amerikalılar etiraf edirlər ki, İsrailin Suriyadakı İran obyektlərinə hava zərbələri və antirusiya sanksiyaları Moskva və Tehranı Bəşər Əsədi dəstəkləməkdən imtina etməyə və ya ona yardımı məhdudlaşdırmağa məcbur edə bilməyib.

Analitiklər yazır: "ABŞ Moskvanın Suriyadan Yaxın Şərqdə öz nüfuzunu artırmaq üçün plasdarm kimi istifadə etmək imkanlarını və istəyini lazımı səviyyədə qiymətləndirməyib. Rusiya, İran və ya onların "proksi"ləri ilə birbaşa hərbi toqquşmaları istisna etmək olmaz".

Məruzənin müəllifləri təəssüflə qeyd edirlər ki, Dəməşqə təzyiq göstərmək getdikcə daha da çətinləşir. Cəbhə xəttini, ilk növbədə, Rusiya aviasiyası və xüsusi təyinatlılarının yardımı ilə Suriya paytaxtından uzağa atmaq mümkün olub, ölkənin böyük bir hissəsi isə "rejim"in nəzarəti altındadır. Bəşər Əsədin siyasi əleyhdarlarının əlində praktiki olaraq kart qalmayıb. Eyni zamanda, kürdlər getdikcə Dəməşqlə yaxınlıq qururlar. Deməli, mərkəzi hökumət şərq və şimal üzərində nəzarəti özünə qaytara bilər.

İŞİD hələ də təhlükəlidir

2018-ci ilin dekabrında Donald Tramp İŞİD üzərində qələbəni elan edib. Lakin analitiklər hesab edirlər ki, qruplaşma hələ də darmadağın edilməyib. ABŞ-ın müttəfiqləri 2019-cu ilin martında İŞİD-in Suriyadakı son istinad məntəqələrini ələ keçiriblər. Lakin terrorçular həm Suriyada, həm də İraqda komandanlıq və idarəçilik strukturunu qoruyub saxlayıblar. Deməli, hələ də zərbə vura bilərlər.

Daha bir təhlükə hazırda İŞİD-in təxminən on min döyüşçüsünün saxlanıldığı hərbi əsirlər düşərgəsidir. Onlar əsasən ölkənin şimalında yerləşir və kürd bölmələri tərəfindən qorunur. Bundan başqa, ekstremistlərin ailə üzvləri üçün düşərgələr var. Onların ən böyüyü – Əl-Holda 66 minədək terrorçu arvadları və uşaqları saxlanılır. Analitiklərin fikrincə, yaraqlılar orada təbliğatı davam etdirirlər, məhbusların döyüş ruhunu dəstəkləyirlər. İŞİD isə tərəfdarlarını azad etmək üçün basqınlar planlaşdırır.

Kürd rəhbərliyi əsirlərin mühafizəsi üçün güc çatışmazlığı olduğunu dəfələrlə bəyan edib. Amerikalılar kömək etməyə tələsmirlər – Vaşinqton yaraqlıların doğma ölkələrinin onları cəza çəkmək üçün evlərinə repatriasiya etməsinə təkid edir. Amma heç kim "öz" terrorçularını qaytarmaq istəmir və bundan yayınmaq üçün müxtəlif bəhanələr ortaya qoyur.

Problemli əyalət

Ən isti nöqtə İdlib əyalətidir. Orada indi Suriya, Rusiya, İran və Türkiyə fəaldır. Orada ABŞ ordusu yoxdur, amma amerikalılar dəfələrlə "Əl-Qaidə" ilə bağlı dəstələrə zərbələr endiriblər. Qeyri-dövlət birləşmələri "Həyat Təhrir Əş-Şam", "Xurəs Əd-Din", "Suriya Milli Ordusu", "Hizbullah" və digər qruplaşmalarla təmsil olunurlar. İŞİD döyüşçüləri də oradadır.

"İdlibin şimal rayonları müxalifət qüvvələrinin nəzarətində olan yeganə regiondur. Yerli qruplar 2011-ci ildə Dəməşqə meydan oxuyanların qalığıdır. Martın 5-dən etibarən İdlibdə Türkiyə və Rusiya prezidentlərinin razılığı əsasında sülh elan edilib. Onların qoşunları M4 strateji marşrutunu birgə patrul edirlər", - analitiklər vurğulayırlar.

Məruzənin müəllifləri bildirirlər ki, silahlıların atəş açmasına baxmayaraq, atəşkəs rejimini saxlamaq hələ ki, mümkündür.

1
Əlində gitara olan kişi, arxiv şəkli

Məşhur rok ifaçısı vəfat edib

13
Beş albomun müəllifi olan rok musiqiçisi daha çox "Pamela, Pamela", "Come on home", "Goodbye Bluebird", "She needs love" hitləri ilə tanınıb.

 

BAKI, 7 avqust — Sputnik. 60-70-cı illərin məşhur "Game of love" hitinin ifaçısı, britaniyalı rok musiqiçisi Ueyn Fontana vəfat edib.

74 yaşlı sənətçi İngiltərənin Stokport şəhərindəki xəstəxanalardan birində həyatını itirib.

Məşhur ulduzun ölüm səbəbi hələlik məlum deyil.

O, sözügedən kompozisiyanı ilk dəfə 1965-ci ildə "The Mindbenders" qrupu ilə birlikdə ifa edib.

Beş albomun müəllifi olan rok musiqiçisi daha çox "Pamela, Pamela", "Come on home", "Goodbye Bluebird", "She needs love" hitləri ilə tanınıb.

13