Səudiyyə əsgərləri

Müsəlman dünyasında böyük silahlanma: hədəfdə kimdir?

803
(Yenilənib 12:13 15.04.2016)
Səudiyyə Ərəbistanı hərbi xərclərin həcminə görə, dünyada artıq üçüncü yerə çıxıb. Hədəfsə dəyişilməyib: tarixi rəqib olan İran

Müsəlman dünyasında böyük silahlanma: hədəfdə kimdir?
BAKI, 11 apr — Sputnik. Səudiyyə Ərəbistanı hərbi xərclərin həcminə görə, dünya üzrə üçüncü yeri tutub. Stokholm Beynəlxalq dünya problemlərinin araşdırması İnstitutunun hesabatına görə, 2015-ci ildə ər-Riyad müdafiəyə 87 milyard dollardan artıq pul sərf edib.

Bu göstəricini yalnız ABŞ və Çin üstələyib. Bu ölkədə əhalinin cəmi 30 milyon nəfər olduğunu nəzərə alanda görünür ki, ölkə ən çox hərbiləşdirilmiş monarxiyaya çevrilib.

Neft səltənətinin nəyə görə və ən əsası kimə qarşı silahlandığı aydın məsələdir. İlk növbədə bu, tarixi rəqib olan İrandır. Hər iki tərəf artıq Suriya, İraq və Yəməndə bir-birinə qarşı vasitəçi müharibə aparır. Sanksiyaların aradan qaldırılmasından sonra isə Tehranın regiondakı mövqeləri güclənir və ər-Riyad bununla bağlı öz narahatçılığını gizlətmir.

Politoloq Tofiq Abbasov Sputnik-ə açıqlamasında bildirib ki, Səudiyyə Ərəbistanı bölgədə liderlik uğrunda mübarizə aparır: "Səudiyyə Ərəbistanı Yaxın Şərq bölgəsinin siyasətində öz rolunu, fəallığını artırmaqla məşğuldur. Bəllidir ki, Yaxın Şərq və İslam dünyasında birincilik uğrunda gərgin mübarizə gedir. Burada Türkiyə, İran, Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanı kimi ölkələr liderlik uğrunda strateji planlarını qurub onları həyata keçirirlər".

"Bu baxımdan Səudiyyə Ərəbistanı zəngin dövlət olduğuna görə, silah gücünə öz müdafiə potensialını artırmaq istəyir ki, onun beynəlxalq aləmdə və İslam dünyasında dediyi sözlər və sərgilədiyi mövqe bərqərar olsun", —deyə siyasi şərhçi bildirib.

Maraqlıdır ki, Səudiyyə Ərəbistanının ünvanına, Tehranın digər düşməni olan "İslam Dövləti" terror qruplaşması da təhdidlər ünvanlayır. Terrorçuların məqsədi Məkkə və Mədinəni ələ keçirərək Səudiyyə monarxiyasına son qoymaqdır.

Lakin ekspertlər hesab edirlər ki, Səudiyyə Ərəbistanı İŞİD-ə qarşı açıq mübarizəyə daxil olmayacaq. Ər-Riyadın buna gücünün yetmədiyini düşünən araşdırmaçılar, kral qoşunlarının zəif olduğunu hesab edirlər. Keyfiyyətli silahlanmaya baxmayaraq, onlar son münaqişələrin heç birində təsirli nəticələr nümayiş etdirə bilməyib.

Eyni zamanda Krallığın ərazisində narazılıq müşahidə olunur. Neftin qiymətinin kəskin enməsi və sosial xərclərin azaldılması etiraz əhval-ruhiyyəsini qaçılmaz edir. Sərhəddəki təhlükə isə bu narazılığı daha da artırır. Belə olan halda ər-Riyad düşünür ki, güclü orduya malik olmaq labüddür.

Yəqin ki, Səudiyyə Ərəbistanının planı bu potensial təhdidləri neytrallaşdırmaq və nəinki Yaxın Şərqdə, ümumiyyətlə bütün İslam dünyasında aparıcı mövqe tutmaqdır. Bu planların isə müvafiq güc təminatına ehtiyacı var. Ər-Riyadın himayəsi altında müsəlman ölkələrinin anti-terror koalisiyasının yaradılması da ölkənin regional lider roluna iddialı olduğunu göstərir. Bu isə öz növbəsində Türkiyəyə bir mesajdır.

Tofiq Abbasovun sözlərinə görə, atılan addımlara baxmayaraq, İslam dünyasında Səudiyyə Ərəbistanını üstələyən dövlətlər var: "Səudiyyə Ərəbistanı öz nüfuzuna görə İslam dünyasında öndə gedən ölkələrdən, Ərəb dünyasının liderlərindən biridir. Lakin İslam icmasında, hər halda Pakistan, İran və Türkiyə bu ölkəni üstələyir. İndi ola bilər ki, rəsmi ər-Riyadın öz baxışı var bu vəziyyətə və bəzi hazırlıqlara görə öz rəqiblərini üstələmək istəyir".

"İndiki vəziyyətdə Suriya ətrafında gedən proseslər, İraqın şimalında olan gərginlik və Livanda olan situasiya Türkiyə ilə Səudiyyə Ərəbistanını bir cərgədə olmağa sövq edir. Amma bu müttəfiqliyin nə dərəcədə uzunmüddətli və keyfiyyətli olacağını zaman göstərəcək", —deyə politoloq vurğulayıb.

Regionda xüsusi mövqeyə iddia edən digər ölkələri də xatırlamaq olar: Səddam Hüseyn dövründəki İraq və Müəmmər Qəddafi dövründəki Liviya. Orada indi də xeyli sayda silah var, lakin tək silahla məsələ bitmir. Ər-Riyad yəqin ki bunu anlayır və fərqli yol ilə gedir. Amma haraya?…

803
Teqlər:
liderlik, silahlanma, Tofiq Abbasov, İran, Səudiyyə Ərəbistanı, müsəlman, ordu
Əlaqədar
Səudiyyə Ərəbistanı neft hasilatını azaltmaqdan imtina etdi
"Azərbaycan Səudiyyə-İran gərginliyində neytral qalmalıdır"
İran Səudiyyə Ərəbistanı günahlandırır
İbrahimi: baş verən faciədə birbaşa Səudiyyə iqtidarı günahkardır
Rusiya və Səudiyyə Ərəbistanı xarici işlər nazirləri Moskvada görüşdü
Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının sədrinin müavini Dmitri Medvedev, arxiv şəkli

Medvedyev Belarusa xəbərdarlıq etdi - Kədərli nəticələri olacaq

3
(Yenilənib 19:04 05.08.2020)
Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko prezident seçkiləri ərəfəsində xalqa və parlamentə müraciətində bildirib ki, Rusiya Belarusu itirməkdən qorxur.

BAKI, 5 avqust — Sputnik. Belarus rəhbərliyinin Rusiyadan düşmən obrazı düzəltmək və bunun köməyi ilə siyasi nəticələrə nail olmaq cəhdləri kədərli nəticələrə səbəb olacaq. Sputnik Azərbaycan RİA Novosti-yə istinadən xəbər verir ki, bunu Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının sədrinin müavini Dmitri Medvedyev bildirib.

Onun sözlərinə görə, Rusiya-Belarus münasibətləri seçki kampaniyasında adi məsələyə dönüb: "Bundan sonra da "istəyir, lap dünya dağılsın. Eybi olmaz, bunu ruslarla həll edəcəyik. Bu yalnız inciklik hissinə səbəb olmur, bu həm də olduqca kədərlidir".

Qeyd edək ki, ötən gün Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko prezident seçkiləri ərəfəsində xalqa və parlamentə müraciətində bildirib ki, Rusiya Belarusu itirməkdən qorxur.

"Rusiya bizi itirməkdən qorxur. Çünki bizdən başqa onun həqiqi yaxın tərəfdaşı qalmayıb. Qərb də son zamanlar bizə predmetli maraq göstərir. Çin də öz dostunun sabitliyinə ümid bəsləyir", - deyə Lukaşenko qeyd edib.

O eyni zamanda vurğulayıb ki, hakimiyyətdə kimin olmasından asılı olmayaraq, Rusiya həmişə Belarusun müttəfiqi olacaq: "Belarus və ya Rusiyada kimin hakimiyyətdə olmasından asılı olmayaraq, Rusiya həmişə bizim ən yaxın müttəfiqimiz olub, müttəfiqimizdir və müttəfiqimiz olaraq qalacaq".

3
Kompüter siçanı, arxiv şəkli

Onsuz heç cür olmazdı! Kompüter siçanı yaradan şəxs öldü

34
(Yenilənib 18:34 05.08.2020)
ABŞ-da kompüter siçanının yaradıcılarından biri olan Vilyam İnqliş 91 yaşında tənəffüs çatışmazlığından vəfat edib.

BAKI, 5 avqust — Sputnik. ABŞ-da kompüter siçanının yaradıcılarından biri olan Vilyam İnqliş 91 yaşında vəfat edib. Sputnik Azərbaycan BBC-yə istinadla xəbər verir ki, onun ölümünə tənəffüs çatışmazlığı səbəb olub.

Vilyam İnqliş 1929-cu ildə Kentukki ştatının Leksinqton şəhərində doğulub. Onun atası kömür mədənlərində elektrik mühəndisi, anası isə evdar qadın olub. Arizonada internat məktəbində oxuyan ixtiraçı sonradan Kentukki Universitetində elektrik mühəndisliyi üzrə təhsili alıb.

1964-cü ildə İnqliş Duqlas Engelbartın laboratoriyasında ilk dəfə kompüter siçanı obrazı üzərində işləyən işçilərdən biri olub.

Əvvəlcə cihaz ekranda şəkilləri hərəkət etdirmək üçün nəzərdə tutulmuşdu. O, bir düyməyə və iki çarxa malik, şəkilləri şaquli və üfüqi istiqamətdə hərəkət etdirməyə imkan verən taxta parçasından ibarət idi.

Cihaz 1968-ci ildə San-Fransiskoda təqdim olunub, lakin yaradıcılarına böyük pullar gətirməyib. Nəticədə bütün şöhrət və intellektual hüquqlar siçanın yaradıcılarının işəgötürəninə çatıb.

Lakin artıq 1971-ci ildə İnqliş Xerox PARC-ın elmi-tədqiqat mərkəzinə keçib, burada həmin siçanın iki çarxını bir diyircəklə əvəz edib. Qurğunun bu modeli ötən əsrin 1990-cı illərinə qədər aktual idi.

34
Arxeoloji qazıntılar, arxiv şəkli

Gözlənilməz "kömək"! Sel suları Şamaxıda antik dövrə aid nekropolu üzə çıxardı

0
(Yenilənib 19:10 05.08.2020)
Qeyd edək ki, Şamaxı rayonunun Quşçu kəndi antik və ilk orta əsrlər dövrlərinə aid abidələrlə zəngindir. Vaxtilə burada Qalacıq yaşayış yeri, antik və ilk orta əsrlər dövrünə aid nekropollarda geniş miqyaslı arxeoloji tədqiqat işləri aparılıb.

BAKI, 5 avqust — Sputnik. Bir neçə gün öncə yağan güclü yağış nəticəsində yaranan sel suları Şamaxı rayonu Quşçu kəndi ərazisində antik dövrə aid nekropolun aşkar olunmasına səbəb olub.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin mətbuat katibi Fariz Hüseynov məlumat verib.

O bildirib ki, sel suları kənd sakini Namiq Mustafayevə məxsus həyətyanı sahədə qədim qəbirlərin üzərini açıb. Kənd sakini bu barədə Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinə məlumat verib.

Onun sözlərinə görə, bununla əlaqədar AMEA-nın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun Şamaxı Arxeoloji Ekspedisiyasının rəisi Akif Quliyev və rayon üzrə abidə mühafizəçisi Yasin Nuriyev əraziyə baxış keçiriblər. Baxış zamanı məlum olub ki, sel suları nəticəsində vətəndaşa məxsus həyətyanı sahənin yamac hissəsində 9 qəbir üzə çıxıb. Torpaq qəbirlərin üzəri iri sal daşlarla bağlanıbmış. Qəbirlər torpaq səthindən 1,5-1,8 metr dərinlikdə yerləşir.

"Ərazidə aparılan araşdırmalar nəticəsində 10 ədəd müxtəlif ölçülü və biçimli saxsı məmulatlar, saxsıdan olan fiqurlar - bütlər, qrifon, heyvan fiqurları (at, qoç), metal pullar aşkar olunub. Tapıntılar arasında quş başlı insan fiqurlar böyük maraq doğurur. Bu tip qrifonlar Qədim Misirdə müdriklik və elm ilahəsi Totu səciyələndirirdi", -deyə F.Hüseynov qeyd edib.

Qurumun rəsmisi əlavə edib ki, qəbir kamerasından aşkar edilmiş numizmatika materialları nekropolun b.e. I əsrinə aid olduğunu təsdiqləyir. Abidədə aparılacaq arxeoloji tədqiqat işləri bir çox mətləblərə aydınlıq gətirəcək.

Qeyd edək ki, Şamaxı rayonunun Quşçu kəndi antik və ilk orta əsrlər dövrlərinə aid abidələrlə zəngindir. Vaxtı ilə burada Qalacıq yaşayış yeri, antik və ilk orta əsrlər dövrünə aid nekropollarda geniş miqyaslı arxeoloji tədqiqat işləri aparılıb.

0