İsrail səfirliyi

İsrail öz vətəndaşlarını Türkiyədən geri çağırır

58
Rəsmi Təl-Əviv: "Türkiyədə olan həmvətənlərimizin oranı dərhal tərk etməsini, həmçinin bu ölkəyə getməyə hazırlaşan yəhudilərin qərarlarını dəyişməsini məsləhət görürük"

BAKI, 28 mart — Sputnik. İsrail hökuməti Türkiyədə olan vətəndaşlarını terrorla bağlı xəbərdar edib. Bu barədə İsrailin terrorla mübarizə üzrə dövlət agentliyi məlumat yayıb.

Sputnik Timeturk-ə istinadən xəbər verir ki, agentlik, Türkiyə ərazisində terror hücumlarının baş vermə ehtimalının güclü olduğunu bildirib və əlavə edib: "İŞİD-dən qaynaqlanan təhlükə səbəbilə, Türkiyədə terror riski yüksək səviyyədədir. Hədəf olaraq turistik məkanları və İsrail vətəndaşlarını seçən terror təşkilatının qurbanına çevrilməmək üçün, Türkiyədə olan həmvətənlərimizin oranı dərhal tərk etməsini, həmçinin bu ölkəyə getməyə hazırlaşan yəhudilərin qərarlarını dəyişməsini məsləhət görürük".

58
Teqlər:
İŞİD, terror, yəhudi, Türkiyə, İsrail
Əlaqədar
İsrail prezidenti Yerusəlimdə azərbaycanlı deputatlarla görüşüb
İsraildən şok İran bəyanatı
Fələstindən İsrailə tarixi çağırış
İsrailin Bakıdakı səfiri Türkiyəyə yeni mesajlar göndərdi
Rusiya faktoru Türkiyə ilə İsraili yaxınlaşdırdı
Təbii qaz

2020-ci il olduğu kimi: qaz qiymətlərini qasırğalar ekstremist qruplar təyin edir

4
(Yenilənib 19:07 21.09.2020)
Təbii qaz və xüsusilə də MTQ çox perspektivli yanacaq olaraq qalır. Lakin yüksək rəqabətli bazarda tələbat yalnız kifayət qədər aşağı qiymətlər sayəsində artacaq.

BAKI, 21 sentyabr — Sputnik, Aleksandr Sobko. Qaz bazarı tədricən bərpa olunur: Avropada və Asiya-Sakit Okean Regionunda qazın birja qiymətləri min kubmetrə görə müvafiq olaraq 130 və 150 dollar təşkil edir.

Qiymət artımının səbəbləri həm tələb, həm də təkliflə bağlıdır. Cari ilin səkkiz ayı ərzində maye təbii qazın (MTQ) ümumi idxalı cəmi 1,3 faiz olsa da, bir il əvvəlki dövrlə müqayisədə daha yüksək olub. Hindistan və Çin iyulda və avqustda MTQ idxalının kəskin artırıb.

Sadə hesablama etsək, hazırda maye təbii qaza olan qlobal tələbat ötən ilin səviyyəsindədir, boru kəməri qazına olan tələbat isə aşağıdır. Bu, Rusiyanın Avropaya ixracından da görünür. Çin də Orta Asiyadan qaz idxalını aşağı salıb. Bu arada MTQ bazarında istehsal artıb, çünki, tikilməkdə olan zavodlar artıq işə salınıb (əsasən, ABŞ-da).

Əsasən təkliflə bağlı problemlər qiymətləri sabitləşdirməyə kömək edir: Avstraliyadakı "Prelude" üzən maye təbii qaz platforması hələ də işləmir (texniki problemlərə görə). Elə Avstraliyanın özündə "Gorgon LNG" layihəsinin xətlərindən biri dayandırılıb.

Kotirovkaların bərpası hələ ki sabit görünmür, amma bəzi proqnozlara görə, istilik mövsümündə Asiyada spot qiymətləri min kubmetrə görə hətta 200 dollardan artıq ola bilər. Bu rəqəmlər bütün istehsalçılar üçün uzunmüddətli münasib qiymətlərə uyğundur. Doğrudur, bir əmma var: belə bir qiymət səviyyəsi yalnız qış üçün deyil, orta illik olmalıdır.

Amma il mürəkkəbdir, atipikdir, ona görə də uzunmüddətli perspektivlər çıxarmaq olmaz. Hamını perspektivlər maraqlandırır. Ən maraqlısı isə bundan ibarətdir ki, iyirmi il ərzində ilk dəfə olaraq yeni MTQ zavodlarının tikintisi ilə bağlı heç bir yeni sərmayə qoyuluşu qərarı qəbul edilməyib. Bu ilin yekununa dair proqnozlara görə, maksimum iki sərmayə qərarı qəbul ediləcək. Xatırladaq ki, ötən il rekord sayda sərmayə qərarı qəbul edilib – bu isə öz növbəsində üçillik sakitlikdən sonra baş verib.

Bu, niyə belə olur? Cavab sadə və aydındır: bütün neft-qaz şirkətlərinin gəlirlərində çox itkilər olub, ona görə də öz sərmayə proqramlarını ixtisar edirlər. Cavabın bir hissəsi də MTQ bazarının son illərdə paradoksal şəkildə inkişaf etməsindədir. Bir tərəfdən biz qazın cari dövrdə həddən artıq çox olduğunu, eləcə də gələcəkdə kəskin rəqabəti (Qətər, ABŞ, Rusiya, Şərqi Afrika arasında) görürük. Bunların heç biri qiymətləri artırmır və yeni layihələrə sərmayə qoymaq üçün bazara kifayət qədər siqnal göndərmir. Eyni zamanda, bazar perspektivli hesab olunur (qaza tələbat həmişə, hətta "yaşıl senarilərdə" belə artacaq).

Bazarın inkişaf lokomotivlərindən biri də neftdən uzaqlaşıb perspektivli maye təbii qaza keçməyə başlamış transmilli neft-qaz şirkətlərinin iştirakı olub. Neftin bahalı olduğu vaxtlarda neft-qaz şirkətləri ümumi gəlir zənbilindən perspektivli maye qaza yatırımlar edə bilirdilər. Neft kotirovkalarının düşməsindən sonra isə bu, transmilli neft-qaz şirkətlərini maraqlandırmır. Üstəlik, onlardan bəziləri əsəbiləşir və investisiya planlarının kəskin "yaşıllaşmasını" elan edirlər. Öz növbəsində, neftə sadiq qalmaq istəyən neft nəhənglərinin də vəziyyəti ağırdır. Bu, çətin maddi vəziyyətdə olan "ExxonMobil" şirkətinin timsalında da görünür.

Bu şirkətin planlarında iki əsas MTQ layihəsi – ABŞ-da "Golden Pass LNG" ("Qatar Petroleum" ilə birlikdə) və Mozambikdə "Rovuma LNG" var idi. Hər ikisi indi təxirə salınıb – Amerikadakı zavod ən azı bir il, Mozambikdəki zavod isə 2023-cü ilə qədər. Papua-Yeni Qvineyada fəaliyyət göstərən MTQ zavodunu genişləndirmək planlarını da ən yaxşı vaxtlara saxlayıblar.

Amerikanın digər zavodları da, təbii ki, yeni qərarlar qəbul etməyə tələsmir. Şərqi Afrikada isə bütövlükdə durğunluq əmələ gəlib. Xatırladaq ki, bu bölgənin (Mozambik, Tanzaniya) şelfi yeni perspektivli mədən mərkəzlərindən biri kimi qəbul edilir. "ExxonMobil" layihəsinin təxirə salındığı haqqında artıq məlumat verilib. "Mozambique LNG" ("Total" şirkətinin nəzarəti altında) zavoduna isə regionda fəaliyyət göstərən ekstremist qruplar mütəmadi olaraq maneə yaradır ki, bu da onun vaxtında tikintisi məsələsini sual altına qoyur. Tanzaniyada zavod planları haqqında isə son zamanlar ümumiyyətlə xatırlamırlar.

Bütün bunlardan belə bir nəticə çıxarmaq olar: ortamüddətli perspektivdə təklifin azalmasını görəcəyik. Belə olardı – Qətərin bir neçə yeni zavod üzrə planları olmasaydı. Sərmayə qoyuluşu barədə hələ ki rəsmi qərar yoxdur, lakin ilkin işlər fəal şəkildə aparılır.

Nəhayət, qeyri-müəyyənliklər yaradan daha bir amil: qiymətləndirmə mexanizmləri. Spot bazarının inkişafına baxmayaraq, son vaxtlara qədər MTQ qiymətinin neftin qiymətinə bağlılığı MTQ istehsalçılarına xərcləri qarşılamaq imkanını verirdi. Bununla yanaşı, neftin bahalığı və MTQ bazarında artan rəqabət fonunda son illər yeni müqavilələrdə bu bağlılıq əmsalı tədricən aşağı düşüb. İndi neft ucuzlaşıb, alıcıların isə köhnə, yüksək əmsallara qayıtmaq istəyəcəkləri inandırıcı deyil. Alıcıları spot qiymətləri ilə qaz daha çox maraqlandırır, üstəlik, Qətərin uzunmüddətli müqavilələrinin tədricən bitməsi ilə bu ölkənin maye qazı birjaya daxil olacaq.

Onu da xatırladaq ki, inkişaf etməkdə olan Asiya-Sakit Okean Regionu ölkələri qazın böyük həcmlərini "həzm etməyə" qadirdirlər – lakin yalnız aşağı qiymətlərdə, min kubmetrə maksimum 200 dollar səviyyəsində olan qazı.

Bütün bu amillər bazarda qeyri-müəyyənliyə və bəzi paradoksal inkişafa gətirib çıxarır. Ümumiyyətlə təbii qaz və xüsusilə də MTQ çox perspektivli yanacaq olaraq qalır. Lakin yüksək rəqabətli bazarda tələbat yalnız kifayət qədər aşağı qiymətlər sayəsində artacaq.

4
Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko, arxiv şəkli

Aleksandr Lukaşenkonun legitimliyini tanımırıq - Aİ-nin Ali Nümayəndəsi

3
(Yenilənib 19:27 21.09.2020)
Aİ-nin Xarici siyasət və Təhlükəsizlik məsələləri üzrə Ali Nümayəndəsi Cozep Borrell: Bu gün Aİ-nin Xarici İşlər nazirlərinin görüşündə Belarus rəsmilərinə qarşı sanksiyaların tətbiq olunması ilə bağlı yekdillik olmayıb.

BAKI, 21 sentyabr — Sputnik. Kipr Avropa İttifaqının (Aİ) Belarus rəsmilərinə qarşı sanksiyalarını bloklayıb.

Sputnik Azərbaycan APA-ya istinadla xəbər verir ki, bu barədə Aİ-nin Xarici siyasət və Təhlükəsizlik məsələləri üzrə Ali Nümayəndəsi Cozep Borrell mətbuat konfransında deyib.

O bildirib ki, bu gün Aİ-nin Xarici İşlər nazirlərinin görüşündə Belarus rəsmilərinə qarşı sanksiyaların tətbiq olunması ilə bağlı yekdillik olmayıb.

C. Borrell vurğulayıb ki, blok Belarusla əlaqələrini yenidən nəzərdən keçirəcək, vətəndaş cəmiyyətinə və azad mediaya daha çox maddi dəstək verəcək:

"Biz bu seçkinin saxtalaşdırıldığını bilirik və buna görə də Aleksandr Lukaşenkonun legitimliyini tanımırıq. Belarus xalqının azad, şəffaf və ədalətli seçkilər keçirmək haqqına inanır və Belarus xalqının yanında dayanırıq".

Qeyd edək ki, Aİ-də xarici siyasətlə bağlı qərarlar blokun 27 ölkəsi arasında yekdillik tələb edir.

Xatırladaq ki, Aİ seçkidəki saxtakarlığa, şiddət və təzyiqlərə görə məsuliyyət daşıyan Belarusun yüksək vəzifəli şəxslərinə qarşı sanksiya tətbiq edəcəyini bəyan edib.

3
Teqlər:
Belarus, Avropa ittifaqı, , Aleksandr Lukaşenko
Əlaqədar
Lukaşenko müharibəyə hazırlaşır?
Lukaşenko ilə Mişustinin görüşündə gözlənilməz təklif
İkinci gəliş: Lukaşenko bu dəfə tüninq olunmuş silahla görüldü - FOTO - VİDEO
Lukaşenko Rusiyadadır: Putinlə gələcək münasibətləri aydınlaşdıracaq
Hakimiyyəti heç kimə verməyəcəyəm – Lukaşenko
Arxeoloji qazıntılar, arxiv şəkli

"Onların işi qazıb təhvil verməkdir" - Tariximizə sahib çıxmaq niyə belə çətindir

0
(Yenilənib 17:45 21.09.2020)
"Nazirlər Kabineti qərar verməlidir ki, yeni aşkar edilmiş abidələr siyahıya alınsın. Siyahıda olmayanda abidələrin qorunmasında çətinlik yaranır" - F. Xəlilli.

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 21 sentyabr — Sputnik. Ölkədə son dövrlər "arxeoloji bum" yaşanır. Qədim tarixin təsdiqi olan müxtəlif karvansaralar, kurqanlar, qəbirlər, yaşayış məskənləri aşkarlanır, araşdırmalar aparılır. Ancaq onların sonrakı taleyi qaranlıq qalır. Ya həmin abidələr nəzarətdən kənarda qalıb dağılır, ya da restavrasiya zamanı abidələrin tarixiliyi itir.

Abidələr necə qorunmalı və kim tərəfindən təmir edilməlidir?

Sputnik Azərbaycan bu məsələni araşdırıb. AMEA-nın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutunun əməkdaşı, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Mikayıl Mustafayev Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, tarixi abidə, yaşayış məskəni yeni aşkarlanıbsa, üzərində aparılan araşdırmalar hələ bitməyibsə, tapıntı arxeoloqlar tərəfindən qorunmalıdır.

"Abidənin araşdırılması başa çatdıqdan sonra, abidə tarixi əhəmiyyətə malikdirsə, tapıntı dəyərli tapıntıdırsa və tikinti qalıqları tam şəkildə açılıbsa, abidənin konservasiyasına dəstək olması üçün layihə şəklində Mədəniyyət Nazirliyinə və müvafiq qurumlara müraciət edilir", - deyə tarixçi qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, qazıntılar zamanı qəbirtipli abidələr aşkar edilərsə (küp qəbirlər, katakombalar, kurqanlar) materiallar götürüləndən və ərazinin CPS kartı qeyd ediləndən sonra həmin maddi-mədəniyyət nümunələrindən iki dənədirsə, biri diyarşünaslıq muzeyinə verilir. Digərləri isə Bakıya gətirliərək tədqiq olunur. Daha sonra həmin abidələr muzeylərdə sərgiyə qoyulur.

Xoşbulaq yaylağında 3000 min il bundan əvvələ aid ibadətgah yeri aşkar edildi - FOTO>>

Tarixçi qeyd edib ki, orta əsr qalaları Mədəniyyət qoruğu tərəfindən inventarlaşdırılır: "Qalalar qeydiyyata alındıqdan sonra Mədəniyyət qoruğu tərəfindən qorunur. Həmin qurumun bölgələrdə əməkdaşları əraziyə mütəmadi baxışlar keçirirlər. Leysan, zəlzələ və s. təbiət hadisələri zamanı dağıntılar baş verərsə, bu barədə Mədəniyyət Nazirliyinə məlumat verilir. Nazirlik həmin qalalar barədə müvafiq qərar verir".

Mütəxəssislərə görə, "Tarix və mədəniyyət abidələrinin qorunması haqqında" qanunda abidələrin toxunulmazlıq statusu və onların qorunub gələcək nəsillərə çatdırılması bir daha qeyd edilib.

MİRAS Mədəni İrsin Öyrənilməsinə Kömək İctimai Birliyi İdarə Heyətinin sədri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Fariz Xəlilli Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, maddi-mənəvi irs abidələrinin qorunması ilə bağlı qanunvercilik aktları var və bu aktlar abidələrin qorunması ilə bağlı hər şeyi - abidələrin qorunması, bərpası, öyrənilməsi və s.-ni özündə ehtiva edir. Eyni zamanda bu məsələ ilə bağlı Nazirlər Kabinetinin təlimatları var və bu işlər həmin təlimatlar əsasında həyata keçirilir.

F.Xəlillinin sözlərinə görə, tarixi abidələrin baxımsız olmasının müxtəlif səbəbləri var.

"Bəzən insanlar özlərini mədəni hesab etsələr də, ətraflarına qarşı belə davranmırlar. Bu, çox böyük bir problemdir. Məsələn, tutaq ki, hər-hansı bir abidə arxeoloji baxımdan öyrənilib. Orada qazılmış sahə əmələ gəlib. Əgər həmin əraziyə arxeoloq davamlı olaraq getmirsə, həmin yeri çevrədəki insanlar zibilliyə çevirirlər. Bu, böyük problemdir. Və ya hər-hansı böyük daş kütləsinə sahib abidənin daşını, kərpicini insanlar daşıyıb aparırlar. Bu, sovet dövründə də belə olub, indi də belə hallara rast gəlinir", - deyən tarixçi tarixi abidələrin qorunmamasını yerlərdə bu işlə məşğul olan insanların ixtisaslı olmaması ilə əlaqələndirib.

Həmçinin F.Xəlilli qeyd edib ki, yerlərdə fəaliyyət göstərən abidə mühafizləri təchiz edilməyiblər.

Yəni hansısa bir rayon ərazisində fəaliyyət göstərən abidə mühafizi dağda və ya çölün düzündə olan abidəni görməyə ezam olmaq üçün hər-hansı bir texnikaya malik deyil: "Sadəcə əmək haqqı alır və ara-sıra gedib abidələri müşahidə edirlər. Abidələr dağılan zaman məlumat verirlər. Hər-hansı bir inşaat şirkəti biləndə ki, hansısa ərazidən abidə aşkarlanıb, ağına-bozuna baxmadan qazırlar. Məlumat aşkarlanana qədər isə iş-işdən keçmiş olur. Toplumun özündə abidələrə qarşı münasibətdə problem var".

Tarixçi bildirir ki, abidələri dağıdan insanlar cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmalıdırlar.

"Məsələn, Cəlilabadda "Qazan köşkü" adlanan ərazini arxeoloq üsulu ilə qazıb, nəsə əlvan metal axtarıblar. Onlar bir qrupdur. Bu yaxınlarda Kürdivan ərazisində, Tovuzda və bir çox yerlərdə aşkar olunmuş mədəni irs abidələri üzərində belə qazıntılar aparılıb, insanlar onları dağıtmağa çalışıblar. Qarşısı alınıb. Son zamanlar Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidməti nəzarəti gücləndirib", - deyə tarixçi vurğulayıb.

Buğurt qalası
© Photo : Azerbaijan National Academy of Sciences

F.Xəlilli xatırladıb ki, 2001-ci ildən bu günə qədər abidələrin yenidən reyestri aparılmayıb. Yəni Nazirlər Kabinetinin yeni qərarı yoxdur.

"Nazirlər Kabineti qərar verməlidir ki, yeni aşkar edilmiş abidələr siyahıya alınsın. Siyahıda olmayanda abidələrin qorunmasında çətinlik yaranır", - deyə F.Xəlilli əlavə edib.

Tarixçi Akif Quliyev xatırladıb ki, qazıntı və tədqiqat işləri AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu tərəfindən aparılır. Əldə edilən mədəniyyət nümunələri - saxsı, bəzək əşyaları və digər məmulatlar arxeoloji fonda verilir.

"Materialların bir hissəsi qeydiyyatdan keçəndən sonra bölgə muzeylərinə və Azərbaycan Tarixi muzeyinə verilir.

Ekspert vurğulaylb ki, abidələrin qorunmasına birbaşa Mədəniyyət Nazirliyi nəzarət edir.

Turizm Agentiyinin balansında olan ərazilərə Turizm Agentliyi nəzarət edir. Bərpa və konservasiya işləri də həmin qurumun məsuliyyətindədir: "Arxeoloq sadəcə qazır, aşkarlayır və təhvil verir".

Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin mətbuat katibi Fariz Hüseynov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, hər-hansı fəaliyyət, təsərrüfat işləri nəticəsində arxeoloji abidə aşkar olunarsa, dərhal işlər dayandırılmalı və Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinə və AMEA-nın müvafiq institutuna məlumat verilməlidir. Bundan sonra ərazi nəzarətə götürülür, mütəxəssislərin rəyi ilə arxeoloji qazıntı işləri aparılır.

0
Teqlər:
təmir işləri, biganəlik, tarixi abidələr, arxeoloji qazıntı, arxeoloji tapıntı, arxeoloqlar, arxeologiya, AMEA Arxeologiya institutu
Əlaqədar
Kurort və turizm mərkəzi Naftalanda daha bir unikal abidə tapılıb
Yüzilliklər ərzində dünyaya hökm etmiş imperiyanın mirası Azərbaycana nə qazandıracaq?
Qarabağda Neolit dövrünə aid yaşayış məskəni aşkarlanıb –qazıntı yerindən kadrlar
Uşaqları evin içində, böyükləri həyətdə basdırıblar: Lələtəpənin sirrini türklər açacaqlar
Tarixi abidənin yerində restoran tikilməsinin qarşısı alındı - FOTO