Avropa İttifaqı

Aİ-nin İrana qarşı sanksiyaların ləğvinə dair qərarı rəsmi qüvvəyə minib

15
Avropa Birliyi təşkilatın rəsmi dərgisində AB Şurasının İİR üzərindən bütün iqtisadi və maliyyə sanksiyalarının götürülməsinə dair qəbul etdiyi qərarı dərc edib.

BAKI, 17 yan — Sputnik. Avropa İttifaqı təşkilatın rəsmi dərgisində Aİ Şurasının İran üzərindən bütün iqtisadi və maliyyə sanksiyalarının götürülməsinə dair qəbul etdiyi qərarı dərc edib.

Sputnik-in APA-ya istinadən verdiyi xəbərə görə, bununla da Aİ-nin qəbul etdiyi qərar artıq rəsmi qüvvəyə minmiş hesab edilir.  

Məlumatda qeyd olunur ki, İrana qarşı sanksiyalar yanvarın 16-dan –  Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin (AEBA) İranın saziş üzrə (İranın nüvə proqramı üzrə Birgə Hərtərəfli Tədbirlər Planı) bütün tələbləri yerinə yetirməsi barədə hesabatın dərc olunduğu gündən ləğv edilir.  

Şura xatırladır ki, Aİ-nin İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyalar 2013-cü ilin noyabrında Tehran və “altılıq” arasında aparılan danışıqlar prosesi çərçivəsində qismən dayandırılıb. 2015-ci ilin iyulunda Vyanada razılaşmanın əldə olunması nəticəsində Aİ yeni Birgə Hərtərəfli Tədbirlər Planının reallaşdırılması üçün zəruri hazırlıq işlərini həyata keçirmək məqsədilə sanksiyaların dondurulması müddətini 2016-cı ilin yanvarın 14-dək uzadıb.  

15

Politoloq: “Bir çox hallarda müsəlmanları radikal dindarlarla səhv salırlar”

5
(Yenilənib 16:10 17.05.2021)
Politoloq Fikrət Sadıxov deyir ki, əgər bir dinin nümayəndələri radikallığa yol verirsə, bunun da müəyyən səbəbləri var
Fikrət Sadıxov: “Müsəlmanların Avropada məskunlaşması avropalıların özlərindən asılıdır”

“Avropada islamofobiyanın sürətlə yayılması qitədə yaşayan milyonlarla müsəlmanın təhlükəsizliyinə ciddi təhdidlər yaradır”. Bu barədə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Quran-i Kərim oxumağa həsr olunmuş müsabiqə iştirakçıları qarşısında çıxış edərkən bildirib.

Politoloq Fikrət Sadıxov Sputnik Azərbaycan-a deyir ki, islamafobiya son illər Avropada geniş yayılmış bir tendensiyadır: “Bunun arxasında müəyyən iqtisadi, siyasi və dini motivlər dayanır. Bir çox hallarda müsəlmanları radikal dindarlarla səhv salırlar. Amma eyni zamanda qeyd etməliyik ki, əgər bir dinin nümayəndələri radikallığa yol verirsə, bunun müəyyən səbəbləri var. Bir mənalı şəkildə demək olmaz ki, başqa dinlərdə radikallar yoxdur. Avropada ya bunu dərk etmirlər, ya da belə bir münasibət nümayiş etdirirlər ki, müsəlmanların sayı azalsın. Müsəlmanların Avropada məskunlaşması avropalıların özlərindən də asılıdır. Ona görə bu səbəbləri araşdırıb aradan qaldırmaq lazımdır”.

Fikrət Sadıxovun geniş şərhinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

5
Qaz anbarı, arxiv şəkli

Arktikadakı qaz ehtiyatları: Rusiya ABŞ-ı Avropadan vurub çıxarmağa hazırlaşır

9
(Yenilənib 00:44 18.05.2021)
"Artıq bunu qəbul etməyin vaxtı çatıb ki, Rusiya bu seqmentdə iri oyunçuya çevrilmək niyyətindədir".

BAKI, 18 may — Sputnik, Natalya Dembinskaya. ABŞ-ın sıxılmış qaz ixracı rekord vurur. Lakin bu hay-küylü vəziyyət çox çəkməyəcək. Vaşinqtonda "Şimal axını - 2" layihəsi işə düşdükdən sonra Avropaya ucuz Rusiya qazının sel kimi axacağından narahatdırlar. Bundan əlavə, yaxın bir neçə il ərzində Moskva sıxılmış təbii qaz bazarında sıçrayış edə bilər. İrimiqyaslı milli layihələr buna şərait yaradacaq. Müşahidəçilər gələcəkdə Rusiyanın ABŞ-ı Avropa bazarından sıxışdırıb çıxaracağını istisna etmirlər. Daha ətraflı - RİA Novosti-nin materialında.

Qətər Asiyanı əldən verməyəcək

ABŞ Energetika Nazirliyinin yaydığı məlumata görə, mart ayında amerikalılar hər gün orta hesabla xaricə 10,5 milyard kubfut sıxılmış qaz göndəriblər. Aprel ayında isə bu rəqəm 9,2 milyard kubmetr olub, lakin hətta bu rəqəm belə baharın əvvəli üçün mütləq maksimum təşkil edir.

Məlumatda deyilir ki, ötən il və cari ilin yanvarında ABŞ-dan sıxılmış təbii qaz ixracının böyük hissəsi Asiya ölkələrinin payına düşüb. Lakin fevral və mart aylarında artıq ixracın yarısını Avropa götürüb. Məsələ bundadır ki, orada spot qiymətləri Asiyadakı qiymətlər səviyyəsinə çatıb.

"May ayına gəldikdə isə, biz ixracın 8,6 milyard kubfuta düşəcəyini, daha sonra isə Avropa və Asiya ölkələrində pik tələbatın ödənilməsi üçün 9 milyardlıq həddi keçəcəyini gözləyirik", - deyə nazirliyin məlumatında deyilir.

Beynəlxalq Energetika Agentliyinin (BEA) ekspertləri hesab edirlər ki, 2024-cü ilə qədər amerikalılar bu seqmentdə liderə çevrilə bilərlər. BEA hesablamalarına görə, ABŞ, Avstraliya və Rusiyada məcmu sıxılmış qaz tədarükü dünya sızılmış təbii qaz ixracı artımının 90%-ni təmin edəcək. Ümumiyyətlə isə liderlik barədə mübahisə də etmək olar.

Çətin ki, bazarda iri oyunçulardan olan Qətər ABŞ-ın Asiya bazarını ələ keçirməsinə imkan versin. Belə ki, adı çəkilən yaxın Şərq ölkəsi 2020-ci ildə 77,6 milyon ton sıxılmış qaz ixrac edib ki, bu da ümumi sıxılmış qaz tədarükünün 26,5%-dir. 2024-cü ildə isə bu cırtdan monarxiyanın Fars körfəzi sahillərində qaz hasilatı həcmi demək olar ki, iki dəfə arta bilər. Fevral ayında Dohada Şimal yatağının Şərq hissəsinin işlənməsi barədə yekun investisiya qərarı qəbul edilib.

Bu siyahıda Avstraliya da 26%-lə Qətərin ardınca gəlir. Üçüncü və dördüncü yerləri ABŞ (14,7%) və Rusiya (10%) tuturlar. Özü də, 2019-cu ildə Rusiya Avropa və Asiyaya ABŞ-dan çox sıxılmış qaz ixrac edib. Yaxın illərdə rəqabətin güclənəcəyi gözlənilir və bu yarışdan Moskvanın qalib çıxmaq üçün xeyli şansı var. Məsələ Arktikada olan külli miqdarda qaz ehtiyatlarından gedir.

Prioritet Arktikadır

Şimal Buzlu okeanının neft və qaz ehtiyatlarının planlı şəkildə mənimsənilməsi artıq on beş ildir ki, Rusiya hakimiyyətinin qarşısında duran prioritet məsələdir. Mart ayında Nazirlər Kabineti sıxılmış təbii qaz istehsalına dair uzunmüddətli proqramı təsdiq edib. Planın məqsədi qaz mənbələrinin şaxələndirilməsi, ilk növbədə Arktika və Uzaq Şərq şelflərinin fəal şəkildə istifadəsidir. Beləliklə sıxılmış qaz hasilatının qarşıdakı on beş il ərzində üç dəfə artacağı planlaşdırılır.

Neft və qaz sahəsində təhlillərdə ixtisaslaşan "OilPrice" məcmuəsinin qənaətinə görə, əgər ABŞ şist hasilatı hesabına ən iri ixracatçılardan birinə çevrilibsə, Rusiyaya bu işdə Arktika kömək edəcək. Belə ki, bu bölgənin qaz ehtiyatları çox böyükdür — 35,7 milyard kub metr qaz və 2,3 milyard ton neft və kondensat.

"Novateka", "Yamal STQ" və "Arktik STQ -2" layihələri diqqət mərkəzindədir. Dəyəri 21 milyard dollar olan "Yamal STQ" 2023-cü ildə işə düşəcək ki, 2026-cı ildə tam gücü ilə işləyərək hasilatı ildə 20 milyon ton həcminə çatdırsın.

Cari ilin mart ayının sonuna qədər layihə təqribən 39% maliyyələşdirilib. Cari ildə layihəyə ümumilikdə daha 6 milyard vəsait yatırılacaq ki, bu da ötən ilkindən iki dəfə çoxdur. Layihənin investorları arasında Fransanın "Total" şirkəti, Çinin "CNPC" və "CNOOC" neft-qaz korporasiyaları, Yaponiyanın "Mitsui & Co" və "JOGMEC" konsorsiumu var.

"Arktik STQ -2" layihəsi isə hərəsinin istehsal gücü ildə 6,6 milyon ton olacaq üç sıxılmış qaz istehsalı xəttinin inşasını nəzərdə tutur. Bu layihə həmçinin 1,6 milyon ton sabit qaz kondensatının istehsalını da nəzərdə tutur. Layihənin resurs bazası Yamal-Nenetsk muxtar dairəsindəki Qıdansk yarımadasında yerləşən Utrenni yatağıdır. İlk xəttin işə düşməsi 2023-cü ildə, ikincinin 2024-cü ildə, üçüncünün isə 2026-cı ildə nəzərdə tutulub.

"OilPrice" qeyd edir ki, yataqlar uğurla işləndiyi təqdirdə "Novatek" bazara ildə 100 milyon ton sıxılmış qaz təklif edəcək. Bu həcmə şirkət 2030-cu ildən sonra gəlib çatacaq. Özü də çıxarılan ehtiyatların maya dəyəri də çox aşağı olacaq. Rusiya Energetika Nazirliyinin rəhbəri Aleksandr Novakın qənaətinə görə, ölkədə 2025-ci ildə 68 milyon tondan artıq sıxılmış təbii qaz istehsal oluna bilər və bununla da dünya bazarında payını 25%-ə çatdıra bilər.

Güclü zərbə

"OilPrice" analitikləri hesab edirlər ki, Rusiya ABŞ-ın Avropadakı mövqelərinə ciddi zərbə vurmaq niyyətindədir və rəqibini buradan vurub çıxarmağa qadirdir. Moskva iki cəbhədə hücuma keçəcək: avropalılar üçün təkcə Rusiyanın boru kəməri ilə nəql olunan qazı deyil, həmçinin sıxılmış təbii qazı da sərfəlidir.

"Avropa İttifaqı üçün Rusiya qazı iki səbəbdən daha cazibədardır: nəqli ABŞ qazından az vaxt aparır və ucuz başa gəlir. Litva əbəs yerə qazı bizdən almır. Onların sadəcə başqa yolu yoxdur. Birincisi, Norveçin başqa müştəriləri də var. İkincisi də, sıxılmış qazı okeanın o tayından daşıyıb gətirmək baha başa gəlir", - deyə müstəqil sənaye eksperti Leonid Xazanov bildirir.

Obyektiv risklər

"Artıq bunu qəbul etməyin vaxtı çatıb ki, Rusiya bu seqmentdə iri oyunçuya çevrilmək niyyətindədir", — deyə Oksford Energetik Tədqiqatlar İnstitutunun hesabatında deyilir.

Lakin eyni zamanda ekspertləri belə bir sual da düşündürür: Rusiyanın sıxılmış təbii qazı elə onun boru xətti ilə nəql olunan qazına rəqabət təşkil etməyəcək ki?

"Kreml praktiki yanaşmaya üstünlük verərək sıxılmış təbii qaz sektorunun tez inkişaf etdirilməsini prioritetə yüksəldib", deyə hesabatda deyilir.

Lakin ekspertlər belə bir nəticəyə gəlirlər ki, Rusiyanın sıxılmış təbii qaz ixracı kifayət qədər şaxələndirilib. Belə ki, ixracın böyük hissəsi Asiya-Sakit okean regionuna, əhəmiyyətli hissəsi isə "bir qayda olaraq boru xətti ilə qazın çatdırılmadığı" Avropa ölkələrinin payına düşür.

Eləcə də oxuyun:

* ABŞ-dan OPEC-ə qarşı sərt addım - Neft bazarını nə gözləyir?

Milyardlarla avronun dəfni: Merkelin gedişi çox şeyi dəyişə bilər

Amerikalıların benzinə pulları çatmır: günahkar ruslardır

9
Teqlər:
ABŞ, Avropa, Asiya, Qətər, Rusiya, Antarktika, qaz

Tarixin ən məşhur insanları hadisələri bir yerə toplaşanda - FOTOLENT

0
(Yenilənib 11:48 18.05.2021)
Parisdəki Qreven Mum Muzeyi, koronavirus pandemiyası səbəbindən altı aylıq fasilədən sonra qapılarını yenidən açır. Fiqurların açılış mərasiminə necə hazırlandığına Sputnik Azərbaycan-ın fotolentində baxın.

Koronavirusun yayılmasının qarşısını almaq üçün tətbiq olunan karantin səbəbindən bir çox ölkədəki muzeylər uzun müddətdir bağlanmışdı. Eyni aqibət Parisdəki məşhur Qreven mum muzeyinin də başına gəlib. Lakin mayın 19-da muzey yenidən ziyarətçilər üçün qapılarını açacaq.

Qreven ən qədim muzeylərdən biridir. O, 1881-ci ildə Madam Tüssonun mum fiqurlar muzeyi əsasında qurulub. Muzeyin kolleksiyasında məşhur insanların və ya qondarma personajların təxminən 450-yə qədər mum fiquru var. Onların arasında kimlər yoxdur? Elvis Presli və Maykl Ceksondan tutmuş dünyanın tanınmış siyasi xadimləri, artistləri, müğənnilərinə qədər. Hətta orada bizə filmlərdən yaxşı tanış olan qalların Obeliksinə də rast gəlmək mümkündür. 

Dünyaca məşhur olan şəxslərdən başqa burada Fransa və dünya tarixindəki məşhur məqamları, məsələn, Janna Darkın yandırılmasını və insanın Aya enməsini də görmək mümkündür. 

0
  • © AFP 2021 / Thomas Samson

    Parisdəki Qrevin mum heykəllər muzeyində

  • © AFP 2021 / Thomas Samson

    Parisdəki Qrevin mum heykəllər muzeyində

  • © AFP 2021 / Thomas Samson

    Parisdəki Qrevin mum heykəllər muzeyində Naomi Kembellin heykəli

  • © AFP 2021 / Thomas Samson

    Parisdəki Qrevin mum heykəllər muzeyində Donald Trampın heykəli

  • © AFP 2021 / Thomas Samson

    Parisdəki Qrevin mum heykəllər muzeyində Jerar Depardyenin heykəli

  • © AFP 2021 / Thomas Samson

    Parisdəki Qrevin mum heykəllər muzeyində Merlin Monronun heykəli

  • © AFP 2021 / Thomas Samson

    Parisdəki Qrevin mum heykəllər muzeyində Elton Conun heykəli

  • © AFP 2021 / Thomas Samson

    Parisdəki Qrevin mum heykəllər muzeyində şahzadə Yelizovetanın heykəli

  • © AFP 2021 / Thomas Samson

    Parisdəki Qrevin mum heykəllər muzeyində Selin Dion və Elton Conun heykəli