(1:58 / 15.53Mb / просмотров видео: 1319)

Novruz çərşənbələrinin vazkeçilməz yeməyi

1461
(Yenilənib 15:05 06.03.2018)
Azərbaycan xalqı ta qədimlərdən Novruzun 4 çərşənbəsini xüsusi qeyd ediblər. Hər bölgə bu bayrama özünəməxsus hazırlaşıb. Şimal-qərb bölgəsində isə çərşənbələrdə yabanı halda bitən bitkilərdən (gicitkən, gülxətmi, bənövşə, yarpız, qazayağı, əməköməci, cincilim) girs hazırlanır.

Sözügedən yeməyin bişirilmə qaydaları haqda Svetlana Məhsimova məlumat verir. Göyərti girsinin tərkibinə daxildir:

— yabanı halda bitən göyərtilər
— soğan
— yağ
— döyülmüş qoz ləpəsi
— un
— su
— zövqə görə duz və istiot

Əvvəlcə göyərtilər yuyularaq xırda-xırda doğranır. Qaynar suda 3-5 dəqiqə pörtdükdən sonra sıxılır. Üstünə yağda az qızardılmış soğan, döyülmüş qoz ləpəsi və yumurta əlavə edilir. Sonra xəmir yoğrulur, yayılır, dairələr formasında kəsilir. Dairə formasında kəsilmiş xəmirin içərisinə hazırlanmış içlik qoyulur və bükülür. Qaynadılmış və duz vurulmuş suda bişirilir. Süzülərək süfrəyə veriləndə üzərinə yağ əlavə olunur.

Nuş olsun!

1461
Əlaqədar
Azərbaycan Od çərşənbəsini qeyd edir

Bakı simvolu Gədəbəydə: dağ ortasında əlçatmaz qala necə görünür VİDEO

51
(Yenilənib 15:49 06.07.2020)
Sputnik Azərbaycan Gədəbəyin ən əlçatmaz abidələrindən biri olan Namərd Qalanı çəkməyə müvəffəq olub. Dağın ortasında yerləşən, yerli əhalinin isə ikinci Qız Qalası adlandırdığı bu əzəmətli qalanın necə göründüyünü videomuzda izləyin.

Gədəbəyin rəmzinə çevrilən Qız qalası bu gün də öz məhtəşəmliyi ilə göz oxşayır. Elmi ədəbiyyatda Mamır, Çerek, Namərd Qala kimi tanınan abidəni yerli sakinlər Qız Qalası adlandırırlar. Rəvayətə görə, vaxtilə qalada yaşayan qız namərdlərin əlinə keçməmək üçün özünü qaladan ataraq intihar edib. Namərdqala və Qız qalası adı da bu əfsanədən qaynaqlanıb.

Bakının əsas girişi – Qoşa Qala qapıları “xilas” edilir
© Sputnik / Kamilla Əliyeva / Taleh Mahmudov / L. Orucova

Namərdqalanın nə vaxt və hansı tarixi zərurətə görə tikilməsi bu gün də dəqiq araşdırılmayıb. Əsas inşaat materialı və tikinti-memarlıq xüsusiyyətlərinə görə bəzi  tarixçilər onu XII əsr Eldənizlər dövrünün əsəri sayırlar. Bir sıra tarixçilər isə qalanın daha qədim, VIII-IX əsrlərə aid olduğunu iddia edirlər.

Qala əldən-ayaqdan uzaq, çətin keçilən dağ şəraitində tikilib. Rayon mərkəzindən 15 km məsafədə yerləşən qalaya avtomobil yolu olmadığından yalnız təcrübəli bələdçilərin köməyilə yaxınlaşmaq mümkündür. Qalanın üzərində dayandığı təxminən 400 metr hündürlükdə qayanın hər iki tərəfindən Şəmkir və Mis çayları axır. Yağışlı günlərdə çaylar daşaraq yolu keçilməz edir. 15 metr hündürlüyü olan 8 bürcdən ibarət abidənin üst hissəsində yaşayış kompleksi olub. Onun bir xususiyəti də ətrafda çay daşlarının çox olmasına baxmayaraq qalanın bişmiş qırmızı kərpicdən tikilməsidir.

Azərbaycanda olan digər dağ qalalarından fərqli olaraq bu qalanın daha yığcam, şəhər qalalarına bənzəyən, çoxbucaqlı bitkin planı var. Çətin dağ şəraitində belə aydın və dəqiq memarlıq quruluşu yaratmaq onu ucaldan memar və ustaların yüksək bacarığından xəbər verir. Eyni zamanda qalanı tikdirən sifarişçinin də geniş imkanları olduğunu, tikintiyə böyük işçi qüvvəsinin, yüksək ixtisaslı sənətkarların cəlb etməsini göstərir.

Belə bir tarixi abidənin turizm potensialı nəzərə alınaraq Gədəbəy rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən memarlıq abidəsinə yol çəkilir. Bu yolun çəkilməsi həm turizmin inkişafına, həm də gələcəkdə qalada restavrasiya işlərinin görüləcəyinə ümid yaradır.

51
Mövzu:
Azərbaycanın görməli yerləri, turizm obyektləri

Özünüzü düşünün ən vacibi sağlamlıqdır: Psixiatr öz məsləhətləri ilə bölüşür

126
(Yenilənib 17:31 03.07.2020)
Sərt karantin tədbirləri bizdən özümüzü təcrid etməyi tələb edir. Səbəbi də bəllidir, məqsədimiz Azərbaycanda koronavirus infeksiyasının daha da yayılmasının qarşısını almaqdır. Bu fonda insanların psixoloji vəziyyətinin necə olduğunu isə psixiatrdan öyrəndik.

Psixoloqlar xəbərdarlıq edir ki, adət etdiyimiz sosial münasibətləri itirmək problemlərə səbəb ola bilər və təcrid sistemi nə qədər çox uzanarsa, təsirləri də o qədər ağırlaşa bilər. Burada, təbii ki, hər kəs nəzərdə tutulmur. Amma bu cür hallara meylli olan insanlarda pandemiya və sərt karantin rejimi problemləri daha da dərinləşdirə bilər.

Depressiya ilə karantində necə mübarizə aparmaq olar – VİDEO
© Sputnik / Leyla Orucova / Kamilla Əliyeva / Taleh Mahmudov

“Pandemiya fonunda insanlarda obsessiya halları, panik ataklar çoxalmağa başlayıb. İnsanlar metroya, liftə, izdihamlı yerlərə getməkdən qorxmağa başlayıblar. Və təbii ki, depressiya halları çoxalıb. İnsanlar evdə oturub, fiziki fəallıq azdır, maliyyə problemləri isə getdikcə çoxalır. Ən əsası isə psixoloji pozuntu və patologiyaları olan uşaqlı ailələrdə vəziyyət ağırlaşıb. Çox vaxt autizmli uşaqlar bu vəziyyətdən əziyyət çəkir. Bu cür uşaqlara peşəkar pedaqoqlarla işləmək mütləqdir”, - deyə psixiatr Əziz Mustafayev Sputnik Azərbaycana danışıb.

Həkim sosial şəbəkələrdən uzaq durmağı, televizora daha az baxmağı, ümumiyyətlə mənfi xəbərlərdən mümkün qədər uzaq qalmağı məsləhət görüb.

“Həmişə qabağınıza bəlli tapşırıqlar qoyun. Gün ərzində nə ilə məşğul olacağınızı bəlirləyin. Həmişə yadınızda saxlamalısınız ki, siz əvvəl-axır normal həyat ritminə geri dönəcəksiniz. Heç nə əbədi deyil. Aydındır ki, hamımız yeni adaptasiya metodları axtarmaq məcburiyyətində qalmışıq”, - deyə psixiatr bölüşüb.

Mustafayev əmindir ki, indiki vəziyyətdə edə biləcəyimiz ən önəmli iş ilk növbədə özümüzü düşünmək və qorumaqdır. Əgər insan bu vəziyyətin öhdəsindən gəlmək üçün psixoloji dəstəyə ehtiyac duyursa, indidən onlayn reijmdə həkimlərə müraciət etmək mütləqdir. Çünki stress vəziyyəti bitdikdən sonra, xəstəliklər özlərini büruzə verməyə başlayacaq.

126
Arxeoloji qazıntılar, arxiv şəkli

Yeddi min ilin sirri - Polşada qədim xəndəklər aşkar edilib

0
(Yenilənib 23:51 06.07.2020)
Polşada daha əvvəl buna bənzər tapıntı aşkarlanmayıb. Ancaq Slovakiyada, Çexiyada, Macarıstanda və digər ölkələrdə buna bənzər çıxıntılar - quruluşlar hələ də qalıb.

BAKI, 7 iyul — Sputnik. Arxeoloqlar qrupu Polşanın şimalında naməlum mənşəli xəndəklər sistemi aşkarlayıb. Sputnik Azərbaycan xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, tədqiqatlarla müəyyən edilib ki, hündürlükdən onlar tək şəkil kimi görünürmüş.

Xəndəklər ilk dəfə "Google Maps" və "Google Earth" xəritələrinin köməyi ilə gözə çarpıb. Alimlərin fikrincə, obyektlərin 7 minə yaxın yaşı var.

Polşada daha əvvəl buna bənzər tapıntı aşkarlanmayıb. Ancaq Slovakiyada, Çexiyada, Macarıstanda və digər ölkələrdə buna bənzər çıxıntılar - quruluşlar hələ də qalıb.

Xəndəklər bir mərkəz ətrafında oval şəklində qazılıb və bəzi yerlərdə torpaq "körpülər" qorunub saxlanılıb.

Xəndəklərin eni üç metr, dərinliyi iki metrdir. Ən böyüyünün diametri 85 metr təşkil edir. Yəqin ki, qədim tayfalar onları sümük alətlərinin köməyi ilə qazıblar, bu da çox səy və vaxt tələb edib. Arxeoloqların sözlərinə görə, gil torpaqlarda müasir avadanlıqlarla belə qaıntı aparmaq çətindir.

Elm adamları bu quruluşların ritual məna kəsb etdiyini düşünürlər. Ancaq burada hansı ayinlərin keçirildiyi hələ müəyyən edilməyib. İçəridə olan qədim kömür izləri burada hansısa tikilinin olduğunu və sonradan yandığını sübut edir.

0