Əllərində smartfonlar olan gənclər, arxiv şəkli

"PicsArt" kimi proqramları telefonunuzdan silin - Təhlükə var

1331
(Yenilənib 23:49 02.10.2020)
İstifadəçilər proqramın mənşəyi ilə maraqlanmadan onu yükləyir, bu zaman isə informasiyalar digər tərəfə ötürülə bilir.

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 2 oktyabr — Sputnik. Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad olunması uğrunda Ermənistanla ön cəbhədə silahlı mübarizə aparır. Eyni zamanda onun arxa cəbhədə də mənfur qonşunun təxribatları ilə mübarizə aparmaq qayğısı var. Söhbət həm də iki ölkə arasında gedən informasiya müharibəsindən gedir. Əlaqədar dövlət qurumları tərəfindən informasiya müharibəsində qalib olmaq üçün xüsusi təlimatlar hazırlanıb yayımlanır. Lakin əlimizdə olan bir məlumatı yaymasaq belə, telefonlara yüklənmiş hansısa məlumatları istəmədən ötürmüş ola bilərik. Məsələn, bu, "PicsArt" proqramı vasitəsilə də baş verə bilər. Ermənistan startapı hesab edilən və mərkəzi Ermənistanda yerləşən bu və bu kimi proqramlar ciddi təhlükə mənbəyidir. Çünki, bu tip proqramlar yükləndikdən sonra telefondakı bütün proqramlara, eyni zamanda da əlaqə nömrələri, fotolara giriş istənilir.

İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları üzrə ekspert Osman Gündüz Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, istifadəçilər hansısa proqramları yükləyərkən diqqətli olmalıdırlar:

"Şəkil və videoların üzərində işlənilməsi üçün nəzərdə tutulan bu proqramın illik dövriyyəsi kifayət qədər yüksəkdir. Foto və video yükləmə proqramı olaraq ən çox müraciət edilən proqramlardan biridir. Vaxtilə Azərbaycanda da bu proqramdan çox istifadə edilirdi. Xüsusən də indiki zamanda bu cür proqramlardan istifadə risklər yaradır".

Osman Gündüz xatırladıb ki, 2008-ci ildə Rusiya-Gürcüstan arasında münaqişələr gərginləşəndə, Rusiyanın da bir sıra proqramları Gürcüstanda işləməmişdi. Odur ki, vətəndaşlar hətta sosial şəbəkələrdə hansısa məlumat paylaşmasa, lakin öz telefonlarında bu proqramlar olsa, risk yaranır. Çünki şəkil qovluqlarından istənilən şəkil götürülə bilər. Bu, hərbçilər və müəyyən ərazilərlə bağlı da ola bilər. Bu zaman qarşı tərəf həmin şəkil vasitəsilə istənilən məlumatları əldə etməyə qadirdir.

"Proqram rahatlıqla azərbaycanlı istifadəçiləri görür və bunu rahatlıqla başqa bir tərəfə sata bilər. Hazırda Amerika ilə "Huawei" arasında olan münaqişə də məhz ABŞ-ın iddia etdiyi kimi istifadəçi məlumatlarının Çinə ötürülməsi ilə bağlıdır. ABŞ iddia edir ki, şirkət Çindən investisiya alır. Eyni şeyi biz "PicsArt"a qarşı tətbiq edə bilərik", - deyə mütəxəssis bildirib.

Ekspert deyir ki, bu cür təhlükələrdən qorunmaq üçün istifadəçilər hansısa proqramı yükləyərkən mütləq onun mənşəyini öyrənməli, haqqında bir məlumat əldə etməlidirlər. İstifadəçilər ilk olaraq, "PicsArt"dan imtina etməlidir.

İKT üzrə ekspertin sözlərinə görə, hazırda internet mağazaya girişdə hansısa məhdudiyyət yoxdur və hər bir istifadəçi rahatlıqla istənilən proqramı yükləyə bilir: "Burada elə də nəzarət olmur. Bu proqramlar sərbəst satışdadırlar. Lakin hansısa qurum tərəfindən bloklanması mümkündür. İndiki halda vətəndaşların özlərinin ayıq-sayıq olması daha yaxşı olardı. Bəzi dövlət qurumlarının əməkdaşlarından da bu tip proqramlardan istifadə etmələri ilə bağlı məlumatlar eşidilir. Adi vətəndaşla müqayisədə dövlət məmurunun telefonunda bu tip proqramların olması daha təhlükəlidir. Bu səbəbdən aidiyyəti dövlət qurumlarının bununla bağlı vətəndaşlar, dövlət məmurlarına məlumat vermələri daha doğru olardı".

İT mütəxəssisləri sözügedən proqramla bağlı onu da deyirlər ki, "PicsArt"ı yükləməklə nəinki foto və əlaqə nömrələrinə, o cümlədən də səs yazmalarına istənilən şəkildə giriş əldə etmək mümkündür.

Mövzu ilə əlaqədar Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyindən bildirilib ki, erməni təxribatının qarşısını almaq üçün mobil telefonlardan istifadədə diqqətli olmaq lazımdır: "Ermənistan informasiya müharibəsində də təxribatçı əməlləri davam etdirir. Belə ki, düşmən daha bir məkrli niyyətini smartfonlar və mobil platformalar vasitəsilə həyata keçirir. Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında Elektron Təhlükəsizlik Xidməti bu istiqamətdə müvafiq tədbirlər görür. Vətəndaşlarımızın nəzərinə çatdırırıq ki, informasiya müharibəsinin də böyük önəm kəsb etdiyi bir zamanda müasir cihazlara qarşı maksimum ehtiyatlı olmaq, təxribatın qurbanına çevrilməmək lazımdır".

"Əgər telefonlarınızda aşağıda qeyd olunan mobil proqramlar varsa, onları telefonunuzdan dərhal silin. Çünki bu proqramlar fərdi məlumatlarınız üçün təhlükə mənbəyi hesab oluna bilər. Belə ki, düşmən tərəf bu proqramlar vasitəsilə fərdi məlumatlarınızı ələ keçirə və çirkin niyyətlərlə istifadə edə bilər:

1.Snapchat

2.Picsart

3.Tamable

4.Codesignalcom

5.Renderforest

6.Zangi Messenger

7. Sololearn

8.Zoomerang

9.Shadowmatic".

Qeyd edək ki, kiberinsidentlə üzləşdiyiniz və ya metodiki dəstəyə ehtiyacınız olduqda www.cert.az saytı və ya reports@cert.az e-poçtu vasitəsilə Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinə müraciət edə bilərsiniz.

1331
Əlaqədar
Erməni və yunan hakerlərin saytlarımıza hücumlarının qarşısı alınıb
Ermənilər kibermühitdə təxribatlarını davam etdirirlər - Nazirlik
Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti ölkə vətəndaşlarına xəbərdarlıq etdi
Telefon oxuyan adam

Erməni yalanlarına qarşı yeni sayt yaradıldı

24
(Yenilənib 16:58 31.10.2020)
Bu cür halların qarşısını almaq üçün kütləvi şikayətin təmin olunması məqsədilə fake.az internet saytı yaradılıb.

BAKI, 31 oktyabr — Sputnik. Düşmənin saxta informasiya hücumlarının qarşısını almaq üçün sayt yaradılıb. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, azərbaycanlı gənclər tərəfindən düşmənin həqiqətə uyğun olmayan xəbərlərinin qarşısını almaq üçün xüsusi sayt yaradılıb. Döyüşlər başlayan dövürdən əhali arasında inamsızlıq və çaşqınlıq yaratmaq məqsədilə düşmən, internet resurslarında və sosial şəbəkələrdə saxta səhifələr yaradaraq onların üzərindən feyk xəbərlər yayımlayırlar.

Bu cür halların qarşısını almaq üçün kütləvi şikayətin təmin olunması məqsədilə fake.az internet saytı yaradılıb.

Yeni yaradılmış sayta qeydiyyatsız daxil olmaq və şikayət olunan hesabların linkini bazaya əlavə etmək mümkündür. Bundan əlavə bazaya daxil edilmiş linklər vasitəsilə aidiyyəti üzrə "Facebook", "Telegram", "Apple", "Google" və s. şikayət etmək və bazaya daxil edilmiş şikayətlərin səbələri ilə tanış olmaq olar.

Əlavə olaraq, "Telegram" mobil tətbiqində @FakeazBot-dan istifadə edərək şikayət olunan hesabların linkini bazaya daxil etmək mümkündür.

24
Laptop

Daha bir dövlət qurumu adından vətəndaşlara saxta məktublar göndərilir

27
(Yenilənib 15:02 29.10.2020)
Göndərilən saxta məktublarda istifadəçilərdən 48 saat ərzində məktubda göstərilmiş keçidə daxil olaraq elektron poçtları qeydiyyatdan keçirmələri və onu təsdiq etmələri istənilir

BAKI, 29 oktyabr — Sputnik. Cəbhədə məğlubiyyətə düçar olan Ermənistan tərəfi kibermühitdə uğursuz təxribatlarını davam etdirir. Düşmən bu dəfə də elektron poçt üzərindən Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi (NRYTN) adından "fişinq" xarakterli məktublar göndərir. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Nazirlikdən bildirilib.

Məlumata görə, göndərilən saxta məktublarda istifadəçilərdən 48 saat ərzində məktubda göstərilmiş keçidə daxil olaraq elektron poçtları qeydiyyatdan keçirmələri və onu təsdiq etmələri istənilir. Əks halda, həmin istifadəçilərin e-poçtlarından istifadə edə bilməyəcəkləri bildirilir: "Yalançı məktuba etibarlığı artırmaq üçün mətndə Azərbaycan Respublikasının bayrağı və gerbi, Nazirliyin loqosu, ünvanı, rəsmi şəxsin adı göstərilir. Məqsəd istifadəçilərin diqqətini yayındıraraq, zərərli keçidlərə daxil olmağa vadar etməklə müvafiq məlumatları ələ keçirmək və bu yolla həmin şəxslərin istifadə etdikləri avadanlığa və şəbəkəyə yol tapmaqdır.

NRYTN yanında Elektron Təhlükəsizlik Xidməti bildirir ki, bu məlumatlar həqiqəti əks etdirmir və təxribat xarakteri daşıyır. Qeyd edək ki, bir çox istifadəçilərin öz elektron poçtlarına VPN internet bağlantısından istifadə yolu ilə daxil olması həmin şəxslər və onların təmsil etdikləri qurumların şəbəkələri üçün çox ciddi təhlükə riski yaradır. İstifadəçilərdən xahiş olunur ki, hazırkı dövrdə maksimum diqqətli olsunlar, bu kimi məlumatlara etimad edib ani hərəkət etməsinlər. Eyni zamanda keçidlərə daxil olub fərdi məlumatlarını təqdim etmədən öncə fərqli əlaqə vasitələrindən istifadə etməklə məktubun göndərildiyi ünvanı və məlumatların düzgünlüyünü rəsmi mənbədən yoxlasınlar. Bir daha qeyd edirik ki, bu formatlı məlumatlar xüsusən "fişinq" (tilova salmaq) cəhdləridir. Həmçinin vətəndaşlar bu kimi hallarla üzləşdiklərində, 1654 və 1655 qaynar xətti, www.cert.az saytı və ya reports@cert.az elektron poçt ünvanı vasitəsilə Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinə müraciət etsinlər".

27
Mövzu:
Azərbaycan və Ermənistan arasında müharibə
Əlaqədar
"WhatsApp"la ehtiyatlı olun, tələyə düşə bilərsiniz
"Mail.ru" istifadəçiləri, diqqət: hisslərinizlə oynayıb hücuma keçirlər
Nazirlikdən növbəti xəbərdarlıq: Ermənistan bu dəfə ASAN xidməti "işə salıb"
Ermənilər kibermühitdə təxribatlarını davam etdirirlər - Nazirlik
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, arxiv şəkli

Ərdoğan İzmir fəlakətindən danışarkən İlham Əliyevin ona dəstək təklif etdiyi bildirib

0
(Yenilənib 22:15 31.10.2020)
Ərdoğan təbii fəlakət nəticəsində dəyən zərərin ödənilməsi üçün başda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev olmaqla bir çox ölkələrdən dəstək təklifi, o cümlədən 88 ölkədən “keçmiş olsun” mesajı aldığını bildirib.

BAKI, 31 oktyabr - Sputnik. Hazırda İzmirdəki zəlzələdə həyatını itirənlərin sayı 37 nəfərə çatıb, xəsarət alanlar 885 nəfərdir.

Sputnik Türkiyə xəbər verir ki, bu barədə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan İzmirdəki təbii fəlakətin nəticələri ilə daha yaxından tanış olmaq üçün Seferhisar rayonuna gedərkən bildirib. 

O qeyd edib ki, yaralılardan 667-si evə buraxılıb, 218-nin isə müalicəsi davam edir. Dağıntılar altında qalan 103 nəfər xilas edilib.

Türkiyə Prezidenti deyib ki, zəlzələdən zərər çəkənlərin yaşayış və qida ehtiyaclarının ödənməsi üçün lazımi tədbirlər görülür. Bununla yanaşı, o, təbii fəlakət nəticəsində dəyən zərərin ödənilməsi üçün başda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev olmaqla bir çox ölkələrdən dəstək təklifi, o cümlədən 88 ölkədən “keçmiş olsun” mesajı aldığını bildirib.

0