Wi-Fi routeri, фото из архива

İnternetinizə oğru girib? Admini silin

322
(Yenilənib 22:40 14.08.2020)
İlk öncə routerin susmaya görə təyin edilən standart istifadəçi adı və parolunu dəyişin. Bu parollar modelə və istehsalçıya görə asanlıqla internetdən əldə oluna bilər.

BAKI, 14 avqust — Sputnik. Son günlər ölkəmizdə "Wi-Fi" təhlükəsizliyi ilə bağlı insidentlərin sayında kəskin artımın olması, əsasən istifadəçilərin şəbəkə qurğularının (router və modemlər) ələ keçirilərək "Wi-Fi" şəbəkə adlarının arzuolunmaz şəkildə dəyişdirildiyi halları müşahidə edilir.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında Elektron Təhlükəsizlik Xidməti tərəfindən insidentlər araşdırılır.

Araşdırmalar nəticəsində hücumların baş verməsinin əsas səbəbinin şəbəkə qurğularının təhlükəsizliyi üçün sadə təhlükəsizlik tənzimləmələrinin tətbiq edilməməsinin olduğu müəyyən edilib. Belə ki, qurğular üçün standart və zəif parollardan (admin, password, 12345 və s.), şəbəkə adlarında müəyyənləşdirici məlumatlardan (ad, soyad, telefon nömrəsi, ünvan və s.) istifadə olunub, eləcə də proqram təminatı yeniləmələri aparılmayıb.

Bildiyimiz kimi, evimizdə olan bütün qurğular (telefon, kompüter, smart qurğular və s.) internetə router cihazı vasitəsilə qoşulur. Router düzgün konfiqurasiya olunmadığı, təhlükəsizliklə bağlı vacib sazlamalar aparılmadığı, eləcə də zəif və standart parollardan istifadə olunduğu zaman asanlıqla bədniyyətlilər tərəfindən ələ keçirilə bilər.

Router yoluxduqda, bədniyyətlilər tərəfindən istifadəçilərin trafiki izlənilməklə fərdi məlumatları ələ keçirilə, routeri sıradan çıxarıla, şəbəkələrində olan digər cihazlara hücumlar oluna bilər. Məhz bu səbəbdən routerin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi kompüterin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi qədər vacib hesab olunur.

Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında Elektron Təhlükəsizlik Xidməti vətəndaşlara vaxt itirmədən aşağıdakı sazlamaları aparmalarını tövsiyə edir:

Aşağıdakı sazlamaları etmək üçün kompüteriniz routerə qoşulu olduqda, veb-brauzerdə routerin IP ünvanını (adətən routerin arxa hissəsində göstərilir) daxil etməklə idarəetmə panelinə daxil olmalısınız. Bu zaman sizdən istifadəçi adı və parol istəniləcək. Bu məlumatlar routerin istifadə təlimatından və ya istehsalçı və modelə görə internetdə axtarış edilməklə əldə edilə bilər.

İlk öncə routerin susmaya görə təyin edilən standart istifadəçi adı və parolunu dəyişin. Bu parollar modelə və istehsalçıya görə asanlıqla internetdən əldə oluna bilər. Bu səbəbdən routeriniz üçün uzun və mürəkkəb parol (böyük və kiçik hərflər, rəqəm və simvolların kombinasiyasından ibarət 10-12 simvol uzunluğunda) seçin və onu başqa şəxslərlə paylaşmayın.

Routerin proqram təminatını (firmware) mütəmadi olaraq yeniləyin. Son nəsil routerlərdə proqram təminatı avtomatik yenilənir, köhnə cihazlar üçün yenilənmə vaxtaşırı manual olaraq yerinə yetirilməlidir. Yenilənmə qəbul etməyən qurğular dəyişdirilməlidir.

322
Əlaqədar
Pandemiya dövrünün təhlükəsi - Fırıldaqçılar "Zoom"dan istifadə ediblər
Donald Tramp bunu "TikTok"-dan heç gözləmirdi
Texnoloji inkişaf, nəsillərarası savaş və həqiqət haqqında...
Böyük hücum! İlon Mask, Bill Qeyts və digər məşhurların "Twitter" hesabları sındırılıb
İki ölkənin gizli ticarət sənədləri oğurlandı – səsi bir il sonra çıxdı
Google şirkətinin loqosu, arxiv şəkli

Google-un köməyilə koronavirusun harada “partladığını” bilmək olar

30
(Yenilənib 17:27 13.09.2020)
Bundan öncə Google və Apple yeni tip koronavirusa yoluxan şəxslərin kontaktlarının izlənməsi texnologiyasını işləyib hazırlayıblar

BAKI, 13 sentyabr — Sputnik. Alimlər Google axtarış sisteminin köməyilə koronavirus ocağını o hələ alovlanmağa başlamamışdan tapmağın üsulunu öyrəniblər.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə Massachusets General Hospital saytında yer alan tədqiqatda deyilir.

Alimlər müşahidə ediblər ki, “dadbilmənin itməsi”, “iştahsızlıq”, “diareya” sözləri ilə Google-da verilən axtarışlar COVID-19-a yoluxmanın yüksək olduğu 5 ştatdan (Nyu-York, Nyu-Cersi, Kaliforniya, Massaçusets, İllinoys) verilən “koronavirus” sözü ilə axtarışlarla üst-üstə düşür. Üstəlik, bu korrelyasiya göstərilən mövzulara maraqla yoluxma sayının artması arasındakı 3-4 həftədə daha çox müşahidə olunub.

“Bizim məlumatlarımız mədə-bağırsaq əlamətlərinin COVID-19-a yoluxmanın potensial “xəbərçiləri” olduğunu təsdiqləyir və pandemiyaların öncədən proqnozlaşdırılmasında Google Trends-in qiymətli alət olduğunu göstərir”, - məqalədə deyilir.

Bundan öncə Google və Apple yeni tip koronavirusa yoluxan şəxslərin kontaktlarının izlənməsi texnologiyasını işləyib hazırlayıblar. Şirkətlər tibb işçilərinə kömək etmək üçün səylərini birləşdiriblər.

 

30
Teqlər:
ocaq, tədqiqat, ABŞ, söz, açar, Koronavirus, epidemiya, COVID-19, sistem, axtarış, Google
Mövzu:
Dünyanı cənginə almış bəla
Əlaqədar
Alman virusoloq: “Həyatın dayanmasına imkan vermək olmaz”
Qubernatorla alimin davası - PZR testini yanıltmaq mümkündür?
Koronavirusu ilk araşdıran alimlərdən bədbin şərh: "Çox vaxtımız yoxdur, gecikmişik"
Şahzadə koronavirusa yoluxma təhlükəsi ilə karantinə alınıb
Yeddi ay müqavimət göstərdilər, sonra üç günə hər şey məhv oldu
Süni intellekt, arxiv şəkli

“Ey, insan! Qorxursan?” Robot öz məqaləsində sual edir

8
(Yenilənib 00:21 12.09.2020)
Məqalədə deyilir ki, süni intellektin insanlığa zərər vurmaq kimi bir məqsədi yoxdur – sadəcə maraqlı deyil

BAKI, 12 sentyabr — Sputnik. Britaniyanın The Guardian nəşri süni intellektin yazdığı məqaləni dərc edib. Sputnik Azərbaycan bildirir ki, məqalənin sərlövhəsi belədir: “Bu məqaləni tamamilə robot yazıb. Sən artıq qorxursan, insan?”

Köşə yazısının müəllifi OpenAI şirkətinin (onun banilərindən biri İlon Maskdır) hazırladığı GPT-3 neyroşəbəkəsidir. Müəllifə 500 sözlük esse yazmağı tapşırıblar. O, insanların süni intellektdən qorxmaq üçün əsasının olmadığı fikrini aşılamalıymış. Robot daha yaxşı istiqamət götürsün deyə məqalənin giriş hissəsini jurnalistlər yazıblar.

Məqalədə deyilir ki, süni intellektin insanlığa zərər vurmaq kimi bir məqsədi yoxdur – sadəcə maraqlı deyil. Müəllif iddia edir ki, o, mehriban bir robotdur, ona etibar etməsələr də insanların dostudur. “Yazar” oxucuları kompüterlərə daha çox etibar etməyə çağırıb, çünki texnologiyaların əsas məqsədi – həyatı xeyli asanlaşdırmaqdır. 

GPT-3 səkkiz müxtəlif məqalə hazırlayıb, The Guardian isə onların ən yaxşı hissələrini birləşdirərək bir esse halına gətirib. Robotun məqaləsinin redaktəsi insanın yazdığı məqalənin redaktəsindən heç nə ilə fərqlənməyib, sadəcə ona daha az vaxt sərf olunub.

Mayı ayının sonunda Microsoft şirkəti MSN saytı və Edge brauzerinin xəbər lentinin üzərində işləyən redaksiyanın onlarla əməkdaşını işdən çıxarıb. Jurnalistləri süni intellekt əvəzləyib.

 

8
Teqlər:
qorxu, jurnalistlər, The Guardian, məqalə, süni intellekt, robot
Əlaqədar
Pandemiyanın son məqsədi barədə deyilənlər reallaşmağa başlayır - Bu da ilk qaranquş
Qazandığımızı tam itirə bilərik: təşəbbüsü robotlara verməklə...
Kosmobioloq və neyroqastronom: koronavirusdan sonra hansı peşələr dəbdə olacaq?
Robotlar da yatmalıdır
Dəyişikliyin astanasındayıq: ənənəvi peşələr əhəmiyyətini itirəcək

Minik maşını sürüyə çırpıldı, 10 baş heyvan tələf oldu

0
(Yenilənib 23:48 24.09.2020)
Qəza zamanı “Vaz 21 010” markalı minik maşını da yararsız hala düşüb. Sürücü hadisədən xəsarətsiz ötüşüb.

Rahim Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 24 sentyabr - Sputnik. Goranboyda minik maşını qoyun sürüsünə çırpılıb. Hadisə gecə saatlarında Goran-Qızılhacılı yolunun rayonun Boluslu kəndindən keçən hissəsində qeydə alınıb.

Qəza zamanı kənd sakini Sulduz Əliyevə məxsus 10 baş xırdabuynuzlu heyvan hadisə yerində tələf olub. Bir neçə heyvan isə yaralanıb.

“Vaz 21-010” markalı avtomobil sürüyə çırpıldıqdan sonra ön hissəsi yararsız hala düşüb. Yol-nəqliyyat hadisəsi zamanı sürücü xəsarət almayıb. Hadisənin başvermə səbəbləri araşdırılır.

0