Müzakirə

Azərbaycan cəmiyyəti sevinc ilə təşviş arasında - Yeni gündəm

290
(Yenilənib 14:30 24.04.2018)
Yaxud Azərbaycanda robotlar insanları əvəz edərsə...

Təranə Xudabaxşiyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 24 aprel — Sputnik. Dünyada texnologiya gündən-günə inkişaf edir. Artıq illər öncə insanlara çox ağır görünən fiziki işlər bu gün çox asanlıqla həyata keçirilir. Çünki robotlar və maşınlar sayəsində işlər asanlaşıb. İllər öncə zavod və fabriklərdə ağır işləri insan əməyi gördüyü halda, bu gün avtomatik maşınlar sayəsində həmin işlər icra olunur.

Hətta bəzi Avropa ölkələrində müəllim robotlar işə başlayıb. Alimlər bildirirlər ki, yaxın illərdə çox sahədə robotlar insanları əvəz edəcək. İddialara görə, robotlaşmanın geniş yayılması dünyada 66 milyon insanı işsiz qoya bilər.

Sputnik Azərbaycan bu mövzunu sosial şəbəkələrdə müzakirəyə çıxarıb. Sosial şəbəkə istifadəçilərinə "Robotlaşmanı gələcəyimiz üçün necə qiymətləndirirsiniz?" sualı ünvanlanıb. Sualımıza verilən cavabları olduğu kimi təqdim edirik:

Əmrah Fəqanoğlu: "Robotlar işləyər, insanlar da dincələr, qorxulu bir şey yoxdur. İşsizliyə görə də müavinət ödənilər".

Azər Rəşidoğlu: "Stiven Hopkinq bu suala qismən cavab verib. Ümumiyyətlə, dünya sönməyə doğru gedir, buna dində "Axirət", elmdə "Böyük çöküş" deyirlər".

Nemət Orucov: "Bu, çox pis nümunədir. Robotların dövriyyəyə daxil olması, sözsüz ki, insan əməyinin dəyərini aşağı salacaq. Əlbəttə, bizə belə robotların gəlməsi üçün azı 30 il vaxt lazımdır. Bu mənada, indilikdə bu, Azərbaycan və MDB ölkələri üçün ciddi narahatlıq yaratmır. Lakin bu prosesə Çində, Yaponiyada və Qərb ölkələrində daim etirazlar edilir. İnsanlar anlayır ki, "ağıllı" robotlar onları işsiz qoyacaq. Bu da çox pis haldır. Amma mən inanmıram ki, "ağıllı" robotlar məsələsi ciddi inkişaf etsin və nəticədə 100 milyonlarla insan işsiz qalsın. Normal ölkələrdə hökuməti seçən, onlara səs verənlər robotlar yox, insanlardır".

Tərxan Paşazadə: "Bunun mənfi tərəflərindən çox müsbət tərəflərini görürəm. Düşünürəm ki, robotlardan istifadə nə qədər çox artsa, bir o qədər insan xoşbəxt olar. Çünki robotların sayəsində insan əməyindən istifadə azalacaq ki, bu da insana istirahət üçün xeyli zaman qazandıracaq. Belə olacağı halda isə insanlar öz mənalı istirahətlərinə daha çox vaxt ayıracaq, dünyanı gəzəcək, yeyəcək, içəcək, kef edəcəklər. Beləliklə, insan öz əsas yaradılma məqsədinə çatacaq. Çünki insan dünyaya dincəlmək üçün gəlib, rahat, firavan ömür sürmək üçün gəlib. Robotlar isə işləmək üçün. Beləliklə də bəşər sistemi ədalətli dövrünə qədəm qoyacaq".

Toyota şirkətinin hazırladığı robot, arxiv şəkli
© AFP 2020 / Toru YAMANAKA

Hacı Əhmədov: "Bizdə onsuz da bəzi vəzifələrdə "robot məmurlar" işləyir".

Ramil Əhmədov: "Nə olur olsun, ədalət olan yerdə yaxşı olacaq. Ədalət olmayan yerdə daha da pis olacaq".

Elnur Kəlbizadə: "Fikrimcə, robotların bir çox sahələrdə, xüsusən ağır sənaye, neft sənayesi və digər sahələrdə tətbiqi çox yaxşı haldır. Lakin bütün hallarda robotlar insanları tam əvəz edə bilməyəcək".

Elgün Məsimov: "Heç bir ziyanı yoxdur. İllər öncə paltaryuyan, qabyuyan, onlarla belə müxtəlif avadanlıqlar çıxdı. Xanımlarımız işsiz qaldı? Əvəzində həmin enerjini başqa səmtə yönəltdilər. Odur ki, gələcək daha maraqlı olacaq. Əsas odur ki, robotları işlətmək bacarığını mənimsəyək, o zaman işsiz qalmarıq".

Bəkir Osmanov: "Küçə süpürən xalalara verilәn jiletlәri görәndәn sonra o robotların biz tәrәfә heç vaxt gəlməyəcəyinə əmin oldum".

Robotlar
Karikatura
Robotlar

290
Teqlər:
insan əməyi, pis, yaxşı, ağıllı robot, ölkə, dünya, , əmək, robot, texnologiya, insan
Əlaqədar
Ekspert: "Robotlara görə insanların işsiz qalma problemi yoxdur"
Bu da oldu: Müəllimləri robotlar əvəz etdi
Dubay aeroportunda robot polislər xidmət edəcək
Türk nazir robotla dalaşdı, səhnədən qovdu - VİDEO
Robotlar tibb bacılarının "çörəyini" əllərindən alacaqlar
Kaspersky Lab şirkətinin loqotipi, arxiv şəkli

Kaspersky gələcəyin proqnozunu verir - hücumlar daha dağıdıcı olacaq

27
(Yenilənib 13:36 25.11.2020)
Ehtimallara görə, müxtəlif ölkələrin hökumətləri konkret bir qrupun bu və ya digər bir hücumda iştirakı barədə daha ciddi bəyanatlar verəcəklər.

BAKI, 25 noyabr — Sputnik. "Kaspersky" şirkətinin mütəxəssisləri 2021-ci ildə mürəkkəb kibertəhdid mənzərəsinin necə dəyişəcəyinə dair proqnozlarını açıqlayıb.

Sputnik Azərbayan şirkətin məlumatına istinadla xəbər verir ki, APT-qruplar tərəfindən digər təcavüzkarların qurban şəbəkəsinə sızmaq üçün resurs satınalmasını əsas və ən təhlükəli tendensiyalarından biri kimi göstəriblər.

Məsələn, 2020-ci ildə fidyə proqramlarının təcavüzkarların adi, yüksək dərəcədə ixtisaslaşdırılmamış zərərli proqramlardan istifadə edərək sistemdə möhkəmlənməsinə yol açan çox sayda hədəf hücumu qeydə alınıb. Əksər hallarda oğurlanmış hesab məlumatları satan Genesis kimi gizli onlayn mağazalarla onlar arasında əlaqə olduğu bildirilir. Mütəxəssislər təcavüzkarların mürəkkəb hədəf kampaniyaları üçün bu cür sxemlərdən istifadəyə davam edəcəklərinə inanır.

Şəbəkədə daha mürəkkəb kiber təhdidlərin quraşdırılmasının qarşısını almaq üçün təşkilatlara hədəfə alınmış hər bir kompyuterdəki bütün zərərli proqramı hərtərəfli yoxlamaq və cavab tədbirləri görmək tövsiyə olunur.

Əlavə olaraq, mütəxəssislər onların fikrincə gələn il üstünlük təşkil edəcək bir sıra tendensiyaları da qeyd ediblər.

Ehtimallara görə, müxtəlif ölkələrin hökumətləri konkret bir qrupun bu və ya digər bir hücumda iştirakı barədə daha ciddi bəyanatlar verəcəklər. Məxfiliyi aradan qaldırılmış alətlərin istifadəsi daha çətin olduğundan kiber silahlar barədə məlumatların dövlət qurumlarının rəsmi kanalları vasitəsilə açıqlanması kiber casusluq kampaniyaları ilə daha fəal şəkildə mübarizə aparmağa imkan verəcək.

Silikon Vadisi şirkətləri hesab məlumatlarının təhdidlərə açıq olmasına görə 2020-ci ildə məhkəmə iddiası ilə üzləşmiş Whatsappı nümunə götürəcək və sistem boşluğundan istifadə edən eksployt brokerlərini daha tez-tez məhkəməyə verəcəklər.

Həmçinin şəbəkə cihazlarına yönəlmiş hədəf hücumlarının sayı artacaq: qlobal məsafədən işləmə tendensiyası nəticəsində, təcavüzkarlar şəbəkə cihazlarının VPN şlüzləri kimi boşluqlarından istifadə etməyə yönələcək və vişinq (etibarlı mənbədən gəlmiş kimi görünən, əslində saxta olan elektron məktub, zəng, mesaj və s.) kimi sosial mühəndislik metodlarından istifadə edərək istifadəçi məlumatlarını toplayacaqlar.

Bundan əlavə fidiyə təhdidlərinin də artacağı qeyd edilir. Geniş potensial qurban kütləsinə malik təsadüfi, sistemsiz hücumları, təcavüzkar tərəfindən müəyyən bir təşkilatın məlumatlarını şifrələndiyi və ondan böyük məbləğdə fidyə tələb edildiyi hədəf hücumları əvəzləyəcək. Onlar bu cür əməliyyatlar üçün mürəkkəb, bahalı alətlər hazırlayacaqlar.

"Kaspersky" hesab edir ki, hücumlar daha dağıdıcı olacaq. Həyatımız getdikcə texnologiyadan və internet əlaqələrindən asılı olduğuna görə onların səthi də genişlənir.

Şirkəyətin proqnozuna görə, 5G texnologiyasındakı boşluqların istismarı da artacaq. O, nə qədər populyarlaşsa, təcavüzkarlar ondakı boşluqları daha aktiv şəkildə axtaracaqlar.

Bundan əlavə, mürəkkəb kiber kampaniyalar pandemiyadan qazanc götürməyə və onlardan hədəf sistemlərinə sızmaq üçün istifadə etməyə davam edəcək, çünki COVID-19 gələn il də qlobal səviyyədə insanların həyatını təsir edəcək.

"Dünya çox tez dəyişir və sabah nə baş verəcəyindən əmin olmaq mümkün deyil. Şahidi olduğumuz və təhdid mənzərəsinə təsir edən dəyişikliklərin miqdarı və mürəkkəbliyi müxtəlif ssenarilərə səbəb ola bilər. Dünyada bütün mürəkkəb kiber hücumları hərtərəfli qavrayacaq bir mütəxəssis qrupu yoxdur, amma əvvəlki təcrübəmizin də göstərdiyi kimi, bir çox mürəkkəb təhdidləri qabaqcadan görə və nəticədə onlara qarşı daha yaxşı hazırlaşa bilərik. Təcavüzkarların taktikalarını və metodlarını öyrənməyə, öyrəndiklərimizi bölüşməyə və aşkarlanan hədəf hücumlarının nəticələrini qiymətləndirməyə davam edəcəyik", - deyə "Kaspersky"nin Qlobal Təhdid Araşdırmaları və Təhlili Mərkəzi rəhbərinin müavini Sergey Novikov bildirib.

27
Teqlər:
kiberhücum, kiber, Silikon Vadisi, silikon, My Kaspersky, Kasperski Laboratoriyası, Kaspersky Safe Kids
Kompüter ekranında virus, arxiv şəkli

Canlı yayımlara aldanmayın: məşhurlara aludə olub, quru yurdda qala bilərsiniz

25
(Yenilənib 22:19 24.11.2020)
İstifadəçinin hesabından vəsaitlər silinir və fərdi məlumatları digər kiberdələduzluq əməllərinin həyata keçirilməsində istifadə olunur.

BAKI, 24 noyabr — Sputnik. Kiberdələduzlar tərəfindən koronavirusla bağlı həyata keçirilən fişinq hücumları artmaqdadır. Azərbaycan Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyindən (NRYTN) Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, belə ki, növbəti fişinq kampaniyasında məşhur şəxslərin real videolarından istifadə olunaraq onların adından saxta canlı yayımlar edilir. 10 min avrodan çox ianə təklifi ilə istifadəçilər həmin yayımları izləməyə sövq olunurlar. Yayıma daxil olub sadə sualı cavablandıran istifadəçidən növbəti mərhələlərdə fərdi məlumatlarını təqdim edərək qeydiyyatdan keçməsi və kart hesabının məlumatları istənilir. Bu cür məlumatları təqdim edən istifadəçinin hesabından vəsaitlər silinir və fərdi məlumatları digər kiberdələduzluq əməllərinin həyata keçirilməsində istifadə olunur.

© AR Ministry of Transport, Communications and High Technologies
Fişinq kampaniyası

Qeyd edək ki, kiberdələduzların gələcəkdə insanların koronavirusla bağlı qorxu, təşviş və marağından sui-istifadə edərək onları "tələ"yə salmaq cəhdlərini davam etdirməsi istisna olunmur. Məhz bu səbəbdən Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi yanında Elektron Təhlükəsizlik Xidməti vətəndaşları kibermühitdə maksimum diqqətli olmağa, hər hansı hədiyyə, ianə və ya pulsuz məhsul vəd edən bildirişlərə aldanıb fərdi, xüsusilə bank məlumatlarını təqdim etməməyə və bu kimi bildirişləri spam mesaj olaraq şikayət etməyə çağırır. Belə bildirişlərə inanaraq bank məlumatlarını təqdim edən vətəndaşlar dərhal bu barədə müştərisi olduğu banka məlumat verməlidirlər. Hesablarından vəsaitlərin çıxarılmasını məhdudlaşdırmalıdırlar. Həmçinin vətəndaşlardan xahiş olunur ki, bu kimi hallarla üzləşdikdə www.cert.az saytı və ya reports@cert.az elektron poçt ünvanı vasitəsilə Elektron Təhlükəsizlik Xidmətinə məlumat versinlər.

25
Teqlər:
fişinq, dələduzluq, kibercinayət, canlı yayım, sosial şəbəkələr, internet, Azərbaycan
Dieqo Armando Maradona

Maradonanın həkimi ittihamlara cavab verdi

0
(Yenilənib 23:55 29.11.2020)
Bu gün məlumat yayılıb ki, Lukenin evində və klinikasında axtarış aparılıb. Bundan başqa həkimi Maradonaya kömək göstərməməkdə və bilməyərəkdən onun ölümünə səbəb olmaqda ittiham edirlər

BAKI, 29 noyabr - Sputnik. Argentina millisinin sabiq oyunçusu Dieqo Armando Maradonanın həkimi Leopold Luke futbolçunun ölümü barədə ittihamlara reaksiya verib.

Sputnik Azərbaycan xarici mətbuata istinadən bildirir ki, həkim baş verənlərdə heç kimi, o cümlədən də özünü günahkar bilmir. O həmçinin istintaqla əməkdaşlıq etməyə hazır olduğunu da deyib. Luke vurğulayıb ki, Maradonanın evindəki tibbi heyət futbolçunun alkoqol asılılığından müalicəsi ilə məşğul idi və ürəktutmasının qarşısını ala bilmədi.

Bu gün məlumat yayılıb ki, Lukenin evində və klinikasında axtarış aparılıb. Bundan başqa həkimi Maradonaya kömək göstərməməkdə və bilməyərəkdən onun ölümünə səbəb olmaqda ittiham edirlər.

​Maradona noyabrın 25-də 60 yaşında dünyasını dəyişib. Ölümə səbəb üərk çatışmazlığı səbəbindən ağciyərdə kəskin şişkinlik yaranması olub.

Dieqo Maradona "Barselona", "Napoli", "Nyuells Old Boyz"  klublarında oynayıb. Argentina millisi ilə 1986-cı ildə dünya çempionu olub. Futbol tarixində ən parlaq oyunçulardan hesab olunur.

0
Teqlər:
axtarış, ittiham, həkim, ölüm, Dieqo Armando Maradona