Çempionlar Liqası

Çempionlar Liqası: 1/4 finalda növbəti görüşlər keçirilib

42
(Yenilənib 10:09 05.04.2018)
Dünən keçirilən ilk görüşdə "Real" "Yuventus"a 3:0 hesabı ilə qalib gəlib, "Sevilya" isə "Bavariya"ya 1:2 hesabı ilə məğlub olub

BAKI, 5 aprel — Sputnik. Çempionlar Liqasında 1/4 final həyəcanı davam edir. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu gün mərhələnin daha iki oyunu keçirilib.

İngiltərə təmsilçiləri "Liverpul" və "Mançester Siti" "Enfild Roud"da münasibətlərinə aydınlıq gətiriblər. Gərgin keçən oyunda "Liverpul" gözlənilmədən 3:0 hesabı ilə qələbə qazanıb.

Digər görüşdə "Barselona" qrup mərhələsində "Qarabağ"ın rəqibi olan "Roma"nı qəbul edib. Qeyd edək ki, kataloniyalılar İtaliya klublarına qarşı keçirdiyi son 12 ev oyununda uduzmayıb. Bu dəfə də "Barsa"nı dayandırmaq mümkün olmayıb. Messinin komandası 4:1 hesabı ilə qələbə qazanıb.

Xatırladaq ki, dünən keçirilən ilk görüşdə "Real" "Yuventus"a 3:0 hesabı ilə qalib gəlib, "Sevilya" isə "Bavariya"ya 1:2 hesabı ilə məğlub olub.

42
Teqlər:
1/4 final, Çempionlar Liqası, futbol
Roy Cons, arxiv şəkli

Dişləyə bilər. Mayk Taysonun rəqibinin qulaqları sığortalanacaq

12
(Yenilənib 15:36 05.08.2020)
1997-ci ilin iyununda döyüş zamanı Tayson rəqibi Evander Holifildin qulağının bir hissəsini dişləyib qoparıb

BAKI, 5 avqust — Sputnik. Keçmiş mütləq dünya çempionu Roy Consun qulaqları həmvətəni Mayk Taysonla döyüşdən əvvəl sığortalana bilər.

Sputnik Azərbaycan Rusiya mətbuatına istinadən xəbər verir ki, Consun meneceri Colt Barnanın belə bir niyyəti var.

Barnanın fikrincə, "mümkün kazusu" nəzərə almaq lazımdır.

1997-ci ilin iyununda döyüş zamanı Tayson rəqibi Evander Holifildin qulağının bir hissəsini dişləyib qoparıb.

Holifild və Tayson 1996-cı ildən 1997-ci ilə qədər iki döyüş keçiriblər. Hər ikisində Holifild qalib gəlib. O, birinci döyüşün 11-ci raundunda Taysonu nokauta göndərib. İkinci döyüşdə isə rəqibinin qulağını dişlədiyinə görə Tayson diskvalifikasiya olunub.

Bu il iyulun 21-də 54 yaşlı Mayk Tayson 51 yaşlı keçmiş mütləq dünya çempionu Roy Consonla döyüşəcəyini bildirib. Döyüş sentyabrın 12-də Kaliforniyada keçiriləcək. Duelin səkkiz raundlu olması planlaşdırılır.

Tayson xeyriyyə turnirləri üçün peşəkar rinqə qayıtmaq istəyi barədə aprelin sonlarında danışıb. Amerikalı 2005-ci ildən döyüşlərdə olmayıb. Onun hesabına 58 duel var. O, onlardan 50-də qazanıb.

12
Xanım Balacayeva

"Adi uşaqla şahmatla məşğul olan uşağın beyin fəaliyyəti eyni ola bilməz"

2348
(Yenilənib 09:57 05.08.2020)
"Zəif rəqiblə oynamaq ikiqat məsuliyyət tələb edir. Rəqibim güclü olanda, həvəslə oynayıram, uduzsam belə təsir etmir"

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 4 avqust — Sputnik. Xanım Balacayeva Qax rayonunda anadan olub. 18 yaşından Beynəlxalq dərəcəli qrossmeyster (WGM) olan Xanım, Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasında təhsil alır.

Təxminən 5 yaşından başlayaraq şahmat oynamağa başlayan şahmatçı, 14 ildir ki, bu işlə məşğuldur. Dünyada, eləcə də ölkəmizdə bir çox uğurlara imza atan xanım şahmatçı, bu idman növünün çətinlikləri barədə Sputnik Azərbaycan-a danışıb: “Anam və atam şahmatçı olub. Uşaqlıqda Aynur Sofiyevanı kumir olaraq seçmişdim. Amma sonralar o, siyasətlə məşğul oldu. İndi isə daha çox kişi şahmatçılarını izləyirəm. Onların içində vəfat edənləri də var. Məsələn, 1946-cı ildə dünyasını dəyişən tanınmış rus şahmatçısı Aleksandr Alyoxinin oyunlarını öyrənirəm. Hazırda şahmatdan uzaqlaşan Anatoli Karpovun oyunlarını izləyirəm. Hazırki dünya çempionu Maqnus Karlseni də izləyirəm. Azərbaycanlılardan isə Şəhriyar Məmmədyarovun oyunlarını öyrənirəm”. 

“Yaxşı şahmatçı olmaq üçün insandan nə tələb olunur” sualına şahmatçının cavabı belə olur: “Güclü şahmatçı olmaq üçün öncə insandan möhkəm iradə tələb olunur. Bundan başqa, şahmatçı gün ərzində ən azı 5-6 saatını şahmata ayırmaldır. Fiziki və zehni hazırlıq şərtdir. Məğlubiyyəti ilə barışmalıdır və məğlubiyyətini unudub, böyük ruh yüksəkliyi ilə yoluna davam etməlidir. Məğlubiyyətdən sarsılsa, ondan çətin şahmatçı ola. Təbii ki, məğlubiyyətdən sarsıldığım vaxtlar da olub. Amma bir oyunda məğlub olub, məğlubiyyətimi düşünəndə, növbəti oyunlara da həmin emosiyayla gedirəm. Bu zaman itirən mən oluram”.

© Photo : Courtesy of Khanim Balajayeva
Xanım Balacayeva

“Mənim də ümidsizliyə qapıldığım vaxtlar olub. Məğlub olduqdan sonra dəfələrlə şahmata “əlvida” dediyim vaxtlar olub. Həmin vaxtlarda köməyimə valideynlərim çatıb. Bir müddət sonra özümə gəlib, özümü toparlayıb, yenidən başlayıram. Əslində bu hal dünya şöhrətli idmançılardan da yan keçməyib. Onlarda da olur. İradəli olan qazanır. Keçən il “Aeroflot-2019” yarışında çox pis çıxış etmişdim. Həmin vaxtlar çox böyük stress yaşadım. Düşündüm ki, çox pis oynayıram. Artıq oynamayacam. Amma 10 gün istirahət edəndən sonra toparlandım və oyuna davam etdim. Ən böyük dəstəkçim valideynlərimdir. Həm şahmat baxımından, həm də mənəvi baxımdan mənə çox dəstək olurlar”, – deyə əlavə etdi.

Balacayeva düşünür ki, şahmatla məşğul olan uşağın beyini və düşüncə tərzi digər həmyaşıdlarından daha üstündür: “Fikrimcə, adi uşaqla şahmatla məşğul olan uşağın beyin fəaliyyəti eyni ola bilməz. Onların düşüncələri də fərqli olur.  Şahmat, beyinin inkişafına kömək edir. Bundan başqa, şahmat insanı təmkinli və səbirli olmağı öyrədir. Adətən 5 yaşından başlayırlar şahmata. 5 yaşlı uşaqla bir dəfə oynamaqla artıq onun gələcəyini müəyyənləşdirmək mümkündür. Onun tapdığı gedişlərdən, düşüncə tərzindən, adi stolda oturmağından gələcəyi barədə proqnoz vermək olar”.

© Photo : Courtesy of Khanim Balajayeva
Xanım Balacayevanın mükafatları

Xanımın fikrincə, ən güclü şahmatçılar çinlilərdi: “Çinlilərlə oynamaq ikiqat məsuliyyət tələb edir. Onlarla oynamaq üçün yox yaxşı hazırlaşırıq. Son 2-3 olimpiadanın qalibləri də onlardır. Çindən sonra Rusiya və Hindistan gəlir. Adını çəkdiyim ölkələrdən daha çox qrossmeyster və olimpiya çempionu yetişib”.

X.Balacayeva deyir ki, bəzən oyun zamanı gözlənilməz sürprizlərlə qarşılaşır: “2013-cü ildə Dubayda Dünya Çempionatı keçiriləndə 2 gediş uddum. Həmin yarışda yarım xalla uduzdum. Hamı inanırdı ki, o yarışdan qalib olaraq ayrılacam. Amma gözlədiyimiz olmadı. Qəribə orasıdır ki, güclü rəqiblərimi udmuşdum, düşünürdüm ki, udacam. Bəzən insanın özündən asılı olmadan səhv gediş gedirsən. Bu da məğlubiyyətə aparır”.

“Gözlənilməz sürpriz” komanda yarışlarında daha çox baş verir: “Yarışdan 1 gün əvvəl püşkatma olur. Artıq biz bilirik ki, rəqibimiz kimdir. Oyundan bir gün qabaq, internetdən rəqibimizin oyunlarına baxırıq. Güclü rəqiblə oynamaq, zəif rəqiblə oynamaqdan daha asandı. Zəif rəqiblə oynamaq ikiqat məsuliyyət tələb edir. Rəqibin güclü olanda, həvəslə oynayıram, uduzsam belə, təsir etmir. Amma zəif rəqiblə oynayıb uduzanda daha pis təsir edir insana. Bu, özünü daha çox komanda oyunlarında biruzə verir. 2018-ci ilin Olimpiada oyunlarında son tura qədər bizim komandanın qazanmaq şansı var idi. Azərbaycana ilk dəfə şahmat olimpiadasından medal gələcəkdi. Biz elə komandaya düşmüşdük ki, düşünürdük ki, udacağıq. Hamı arxayın idi ki, biz qalibik. Çünki güclü rəqibləri udmuşduq. Mən də həmin oyundan qızıl medal udmuşdum. Rahatlıq var idi ki, komanda udacaq. Amma biz həmin yarışda gözlədiyimiz nəticəni qazana bilmədik. Rəqib komanda zəif idi, amma həmin gün bizə qarşı güclü oynamışdılar. Beləliklə biz medaldan məhrum olduq", – deyə X.Balacayeva bildirdi.

© Photo : Courtesy of Khanim Balajayeva
Xanım Balacayeva

Xanım şahmatçı 28 ildən sonra bu sahədə qazanılan qələbədən danışır: “Bu il olimpiada olacaqdı, pandemiyaya görə təxirə salındı. Çox güclü hazırlaşmışdıq, istəyirdik ki, komanda şəkilində qələbə qazanaq. Çünki qadınlar arasında bu, hələ olmayıb. Keçən il Avropa çempionatında 3-cü yerə layiq görüldük. 28 ildən sonra qadın şahmatçıları 3-cü yerə layiq görüldü. Özü də çox güclü komandaları udduq”.

6 yaşından beynəlxalq yarışlarda iştirak edən həmsöhbətimiz, digər idman sahələri ilə də maraqlanır: “Şahmatla bərabər 1 il yüngül atletikayla məşğul olmuşam. Voleybolla və boksla da məşğul olmuşam. Bütün yarışları ailəliklə izləyirik. Xüsusən də voleybolu çox sevirəm”.

“İnsanın formalaşmasında mühitin çox böyük rolu var” deyən şahmatçı uğur qazanmağının sirrini bizimlə bölüşür: “Sosial şəbəkələrdən maksimum uzaq qaçmağa çalışıram. Onlar insanın həm vaxtını, həm də əsəblərini tarıma çəkir. Boş vaxtlarımda musiqi dinləyirəm. Şahmatçılar beyinlərini rahatlaşdırmaq üçün sakit, həzin musiqiyə qulaq asmalıdırlar. Bundan əlavə, filmlər izləyirəm və daha çox mütaliə edirəm. Mütaliə insanı sakitəşdirən ən gözəl vasitədir”. 

© Photo : Courtesy of Khanim Balajayeva
Xanım Balacayevanın mükafatları

“Yaşadığın bölgənin də insana təsiri böyükdür. Əvvəllər Qaxda yaşayırdım. Doğrudur, orada yaşayanda da müvəffəqiyyətlərim olub. Amma Qaxda yaşayanda qohum-əqrəba, dost-tanışla vaxtımı keçirirdim, məktəbə gedirdim, başım qarışırdı. Nəticədə, vaxtım gedirdi. Amma, Bakıda bütünlüklə özümü şahmata həsr etdim”, – qrossmeyster etiraf edir.

Xanım Balacayevanın anası Zəminə Balacayeva da şahmatçıdır. Rayonda uzun illər şahmatla məşğul olan Zəminə xanım deyir ki, qızının erkən yaşlarından peşəkar olacağını hiss edib: “Artıq 5 yaşından hiss edirdik ki, Xanım bu sahədə bacaracaq. 5 yaşında Avropa çempionatına qatılmışdı. Həmin çempionata atası ilə getmişdi. Həmin yarışlarda, artıq özünü göstərməyə başladı. Digər övladlarıma da şahmatı öyrətmək istədik, amma gördük ki, onlarda alınmır”.

Balacayevanın fikrincə, peşə sahələrində genetik faktor çox böyük rol oynayır: “Şahmata yenicə başlayan uşaqlara bütün gedişlər addım-addım öyrədilir. Xanıma heç vaxt bir gediş belə, öyrətməmişik. Yoldaşımla mən şahmat məktəbində işləyirdik. Xanımı da özümlə aparırdım, mən uşaqlarla məşğul olurdum, o da ən arxada otururdu. Uşaqlara baxa-baxa artıq gördük ki, şahmatı öyrənib. Şahmat elə bir sənətdir ki, oturub başa salmaq da mümkün deyil. Gərək onun qanında-canında olsun. Məncə, burada gen öz sözünü deyir”.

© Photo : Courtesy of Khanim Balajayeva
Xanım Balacayeva

Söhbətimizin bu məqamında Xanımın atası – onun ən böyük dəstəkçisi olan Əsəd Balacayev də bizimlə söhbətə qoşulur. Əsəd müəllim də uzun illər şahmatla məşğul olub. Rayonun sayılıb-seçilən şahmatçılarından olan Balacayev bu sahənin inkişafından söz açır: “Əvvəllər 16 yaşında şahmata başlayan insan, müəyyən nailiyyətlər əldə edə bilirdi. İndi isə 12 yaşından başlayanlar belə, uğur əldə edə bilmir. Çünki rəqabət həddindən artıqdır. Gec başlayan, nə qədər çalışsa da, irəliyə gedə bilmir. Sovet dövrü və 90-cı illərin şahmatı ilə bugünkü şahmatın vəziyyəti arasında fərq böyükdür. O dövrdə 16-17 yaşlarında çox nadir hallarda qrossmeyster ortalığa çıxırdı. Bu gün şahmat sürətlə inkişaf edir. O dövrdə müəllim də az idi. Qrup dərslərində iştirak edib, nəsə öyrənməyə çalışırdıq. İndi isə fərdi məşqçilər çoxdur. Kompüter, internet uşaqları çox irəliyə apardı. İndi çox güclü proqramlar var, şahmatçılar o proqramlar vasitəsi ilə özlərini inkişaf etdirə bilərlər. Bizim dövrümüzdə isə belə deyildi. Məşqçi də az idi, məlumat bazamız da yox idi. Biz kitablardan öyrənməyə çalışırdıq, kitablardan da yetərincə faydalana bilmirdik”.

2348
Hindistanda kişi üzərində Çinə boykot yazısı olan tibbi maskada, arxiv şəkli

Qərar verilib: Çini on ölkə boğacaq. Rusiyanı da dəvət edəcəklər?

0
(Yenilənib 20:10 05.08.2020)
"ABŞ məhsulu" adı ilə təqdim olunan "demokratiya" və "azadlıq" çətin ki, Almaniya üçün Rusiya qazını və ya İtaliya üçün Çin sərmayələrini əvəz etsin.

BAKI, 5 avqust — Sputnik, İvan Danilov. Çinlə sanksiyalar, iqtisadi əlaqələrin məhdudlaşdırılması, qarşılıqlı casusluq və bəlkə də güc tətbiqi formasında təzahür edəcək soyuq müharibənin qaçılmaz olduğunun dərk edildiyi bir vaxtda qərbli ekspertlər Pekin üzərində qələbə qazanmağın "sehrli" yolunu axtarmağa başlayıblar. 

Bu və ya digər formada Vaşinqton, London və Brüsseldə müzakirə edilən "Çin əjdahasını boğmaq" yollarının hamısı geniş anti-Çin koalisiyasının yaradılmasını nəzərdə tutur.

Bu məsələdə istiqamətverici prinsiplər səviyyəsində heç bir müxtəliflik müşahidə olunmasa da, bu prinsiplərin konkret reallaşması səviyyəsində ciddi problemlər meydana çıxır.

Məsələ bundadır ki, həm bəzi Avropa paytaxtlarında, həm də ABŞ-ın "analitik mərkəzləri"ndə artıq əsaslı təəssürat yaranıb ki, Avropanın bir çox ölkələri (xüsusilə Almaniya, Fransa və İtaliya), həmçinin Asiyanın bəzi ölkələri nədənsə Çinə qarşı yeni soyuq müharibədə ABŞ-ın əlaltısı kimi iştirak etmək istəmirlər. Bundan başqa, onlar bu müharibədə ABŞ-ın qələbəsinə pul tökmək istəmirlər (bu özünü Almaniya və Fransanın ÜDM-in iki faizini Amerikanın "hərbi müdafiəsinə" ayırmaq istəməməsi ilə bağlı qalmaqallarda göstərir). Vaşinqton və Londondakı Çin əleyhdarlarını qəzəbləndirsə belə, Avropa Çinin "Huawei" şirkətinin 5G şəbəkələri üçün avadanlıqlarının tədarükünü tam qadağa etməyə hazır deyil. Avropanın faktiki olaraq öz ordusunun yaradılması ilə bağlı verdiyi bəyanatlar və Makronun müstəqil xarici siyasət yeritmək (nə Çin, nə də Amerika lehinə) istəyi ilə bağlı bəyanatları fonunda geniş anti-Çin alyansını yaratmağın mürəkkəb və çox baha olacağına dair şübhələr artır və bu problemin həlli yollarının axtarışı güclənir.

"Council on Foreign Relations" (Xarici Əlaqələr Şurası) beyin mərkəzinin himayəsi altında buraxılan nüfuzlu "Foreign Affairs" jurnalı bu problemə iki yanaşmanı təhlil edir. Onlardan birini şərti olaraq "Donald Tramp yanaşması", digərini isə "Boris Conson yanaşması" adlandırmaq olar. Şuranın həm Amerika elitası, həm də Avropadakı amerikapərəst elitanın təfəkkürünə göstərdiyi böyük təsiri nəzərə alsaq, onun "Çin problemi" ilə uğurlu mübarizə üçün təklif etdiyi metodlara nəzər salmaq lazımdır.

"Foreign Affairs" jurnalının yeni məqaləsində təklif olunan üsullar Vaşinqtonun dünyada (ən azı Qərbdə) dominantlığını faktiki olaraq saxlamağa yönəlib və Amerikanın hegemonluğunu qorumağın konkret üsullarından ibarətdir.

Amerikanın nüfuzlu nəşrinin müəllifləri fikir mübadiləsi üçün başlanğıc nöqtəsi kimi hazırkı nizamın ölüm ayağında olmasını və əsas təhlükə kimi koronavirusu yox, Çin və Rusiyanı göstərirlər. Qeyd olunur ki, iki həll yolu təklif olunur – biri Trampdan, digəri isə Consondan.

Yeni struktur ideyasını verən ilk şəxs Conson olub. Mayda o, G7 ölkələri üstəgəl Avstraliya, Hindistan və Cənubi Koreyadan ibarət 10 aparıcı demokratiyaların alyansını yaratmağı və ona D10 adını verməyi təklif edib. Məqsəd telekommunikasiya siyasətini əlaqələndirmək və 5G texnologiyasında dominant olan "Huawei" şirkətinə alternativ yaratmaqdır. Tezliklə, Tramp iyunda baş tutmalı olan G7 görüşünü ləğv edib və əvəzində payızda G11 formatında görüşü təklif edib. Consonun təklifini yenidən nəzərdən keçirərək, Tramp yeni qrupuna D10 ölkələri ilə birlikdə Rusiyanı da daxil edib.

"Foreign Affairs" ekspertləri Rusiyanı bu kluba götürməyi məsləhət görmürlər və onlar "D10 variantını", yəni Consonun sxemini seçirlər. Amma bu vacib deyil. Bu tövsiyənin arxasında dayanan motivasiya böyük maraq doğurur. Bu motivasiya ondan ibarətdir ki, Rusiyanı anti-Çin mübarizəsində iştirak etməyə inandırmaq mümkün olsa belə, Trampın sxemi çox pis görünəcək və perspektivsiz olacaq, çünki ilk növbədə anti-Çin gündəmi əsasında qurulacaq. Amma Consonun sxemindən guya hansısa bir müsbət gündəm, yəni "Çinə qarşı alyans" yox, "yaxşı hər şey naminə alyans" yaratmağa imkan verəcək birləşdirici bir ideyanı çıxarmaq olar.

Müsbət gündəm dedikdə, əlbəttə ki, boş şüarlar — "demokratiya", "azadlıq" və "insan hüquqları" nəzərdə tutulur. Maraqlıdır ki, bu cür müsbət gündəmin ortaya çıxması Vaşinqtonun hazırkı xarici siyasətinə qarşı qoyulur: "Amerika Birləşmiş Ştatları Çinin başçılıq etdiyi Asiya İnfrastruktur İnvestisiya Bankına, "Bir Kəmər-Bir Yol" təşəbbüsünə və Rusiyanın dəstəklədiyi "Şimal Axını 2" qaz kəmərinə qarşı çıxa bilər. Lakin inandırıcı alternativlər təklif edilmədiyi təqdirdə digər ölkələri də buna inandırmaq çətin olacaq".

Bu yanaşmanın problemi ondan ibarətdir ki, "ABŞ məhsulu" adı ilə təqdim olunan "demokratiya" və "azadlıq" çətin ki, Almaniya üçün Rusiya qazını və ya İtaliya üçün Çin sərmayələrini əvəz etsin. Amma bu cür münasibətlər Vaşinqtona lazım deyil, özü də konkret gələcək prezidentin soyadından asılı olmayaraq: Baydenə də, Trampa da müstəmləkə lazımdır, amma Avropa İttifaqını bu vəziyyətə qaytarmaq, çətin ki, mümkün olsun – nə D10, nə də G11 formatında. Rusiya barədə isə danışmağa dəyməz.

0