Bakıda məktəbdə dərs prosesi, arxiv şəkli

Təhsildə yeniliklər olacaq: müəllimlər valideynlər gözləyirlər

976
(Yenilənib 16:34 09.06.2021)
Təhsillə bağlı yeni qərarların qəbul olunacağının anonsu verilib. Müəllimlər, valideynlər və ekspertlər nə gözləyirlər - Sputnik Azərbaycan-ın müxbiri Nigar İsgəndərova bu suala cavab tapmağa çalışıb.

BAKI, 9 iyun — Sputnik. Bu gün Azərbaycanın ali məktəbləri dünya universitetləri siyahısında reytinq dərəcəsində yer almır. Ali məktəblərin reytinq dərəcəsində yer almaması həm də böyüyən gələcəyimiz üçün problem ola bilər. Reytinq dərəcəsində yer almayan universitet məzunları sabah özləri necə bir kadr yetişdirə biləcəklər, yaxud da necə görəcəkləri işin peşəkarı olacaqlar - bu sualların cavabı hər kəsdə maraq doğurur.

Ən əsas da gələcəyimiz üçün savadlı müəllim və savadlı həkim yetişdirməkdir. Bu dəfə Sputnik Azərbaycan təhsillə bağlı hansı problem və gözləntilərin olduğunu araşdırmağa çalışıb.

Ali məktəblər unudulub

Təhsil eksperti Kamran Əsədov problemlərin nədən qaynaqlanmasından danışır: "Təhsil elə bir sahədir ki, burada ən qısa zamanda nəsə bir keyfiyyət, dəyişiklik əldə etmək mümkün deyil. Sadəcə olaraq ən ciddi problem mövcud çatışmazlıq və problemlərin aradan qaldırılması, onların minimuma endirilməsidir. Etiraf edək ki, bu gün təhsildə keyfiyyət məsələsindən ciddi şəkildə narazıyıq. İstər orta, istərsə də ali məktbələrdə bu problemi görürük".

"Uzun müddətdir ki, islahatlar, dəyişikliklər orta ümumtəhsil məktəblərinin bazasında həyata keçirilir. Ali təhsil məktəbləri isə tamamilə unudulub. Dəyişikliklər, islahatlarla ali məktəblərin keyfiyyətli kadr buraxmasında da maraqlı olmalıyıq. Bu gün ali təhsil məktəblərində bir sıra ixtisaslar var ki, onlara heç bir ehtiyac yoxdur, onlar köhnəlib. Yaxud da bəzi ixtisaslar var ki, onlar əmək bazarının tələblərinə cavab vermir. Əsas dərsliklərdə dəyişikliklər olmalıdır. Dərsliklər hədsiz dərəcədə informasiya ilə yüklüdür", - deyə o əlavə edib.

O, kurrikulumla bağlı da problemə toxunub: "Əslində kurrikulum yeni bir şey deyil. Sadəcə olaraq Azərbaycanda bunun tətbiqində problemlər var. İndiki kurrikulum standartlarına görə əmək haqqı yetərli deyil. Əmək haqqı ilə bağlı məsələyə baxılarsa, o zaman daha keyfiyyətli təhsil əldə etmək olar".

Artıq elm gəlir gətirməyə başlamalıdır

K.Əsədov deyir ki, ali məktəblərə qəbul imtahanları sadələşdirilməlidir: "Hesab edirəm ki, ali məktəblərə qəbul kifayət qədər ağırdır və abituriyentlər bu prosesdə iştirak edəndə fiziki və psixoloji olaraq çox itkilərə məruz qalırlar. Bu çox ciddi bir problemdir. Təhsildə keyfiyyət istəyiriksə, öncə müəllimlərin əmək haqqlarını normal səviyyəyə qaldırmaq lazımdır ki, onlar bütün diqqətlərini tədrisə ayıra bilsinlər. İndiki halda isə müəllimlər müxtəlif sahələrdə işləyirlər ki, bu da onların tədrisə daha keyfiyyətli yanaşmalarına mane olur. Şagirdlərin təhlükəsiz və vaxtında məktəbə gəlmələri üçün hesab edirəm ki, məktəbli avtobusları təşkil olunmalıdır".

"Ali məktəblərdə tələbələrin təqaüdü artırılmalıdır ki, onlar öz tələbatlarını ödəyə bilsinlər. Eyni zamanda ali təhsil müəssisələrində semestr və yekun qiymətləndirilmə ayrıca müstəqil bir qurum tərəfindən aparılmalıdır. Ali təhsil müəssisələrində tələbələrə verilən tələbə kartları da müəyyən imtiyazlar vəd etməlidir. Bu şəxslərə ictimai nəqliyyatdan, kitabxanalardan pulsuz istifadə imkanı verilməlidir. Təhsildə güzəştlər olmalıdır ki, təhsil alanların rifahı yüksəlsin. Bu  dəqiqə ən vacib məsələlərdən biri ali təhsil məktəblərinin reytinqinin artmasına nail olmaqdır", - deyə o əlavə edib.

K.Əsədov bildirir ki, elmi tədqiqatlarla bağlı da problemlər var: "Dünya elmində Azərbaycan alimlərinin, demək olar ki, rolu yoxdur. Biz elmi adları, dərəcələri kimlərəsə hədiyyə kimi verməməliyik. Təəssüf ki, bir çox müdafiə işləri keyfiyyətli deyil, sadəcə olaraq nəyinsə qarşılığında göz yumulub. Azərbaycanın ÜDM-ində Azərbaycan təhsili və elminin rolu yoxdur. Hesab edirəm ki, artıq elm gəlir gətirməyə başlamalıdır".

Məktəb, repetitorlar və "gərəksiz" imtahanlar

Valideynlər dərsliklərin əksəriyyətinin gərəksiz və yorucu informasiya ilə dolu olduğunu, məktəblərdə dərslərin formal keçirildiyini, xüsusən də distant təhsilin heç bir effekt vermədiyini, övladlarının kompüter və telefon qarşısında oturaraq daha da yorulduqlarını bildirirlər.

Valideyn Günel xanım danışır: "Məktəbdəki təhsil heç bir keyfiyyət vermədiyi üçün övladımı repetitor yanına qoyuram. Aylıq 300 manat tək bir uşaq üçün hazırlığa pul xərcləyirəm. Pulun varsa, bunu edə bilirsən, amma pulun yoxdursa, bu mümkünsüzdür, övladının təhsilsiz, biliksiz qalmasına göz yummaq məcburiyyətində qalacaqsan".

Digər valideyn Səidə xanım da təhsilin əlçatmazlığı problemindən şikayətlənir: "Təhsil sektorunu bir qədər araşdırıram. Normal təhsil verən məktəblər isə heç əlçatan deyil. Atatürk liseyi ən ucuz özəl məktəb hesab olunsa da, bu ilin yanvarından etibarən illik təhsil haqqını 1500 manatdan 3500 manata qaldırdı. Səbəb? Bu da bəlli deyil. Nələr dəyişiləcək, bu da bilinmir. Ümumiyyətlə, bizdə normal təhsil verən, lakin illik təhsil haqqı yüksək olan özəl məktəblər çoxdur və bunlar arasında əcnəbi məktəblər üstünlük təşkil edir. Belə yerli məktəblərin sayının çox olması və onların əlçatanlığının təmin olunması çox gözəl olardı".

Könül xanım isə bütün fənlərdən imtahanın olmasının gərəksizliyindən danışır: "Məncə, imtahanlar ancaq əsas fənlərdən olsa, daha yaxşı olar. Hər fəndən imtahan vermək uşağı yorur. İdmandan imtahan nəyə gərəkdir?!"

İldə iki imtahan müəllimi yormur?

Müəllimlərin də şikayətini dinlədik. Saatlı rayonunun Əyyub Quliyev adına Genişkənd orta məktəbinin ingilis dili müəllimi Həcər Babaşova dərsliklərlə bağlı problemdən danışır: "Ən çox dərsliklərlə bağlı problem yaşayırıq. Bəzi kitablar köhnədir. Məsələn, 6-cı sinif və 8-ci sinif İngilis dili dərsliklərinin dəyişilməsinə ehtiyac var. Təzə gələn kitablar bəzi məktəblərə çatmır. Bu kimi problemlərimiz var".

"Lakin il ərzində bir fənn üzrə iki dəfə imtahanın olması çox gözəldir. Belə olan halda uşaqların biliklərinin hansı səviyyədə olmasını görə bilirik", - deyə o əlavə edib.

322 nömrəli tam orta məktəbin müəllimi Ulduz Heydərova isə yay məktəblərinin təşkil olunmasını təqdirəlayiq bir hal kimi qiymətləndirir. O bildirir ki, belə olan halda şagirdlərin bilik səviyyəsini daha aydın izləmək imkanlarna malik olurlar. Onun əsas istəyi isə bəzi fənlərin birləşməsi, şagirdlərin yükünün azaldılması və ali məktəbə qəbul üçün keçirilən imtahanlarda salınan sualların bir qədər yumşaldılması ilə əlaqədardır: "Hərdən çox ağır və ikibaşlı suallar düşür ki, bunu da cavablandırmaq şagirdlər üçün çətin olur. Düşünürəm, suallar bir qədər yumşaldılmalıdır. Ümumiyyətlə, təhsildə əyaniliyə daha çox üstünlük verilməlidir".

Yenilik olacaq

“Təhsil sahəsinin inkişafı hökumətin prioritetlərindən biridir və ildən-ilə bu vəsait artırılır”. Bunu Milli Məclisin iyunun 8-də keçirilən iclasında maliyyə naziri Samir Şərifov deyib.

“Nəzərə almalıyıq ki, 2020-ci ildə bizim ÜDM-də bir qədər azalma baş verib. Amma buna baxmayaraq, xərclərin artırılması istiqamətində də addımlar atılmaqdadır. Prezidentin tapşırığı ilə təhsil sahəsində yaxın vaxtlarda yeni qərarların qəbul edilməsi nəzərdə tutulur”, - deyə S.Şərifov əlavə edib.

Eləcə də oxuyun:

976
Teqlər:
ekspert, müəllim, şagird, yenilik, ali məktəb, orta məktəb, təhsil

Buraxılış imtahanı verəcək şagirdlərin sayı açıqlanıb

421
(Yenilənib 10:45 14.06.2021)
DİM iyunun 16-sı və 17-də ümumi orta təhsil səviyyəsi üzrə növbəti buraxılış imtahanlarını keçirəcək.

BAKI, 14 iyun — Sputnik. İyunun 16-17-də 34 mindən çox şagird buraxılış imtahanı verəcək. Bu barədə Dövlət İmtahan Mərkəzindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumatda bildirilib.

Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən 16-17 iyun 2021-ci il tarixlərində ümumi (9 illik) orta təhsil səviyyəsi üzrə növbəti buraxılış imtahanları keçiriləcək.

Məlumata görə, imtahanlar saat 11:00-da başlanır. İmtahanların başlanmasına 15 dəqiqə qalmış - saat 10:45-də buraxılış rejimi başa çatır. Bundan sonra gələn iştirakçılar imtahan binasına buraxılmır. Kütləviliyin və təmas hallarının qarşısının alınması məqsədilə imtahan iştirakçıları üçün imtahan binasına müxtəlif daxilolma vaxtları müəyyən edilib və imtahan iştirakçısının buraxılış vərəqəsində həmin vaxt göstərilib. Ona görə də imtahan binasına buraxılış vərəqəsində qeyd olunan vaxtda gəlmək tövsiyə olunur.

Həmçinin oxuyun:

Dövlət İmtahan Mərkəzi buraxılış imtahanlarının nəticələrini açıqladı

Növbəti buraxılış imtahanı nə vaxt olacaq? DİM-dən təzə xəbər

421
Tələbələr, arxiv şəkli

Diplom işi yazmaq yox, dövlət imtahanı yox - Yeni qərarın kadr hazırlığına təsiri

4282
(Yenilənib 08:50 14.06.2021)
Nazirlər Kabinetinin bu qərarı ölkənin ali təhsil müəssisələrində təhsil alan 167 min bakalavrdan son kursda oxuyan 44 min məzuna şamil olunacaq.

BAKI, 14 iyun — Sputnik. Bu il də ali və orta ixtisas təhsili üzrə məzunlar dövlət imtahanından azad olunacaq. Baş nazirin dünən imzaladığı bu qərarın keyfiyyətli kadr hazırlığına təsiri Sputnik Azərbaycan-ın müxbiri Zülfiyyə Quluyevanın araşdırmasında...

Artıq iki ildir ki, pandemiya səbəbindən ali təhsil müəssisələrinin məzunları dövlət imtahanından azad edilirlər. Dünən Baş nazir Əli Əsədovun verdiyi qərara əsasən, orta ixtisas təhsili pilləsində bütün ixtisaslar üzrə, bakalavriat səviyyəsində isə xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar və əsas (baza ali) tibb təhsili ixtisasları istisna olmaqla digər bütün ixtisaslar üzrə tədris planının bütün şərtlərini yerinə yetirmiş tələbələr təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələrə (ÜOMG) uyğun olaraq dövlət attestasiyasından keçmiş hesab olunurlar.

Sputnik Azərbaycan pandemiya dövründə məzunlara edilmiş bu güzəştlərin kadr hazırlığının keyfiyyətinə təsirini araşdırıb. Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuranın məsul katibi İlqar Orucov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, Nazirlər Kabinetinin karantin dövründə bu qərarı verməsi məqsədəuyğundur: "Baş nazir tərəfindən verilən qərarla bu il dövlət imtahanı verəcək tələbələr dövlət imtahanından azad edilirlər. Onların qiymətləndirilməsi əvvəlki illərin nəticələrinə görə baş tutacaq. Ötən il də Nazirlər Kabineti belə bir qərar vermişdi. Builki tədris ili də pandemiya şəraitində davam etdi. Təhsilalanlar xeyli əziyyət çəkməli oldular. Ona görə də NK-nın bu qərarını çox humanist və pandemiya dövrünə uyğun qəbul edilmiş qərar hesab edirəm".

İ.Orucov deyir ki, bu qərar dövlətin təhsilalanlara münasibətidir. Onun sözlərinə görə, bununla pandemiya dönəmində dərs proqramını mənimsəməyə çətinlik çəkmiş tələbələrin işi yüngülləşmiş oldu. Ekspert bildirir ki, bu tədris ilində böyük əksəriyyəti rayonlarda yaşayan tələbələr arasında onlayn təhsilə qoşulmaqda çətinlik yaşayanlar olub. Dövlət onlara dəstək olmağa çalışsa da, internetə əli çatmayan tələbələr az deyil.

İ.Orucov bildirir ki, bu qərar keyfiyyətli mütəxəssis hazırlığına elə də ciddi təsir göstərməyəcək. Onun sözlərinə görə, müasir dövrdə dörd il universitet təhsili kifayət etmir: "Müasir dövrdə insanlar daim yenilikləri öyrənməlidirlər. Ali təhsil müddətində əldə edilən biliklər daim artırılmalıdır. Çünki dövr bunu tələb edir. Pandemiya dövründə tətbiq edilən güzəştlər onların biliyinin azalması ilə nəticələnməyəcək. Koronavirus pandemiyası təkcə Azərbaycanda deyil, dünyada təhsilin keyfiyyətinə təsir göstərdi. Nəzərə almaq lazımdır ki, əvvəlki imtahanlarda qazanılan qiymətlərlə onların biliyi qiymətləndirilir. Tələbələr pandemiya dövründə kifayət qədər stres və çətinliklə üzləşiblər. Ona görə də verilən qərarı pandemiya şəraitinə uyğun hesab edirəm. Biliyi insan yalnız tələbə olduğu müddətdə qazanmır. Baza biliyini daim təkmilləşdirməyə ehtiyac var. Bu əmək bazarının tələbidir. Hazırkı dövrdə əsas məsələ insanların sağlamlığını qorumaq, onların qayğısına qalmaqdır", - deyə İ.Orucov bildirir.

Təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, pandemiya ali və orta ixtisas təhsil müəssisələrinin fəaliyyətinə təsir edib. Tələbələr bu şəraitdə normal təhsil almaqda çətinlik çəkiblər. Onun sözlərinə görə, mühazirədə iştirak edə bilməmək, kitabxanaların əlçatan olmaması tələbələr üçün çox ciddi problemlərdir: "Bunların fonunda yekun dövlət imtahanının keçirilməsi çətin ola bilərdi. Tələbələrin diplom işi yazması üçün kitabxanalardan istifadə etməsi vacib idi. Pandemiya şəraitində isə bu imkanlardan bəhrələnmək məhduddur. Tələbələr elmi rəhbərləri ilə görüşə bilmirlər. Ona görə də bu mövcud şərtlər daxilində atılmış doğru addımdır. Çünki ən əlaçı tələbə belə, iki-üç il əvvəlki materialları oxumaq üçün kitabxanaya getməlidir", - deyə ekspert bildirir.

K.Əsədovun sözlərinə görə, dünyanın heç bir ölkəsində yekun attestasiya yoxdur. O bildirir ki, müxtəlif ölkələrin bununla bağlı təcrübəsi var: "Əgər diplomu dövlət verirsə, dövlət imtahan keçirməlidir. Amma semestr imtahanlarını təhsili həyata keçirən qurum yox, müstəqil qurum həyata keçirir. Bu da keyfiyyət üçün vacib amildir. Amma ümumilikdə götürdükdə Azərbaycan universitetləri keyfiyyətli kadr hazırlamır. Təbii ki, bu güzəşt müəyyən mənada tələbələrin ixtisas biliklərinin zəif olmasına gətirib çıxara bilər. Amma pandemiyanın çətinliklərini nəzərə alsaq, bunu ədalətli qərar kimi qiymətləndirmək lazımdır", - deyə K.Əsədov bildirir.

Təhsil Nazirliyindən isə bildirilir ki, ötən ildən başlayaraq Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarlarına əsasən, ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrində tədris və təlim-tərbiyə prosesi distant (məsafədən) formada təşkil edilib. Cari tədris ilinin payız semestrinin imtahan sessiyası onlayn şəkildə keçirilib. Hazırda xüsusi karantin rejimi davam etdiyinə görə Təhsil Nazirliyinin təklifinə əsasən, Nazirlər Kabinetinin 5 iyun 2021-ci il tarixli 158 nömrəli qərarına uyğun olaraq ötən tədris ilində olduğu kimi, cari tədris ilində də orta ixtisas təhsili pilləsində (bütün ixtisaslar üzrə) və ali təhsil pilləsinin bakalavriat səviyyəsində (xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar və əsas (baza ali) tibb təhsili ixtisasları istisna olmaqla digər bütün ixtisaslar üzrə) tələbələrin yekun dövlət attestasiyası üzrə biliyinin qiymətləndirilməsinin təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələr (ÜOMG) əsasında aparılması məqsədəmüvafiq hesab edilib.

NK-nın müvafiq qərarına əsasən, orta ixtisas təhsili pilləsində bütün ixtisaslar üzrə, bakalavriat səviyyəsində isə xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar və əsas (baza ali) tibb təhsili ixtisasları istisna olmaqla digər bütün ixtisaslar üzrə tədris planının bütün şərtlərini yerinə yetirmiş tələbələr təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələrə (ÜOMG) uyğun olaraq dövlət attestasiyasından keçmiş hesab olunurlar. Bakalavriat səviyyəsinin xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisaslar və əsas (baza ali) tibb təhsili ixtisasları üzrə yekun dövlət attestasiyası, eləcə də magistratura səviyyəsində də bütün ixtisaslar üzrə yekun attestasiya məcburidir. Magistratura səviyyəsində tədris planının bütün şərtlərini yerinə yetirmiş tələbələr yekun attestasiyaya buraxılırlar. Magistrlik dissertasiyasının məzmununa, yazılmasına, təqdim edilməsinə və müdafiəsinə qoyulan tələblər ali təhsil müəssisəsinin Elmi Şurası və AMEA tərəfindən Təhsil Nazirliyi ilə razılaşdırılmaqla müəyyənləşdirilir. Orta ixtisas təhsili pilləsində və ali təhsilin bakalavriat səviyyəsində təhsil müddətində əldə etdikləri nəticələrə (ÜOMG-yə) uyğun olaraq yekun attestasiyanın qərarı ilə razılaşmayan tələbə üçün dövlət attestasiya sınaqları təşkil ediləcək. Orta ixtisas təhsili müəssisələri və ali təhsil müəssisələrinin bakalavriat və magistratura səviyyələrində imtahan sessiyalarının təşkili, tələbələrin biliyinin cari və aralıq qiymətləndirilməsi qaydaları təhsil müəssisələri və AMEA (magistratura səviyyəsi üçün) tərəfindən müəyyən edilir.

Sonda onu da qeyd edək ki, Nazirlər Kabinetinin bu qərarı ölkənin ali təhsil müəssisələrində təhsil alan 167 min bakalavrdan son kursda oxuyan 44 min məzuna şamil olunacaq.

4282
Нападающий сборной Швеции Александер Исак

AVRO-2020: İspaniya İsveç arasında çempionatın ilk qolsuz heç-heçəsi qeydə alındı

0
(Yenilənib 01:10 15.06.2021)
Futbol üzrə Avropa çempionatında E qrupunda ilk turdan sonra birinci yerə gözlənilmədən Slovakiya millisi çıxıb.

BAKI, 15 iyun - Sputnik. AVRO-2020-də E qrupunda ilk görüşünə çıxan İspaniya yığması öz meydanında İsveçlə qarşılaşıb.

Sevilyadakı Olimpiya Stadionunda təşkil olunmuş görüş heç-heçə ilə yekunlaşıb - 0:0. Bu, AVRO-2020-də yeganə qolsuz matç olub.

Oyuna 10 559 azarkeş canlı baxıb.

Noyabrın 25-də 19 yaşı tamam olacaq İspaniya yığmasının yarımmüdafiəçisi Pedri milli komandasının heyətində Avropa çempionatında oynamış ən gənc futbolçu olub.

E qrupunda turun digər görüşündə Slovakiya Polşanı 2:1 hesabı ilə məğlub edib.

İspaniya yığması Avropa çempionatının növbəti oyununda iyunun 19-da Sevilyada Polşa yığması ilə qarşılaşacaq. İsveç millisi iyunun 18-də Sankt-Peterburqda slovaklarla oynayacaq.

0