Şagird, arxiv şəkli

Siniflərdə dərs müddəti qədər olacaq?

712
(Yenilənib 20:25 07.09.2020)
"Şagirdlər intensiv şəkildə çalışacaqlar və bəzən bir neçə dərsi bir dərs ərzində öyrənəcəklər" - Vəfa Yaqublu

BAKI, 7 sentyabr — Sputnik. “İbtidai siniflərdə bir dərsin 25, V-XI siniflərdə 30 dəqiqə davam edəcəyi ilə bağlı yayılan məlumatlar həqiqətə uyğun deyil”.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bunu Təhsil Nazirliyinin şöbə müdiri Vəfa Yaqublu deyib.

Onun sözlərinə görə, məktəblərdə bir akademik saat 45 dəqiqə olacaq və bu, dəyişməyəcək: "Çünki şagirdlər intensiv şəkildə çalışacaqlar və bəzən bir neçə dərsi bir dərs ərzində öyrənəcəklər. Ona görə də dərs saatının müddəti dəyişməyəcək”.

V. Yaqublu deyib ki, virtual dərslərin müddəti isə 30 dəqiqədən çox olmamalıdır.

Uşaqların məktəblərə hansı günlər gələcəyi isə, şöbə müdirinin sözlərinə görə, dərs cədvəllərindən asılıdır. Məktəblərdə sıxlığının azaldılması üçün bütün sinif komplektləri həftənin günləri arasında bölüşdürüləcək, bununla məktəbə gələn şagirdlərin sayı iki dəfə azaldılacaq. Həmçinin şagirdlər arasında 1,5 m-lik məsafənin qorunması mümkün olmayan sinif komplektlərində onlar iki yarımqrupa bölünəcəklər. Cədvəllər də buna uyğun hazırlanacaq. 

Məktəblilərin gün ərzində 7-8 saat dərs keçəcəkləri barədə sualı cavablandıran V.Yaqublu bildirib ki, uyğunlaşdırılmış tədris planına görə, əyani dərslər (həftə ərzində) narıncı zonalarda 7 saat, sarı zonalarda isə 12 saat nəzərdə tutulur, bunu da 4 saat-4 saat böləndə həftədə iki-üç gün dərs edir. 

V.Yaqublu həmçinin qeyd edib ki, bədən tərbiyəsi, əmək dərsləri kimi fənlər distant qaydada keçiləcək. 

Distant dərs keçmək üçün müəllimlərin imkanlarına gəldikdə isə, V.Yaqublu qeyd edib ki, bu məsələ məktəb rəhbərliyi tərəfindən nəzarətə götürüləcək, həmin müəllimlərin texnoloji biliklərinin artırılmasına dəstək veriləcək. Əgər xüsusi alətləri yoxdursa, məktəbin kompüterlərindən və internet bağlantısından istifadə edə biləcəklər: "Hər cür çalışacağıq ki, bu cür hallar azalsın".  

712
Əlaqədar
"Ali təhsil haqqında" qanun layihəsi hazırlanacaq: təhsil haqqı da gündəmdədir
İmtahanlar bitdi, Ombudsman dilləndi: Şərtləri yumşaldın
Bakı, Sumqayıt, Abşeronda dərslər belə keçiriləcək - Nazir əmr imzaladı
Onlar da keyfiyyətə güvənmirlər: "Əsas məsələ odur ki, biz bir nəsli itirməyək"
Ekspert: "Şagirdlərin ictimai nəqliyyatdan istifadəsi yoluxma sayını artıra bilər"
 Distant təhsil, arxiv şəkli

Ölkədə təhsil böhranı yaşanır, internet problemi isə hələ həllini tapmayıb

1191
(Yenilənib 10:19 17.09.2020)
Hər kəsin distant təhsilin çətinliyi - smartfon, planşet, kompüter və internet qıtlığından şikayət etdiyi ərəfədə NRYTN maraqlı açıqlama verib: "Evdə oturan şagirdlərin və tələbələrin izlədiyi onlayn videokonfranslar bütün trafikin təxminən 70%-ni təşkil edir"

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 16 sentyabr — Sputnik. Yeni tədris mövsümü ölkədə həm valideynlərin, həm müəllimlərin narazılıqlarıyla başladı. İlk iki gündən məlum oldu ki, məktəblərin bağlı olduğu müddət ərzində, demək olar ki, heç nə dəyişməyib - təsəvvür edin, informatika müəllimi onlayn dərsə qoşula bilmirsə, əlində qadcetləri olsa belə, interneti olmayanlar nə etsinlər? 

Çarəsiz dərd yoxdur deyib, distant təhsilin formal olmaması, keyfiyyətliliyi və əlçatanlığı üçün cari tədris ilində hansı paketlərin hazırlanmalı olduğunu mütəxəssislərdən soruşduq.

İnformasiya və Kommunikasiya Texnologiyaları üzrə ekspert Osman Gündüz Sputnik Azərbaycan-a açqlamasında tədris mövsümü başladığından təkliflər üçün gecikdiyimizi bildirib. O, regionlardan əldə etdiyi məlumatlara əsasən hesab edir ki, həm internet, həm də avadanlıqlarla təminat və müəllimlərin hazırlığı baxımdan distant təhsillə bağlı vəziyyət ürəkaçan deyil. Vəziyyətin yaxşılığa doğru düzəlməsi üçün ekspertin təklifləri var: "Hökumət Təhsil Nazirliyi, Rabitə və Yüksək Texnologiyaları Nazirliyini bir araya gətirərək bir sürətli keçid planı hazırlamalıdır. Kəndlərdəki vəziyyət çox ciddidir, bunu böhran kimi də dəyərləndirmək olar. Yəni necə etməliyik ki, təhsil bu böhran durumundan çıxsın?! Çünki kəndlərdə 2G, 3G, ya da 4G yoxdur. Nazirliyin əlində internetin durumu ilə bağlı rəqəmlər var. Bu rəqəmlərdə hansı məktəbin ərazisində vəziyyətin necə olduğu bəllidir. Bunun üçün düşünürəm ki, ilk olaraq mobil operatorlarla əlaqə qurularaq güzəştli paketlər yaradılmalıdır, məktəblərdəki kompüter və avadanlıqlar şagirdlərə verilə bilər. Bundan başqa, hökumət özü büdcədən aztəminatlı hissə, həssas ailələr üçün vəsait ayıraraq kompüter, planşet verməlidir. Əhalinin digər təbəqəsi üçün də müəyyən addımlar atmaq olar".

"Distant təhsillə əlaqədar olaraq bu gün valideyn mağazalara baş çəkərək övladına kompüter, planşet almaq istəyir. Digər tərəfdən isə Nazirlər Kabinetinin 305 saylı qərarına əsasən, valideynlər 20 sentyabrdan şəxsi məqsəd üçün bu cür avadanlıqları xaricdən gətirə bilməyəcəklər. Bunun üçün gömrük rüsumu artacaq. Bu səbəbdən hesab edirəm ki, NK-nın 305 saylı qərarının icrası dayandırılmalı və ona yenidən baxılmalıdır. Bu qərarın ləğvi bizim bazarda 2-3 dəfə baha olan belə avadanlıqların xaricdən alınaraq gətirilməsində valideynlərə kömək ola bilər. Bütün bunlar təcili atılmalı addımlardır", - deyə ekspert bildirib.

Perspektivlərdən danışdıqda isə, o hesab edir ki, NRYTN regionlar və kəndlərin də internetləşməsi, optik internetin çəkilməsi üçün hökumətə proqram təqdim etməlidir: "Bu proqramın da arxasında böyük bir büdcə dayanmalıdır. Yəni bu artıq iki nazirliyin görəcəyi iş deyil. Ümumiyyətlə, xarici ölkələrdə distant təhsilin təşkilinə baxdıqda bizim ölkədə bu təhsili qüsurlu hesab edirəm. Hər şey Təhsil Nazirliyinin üzərinə qoyulur, hansı ki, bu nazirliyin resursları yoxdur".

Millət vəkili Fazil Mustafa Nazirlər Kabinetinin haqqında danışılan qərarının ləğvinin tərəfdarıdır: "Osman Gündüzün Nazirlər Kabinetinin 305 saylı qərarıın ləğvi ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlə razıyam. Bu qərar təcili dayandırılmalıdır. O, təhsilə mane olacaq bir şəkil almamalıdır. Vətəndaş övladını oxutmaq üçün mütləq şəkildə kompüterdən istifadə etməlidir. Təhsilə zərbə vurmaq olmaz. Bu səbəbdən belə hesab edirəm ki, bütün bunlar nəzərə alınaraq təhsilin inkişafında rol oynayan elektronik məhsullara olan qadağalar təcili götürülməlidir". 

"Milli Məclis fəaliyyətə başladıqdan sonra bu məsələ müzakirə oluna bilərmi?" sualına cavab olaraq F.Mustafa bildirib ki, bu mümkündür: "Lakin bunadək hələlik Nazirlər Kabineti özü bu qərara yenidən baxmalıdır. Çünki kompüterə əlçatanlıq olmasa, təhsilalma imkanları çox bərbad vəziyyətdə olacaq".

Millət vəkili distant təhsilin vəziyyətindən də danışıb və Azərbaycan təhsil sistemi üçün yeni olan bu modelin vəziyyətinin ürəkaçan olmadığını bildirib: "İlk olaraq internet lazımi səviyyədə olmalıdır. Çox yerdə internet keyfiyyətli deyil və bu istiqamətdə problemlər var. Bu səbəbdən bu kimi məsələlərdə öncə keyfiyyətli xidməti təşkil etmək lazımdır, daha sonra isə distant təhsilin mümkünlüyü barədə danışmaq olar".

"Qeyd edim ki, bir sıra universitetlərdə bu istiqamətlərdə müəyyən işlər görülüb. Digərlərində, məktəblərdə belə bu işlər formal xarakter daşıyır. 10-15 il öncə kompüterləşmə dedikdə xarab olmuş kompüterlərlə məktəbləri doldurub, bununla da guya məktəblərin kompüterləşməsi problemini həll etdik deyə özümüzü aldatdığımız üçün bu gün belə əziyyət çəkməli oluruq. Yəni problem daha çox elə buradan qaynaqlanır. Hər halda hökumət tərəfindən təcili olaraq bu istiqamətdə addımlar atılmalıdır. Çünki distant təhsil günün reallığına çevrilib, bunu gecikdirsək, şəxslərin təhsildən uzaq düşməsinə şərait yaranmış olacaq".

Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuranın katibi İlqar Orucov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında ötənilki vəziyyəti qiymətləndirərək atılması vacib olan addımlardan söz açıb: "Hazırkı dövrdə məktəblərin açılması həqiqətən də böyük riskdir. Nəinki Azərbaycanda, ümumiyyətlə, dünyada distant təhsilə keçidlə bağlı vəziyyət birmənalı deyil. Elə ölkələr var ki, Azərbaycan distant təhsildə onlardan geri qalsa da, bəzi ölkələrlə müqayisədə qısa müddətdə xeyli işlər görülüb. Qeyd edim ki, ən mükəmməl təhsil elə ənənəvi təhsil forması idi. Lakin yeni təhsil modeli hər nə qədər əlçatan olmasa da, biz buna keçməliyik".

"Distant təhsillə bağlı bir çox məsələlər Təhsil Nazirliyinin iradəsindən kənara çıxır. Çünki bu gün Bakının özündə belə internetə çıxışda problemlər olur. Biz İctimai Şura olaraq yaranmış problemlərlə əlaqədar Təhsil Nazirliyinə müraciət etmişik", - deyə ekspert əlavə edib.

"İnternetin əlçatanlığı üçün nə edilməlidir?" sualına cavabında İ.Orucov maraqlı bir təklif irəli sürüb: "Düşünürəm ki, hazırkı dönəmdə müəllimlər üçün internet tamamilə pulsuz olmalıdır. Təhsilalanlar üçün də internet ya pulsuz olmalı, ya da qiymətlərdə ciddi güzəştlər olmalıdır. Pandemiya dövründə tədris alanları təhsilsiz qoymamaq üçün ciddi iradə ortalığa qoyulmalıdır. Eyni zamanda NRYTN, operatorlar da məsuliyyətlərini dərk etməli, qiymətlərdə dəyişiklik etməlidirlər" .

İ.Orucov hesab edir ki, yalnız sadaladığı addımlar atıldıqdan sonra distant təhsillə bağlı vəziyyət yaxşıya doğru dəyişiləcək.

Ümumi vəziyyətin qiymətləndirilməsi üçün Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyindən münasibət öyrəndik. Bildirildi ki, nazirliyin tabeliyində xidmət göstərən “Baktelecom” pandemiya dövrü ərzində paytaxt sakinlərini fasiləsiz rabitə xidmətləri ilə təmin etmək üçün gücləndirilmiş iş rejimində fəaliyyət göstərir: "Bu dövr ərzində məsafədən iş rejiminin təşkili ilə əlaqədar daha sürətli internet bağlantıları olan ofislərdə istifadə olunan trafik gücləndirilmiş şəbəkə nəzərdə tutulmayan yaşayış yerlərində istifadə edilməyə başladı. Eyni zamanda təhsil müəssisələri bağlandı. Evdə oturan şagirdlərin və tələbələrin izlədiyi onlayn videokonfranslar bütün trafikin təxminən 70%-ni təşkil edir. Hər kəs eyni zamanda internet şəbəkəsinə qoşulmağa çalışır, rabitə xidmətlərinin göstərilməsinə tələbat yaranır. Təbii ki, bu halda çətinliklərin yaranması qaçılmazdır. Bütün bunları nəzərə alaraq “Baktelecom”un mütəxəssisləri istifadəçilərin fasiləsiz və sürətli xidmətlərlə təminatı üçün şəbəkənin təkmilləşdirilməsi istiqamətində operativ tədbirlər həyata keçirirlər. Həmçinin, yüklənmələrin qarşısının alınması məqsədilə daşıyıcı şəbəkənin tutumu da artırılır".

Nazirliyin məlumatına görə, ötən illə müqayisədə bu ilin son 9 ayı üzrə “Baktelecom”un təqdim etdiyi multimedia xidmətlərinə qoşulmada 40% artım müşahidə olunub: "Bakıətrafı ərazilərdə “Evədək optika” layihəsinin icrasını sürətləndirmişik. Əvvəl layihə yalnız köhnə və yeni yaşayış binalarında icra olunurdu. İndi fərdi evlərdə optik şəbəkənin inşası davam etdirilir. Bu yaxında Biləcəri qəsəbəsi və Hövsan yolundakı Qum adasında yerləşən yeni yaşayış massivinin sakinləri optik xidmətlərlə təmin ediliblər. Hazırda Nizami, Xətai, Sabunçu və Xəzər rayonlarında fərdi evlərdən ibarət olan yaşayış massivlərində tərəfimizdən optikləşdirmə işləri aparılır.

Təbii ki, müraciət sayını nəzərə alaraq telekommunikasiya infrastrukturunun qurulması işləri planlı və operativ qaydada aparılır.  Bundan əlavə, məhdud infrastrukturlu ərazilərdə “Baktelecom” tərəfindən LTE texnologiyası ilə “simsiz rabitə” xidməti təqdim edilir. Bu texnologiya uzun zaman telefon çəkilişi mümkün olmayan ərazilərdə, telefon xətlərindən asılı olmadan telekommunikasiya xidmətlərinin göstərilməsinə imkan yaradır".

Qeyd olunub ki, ötən illə müqayisədə 2020-ci ilin 8 ayında “Aztelekom” MMC üzrə yeni qoşulan istifadəçilərin sayı 30% artıb: "Eyni zamanda göstərilən xidmətlərə olan tələblər də artıb. Onlayn dərslər, seminarlar, iclaslar. Bu da regionlara ötürülən trafikin 40%-dan çox artmasına səbəb olub".

Xidmətlərin dayanıqlığının təmin edilməsi və şəbəkənin ötürülmə qabiliyyətinin artırılması məqsədilə Aztelekom tərəfindən DDDM/ İPMPLS texnologiyaların tətbiqi ilə magistral xətlərin yenidənqurulma layihəsi həyata keçirilirdi. Situasiyanı nəzarə alaraq layihə çərçivəsində görülən işlərin tezləşdirilməsi ilə bağlı qərar qəbul edilib və demək olar ki, artıq quraşdırılan avadanlıq tam istifadəyə verilib. Bu müddət ərzində mövcud şəbəkənin tutumu 36000 port artırılıb. Abşeron və Masallı rayonlarında, Sumqayıt və Gəncə şəhərlərində gpon texnologiyanın əsasında FTTH və ya evədək optika layihəsi həyata keçirilir.

Qeyd edək ki, https://www.speedtest.net-in (https://www.speedtest.net/global-index/azerbaijan) cari ilin iyuluna dair hesabatına görə, sabit genişzolaqlı şəbəkə ilə bağlı vəziyyət belə qiymətləndirilib: Endirmə sürəti 21.27 Mbps, Yükləmə sürəti: 22.43 Mbps, Gecikmə: 30 ms.

Mobil operatorlar üzrə vəziyyət belə qiymətləndirilib: Endirmə sürəti: 31.23 Mbps, Yükləmə sürəti: 13.72 Mbps, Gecikmə: 28 ms.

1191
Teqlər:
internet, telefon, planşet, kompüter, İlqar Orucov, Osman Gündüz, Fazil Mustafa, millət vəkili, Distant Təhsil Sistemi, distant, onlayn, təhsil
Əlaqədar
Mindən artıq şagird indi daha keyfiyyətli təhsil alacaq
Kamal Abdulla: Azərbaycanda təkcə rusdilli yox, İndoneziyadilli məktəblər də olmalıdır
Ekspert: “Təhsil alanlar üçün internet tariflərində güzəştlər tətbiq edilməlidir”
İlham Əliyev - Əgər müharibə şəraitində olmasaydıq, təhsil xərcləri birinci yerdə olardı
Şagirdlər arasında oğlanlar qızları yüz min fərqlə üstələdi - Azərbaycanda
20 nömrəli məktəbdə tədris prosesi

Tədris ili ilə bağlı qərar dəyişdirilə bilər

120
(Yenilənib 16:18 15.09.2020)
"Çox təəssüf ki, yeni tədris ili başlasa da, təhsil prosesində iştirak edənlər üçün internet qiymətlərində heç bir güzəştlər edilməyib. Fikrimizcə, bu məsələyə ciddi baxılmalıdır. Çünki hibrid təhsil formasında internetə çıxış əsas məsələlərdən biridir"

BAKI, 15 sentyabr — Sputnik. Təhsil Nazirliyinə və hökumətə ölkədə internetin durumu, xüsusi olaraq şagird, tələbə və müəllimlər üçün resursların əlçatan olması məqsədilə müraciət ünvanlanıb.

Bu haqda bu gün Sputnik Azərbaycan Multimedia Mətbuat Mərkəzində Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuranın üzvləri Nadir İsrafilov İlqar Orucovun iştirakı ilə yeni tədris ilinə həsr olunmuş mətbuat konfransında bildirilib. Ekspertlər pandemiya dövründə təhsil prosesinin necə keçəcəyi, bu şəraitdə təhsilin keyfiyyətinin aşağı düşüb-düşməyəcəyi barədə öz fikirlərini söyləyiblər.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, N.İsrafilov bildirib ki, ənənəvi formada təhsildən fərqli olaraq qeyri-standart formada keçiriləcək təhsilə cəmiyyətimizdə müxtəlif yanaşmalar var: "Amma ölkə başçısının yeni tədris ili ilə əlaqədar təbrik müraciətində vəziyyət kifayət qədər aydın şərh olunub. Prezident bildirib ki, baxmayaraq biz yeni tədris ilinə qeyri-standart formada başlayırıq, əsas məqsəd insanları bu bəladan qorumaqdır. Elə qəbul edilən bütün qərarlar da buna əsaslanır. Belə halda təhsilin keyfiyyəti ilə bağlı məsələni mübahisələndirərkən vəziyyət nəzərə alınmalıdır. Çünki bu təkcə Azərbaycanla bağlı olan məsələ deyil. Bu, qlobal problemdir. Dünyanın əksər ölkələrində olduğu kimi, Azərbaycanda bu il dərslər təhsil ənənəvi formada yox, hibrid formada tədris olunacaq. Təhsildə lokal xarakterli diferensial yanaşma tətbiq olunacaq. Onu da qeyd etməliyik ki, vəziyyət istənilən yönə dəyişə bilər. Virusa yoluxmanın azalmasından və artmasından asılı olaraq yeni qərarlar qəbul edilə bilər".

© Sputnik / Murad Orujov
Nadir İsrafilov

N.İsrafilov deyib ki, qeyri-standart təhsilə başlanılmasına uzun müzakirələrdən sonra qərar qəbul olunub: "Bəzi valideynlər hibrid təhsilə sosial şəbəkələrdə narazılıq bildirsələr də, hər kəsə aydındır ki, heç bir texniki vasitə insanlar arası canlı ünsiyyətin yerini verə bilməz. Hər birimizin arzusu ənənəvi tədrisin başlanmasıdır. Amma mütləq vəziyyət, şərait nəzərə alınmalıdır. Bu təkcə təhsil ictimaiyyətinin fikri deyil. Ayrı-ayrı qurumlarla razılaşdırmalar var".

İlqar Orucov isə bildirib ki, pandemiya dövründə qəbul olunan qərar çox doğru qərardır:

"Biz avqustda yeni təhsil naziri Emin Əmrullayev ilə ilk dəfə bu məsələni müzakirə etdik. Yeni tədris ili ilə bağlı qərar xeyli mürəkkəb və məsuliyyətli qərardır. Təbii ki, o, müvəqqəti xarakter daşıyır və Nazirlər kabinetinin (NK) qərarı ilə konkret dövr göstərilib. Ümid edək ki, pandemiya ilə bağlı vəziyyət yaxşılığa doğru gedəcək və biz ənənəvi təhsilə qayıdacağıq.

Hazırda ənənəvi təhsili əvəz edən distant təhsil təhsilin bir forması olsa da, orta məktəblərdə ali təhsildəki kimi nəticə vermir. Amma biz pandemiya dövründə bir nəsli itirməməliyik. Hazırkı dövrdə təhsilsizlik böyük itkidir. Hansı formada olmasından asılı olmayaraq təhsilalanların və təhsilverənlərin sağlamlığını qorumaqla hibrid və məsafədən təhsil verilməsini düzgün qərar hesab edirəm".

© Sputnik / Murad Orujov
İlqar Orucov

İ.Orucov onlayn təhsilin ən böyük problemlərindən biri olan internet məsələsinə də toxunub. Ekspert deyib ki, cəmiyyətdə bununla bağlı haqlı narahatlıq var: "Təhsilalanların və təhsilverənlərin internetə çıxışının məhdud olması problemi var. Biz İctimai Şura olaraq bu məsələni həm özümüz, həmçinin də Təhsil Nazirliyi ilə müzakirə etmişik. Təhsil Nazirliyinə və hökumətə müraciət ünvanladıq ki, dövlət səviyyəsində bu məsələyə aydınlıq gətirilsin. Bizim fikrimizcə, təhsilalanlar üçün internet tariflərində güzəşt olmalıdır. Təhsilverənlərə isə internetin pulsuz olması çox vacibdir. Amma bu məsələdə bütün qurumlar təhsilin yanında olmalıdırlar. Çox təəssüf ki, yeni tədris ili başlasa da, təhsil prosesində iştirak edənlər üçün internet qiymətlərində heç bir güzəştlər edilməyib. Fikrimizcə, bu məsələyə ciddi baxılmalıdır. Çünki hibrid təhsil formasında internetə çıxış əsas məsələlərdən biridir".

Mətbuat konfransı müzakirələrlə davam edib.

Qeyd edək ki, bu gün Azərbaycanda Bilik Günüdür. Təhsil nazirinin müvafiq əmrinə əsasən, xüsusi tədris planı çərçivəsində Bakı, Sumqayıt və Abşeron rayonlarının ümumtəhsil müəssisələrində həftədə iki dəfə, respublikanın digər şəhər və rayonlarında isə həftədə üç dəfə dərslər əyani surətdə keçiriləcək.

120
Teqlər:
Təhsil Nazirliyi, qərar, müraciət, internat, distant, onlayn, məktəb, təhsil
Əlaqədar
“Razı olmasaq da, vəziyyətə uyğunlaşmalıyıq” – mütəxəssislər hibrid təhsil haqqında
Ekspert: “Təhsil alanlar üçün internet tariflərində güzəştlər tətbiq edilməlidir”
İlham Əliyev - Əgər müharibə şəraitində olmasaydıq, təhsil xərcləri birinci yerdə olardı
Onlayn təhsil müəllimlərin əməkhaqqına necə təsir edəcək
Təhsil müəssisələrində sosial məsafənin təmin edilməsi ilə bağlı təlimat hazırlanıb

Prezident: Çar Rusiyası dövründə Azərbaycan xalqının neftdən gəliri sıfır səviyyəsində idi

16
Prezident: "Əgər biz vaxtilə müstəqil ölkə olsaydıq, Azərbaycan dünyanın ən zəngin ölkəsinə çevrilə bilərdi"

BAKI, 19 sentyabr — Sputnik. “Azərbaycan o ölkədir ki, ilk dəfə sənaye üsulu ilə neft XIX əsrin ortalarında Azərbaycanda hasil edilibdir. XX əsrin ortalarında tarixdə ilk dəfə dəniz yataqlarından neft Azərbaycanda hasil edilibdir. Ancaq əgər biz tarixə baxsaq görərik ki, o vaxt Azərbaycanda çıxarılan neft Azərbaycan xalqının maraqlarına xidmət etmirdi”.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu Prezident İlham Əliyev sentyabrın 19-da Heydər Əliyev adına Bakı dərin özüllər zavodunda “Abşeron” yatağının dəniz əməliyyatlarının təməlqoyma mərasimindən sonra Azərbaycan Televiziyasına, İctimai Televiziyaya və Real Televiziyasına müsahibəsində deyib.

Dövlət başçısı deyib: "Əgər biz o vaxt müstəqil ölkə olsaydıq, mən tam əminəm ki, Azərbaycan dünyanın ən zəngin ölkəsinə çevrilə bilərdi. Ancaq biz müstəqil deyildik. Düzdür, o vaxt zəngin neft maqnatları əldə etdikləri gəlirlərin bir hissəsini xeyriyyəçiliyə sərf edirdilər, xüsusilə Hacı Zeynalabdin Tağıyev, Muxtarov, Əsədullayev.

Mənim babam Əziz Əliyev qədim Azərbaycan torpağı olan İrəvan xanlığı ərazisində doğulmuşdu, kasıb ailədə və oxumaq istəyirdi. Ancaq oxumaq üçün pulu yox idi. O vaxt o, Hacı Zeynalabdin Tağıyevə məktub ünvanlamışdı və xahiş etmişdi ki, ona maddi kömək göstərsin. O, həkim olmaq istəyirdi. Təbii ki, Tağıyev onu tanımırdı, ancaq bir vətənpərvər insan kimi, xeyirxah insan kimi ona pul göndərdi və o pul hesabına Əziz Əliyev Sankt-Peterburq Hərbi Tibb Akademiyasına daxil oldu, orada oxudu, gözəl həkim, görkəmli dövlət xadimi oldu.

O vaxt Bakının neft maqnatları arasında ermənilər də kifayət qədər çox idi. Onlar da Azərbaycanda qazanılan pulları bir çox hallarda Azərbaycan xalqının maraqlarına zidd işlərə yönəldirdilər. Beləliklə, çar Rusiyası dövründə Azərbaycan xalqının neftdən gəliri sıfır səviyyəsində idi.

Əgər 1920-ci ildə Azərbaycan öz dövlət müstəqilliyini əldən verməsəydi, hesab edirəm ki, yenə də ən zəngin ölkələrin birinə çevrilərdi. Çünki o vaxt da Azərbaycanda çıxarılan neft dünya neft bazarında əksəriyyət təşkil edirdi. Ancaq 20-ci ildə müstəqillik əldən getdi və Azərbaycan nefti yenə də Azərbaycan xalqına kömək etmirdi. O vaxt – xüsusilə müharibə illərində neft mədənlərində işləyən insanlar çox ağır şəraitdə yaşayırdılar, gecə-gündüz çalışırdılar. Bir rəqəmi gətirə bilərəm ki, müharibə zamanı Azərbaycanda rekord səviyyədə neft hasil edilmişdir – 23 milyon ton.

İkinci Dünya müharibəsində sovet ordusunun Qələbəsində Azərbaycan neftçilərinin xüsusi müstəsna əməyi vardır. Çünki o vaxt Sovet İttifaqının yanacağı 80 faiz Azərbaycan tərəfindən təmin edilirdi, sürtgü yağları 90 faiz Azərbaycan tərəfindən təmin edilirdi. Azərbaycanda hərbi texnika istehsal olunurdu və bu müharibədə 300 mindən çox Azərbaycan nümayəndəsi həlak oldu. Ancaq, görün, Sovet İttifaqı dağılanda biz hansı vəziyyətlə üzləşmişdik: dağılmış neft infrastrukturu. Bu gün mənə edilən təqdimatda göstərilir ki, “Neft daşları”na yeni həyat veriləcək. Çünki “Abşeron” yatağı “Neft daşları” ilə bağlı olacaq. Amma “Neft daşları” hansı vəziyyətdə idi o vaxt? Mən xatırlayıram, “Neft daşları”na ilk dəfə Prezident kimi 2004-cü ildə gedəndə ağır vəziyyət idi. Bütün platformalar çürümüşdü, dağılmışdı. Burada işləmək böyük çətinlik, böyük təhlükə yaradırdı. Neft hasilatı aşağı düşmüşdü, faktiki olaraq qaz hasilatı ölkəmizin tələbatını ödəmirdi. Bakının yarısı qazsız qalmışdı, o ki qaldı rayonlara, orada ümumiyyətlə, qaz deyilən şey yox idi”.

16