* AZƏRBAYCAN *
Azərbaycan dili dərsliyi

Azərbaycan dili məhvə doğru gedir - SOS

9185
(Yenilənib 16:39 12.03.2019)
"Xarici vətəndaşlar Azərbaycanda yaşayıb pul qazanırlarsa, dilimizi, adətlərimizi bilməli və hörmət etməlidirlər"

Təranə Xudabaxşiyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 19 mart — Sputnik. Son illər Azərbaycanda bir çox valideynlər övladlarının rus və ya ingilis dilində təhsil almasını istəyirlər. Buna səbəb kimi isə dil biliyi zəngin olanların dünyaya çıxışının, həmçinin iş tapmağın, karyera qurmağın daha asan olması göstərilir. Nəticədə Azərbaycan dilini bilənlərin sayı azalır və bu da gələcəkdə dilimizi təhlükə altına salır.

Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Fəridə Babayeva Sputnik Azərbaycan-a müsahibəsində bu barədə ətraflı danışıb:

- Azərbaycanda rus və ingilis dilli məktəblərdə təhsil alanların sayı sürətlə artır. Səbəb olaraq da işə qəbul zamanı xarici dil bilgisi olanlara üstünlük verilməsi göstərilir. Proses sizidə hansı təəssüratı yaradır?

- Bu fikirlə razılaşmıram və qəti olaraq bunun əleyhinəyəm. Əgər bu gün valideynlər belə düşünürsə və bu addımı atırlarsa, deməli yaxın gələcəkdə Azərbaycan dili məhvə doğru gedəcək. Axı Azərbaycan dili dünyada ən zəngin dillərdən biridir. Biz uşaqlarımızı başqa dildə öyrətsək, kim Azərbaycan dilində danışacaq?! Düşünürəm ki, əksinə, xaricdən gələnlər Azərbaycan dilini öyrənməlidirlər. Biz Yaponiya, Almaniya və ya hansısa xarici ölkəyə gedib, orada şirkət açsaq, Azərbaycan dilində danışa bilərik? Əlbəttə ki, yox. Ona görə də Azərbaycanda iş qurmağa gələn əcnəbi əziyyət çəkib bizim dilimizi öyrənməlidir. Bizim uşaqlarımız xarici dil bilməlidirlər, amma mütləq əvvəlcə öz doğma dilimizi öyrənməlidirlər.

- Xaricdə iş quran şəxs birinci o ölkənin dilini öyrənir, sonra orada şirkətini açır. Bizdə isə əksinədir. Şirkət sahibi azərbaycanlılardan onun dilində mükəmməl səviyyədə bilməyi tələb edir...

- Burada insanların hüquqları tapdanır. İnvestor bizim dilimizi, mədəniyyətimizi qəbul etməlidir, millətimizə hörmət etməlidir. Buna isə əlaqədar qurumlar ciddi nəzarət etməlidir. Həmçinin, vətəndaş olaraq hər birimiz buna diqqət etməliyik. Mənim yaxın qohumum bir şirkətdə tərcüməçi işləyirdi. Müdiri bir gün ayağını masanın üstünə qoyub nahar edirmiş. Qohumum süfrədən qalxaraq buna etiraz edib, müdirinin ayağına vuraraq aşağı salıb. Və ona deyib ki, "belə oturaraq nahar etmək olmaz, biz çörəyə dəyər verən xalqıq, çörək olan süfrəyə ayaq qoymazlar". İngiltərə vətəndaşı olan müdiri təəccüblənib və üzr istəyib. Deməyim odur ki, xarici vətəndaşlar Azərbaycanda yaşayıb pul qazanırlarsa, dilimizi, adət-ənənələrimizi bilməli və hörmət etməlidirlər.

- Etiraf edək ki, özümüz də danışıq zamanı bir çox qüsurlara yol veririk. Bu qüsurları necə aradan qaldırmaq olar?

- Əslində, bu problem uşaqlardan yox, böyüklərdən qaynaqlanır. Çünki uşaq valideyninə baxır və onun kimi danışır. Ətraflarında olan insanların elə danışdığı üçün uşaqlar da elə bilirlər ki, normal halda belə danışmaq lazımdır. Valideynlərdən əlavə, bağçada tərbiyəçilər, məktəbdə, universitetdə müəllimlər də evdə qüsurlu danışırlar. Ona görə biz öz danışığımızı düzəltməyənə qədər uşaqlardan qüsursuz danışıq tələb edə bilmərik.

- Televiziya və radio kanallarımızda dilimiz necə qorunur?

- Azərbaycan Dövlət Televiziyasından başqa heç bir telekanalda dil normativləri qorunmur. Ləhcə ilə danışan kim, "c", "ç" səsləri ilə veriliş aparan kim. Radiolarımızda da eyni vəziyyətdir, daha çox "eee", "aaa" pauzaları ilə danışırlar. Bu da mütaliənin az olması ilə bağlıdır. Aparıcı, efir adamı daim mütaliə etməlidir ki, dili zənginləşsin.

- İndiki gənclərimizdə sizi əsasən nə qane etmir?

- İndiki gənclər teatrlara getmirlər, gedəndə də bir sıra məsələlərə diqqət etmirlər. Nəyə baxdıqlarını, kimlərin oynadığını, niyə oynadığını bilmirlər. Məhz ona görə də inkişaf etmirlər. Məktəblərlə teatrlar arasında sıx bağlantı olmalıdır, müəllimlər uşaqlarla baxdıqları tamaşaları müzakirə etməlidirlər. Əks halda, bu problemi həll etmək mümkün olmayacaq.

9185
Teqlər:
valideyn, müəllim, uşaq, xarici, əcnəbi, dil, Azərbaycan
Əlaqədar
Deputatlar niyə Azərbaycan dilində olan filmlərə baxmırlar - "Yolki-palki"
Dünyaca məşhur kitablar indi Azərbaycan dilində
“Qloballaşan dünya və Azərbaycan dili” mövzusunda elmi-praktik konfrans keçirilib
Moskvada Azərbaycan dilini öyrənən rus oğlan Novruzda Bakıya gələcək
İmtahan, arxiv şəkli

Tərsinə fenomen: iki məktəb niyə hər kəsi məyus edib?

2656
Bakıda iki məktəbin heç bir məzunu ali məktəbə qəbul ola bilməyib. Sputnik Azərbaycan bunun səbəbini araşdırıb.

 

BAKI, 24 iyun — Sputnik. Bakıda iki orta ümumtəhsil müəssisəsindən ötən tədris ilində ali məktəbə bir məzun belə qəbul ola bilməyib. Dövlət İmtahan Mərkəzinin yaydığı xəbərə görə, bunlar 185 saylı və 105 saylı tam orta məktəblərdir. Bu məlumat sosial platformadakı təhsil qruplarında da geniş müzakirəyə və tənqidə səbəb olub. Sosial şəbəkə istifadəçiləri həmin məktəblərin rəhbərliyini və pedaqoji heyətini yaxşı təhsil verməməkdə günahlandıraraq tənqid ediblər.

Sputnik Azərbaycan ötən il ali məktəbə bir məzunu belə qəbul ola bilməyən məktəblərlə əlaqə saxlayaraq bunun səbəbini araşdırıb.

Xəzər rayonu, Qala qəsəbəsində yerləşən 185 saylı orta məktəbdən Sputnik Azərbaycan-a bildirdilər ki, məktəbin direktoru Esmira Rzaquliyeva məzuniyyətdə olduğundan bu suala cavab verə bilmir. Amma özünü məktəbin müəllimi kimi təqdim edən şəxs ötən il məzunların heç birinin ali məktəbə qəbul ola bilməməsinin səbəbini şagird sayının az olması ilə izah etdi. O bildirdi ki, əvvəlki illərdə məktəbin ali təhsil ocaqlarına qəbul imtahanlarında yüksək bal toplayaraq fərqlənən məzunları olub. Amma son illər məzun sayı azaldığından, ali məktəblərə qəbulla bağlı bu cür mənzərə yaranıb.

Ələtin Şıxlar massivində yerləşən 105 saylı məktəbin direktor əvəzi Mənsim Hacıyev isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, ötən il məktəbin 11 məzunu olub. Onlardan üç nəfəri ali məktəbə sənəd verib. Bir məzun ödənişli universitetə qəbul olduğundan oxumaqdan imtina edib:

"Yerdə qalan yaxşı oxuyan şagirdlərimiz isə 9-cu sinifdən kolleclərə qəbul olublar. Amma əvvəlki illərdə ali məktəblərə qəbul olan şagirdlərimiz olub. Bu il 12 məzunumuz var. Onlardan 5 nəfəri ali məktəbə sənəd verib. Bizim məktəbin 2016-cı ildən bu tərəfə 105 bal toplayan məzunları olub. Bu rəqəm artmaqda davam edir. Fənn olimpiadalarında bizim dörd şagirdimiz yarımfinala çıxıb. Ümumilikdə məktəbdə məzun sayı azdır. Məzun sinifləri tək-təkdir. Növbəti ildən paralel siniflərdə məzun sayı artacaq. Ümid edirik ki, ali məktəbə qəbul olan məzunlarımız olacaq. Məktəbdə dərs deyən eyni müəllimlərdir. Buna görə birmənalı olaraq məktəbi günahkar çıxartmaq düzgün deyil", - deyə M.Hacıyev bildirib.

Qeyd edək ki, 2018-ci ildə keçirilən qəbul imtahanlarında Bakı şəhəri 140 saylı tam orta məktəbin bir abituriyenti belə, ali təhsil müəssisəsinə qəbul ola bilməmişdi.

Eləcə də oxuyun:

  • Təhsil Nazirliyi "Məzun günü" ilə bağlı qərar verib

  • "Azərbaycan dili" fənni üzrə ikinci imtahan keçiriləcək

  • Yüksək bal toplayan abituriyentlərlə bağlı statistik göstəricilər açıqlanıb

2656
Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyinin binası, arxiv şəkli

Təhsil Nazirliyi "Məzun günü" ilə bağlı qərar verib

3145
(Yenilənib 16:06 24.06.2021)
Ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrindən "Məzun günü"nün keçirilməsinə razılıq verilməsi ilə bağlı çoxsaylı müraciətlər daxil olur

BAKI, 24 iyun — Sputnik. Təhsil Nazirliyi ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrində "Məzun günü"nün keçirilməsinə münasibət bildirib.

Nazirlikdən Sputnik Azərbaycan-a bildirilib ki, ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrindən məzun gününün keçirilməsinə razılıq verilməsi ilə bağlı çoxsaylı müraciətlər daxil olur.

Qeyd olunub ki, ölkədəki sanitar-epidemioloji vəziyyət nəzərə alınaraq ali və orta ixtisas təhsili müəssisələri tərəfindən açıq havada, 100 nəfərdən çox olmamaq şərti ilə və Nazirlər Kabinetinin Operativ Qərargahının müvafiq tələbləri gözlənilməklə "Məzun günləri" təşkil edilə bilər.

Təlimat

Xatırladaq ki, Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın razılığını nəzərə alaraq cari tədris ili üzrə "Son zəng" tədbirinin 14 iyun 2021-ci il tarixində müəyyən qaydalara əməl edilməklə təşkil edilməsinə icazə verilib.

Təlimatda deyilirdi:

- Tədbirin ümumi təhsil müəssisəsinin həyətyanı ərazisində sosial məsafə gözlənilməklə açıq hava şəraitində 1 (bir) saatdan artıq olmamaqla keçirilməsi;

- Yalnız ümumi təhsil müəssisəsinin 11-ci sinif şagirdlərinin, məktəb rəhbərliyinin və məhdud sayda müəllimin iştirakı ilə keçirilməsi;

- 11-ci sinif şagirdlərinin sayı 100 (bir yüz) nəfərdən çox olan ümumi təhsil müəssisələrində iki mərhələdə günün müxtəlif vaxtlarında keçirilməsi.

- Tədbirin qapalı məkanlarda (akt zalları, idman zalları, sinif otaqları, məktəbin foyesi və s.) təşkil edilməsinə və tədbirdə valideynlərin iştirakına icazə verilmir.

Yuxarıda qeyd edilənləri nəzərə alaraq, "Son zəng" tədbirinin keçirilməsinə nəzarət ümumi təhsil müəssisəsinin rəhbərliyinə tapşırılır.

Eləcə də oxuyun:

  • Əlvida uşaqlıq! Azərbaycanlı məzunlar məktəblərlə vidalaşır

  • Məşhurlar və onların məzun günü - FOTOLENT

3145
Teqlər:
qərar, Təhsil Nazirliyi, məzun günü
Kondisioner, arxiv şəkli

Şadlıq saraylarında kondisionerlər məsələsi

0
(Yenilənib 20:52 24.06.2021)
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi toylarda kondisionerlərə məhdudiyyətin qoyulub-qoyulmadığı ilə bağlı suallara cavab verib.

BAKI, 24 iyun — Sputnik. Son günlərdə şənlik mərasimlərinin keçirildiyi məkanlarda kondisioner və havalandırma sistemlərin işləyib-işləməyəcəyi geniş müzakirə mövzusudur. Qida Təhlükəsizliyi Agentliyindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, Nazirlər Kabinetinin qəbul etdiyi qərara əsasən 50 nəfərə qədər şəxsin iştirakı ilə təşkil olunan şənlik mərasimləri "İctimai iaşə müəssisələrində koronavirus infeksiyasının (COVID-19) profilaktikasına dair Metodiki Göstərişlər"ə uyğun olaraq tənzimlənir.

Əlavə olaraq, 50 nəfərdən 150 nəfərə qədər olan şənlik mərasimlərinin keçirilməsi ilə bağlı əlavə metodiki göstərişlər təsdiq olunaraq yaxın günlərdə ictimaiyyətin diqqətinə çatdırılacaqdır. Bildirmək istərdik ki, sözügedən göstərişlərdə kondisionerlərə və havalandırma sistemlərinə dair heç bir məhdudiyyət müəyyən edilməyib. Qaldırılan digər məsələlərdən biri də fərdi yaşayış evlərinin həyətlərində keçirilən şənlik mərasimləri ilə bağlıdır.

AQTA bununla bağlı bildirir ki, həyətlərdə, bağ yerlərində şənlik mərasimlərinin keçirilməsinə yalnız "İctimai iaşə müəssisələrində koronavirus infeksiyasının (COVID-19) profilaktikasına dair Metodiki Göstərişlər"də müəyyən olunmuş tələblərə riayət edildiyi və qonaq sayı 50 nəfərə qədər olduğu halda icazə verilir.

Qeyd edək ki, toylarda monitorinq edəcək qurumlar sırasında AQTA-nın da adı var. Bu qurum monitorinq zaman "İctimai iaşə müəssisələrində koronavirus infeksiyasının (COVID-19) profilaktikasına dair metodiki göstərişlər"ə riayət olunması məsələsi yerindəcə qiymətləndiriləcək. Personalın COVID-19 pasportuna malik olub-olmaması, qoruyucu maska taxıb-taxmamaları və s. tələblər bu qurumun məkdaşları tərəfindən monitorinq ediləcək.

Məlumat üçün onu da bildirək ki, Nazirlər Kabineti iyulun 1-dən Azərbaycanda şənlik mərasimlərinin (toy, nişan, ad günləri və s.) keçirilməsinə icazə verilməsi haqqında qərar qəbul edib. 50 nəfərdən 150 nəfərə qədər şəxslərin iştirakı ilə təşkil olunan şənlik mərasimlərində koronavirus infeksiyasının idarə olunması ilə bağlı nəzarəti təmin etmək məqsədilə müntəzəm yoxlamalar aparılacaq.

50 nəfərə qədər şəxslərin iştirakı ilə təşkil olunan şənlik mərasimlərində iştirakçılardan COVID-19 pasportu tələb olunmayacaq. 150 nəfərdən artıq iştirakçısı olan şənlik mərasimlərinin keçirilməsi növbəti yumşalma barədə qərar qəbul olunanadək qadağan edilir. Keçiriləcək tədbirin tarixinə ən azı 5 gün qalmış tədbirin keçirilmə tarixi, başlama və bitmə vaxtı (saat 0:00-dan gec olmamaq şərtilə), qonaq sayı barədə məlumatlar icaze.e-gov.az portalına daxil edilməlidir. Portal üzərindən qeydiyyata salınmayan və barəsində müvafiq məlumat daxil edilməyən şənlik mərasimlərinin keçirilməsi qadağandır.

Monitorinqlər zamanı aşkar olunacaq nöqsanlarla bağlı inzibati tədbirlər həyata keçiriləcək. Qoyulacaq tələbləri pozan sahibkarlıq subyektlərinə qarşı sərt tədbirlər görüləcək. Şənlik mərasimlərinin keçirilməsinə məsuliyyəti həm məclis sahibi, həm də ictimai iaşə müəssisəsinin rəhbəri daşıyırlar.

İnzibati Xətalar Məcəlləsinə əsasən epidemiya əleyhinə rejimin, sanitariya-gigiyena və karantin rejimlərinin pozulmasına görə fiziki şəxslər 200 manatdan 400 manatadək məbləğdə, vəzifəli şəxslər 4000 manatdan 5000 manatadək məbləğdə cərimə edilir, yaxud işin hallarına görə, xətanı törədənin şəxsiyyəti nəzərə alınmaqla, bir ayadək müddətə inzibati həbs tətbiq olunur, hüquqi şəxslər beş min manatdan on bir min manatadək məbləğdə cərimə edilir.

Hüquqi şəxslər tərəfindən pozuntu halı təkrar baş verdiyi təqdirdə şənlik mərasimi keçirilən müəssisənin fəaliyyətinin dayandırılmasına dair qanunvericiliklə müəyyən edilmiş hallarda qərar qəbul edilə bilər.

0