2018-ci il Nobel mükafatçıları

Nobel mükafatçıları məlum oldu

24
(Yenilənib 18:38 03.10.2018)
Amerikalı Frances H.Arnold fermentlərin yönləndirilməsi işinə görə Nobel mükafatına layiq görülüb

BAKI, 3 oktyabr — Sputnik. Bu il Nobel mükafatını alan kimya sahəsinin ən yaxşılarının adı müəyyən olub. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, amerikalı Frances H.Arnold fermentlərin yönləndirilməsi işinə görə Nobel mükafatına layiq görülüb.

ABŞ və İngiltərədə ortaq iş görən Georgi P.Smit və Greqori P.Vinter də mükafata layiq görülüblər.

24
 Göygöl gölü, arxiv şəkli

Yaz payız yoxa çıxır - Bəs şairlər nəyi vəsf edəcəklər?

231
(Yenilənib 22:30 15.08.2020)
Ehtimal edilir ki, dünya miqyasında havalar o qədər soyuq və o qədər isti keçsin ki, iki fəsil yaransın.

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 15 avqust — Sputnik. Son illər havaların tez isinib, tez soyuması, günlərin yay fəslində belə qısa olması, havanın tez qaralması halları müşahidə edilir. Hətda bəzən ara fəsillər yaz-payız fəsillərinin yox olacağı da deyilir.

"Bu il isti keçdi", "hava vaxtından tez qaralır", "sanki günlər qısalıb" və s. bu kimi fikirlər demək olar ki, hamını düşünüdürür.

Bəs əslində nə baş verir?

Coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru Məhərrəm Həsənov Sputnik Azərbaycan-a açqıalamsında bildirib ki, fəsillər astronomik və iqlim fəsilləri olaraq, iki formada müəyyən edilir.

Astronomik fəsillər Yerin Günəş ətrafında hərəkətinə əsaslanır və təqribən hər bir fəsil 90 gün civarında olur.

Astronomik fəsillər Yerin Günəş ətrafında fırlanması nəticəsində meydana gəlir. Bunun dəqiq tarixləri var, 23 sentyabr, 23 dekabr, 22 mart və 22 iyun tarixlərində fəsillər dəyişir. Bu tarixlər fəsillərin başlanması və başa çatması tarixləridir: "İqlim fəsilləri isə, müəyyən temperatur həddinin keçilməsi ilə izah edilir. İqlim fəsillərində hər il 3-5 gün fərqlilik ola bilər. Məsələn, iqlim fəsillərində temperatur dayanıqlı olaraq, 10 C-dən yuxarı müşahidə edilirsə, bu yaz fəslidir. Bu mart ayının əvvəlində də, martın 10-da da müşahidə edilə bilər".

Mütəxəssis bildirib ki, iqlim dəyişiklikləri qlobal problemdir.

Onun sözlərinə görə, belə bir nəzəri fikir var ki, gələcəkdə ara fəsillər - yaz və payız olmayacaq. Bu nəzəri bir fikirdir.

Yəni, ehtimal edilir ki, dünya miqyasında havalar o qədər soyuq və o qədər isti keçsin ki, iki fəsil yaransın. Bu uzun illər sonra üçün ehtimal edilir.

"Bu, Yerdə iqlimin formalaşmasında rol oynayan təbii amillərin dəyişməsi baş verərsə, mümkün ola bilər. Yəni, Yerin xəyali oxunun orbit müstəvisində meylinin dəyişməsi, gələn Günəş radiasiyasının düşmə bucağının dəyişməsi ilə əlaqədar ola bilər. Belə hallar ola bilər".

Mütəxəssis hesab edir ki, ilin müqayisəli formada isti keçməsini, günün qısalmasını, havanın daha soyuq keçməsini dilə gətirmək isə, sadəcə sözdür, müşahidə deyil.

"Ümumi götürəndə Azərbaycanda 1961-1990-cı illərə nisbətən 1991-ci ildən 2015-2017-ci ilə qədər tempratur 0,6-1,5 C yüksəlib. Bu faktdır. Bu ilqim dəyişmələrinin birinci əlamətidir. İqlim dəyişməsinin ilk əlaməti yağıntı və temperaturdur. Azərbaycanda, Abşeron yarımadasından başqa bütün ərazilər də yağıntıların miqdarı azalıb" – deyən M. Həsənov əlavə edib ki, bu qlobal miqyasda iqlim dəyişmələrinin nəticəsidir. Yəni, qlobal iqlim dəyişmələri lokal olaraq Azərbaycanda da müşahidə edilir. Bu belə davam edərsə, təbiətdə də, kənd təsərrüfatında da, landşaftda da, həyatın bütün sahələrində iqlim dəyişiklikləri baş verəcək. Biz də buna uyğunlşamalıyıq.

Professor qeyd edib ki, iqlim dəyişmələrinə əsas səbəb atmosferin çirkləndirilməsidir. İndiki dövrdə iqlim dəyişməsinin əsas səbəbi antropogen amillərdir. "Atmosferə atılan zərərli qazların miqdarı artır, Günəşdən gələn radiasiya Yer səthinə çatır və Yer səthi o istiliyi geri qaytarmalıdır. Lakin geri qaytaranda həmin şüalar istixana effekti adlanan həmin zəhərli qazlara dəyib, yenidən yerə qayıdır. Zəhərli qazlar radiasiyanı geri buraxmır. Qayıdanda isə Yeri idarə edən atmosferdə tempraturu yüksəldir" - deyən Həsənov qeyd eidb ki, antorpogen amillər dedikdə, bura avtomobillər, zavod-fabriklər, kənd təsərrüfatı və s. amillər daxildir.

Professor əlavə edib ki, iqlim dəyişmələrinin nəticələrindən bir də, bir çox ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda su ehtiyatlarından azalması ilə özünü büruzə edir.

231

Bir bunu da keçsəm... Azərbaycanda qəbul imtahanları FOTO

216
(Yenilənib 18:05 14.08.2020)
Ölkənin 35 şəhər və rayonunda abituriyentlər üçün ikinci və üçüncü ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanları təşkil olunub.

Abituriyentlər üçün ikinci və üçüncü ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanları ölkənin 35 şəhər və rayonunda təşkil olunub. Biliklərin yoxlanması necə keçib? Buna Sputnik Azərbaycan-ın fotolentində baxın.

İki gün ərzində, avqustun 13-də və 14-də cari və əvvəlki illərin məzunları üçün II və III ixtisas qrupları üzrə, həmçinin I və IV ixtisas qrupları üzrə ali təhsil müəssisələrinin müsabiqəsində buraxılış imtahanında verdiyi xarici dildən fərqli dil üzrə iştirak etmək istəyənlər üçün əlavə xarici dil imtahanı və qəbul imtahanını buraxılış imtahanında verdiyi dildən fərqli dil üzrə vermək istəyənlər üçün əlavə imtahan (Azərbaycan və ya rus dili) keçirilib.

İmtahanlar ölkənin 35 şəhər və rayonunda keçirilib, 2877 imtahan zalından istifadə olunub. İmtahanların idarə olunmasına 164 ümumi imtahan rəhbəri, 490 imtahan rəhbəri, 3754 nəzarətçi–müəllim, 328 buraxılışı təşkil edən əməkdaş, 164 bina nümayəndəsi ayrılıb.

Avqustun 13-də keçirilən imtahanlarda 19197, avqustun 14-də keçirilən imtahanlarda isə 18102 nəfər olmaqla, ümumilikdə 37299 abituriyent iştirak edib. Bunlardan 14232 nəfər II ixtisas qrupu, 22607 nəfər III ixtisas qrupu üzrə qəbul imtahanının ikinci mərhələsini, 460 nəfər isə I və IV ixtisas qrupları üzrə əlavə xarici dil imtahanını veriblər.

Koronavirusun yayılmasına qarşı mübarizə tədbirlərini nəzərə alaraq imtahanlar xüsusi karantin rejiminin tələblərinə uyğun olaraq keçirilib. Abituriyentlər tibbi maskalar taxmalı və sosial məsafəyə riayət etməli olublar. Bundan əlavə, imtahan zalına daxil olmamışdan qabaq, elektron termometrlərdən istifadə edilməklə abituriyentlərin bədən hərarəti ölçülüb. İmtahanlara bədən temperaturu 37 dərəcədən yüksək olmayan abituriyentlər buraxılıb.

216
  • © Sputnik / Murad Orujov

    II və III ixtisas qrupları üzrə buraxılış imtahanı

  • © Sputnik / Murad Orujov

    II və III ixtisas qrupları üzrə buraxılış imtahanı

  • © Sputnik / Murad Orujov

    II və III ixtisas qrupları üzrə buraxılış imtahanı

  • © Sputnik / Murad Orujov

    II və III ixtisas qrupları üzrə buraxılış imtahanı

  • © Sputnik / Murad Orujov

    II və III ixtisas qrupları üzrə buraxılış imtahanı

  • © Sputnik / Murad Orujov

    II və III ixtisas qrupları üzrə buraxılış imtahanı

  • © Sputnik / Murad Orujov

    II və III ixtisas qrupları üzrə buraxılış imtahanı

  • © Sputnik / Murad Orujov

    II və III ixtisas qrupları üzrə buraxılış imtahanı

  • © Sputnik / Murad Orujov

    II və III ixtisas qrupları üzrə buraxılış imtahanı

  • © Sputnik / Murad Orujov

    II və III ixtisas qrupları üzrə buraxılış imtahanı

  • © Sputnik / Murad Orujov

    II və III ixtisas qrupları üzrə buraxılış imtahanı

  • © Sputnik / Murad Orujov

    II və III ixtisas qrupları üzrə buraxılış imtahanı

  • © Sputnik / Murad Orujov

    II və III ixtisas qrupları üzrə buraxılış imtahanı

  • © Sputnik / Murad Orujov

    II və III ixtisas qrupları üzrə buraxılış imtahanı

  • © Sputnik / Murad Orujov

    II və III ixtisas qrupları üzrə buraxılış imtahanı

Finlandiyada epidemioloji vəziyyət

Bu ölkədə rəqəmlər yenidən artdı - 45 yoluxma faktı hökuməti hərəkətə keçirdi

0
(Yenilənib 23:20 15.08.2020)
Baş nazir hər kəsin maska taxmasının vacibliyini vurğulayaraq az gəlirli ailələrə bələdiyyələr vasitəsilə pulsuz maka paylanılacağına diqqət çəkib.

BAKI, 15 avqust — Sputnik. Finlandiya hökuməti bütün dünyada 20 milyon şəxsin yoluxduğu, 750 min nəfərin isə dünyasını dəyişdiyi koronavirus pandemiyasını önləmək üçün yenidən təcili addımlar atmalı olub. Sputnik Azərbaycan-ın Türkiyə mediasına isitnadən xəbərinə görə, belə ki, ölkənin baş naziri Sanna Marin və səhiyyə üzrə baş mütəxəssislərdən biri olan Mika Salminenin birgə təşkil etdiyi mətbuat konfransında bildiirlib ki, son 2 həəftədə ölkədə COVID-19-la bağlı rəqəmlərlə artım qeydə alınıb. Marin bildirib ki, xaricdən, xüsusən də virusun daha çox tüğyan etdiyi "qırmızı bölgə"dən gələn şəxslər  məcburən 14 gün karantində qalacaqlar.

Baş nazir hər kəsin maska taxmasının vacibliyini vurğulayaraq az gəlirli ailələrə bələdiyyələr vasitəsilə pulsuz maka paylanılacağına diqqət çəkib.

Baş nazir bildirib ki, virusdan qorunmağın ən yaxşı yolu, əlləri tez-tez yumaq, gigiyenik qaydaları qorumaqır.

Qeyd edək ki, son sutkada ölkədə 45 nəfərdə COVID-19-un aşkarlanması Finlandiya hökumətini həyəcan siqnalı çalmağa vadar edib.

0