Azyaşlı oğlan uşağı

Paradoksal vəziyyətlə üz-üzəyik: Qanuna dəyişiklik edildi, amma icrası mümkün deyil

8154
(Yenilənib 17:23 27.08.2018)
"Bağçalarda olan bu qədər çatışmazlıqların içində 1 yaşlı uşaqların qəbulu, çətin ki, özünü doğrulda bilsin"

Təranə Xudabaxşiyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 27 avqust — Sputnik. Xəbər verdiyimiz kimi, Milli Məclisin iyul ayında keçirilən növbədənkənar plenar iclasında "Təhsil haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununda nəzərdə tutulmuş uşaqların məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə 3 yaşından verilməsi ilə bağlı müddəa dəyişdirilib. Dəyişikliyə əsasən, təlim-tərbiyə müəssisələrinə artıq 1 yaşından uşaq qəbul ediləcək.

Uşaq bağçası, arxiv şəkli
© Official website of President of Azerbaijan Republic

Əvvəllər bəzi uşaq bağçaları körpələri, ən yaxşı halda 1 yaş 6 aylıqdan qəbul edirdi. Yeni təhsil ilindən başlayaraq isə, bağçalara uşaq qəbulu 1 yaşından aparılacaq. Təbii ki, 1 yaşlı uşaqların əksəriyyəti yaxşı gəzə, danışa bilmir, həmçinin xüsusi qidalanır. Deməli, onların hər birinə xüsusi qayğı göstərmək lazım olacaq.

Bu zaman isə digər bir məsələ ortaya çıxır. Ölkəmizdə fəaliyyət göstərən bağçalar 1 yaşlı uşaqları qəbul edərək onlara qulluq edə biləcək? Bu iş bağçalarda necə tənzimlənəcək? Böyük qruplarda olduğu kimi, onlarla uşağa bir müəllimə baxacaq? Habelə, özəl bağçalarda bu yaş qurupundan olan uşaqlar üçün ödənişdə fərq olacaqmı?

Sputnik Azərbaycan məsələ ətrafında yaranmış bu və digər suallara cavab tapmaq üçün mütəxəssislərə müraciət edib.

Paytaxtda fəaliyyət göstərən özəl bağçalardan birinin müdiri Rasif Dünyamalıyev bildirib ki, məktəbəqədər təhsildə dəyişiklik ediləndən sonra bu məsələ gündəmdə idi: "Bağçalara qəbulun 1 yaşından olması gözlənilən hal idi. Bu qanun qüvvəyə minəndən, artıq biz xarici təcrübəni öyrənərək, bağçamızda 1 yaşlılar üçün xüsusi proqram hazırlamağa başladıq. Müəllim heyəti qurduq".

"Amma bağça sektorunda vəziyyət o qədər də ürəkaçan deyil. Çünki bu yaşda olan uşaqların qidalanması, yuxu rejimi fərqlidir. Onlar daha çox qucaq və qayğı istəyirlər. Bunları nəzərə alıb fəaliyyət göstərəcək müəssisə, demək olar ki, yoxdur" – o, qeyd edib.

R.Dünyamalıyevin sözlərinə görə, bir yaşlı uşaqlarla işləmək professionallıq tələb edəcək deyə, həmçinin çətin olduğu üçün bu sahəyə maraq ayıran olmayacaq: "Özəl müəssisələr bir yaşında olan uşaqlara xidmət göstərməkdən imtina edəcək. Onlar bu xidməti göstərməkdə çətinlik yaşadıqlarını bildirib, məsuliyyəti boyunlarına götürməkdən imtina edəcəklər. Və beləliklə məsuliyyətdən qaçacaqlar. Dövlət müəssisələri isə məcburən 1 yaşından uşaqları qəbul edəcək. Amma düşünürəm ki, hələ bu yeniliyə müəssisələr hazır deyil".

Həmsöhbətimiz yeni mövsümə ciddi hazırlaşdıqlarını da bildirib: "İndi biz yeni mövsümə hazırlaşırıq. Həmçinin iki bağçamızda sınaq üçün bir qrup açacağıq. Amma necə olacaq, təcrübə nə göstərəcək, bunu zamanla biləcəyik".

R.Dünyamalıyev qiymətlər məsələsinə də aydınlıq gətirib: "Qiymətlərə gəlincə, 1 yaşlı uşaqların qrupları digərlərinə baxanda, təbii ki, baha olacaq. Amma hər şeyi zaman göstərəcək".

Təhsil eksperti Kamran Əsədov isə bildirib ki, bu məsələdə əsas problem uşaq bağçalarında kifayət qədər ixtisaslı kadr olmamasıdır: "Həm Bakı şəhəri üzrə, həm də rayon və kəndlərdə hələ də kifayət qədər ixtisaslı kadrlar yoxdur. Təəssüf ki, bu sahədə çalışanlar arasında qeyri-ixtisaslı və ya ümumiyyətlə təhsilsiz insanlar da çoxdur".

"Bundan başqa, 1-3 yaşlı uşaqlarla işləyə biləcək ixtisaslı kadrlar, tərbiyəçilər çatışmır. Bu da o deməkdir ki, 1 yaşlı bütün uşaqların uşaq bağçalarına cəlb olunması üçün hazırda infrastruktur və resurs yoxdur. Əgər bu yaş həddinə aid uşaqların valideynlərinin hamısı eyni vaxtda övladlarının bağçalara getməsini istəsə, ortaya ciddi sıxlıq, xaotik vəziyyət çıxacaq" — deyə ekspert vurğulanıb.

K.Əsədovun fikrincə, uşaq bağçalarına qəbul zamanı yaranan neqativ halların aradan qaldırılması üçün qəbulu onlayn şəkildə həyata keçirmək daha məqsədəuyğun olar: "Həmçinin, bu müəssisələrdə çalışanların bilik və bacarıqları yoxlanılmalıdır. Bir sözlə, bağçalarda olan bu qədər çatışmazlıqların içində 1 yaşlı uşaqların qəbulu çətin ki, özünü doğrulda bilsin".

Qeyd edək ki, hazırda respublikada 1677 məktəbəqədər təhsil müəssisəsi fəaliyyət göstərir. Məktəbəqədər təhsil müəssisələrindən 1637-si dövlət, 40-ı özəldir. Bakı şəhərində isə 387 məktəbəqədər təhsil müəssisəsi mövcuddur.

8154
Teqlər:
uşaq bağçaları, Rasif Dünyamalıyev, 1 yaş, Kamran Əsədov, ekspert, Milli Məclis, körpə, qanun, qiymət
Əlaqədar
Uşaq bağçadan çıxaraq itib: İtmə anının VİDEO-su
Uşaq bağçalarına ayrılan vəsaitin necə xərcləndiyi yoxlanılıb
Gəncədəki bağça olayı böyüdü: İşdən çıxarılanlar var
Valideynlərin əli ürəyinin üstündə qalıb: Bundan sonra övladımı bağçaya aparım, ya yox?
Uşaq bağçasında yaşanan qalmaqal parlamentə daşındı
Cəbhəyanı bölgədə məktəb, arxiv şəkli

Cəbhəyanı bölgələrin təhsilsiz qalan uşaqları - Onların bir əlində kitab, digərində ...

48
(Yenilənib 16:48 20.10.2020)
"Müəllimimiz deyib ki, məktəb bağlansa da, biz dərsimizi oxumalıyıq. Məktəbə qayıdanda bütün tapşırıqlarımızı oxuyub qiymət yazacaq bizə"

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 oktyabr — Sputnik. Bir əlində dərs kitabı, digərində oyuncaq tapançalar... Müharibə dövrünün uşaqları olduqları o məsum çöhrələrindəki kədərdən hiss olunur. Gözlərini atəş səsi ilə açdıqlarından onların oynadıqları oyunlar da elə müharibəni xatırladır. Biz həyətə çatanda balaca qəhrəmanlarımız dava-dava oynayırdılar. Halbuki, bu saatda onlar da digər həmyaşıdları kimi əllərində çanta məktəbdən qayıtmalı idilər.

Təhsil Nazirliyinin məlumatına görə, cəbhə bölgəsində yerləşən 468 məktəbdə hərbi əməliyyatlar səbəbindən dərslər dayandırılıb. Həmin məktəblər arasında Ağdam rayonu Üçoğlan kənd orta məktəbi də var. Sputnik Azərbaycan cəbhəyanı ərazidə yerləşən Üçoğlan kənd orta məktəbinin hərbi vəziyyətlə əlaqədar dərsləri dayandırılmış şagirdləri ilə görüşüb, onların dərslərini hansı formada davam etdirməsi ilə maraqlanıb.

Üçoğlan kənd orta məktəbinin ikinci sinif şagirdləri ElşadRəhim Sadıqzadə qardaşdırlar. Onlar yeni tədris ilinin başlanmasını səbirsizliklə gözləsələr də, Ermənistanın dinc əhalini, təhsil müəssisələrini hədəf alması səbəbindən dərsə gedə bilmirlər. Elşad Sadıqzadə deyir ki, həm müəllimləri, həmçinin də sinif yoldaşları üçün çox darıxıb: "Ermənilər kəndimizə raket atırlar. Ona görə də bizim məktəbimizi bağlayıblar. Amma mən çox istəyərdim ki, məktəb açılsın. Çünki sinif yoldaşlarım üçün darıxmışam".

Cəbhədə vəziyyət gərginləşəndən Sadıqovlar ailəsi uşaqları təhlükəsiz yerə apardıqlarından onların müəllimləri və sinif yoldaşları ilə əlaqəsi kəsilib. Elşad və Rəhimin anası Aysel Sadıqova deyir ki, Ermənistan silahlı qüvvələri dinc sakinləri, təhsil müəssisələrini hədəfə aldığından uşaqlar tədrisdən tamamilə kənar qalıblar:

"Nə müəllimlərlə əlaqəmiz var, nə də ki valideynlərlə. Məktəblər bağlanandan öz uşaqlarımıza özümüz müəllimlik edirik. Bizim sığındığımız yerdə nə internet var, nə də ki televizor. Ona görə də uşaqlar teledərsləri də izləyə bilmirlər. Naəlac qalıb dərsi uşaqlara özüm başa salıram. Uşaqlara məktəbin bağlanması çox pis təsir edib. Hər gün məndən dərsə nə vaxt gedəcəklərini soruşurlar. Başa salıram ki, Ermənistan uşaq-böyük bilmir. Sizin həyatınız üçün təhlükə olduğundan məktəb bağlanıb".

Balaca Rəhim isə Ermənistanın atdığı nə mərmilərdən qorxur, nə də ki raketlərdən. Deyir ki, atamın yanına, öz kəndimizə getmək istəyirəm. Oyuncaq tapançasını isə bir saniyə də kənara qoymur. Hətta dərs oxuyanda da oyuncaq tapançası yanında olur Rəhimin: "Bu tapançaları atam alıb bizə. Əgər ermənilər bizə atsalar, biz də onları qorxudacağıq..."

Balacalarla söhbət zamanı öyrənirik ki, məktəblər bağlansa da, dərslərinə bir gün də ara verməyiblər. Rəhim sinfin əlaçısı olduğundan dərslərinə daha məsuliyyətli yanaşır. Onun sözlərinə görə, müəlliminə yaxşı oxuyacağına dair söz verib: "Müəllimimiz deyib ki, məktəb bağlansa da biz dərsimizi oxumalıyıq. Məktəbə qayıdanda bütün tapşırıqlarımızı oxuyub qiymət yazacaq bizə".

Elşad da müəllimin tapşırıqlarına əməl etdiyini söyləyir: "Müəllim deyib ki, hər gün ən azı iki səhifə oxumalıyıq ki, üzündən oxumağı unutmayaq. Mən həm çalışmalarımı həll edirəm, həm də dərslərimi oxuyuram".

Amma Elşadla Rəhim məktəbdə daha həvəslə oxuduqlarını da gizlətmirlər. Deyirlər ki, məktəbdə müəllim onlara ulduz verdiyindən oxumağa daha da həvəsli olurlar. Onların ən böyük arzusu da dərslərinə məktəbdə davam etməkdir. Çox təəssüf ki, işğalçı Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycana qarşı təxribatlarının davam etməsi Elşadla Rəhim kimi yüzlərlə cəbhəyanı bölgədə təhsil alan şagirdləri məktəbdən uzaq salıb. Ordumuzun qarşısında aciz qalan Ermənistan mülki əhalini, o cümlədən uşaqları, qadınları və qocaları hədəf alır. Mülki əhali arasında itkilərimiz var, çoxsaylı evlərə və mülki obyektlərə, o cümlədən cəbhə bölgəsində yerləşən təhsil müəssisələrinə ciddi ziyan dəyib. Bu, həmin ərazilərdə yerləşən təhsil müəssisələrində tədris prosesinə də öz təsirini göstərib. Nəticədə cəbhə bölgəsində yerləşən təhsil müəssisələrində dərs cədvəli dəyişdirilib.

48
Əlaqədar
İlham Əliyev: "Mənim əsas vəzifəm torpaqları qaytarmaqdır. Və biz bunu edirik"
Atılan mərmilər Ağcabədi sakinini evsiz qoydu - video
Azərbaycanda təhsil okeanda təkbaşına üzən gəmi ilə müqayisə edildi
Bir gözümüz gülür, bir gözümüz ağlayır - Füzulili deputat
Bir igid ömrü torpağını gözləyənlər: "Ermənilər özləri orada yaşamağa ürək eləmirlər"
Mars haqda NASA-nın illüstrasiyası

NASA rəhbəri Marsda həyat tapmaq üçün Aydan istifadəni təklif edir

25
(Yenilənib 02:48 18.10.2020)
2020-ci ilin mayında NASA Artemis Accords adlı razılaşma təqdim edib. Orada Ayın mənimsənilməsinin, ərazisindəki faydalı qazıntıların çıxarılmasının beynəlxalq hüququ təsvir olunub

BAKI, 18 oktyabr - Sputnik. ABŞ-ın Aeronavtika və Kosmik Fəzanın Tədqiqatı Milli İdarəsinin (NASA) başçısı Cim Braydenstayn Mars cəmiyyətinin videokonfransı zamanı Mars planetində həyat izlərinin tapılması şanslarını dəyərləndirib.

Braydenstayn qeyd edib ki, Marsda həyat olmasına dair izlər hələ tapılmayıb, amma bunun ehtimalı artmaqdadır. “Nə qədər çox axtardıqca əmin oluruq ki, həyat üçün vacib olan elementlər qədimlərdə Marsda olub və elə indi də var”, - NASA rəhbəri deyib.

O, həmçinin əmindir ki, “Perseverance” (“Təkid”) aparatında quraşdırılmış cihazlar Mars haqda daha çox məlumat toplamağa imkan verəcək. Məsələn, qrunt nümunələri toplamaq, yaxud pilotlu ekspedisiyaya hazırlaşmaq kimi. Braydenstaynın fikrincə, bunun üçün ən qısa yol – Aydan istifadə etməkdir. O dəqiqləşdirib ki, Yerin təbii peykində sonralar Marsda istifadə edilməsi mümkün olan texnologiyaları sınaqdan çıxarmaq, təkmilləşdirmək olar.

“Ayın üstünlüyü ondadır ki, oradan 3 gün ərzində qayıda bilərsən. Nəsə pis bir şey olsa, evimizə qayıda bilərik”, - o deyib.

2020-ci ilin mayında NASA Artemis Accords adlı razılaşma təqdim edib. Orada Ayın mənimsənilməsinin, ərazisindəki faydalı qazıntıların çıxarılmasının beynəlxalq hüququ təsvir olunub. Razılaşmadakı yeni on prinsipə görə, gələcək Ay bazaları ətrafında “təhlükəsiz zona” anlayışı əlavə olunub. Bundan başqa, NASA əldə edilən elmi məlumatların açıq mübadiləsini, eləcə də kosmik aparatların Ayda qeydiyyatını təklif edir.

25
Əlaqədar
Biz Aya salavat çevirəndə baxırıq, onlar təbii peykdə davranış qaydaları hazırlayırlar
Ay səthindəki radiasiya ölçüldü
Ulduzlara yaxın: Yerin müxtəlif yerlərindən gecə səmasının inanılmaz görüntüləri
Venera planetində həyat var?!
Elektrik yarımstansiyası, arxiv şəkli

Azərbaycanda yeni istilik elektrik stansiyalarının tikilməsinə ehtiyac yaranıb

0
(Yenilənib 00:22 21.10.2020)
"Koronavirus (COVID-19) pandemiyasının qlobal energetika sektorunda enerjiyə tələbatın azalması ilə müşayiət olunan təsirləri bu il ölkəmizin elektrik enerjisi ilə bağlı göstəricilərini qismən azaldıb".

BAKI, 21 oktyabr — Sputnik. "Koronavirus (COVID-19) pandemiyasının qlobal energetika sektorunda enerjiyə tələbatın azalması ilə müşayiət olunan təsirləri bu il ölkəmizin elektrik enerjisi ilə bağlı göstəricilərini qismən azaldıb".

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu Energetika naziri Pərviz Şahbazov 20 oktyabr - Azərbaycan energetiklərinin peşə bayramı günü münasibətilə rəsmi mətbuatda dərc etdirdiyi məqalədə bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu ilin 9 ayı ərzində elektrik enerjisinin istehsalı ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 0,8% azalaraq, 19,4 milyard kVt·st təşkil edib.

P.Şahbazov bildirib ki, qarşıdakı illərdə isə elektrik enerjisinə tələbat və istehsal həcmləri ilə bağlı dinamikada əhəmiyyətli dərəcədə artım gözlənilir:

"2025-ci ilə qədər ölkəmizdə elektrik enerjisinə tələbatın 25,5 milyard kVt·st-a qədər artacağı, ixrac da nəzərə alınmaqla elektrik enerjisi istehsalının isə ötən ilə nisbətən 15% artımla 30 milyard kVt·st-a çatacağı proqnozlaşdırılır. Bu istehsal həcmlərinin bir qismi ötən il istismara verilmiş, qoyuluş gücü 409 МVt olan "Şimal-2" elektrik stansiyası, bu il təməli qoyulmuş və 2022-ci ildə istifadəyə verilməsi planlaşdırılan 385 МVt gücündə "Qobu" elektrik stansiyası hesabına əldə ediləcək".

Nazirin fikrincə, həmçinin bu prosesdə "Azərenerji" ASC-nin istehsal güclərinin optimallaşdırılması və bərpası nəticəsində yenidən istismara cəlb edilən 1300 MVt imkan gücündən istifadə ediləcək: "Eyni zamanda, təhlillər göstərir ki, tələbatın tam qarşılanması üçün yeni istilik elektrik stansiyalarının tikilməsinə də ehtiyac var".

0