Kitab oxuyan qız

Azərbaycan tarixi üstündə qarşıdurma yaşanır

812
(Yenilənib 22:10 28.06.2017)
Yeni dərsliklərə dair mövqelər haçalanır: razılar da var, narazılar da

BAKI, 27 iyun — Sputnik. Etiraf edək ki, Azərbaycan məktəblərində tədris olunan bir çox dərsliklərdə ciddi nöqsanlar var. Bir çox hallarda, əsasən şagird və müəllimlərin rast gəldiyi səhvlərin üzərindən sükutla keçilir. Bu dəfə isə məsələ tarixçi-alim səviyyəsində gündəmə gətirilib.

Tarixçi-alim Leyla Hüseynova 10-cu sinif "Azərbaycan tarixi" dərslik layihəsinin plagiat olduğunu və dərslik layihəsində ciddi elmi səhvə yol verildiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, bu kitabda böyük elmi səhvlər var: "Kitab şagirdləri bir-birinə zidd iki elmi fakt qarşısında qoyacaq. Bütün tarix müəllimlərinə məlumdur ki, uzun illər köhnə dərsliklərdə Aratta dövlət qurumu kimi verildiyi halda, mövzu 2013-cü ildə çap olunmuş 6-cı sinif "Azərbaycan tarixi" dərsliyindən çıxarılıb. Çünki bu mövzu ətrafında müxtəlif fikirlər formalaşıb, Aratta qurumunun dərsliklərə salınmaması doğru hesab edilib. Lakin layihə müəllifləri bu mövzunu yenidən proqrama salıblar".

Lakin Leyla Hüseynovanın fikri ilə heç də hamı razı deyil. 10-cu sinif "Azərbaycan tarixi" dərsliyinin müəlliflərindən olan Kamran Əsədov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında ittihama cavab olaraq bildirib ki, uzun müddətdir tarix, elm, təhsil sahəsində olsa da, 10-cu siniflər üçün "Azərbaycan tarixi" dərslik layihəsinin xeyli hissəsinin materialların oğurluq (plagiat) olması haqqında, adlarını və fəaliyyətini görüb-eşitmədiyi bəzi tarixçilərin iradlarına rast gəlir.

"Öncəliklə o tarixdən xəbəri olmayanların nəzərinə çatdırmaq istəyirəm ki, dərslik layihəsinin xeyli hissəsində yox, cəmi bir neçə paraqrafda müəyyən uyğunluqlar var. Bu uyğunluqların da əsas səbəbi istifadə edilmiş tarixşünaslıq materiallarının eyni mənbədən götürülməsidir. 2001-ci ildə nəşr olunan Azərbaycan tarixi dərsliyindən fərqli olaraq, hazırkı layihədə istifadə edilən mənbələr, əsərlər göstərilib" — Əsədov bildirib.

O, qeyd edib ki, son 15-20 il ərzində Azərbaycan məktəblərində tədris olunan "Ümumi tarix" dərsliklərindəki materialların mühüm bir hissəsi keçmiş sovet dərsliklərindən (Korovkin, Agibalova və b. müəlliflərin kitabları) köçürülmədir: "Həmin dərsliklərin müəllifləri nəşr etdirdikləri kitablarda bu elmi əsərlərin adını belə, göstərməyib, rus-sovet alimlərinin fikirlərini oğurlayıb, öz beyinlərinin məhsulu kimi təqdim ediblər. Təhsil Nazirliyinin dərsliklərin qiymətləndirilməsi üzrə ekspertlərin tövsiyələrindən fərqli olaraq, saytlarda həmmüəllifi olduğum dərslik layihəsi müəlliflərinə iradlar tutulsa da, hazırki layihəyə yardım edəcək ciddi təkliflər verilməyib. Əksinə, dərslik layihəsi hər vəchlə aşağılanıb, beləliklə nəinki müəlliflərin, eyni zamanda onu qiymətləndirən TN ekspertlərinin, TQDK-nın (indiki DİM) əməkdaşlarının zəhməti, yumşaq desək, şübhə altına alınıb".

Millət vəkili Fazil Mustafa isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında deyib ki, ən ideal tarix dərsliyi olsa belə, indiki şərtlərdə yenə plagiat olacaq: "Çünki biz hal-hazırda tarixi faktların hansının önə çəkilməsini, hansı tarixi ardıcıllıqla verməli olduğumuzu özümüz də bilmirik".

"Dərsliyə gəlincə, dərslik necə olmalıdır? Təbii ki, müəyyən mənbələrə əsaslanan faktlar əsasında olmalıdır. Bu mənbələr hər dəfə qeyd ediləndə kitabı oxuyan şagird üçün yorucu olur. Dərslik elmi əsər deyil ki, istinadlar yazılsın. Deməli, dərsliyin bu şərtlərlə yazılması normal haldır" – deyə millət vəkili əlavə edib.

Deputat əlavə edib ki, bundan əvvəlki tarix dərsliyi kitablarında daha çox tarixi səhvlər vardı: "Bu gün dərslik kitabını bəyənməmək tarixi faktlara görə deyil. Sadəcə, illərdir təhsil dərsliklərinin yazılması monopoliyanı ələ keçirmiş insanlar tərəfindən həyata keçirilirdi. İndi ilk dəfə olaraq müəyyən dərəcədə ictimai müzakirədən və ekspertlərin yoxlamasından keçərək tamamilə başqa düşüncəyə sahib olan insanların hazırladığı dərsliklər yaranır".

"Bu gün bu kampaniyanın aparılmasının bir səbəbi də odur ki, monopoliya dağılıb, yeni simalar üzə çıxıb. Bəziləri illərlə əlində saxladıqları bu biznesi itirdikləri üçün təhriflər axtarıb yeni dərslikləri pisləməyə başlayırlar. Yəni, "biz sizdən yaxşı yazırdıq, siz daha pis yazırsınız" mesajını verirlər" – Fazil Mustafa qeyd edib.

Onun sözlərinə görə. bundan əvvəlki dərslikdə onlarla, yüzlərlə təhrif göstərmək olar: "Deməli, ortaya bir məsələ çıxır. Bizdə ümumi metodika yanlışdır. Tarixə baxış fəlsəfəsi yanlışdır. Biz Azərbaycan tarixinə necə yanaşdığımızı doğru müəyyən edə bilmirik. Dərsliklərin düzgün yazılması üçün öncə bunu müəyyən etməliyik. Daha sonra konkret olaraq təhrif nədən ibarətdir, onları bildirmək lazımdır ki, gələcəkdə bu səhvlər olmasın. Bu məsələdə bitərəfəm. Sadəcə onu bilirəm ki, bu məsələ dərslikdə elmi səhvləri düzəltmək yox, niyə o dərsliyi mən yox, başqası yazıb məsələsidir".

Tarixçi Məcid Mehrani isə məktəb dərsliklərindən narazı olduğunu bildirib: "10-cu sinif tarix kitabında çox səhvlər var. Ümumiyyətlə, bütün siniflər üçün nəzərdə tutulan tarix dərslərində anlaşılmamazlıqlar çoxdur".

"Hətta aşağı sinif tarix dərsliyi ilə yuxarı sinif tarix dərsliyində tarixi faktlar üst-üstə düşmür. Ona görə də, dərsliklər yazılarkən məktəblərdə çalışan tarix müəllimlərinin də fikirləri nəzərə alınmalıdır. Çünki bu sahədəki səhvləri onlar daha yaxşı bilirlər. Müəllimlərin iştirakı olmadan yazılanda, o nöqsanlar bilinmir və yenə də eyni səhvlər olur" — Mehrani vurğulayıb.

812
Teqlər:
Leyla Hüseynova, müəllif, tarixçi, tədris, dərslik, Sputnik Azərbaycan, Kamran Əsədov, Məcid Mehrani, şagird, məktəb, Fazil Mustafa, tarix, nöqsan, Azərbaycan
Əlaqədar
Azərbaycan ordusunun formalaşmasının tarixi aspektləri
Cümhuriyyət Azərbaycan tarixinin ən şərəfli səhifəsidir
Tarixi qələbədən beş il ötür
Hillari Klintondan tarixi etiraf
Dərsliklər, arxiv şəkli

Erkən nikahlarla bağlı mövzular dərsliklərə məqsədlə salınıb

320
(Yenilənib 13:33 04.07.2020)
"Bunun əvəzinə orta-ümumtəhsil məktəblərinin dərsliklərinə ümumi həyat bilgisi, ilkin təcili yardım, özünmüdafiə, fövqəladə vəziyyətdən necə çıxış yolu tapmaq lazımdır, bu haqda məlumatlar daxil edilməlidir" - Kamran Əsədov

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 4 iyul — Sputnik. Növbəti tədris ilindən etibarən erkən nikahlar və qohum nikahlarla bağlı dərsliklərə maarifləndirici material daxil ediləcək. Maraqlıdır, bunun effekti nə dərəcədə olacaq?

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a danışan təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədov bunun heç bir faydasının olmayacağını vurğulayıb: "Burada auditoriya düzgün seçilməyib. Çünki erkən nikahları həyata keçirən şagirdlər deyil. Şagirdlər tərəfindən bu dərslərin nə dərəcədə mənimsənilməsi bunun həyata keçməsi demək deyil, yəni, bu erkən nikahdan qorunmaq deyil. Tutaq ki, şagird erkən nikahla bağlı materialı mənimsəyib. Bəs, valideyn? Bu səbəbdən də deyirəm ki, maarifləndiriləcək kütlə düzgün seçilməyib. Valideynin qonşusunda imkanlı biri olandan, atası başlıq pulunu alandan sonra nə olacaq?! Şagird valideynin fikrini dəyişə biləcəkmi".

"Baxın, erkən nikahlar restoranlarda qeydə alınır. Bəs, restoran sahibinin guya bundan xəbəri yoxdur?. Necə olur ki, bu gün maskaya görə cərimələr yazılır, amma erkən nikaha görə, kimsə cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmur. Hər il Azərbaycanda 500-dək erkən nikah qeydə alınır, bəs buna görə məsuliyyət hanı, qeydə alınırmı?", - deyə K.Əsədov əlavə edib.

K.Əsədov bildirib ki, erkən nikahlar daha çox imkansız, çox qız uşaqlarının olduğu ailələrdə baş verir.

"Bunun əvəzinə orta-ümumtəhsil məktəblərinin dərsliklərinə ümumi həyat bilgisi, ilkin təcili yardım, özünmüdafiə, fövqəladə vəziyyətdən necə çıxış yolu tapmaq lazımdır, bu haqda məlumatlar daxil edilməlidir. Yolda birinin ürəyi getsə, ilkin tibbi yardım göstərə biləcəksiniz? Yol hərəkəti qaydalarını hamı bilirmi? Məktəblər bunu öyrətməlidir. Məktəb insanı həyata hazırlamalıdır",- deyə ekspert əlavə edib.

320
Auditoriyada tələbələr, arxiv şəkli

Tələbələrin köçürülməsi üzrə qeydiyyat müvəqqəti təxirə salınır

13
(Yenilənib 14:26 03.07.2020)
Prosesin təxirə salınması bu müddət ərzində tələb olunan bəzi sənədlərin tələbələr tərəfindən əldə edilməsində yaranacaq çətinliklərlə bağlıdır

BAKI, 3 iyul — Sputnik. Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın müvafiq qərarına əsasən, bəzi şəhər və rayonlarda xüsusi karantin rejiminin iyulun 20-dək uzadılması ilə bağlı tələbələrin köçürülməsi üzrə elektron sənəd qəbulu prosesi müvəqqəti təxirə salınır.

Sputnik Azərbaycan-a Təhsil Nazirliyindən verilən məlumata görə, prosesin təxirə salınması bu müddət ərzində tələb olunan bəzi sənədlərin tələbələr tərəfindən əldə edilməsində yaranacaq çətinliklərlə bağlıdır.

Tələbələrin köçürülməsi üzrə yeni qeydiyyat tarixlərinə dair ictimaiyyətə əlavə məlumat veriləcək.

13
Əlaqədar
Qaxda internetsizlik həyatı iflic edib: Tələbələr imtahan verə, şagirdlər dərs keçə bilmir
Magistraturaya qəbulun nəticələri elan edildi
Karantindən sonra tamamilə yeni siniflər görəcəyik: NK-nın qərarı təqdir edilir
Ekspert: “Müasir dövrün tələblərinə cavab verən dərsliklər yazılmır”
Əməkdar artist Tofiq Hüseynov

Əməkdar artist Tofiq Hüseynov vəfat edib

27
(Yenilənib 20:37 05.07.2020)
Aktyor bir saat əvvəl evində dünyasını dəyişib. Xatırladaq ki, Tofiq Hüseynov xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkirdi.

BAKI, 5 iyul – Sputnik. Akademik Milli Dram Teatrının aparıcı səhnə ustası, Əməkdar artist Tofiq Hüseynov vəfat edib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə Akademik Milli Dram teatrının mətbuat xidmətinin rəhbəri Cavid Zeynallı məlumat yayıb.

Qeyd edilir ki, aktyor bir saat əvvəl evində dünyasını dəyişib.

Xatırladaq ki, Tofiq Hüseynov xərçəng xəstəliyindən əziyyət çəkirdi.

"Akademik Milli Dram Teatrının bədii rəhbər-direktoru, Xalq artisti Azər Paşa Nemətovun və teatrın kollektivi adından Tofiq Hüseynovun yaxınlarına dərin hüznlə başsağlığı verir, mərhuma Allahdan rəhmət diləyirik. Tofiq Hüseyov iyulun 6-da öz vəsiyyətinə uyğun olaraq Xırdalan qəbiristanlığında anasının və atasının yanında torpağa tapşırılacaq. Ruhu şad olsun!

Tofiq Əbdülrəhim oğlu Hüseynov 1949-cu il iyun 24-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur.

Tofiq Əbdülrəhim oğlu Hüseynov 1971-ci ildə M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun dram və kino aktyoru fakültəsini bitirmişdir.Tofiq Hüseynov bir çox teatrların səhnəsində çalışmış, müxtəlif obrazlar oynamışdı. Bunlar: Rza bəy (“O olmasın, bu olsun”,Ü.Hacıbəyov),Əzrayıl (“Bu meydan, bu şeytan”,F.Aşurov),Mərd Mazarov (“Adamın adamı”,Anar),Hacı Namazalı (“Danabaş kəndinin məktəbi” C.Məmmədquluzadə),Tülkü (“Cücələrim” T.Mütəlibbov ),Cəbi (“Hacı Qəmbər”,N.Vəzirov ),Şah Kreon (J.Anuy “Medeya”),Vəzir Zəban (O.Altunbay “Tomris”) obrazlarıdır.

Tofiq Hüseynov 2001-ci ildən Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında çalışır.Teatrın repertuarındakı müxtəlif janrlı tamaşalarda rollar oynayıb.

Onlardan:Komiyonçu “Kəllə”(N.Hikmət),Knyaz Orbeliani “Brüsseldən məktublar”( H.Həsənov),Oqtay “Rəqabət”(B.Vahabzadə),Hacı Kərim “Ölülər” (C.Məmmədquluzadə), Rüstəm xan(“Eloğlu”,A.Şaiq),Qala rəisi(“Xurşidbanu Natəvan”,İ.Əfəndiyev),Bekar Ağabala “Dirilən adam”( Mir Cəlal),Katib “Ölüləri qəbiristanlıqda basdırın”( İ.Şıxlı),Ağamusa Fərəcov “Dəlilər və ağıllılar” (İ.Əfəndiyev),Əcəl “Alın yazısı”( T.Minnullin) və digər obrazları tamaşaçı maraqla qarşılayıb.

Aktyor “Meteranpaj”(Kamayev),”3-mollanın sərgüzəşti”(Mola Vəli),”Şkafda adam”(Ər),Molla Nəsrəddinin lətifələri əsasında eyniadlı əsərin tamaşalarında, “Marş” (Komandir),“Dəvətnamə”(Briqadir),”O dünyadan salamlar”(Əli bəy), “Bahar ərəfəsində”(Direktor) və s.filmlərə çəkilib.

Tofiq Hüseynov 2009-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Əməkdar artisti fəxri adına layiq görülüb", - deyə o bildirib.

27