UNEC tələbələri

Amerikalı ekspertdən azərbaycanlılara ustad dərsi

26
(Yenilənib 15:12 30.03.2017)
İştirakçıların çoxsaylı suallarını cavablandıran amerikalı müəllim UNEC tələbələrinin bilik və müzakirə bacarıqlarını yüksək qiymətləndirib

BAKI, 30 mart — Sputnik. ABŞ-ın nüfuzlu Harvard və Dyuk universitetlərinin məzunu, Amerika Universitetinin müəlllimi, strateji kommunikasiya, ictimai nitq və etik davranış qaydaları üzrə mütəxəssis Villiam Beaman UNEC tələbələrinə "Biznesdə etika" mövzusunda ustad dərsi keçib. UNEC-in mətbuat xidmətindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, UNEC-in bütün fakültələrindən bakalavr və magistrlərin qatıldığı dərsdə amerikalı müəllim biznes münasibətlərində hansı etik davranış qaydalarının əsas amil olduğunu açıqlayıb.

O, bizneslə məşğul olarkən qeyri-etik sayılan faktorlara diqqət çəkib. Çıxışını real keyslər üzərindən edən strateji kommunikasiya bilicisi, biznes mühitində etik qaydaların hansının daha yüksək effekt verməsi və müxtəlif situasiyalarda necə davranmağın sirlərini açıqlayıb. Auditoriya qarşısında bir neçə etik moral dilemma keysləri təqdim edən V. Beaman UNEC tələbələrinin mövcud durumda necə davranacaqları barədə fikirlərini dinləyib.

İştirakçıların çoxsaylı suallarını cavablandıran amerikalı müəllim UNEC tələbələrinin bilik və müzakirə bacarıqlarını yüksək qiymətləndirib. Qeyd edək ki, tədbirdə SABAH İcra Komitəsinin rəhbəri Şahin Seyidzadə, UNEC Biznes Məktəbinin direktoru Nazim Hacıyev, Beynəlxalq İqtisadiyyat Məktəbinin direktoru Anar Rzayev və digər müəllimlər də iştirak edib.

26
Teqlər:
Dyuk, UNEC, universitet, Harvard, Amerika, ABŞ, müəllim
Əlaqədar
UNEC İslam Dünyası Universitetləri Federasiyasının İdarə Heyətinə seçilib
Rusiya İqtisad Universitetinin rektoru: "UNEC böyük nailiyyətlər qazanıb"
Rusiyalı professor: “UNEC-in təcrübəsindən yararlanmaq lazımdır”
UNEC Türkiyə universitetləri ilə təcrübə mübadiləsi aparacaq
UNEC beynəlxalq konfransa ev sahibliyi edəcək
UNEC müəllimləri mükafatlandırılıb
UNEC ilə ABŞ-ın nüfuzlu universiteti arasında razılıq əldə edilib
UNEC ilə ABŞ-ın nüfuzlu universiteti arasında razılıq əldə edilib
Tədqiqat, arxiv şəkli

Yapon alimlər indiyədək heç kəsin görə bilmədiyini gördülər

29
(Yenilənib 01:52 04.12.2020)
Eksitonların yalnız bir tipinin - parlaq eksitonların işıqla qarşılıqlı əlaqədə olması qabiliyyəti alimlərə çoxdan məlumdur. Ancaq qara eksitonlar da mövcuddur ki, onları indiyədək müşahidə etmək mümkün olmurdu.

BAKI, 4 noyabr - Sputnik. Yapon alimlər əvvəllər müşahidə edilə bilməyən zərrəciklərin vizualizasiya metodunu aşkarlayıblar. Müəlliflərin fikrincə, bu, günəş batareyaları və işıq diodlardan tutmuş smartfon və lazerlərədək gələcək yüksək texnologiyalı qurğuların hazırlanmasında gərəkli olan ikiölçülü yarımkeçiricilərin öyrənilməsində inqilaba bərabər kəşfdir.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, araşdırmanın nəticələri Science jurnalında dərc olunub.

Eksitonlar - bir çox müasir texnologiyanın əsas tərkibi olan yarımkeçiricilərdə maddənin həyəcan vəziyyətini əks etdirən kvazi hissəciklərdir. İşıq elektronlara təsir edib onları daha yüksək enerji halına qaldıran zaman eksitonlar yaranır, bu zaman elektronların əvvəl olduğu enerji səviyyəsində isə dəlik əmələ gəlir.

"Dəlik - elektronun olmaması deməkdir, ona görə də onlar elektronun əksi olan yükü daşıyırlar. Əks yüklər bir-birini cəzb edir, həm elektronlar, həm də dəliklər birləşərək eksitonları əmələ gətirir, bunlar isə öz növbəsində material daxilində hərəkət edir", - Okinava Elm və Texnologiya İnstitutunun professoru, femtosaniyə spektroskopiya bölməsinin rəhbəri Keşav Dani yazır.

İri yarımkeçiricilərdə eksitonlar əmələ gəldikdən sonra saniyənin milyardda bir kəsikləri ərzində sönür. Üstəlik, onlar "kövrək" də ola bilir, bu isə həm öyrənilməsini, həm də idarəolunmasını çətinləşdirir. Ancaq təxminən on il əvvəl alimlər ikiölçülü yarımkeçiriciləri kəşf etdilər ki, bunlarda eksitonlar daha dayanıqlıdır.

"Stabil eksitonlar bu materiallara, doğrudan da unikal xüsusiyyət bəxş edir, buna görə də eksiton əsaslı yeni optik-elektron qurğuların yaradılması üçün xeyli araşdırma aparılıb, - digər müəllif, femtosaniyə spektroskopiya bölməsinin əməkdaşı doktor Jülyen Madeo qeyd edir. - Ancaq hazırda eksitonların ölçülməsi üçün standart eksperimental texnika məhduddur".

Eksitonların yalnız bir tipinin - parlaq eksitonların işıqla qarşılıqlı əlaqədə olması qabiliyyəti alimlərə çoxdan məlumdur. Ancaq qara eksitonlar da mövcuddur ki, onları indiyədək müşahidə etmək mümkün olmurdu.

Qara eksitonlarda elektronların impulsu parlaq eksitonlardakı elektronların impulsundan və əlaqədə olduqları dəliklərin hərəkət anından fərqlənir, bu isə onlara işığı udmağa imkan vermir.

"Bilirdik ki, onlar var, amma birbaşa görə, tədqiq edə bilmədiyimizdən materialın optik-elektron xüsusiyyətlərinə nə dərəcədə təsir etdiyini bilmirdik", - Madeo bildirib. 

Qara eksitonları vizuallaşdırmaq üçün alimlər əvvəllər əlaqəsiz elektronları öyrənmək üçün istifadə etdikləri güclü texnikanı modifikasiya ediblər.

"Tərkibi zərrəciklər olan eksitonlarda bu metodların necə işə yarayacağı aydın deyildi. Bu yanaşmanın əsaslı olub-olmadığı barədə elmi cəmiyyət böyük nəzəriyyə müzakirəsi açdı", - professor Dani qeyd edib.

Müəlliflər təxmin ediblər ki, yüksək enerjiyə malik fotonlu işıq seli ilə yarımkeçirici materialdakı eksitonlara təzyiq olunsa, fotonların enerjisi eksitonları dağıdaraq elektronları materialdan çıxara bilər. Bununla da elektronların materialdam çıxdığı istiqaməti ölçərək elektronların eksitonların tərkibi olduğu zaman malik olduğu ilkin impulsu təyin etmək mümkün olardı. Beləliklə, alimlər nəinki eksitonları görə, eləcə də qara və parlaq eksitonları bir-birindən ayıra biləcəklər.

"Bütün texniki problemləri həll edb, qurğunu qoşarkən bizim ekranda eksitonlar peyda olanda - bu, doğrudan da möhtəşəm idi", - tədqiqatda iştirak etmiş doktor Mişel Man deyib.

Alimləri bir xüsusiyyət də təəccübləndirib: onlar şahid olublar ki, materialda qara eksitonlar parlaq eksitonlardan çoxdur, üstəlik, müəyyən şərtlər daxilində, həyəcanlanmış elektronlar materialda səpələnib impulslarını dəyişən zaman eksitonlar dəyişə bilir (parlaqdan qaraya).

29
Teqlər:
elektron zərrəcik, yarımkeçirici, material, optik, elmi tədqiqat, tədqiqat, alimlər, Yaponiya

Koronavirusu blok edən üç ərzaq

36
(Yenilənib 02:05 04.12.2020)
Tədqiqatçılar həmçinin qeyd ediblər ki, yaşıl çayda Mpro-nun müxtəlif sahələri ilə qarşılıqlı əlaqədə olaraq onun təsirini neytrallaşdıran beş kimyəvi birləşmə var.

BAKI, 4 dekabr - Sputnik. Alimlər müəyyən ediblər ki, üzüm, şokolad və yaşıl çaydakı kimyəvi birləşmələr SARS-CoV-2 virusunu bloklamağa qadirdir. Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə araşdırma Frontiers in Plant Science jurnalında dərc edilib.

Bildirilir ki, SARS-CoV-2-nin zəif yeri "əsas proteaza" olan Mpro fermentidir. Bu ferment replikasiya mexanizmində iştirak edir. O da məlumdur ki, Mpro güclü iltihabəleyhinə və antioksidant xüsusiyyətlərinə malik bitki mənşəli ərzağın müxtəlif kimyəvi birləşmələrinin təsiri ilə dəf olunur.

Şimali Karolina Universitetinin mütəxəssisləri bu cür birləşmələri üzə çıxarmaq üçün ərzaq məhsulları və bitki dərmanlarını öyrənblər. Kompüter modelləşdirməsi və laboratoriyalardakı in vitro (şüşə qabda, kolbada - red.) eksperimentləri göstərib ki, yaşıl çay və üzümdəki maddələr Mpro-nun funksiyasını uğurla dəf edir, kakao tozu və tünd şokoladdakı birləşmələr isə proteazanın aktivliyini təxminən yarıbayarı azaldır.

Tədqiqatçılar həmçinin qeyd ediblər ki, yaşıl çayda Mpro-nun müxtəlif sahələri ilə qarşılıqlı əlaqədə olaraq onun təsirini neytrallaşdıran beş kimyəvi birləşmə var.

36
Teqlər:
Yaşıl çay, üzüm, şokolad, ərzaq, blok, COVID-19, epidemiya, Koronavirus
Mövzu:
Dünyanı cənginə almış bəla
Kassir dollarları sayır, arxiv şəkli

Əhalinin dollar ajiotajının səbəbi nədir proses necə nəticələnəcək?

4
(Yenilənib 06:34 05.12.2020)
Ekspert: "Əhalinin nağd dollar alışında ən böyük artım mart-aprel aylarında qeydə alınıb. Yəqin yanvar ayında əhalinin nağd dollar alışında azalma qeydə alınacaq"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 5 dekabr — Sputnik. Bu ilin oktyabr ayında Azərbaycanda banklar tərəfindən əhaliyə 204 milyon 196 min nağd dollar satılıb. Sputnik Azərbaycan Mərkəzi Bankın statistikasına istinadla xəbər verir ki, bu ilin sentyabr ayı ilə müqayisədə oktyabrda əhali nağd dollar alışını 31 milyon 543 min dollar və ya 18,3% artırıb. Bu ilin 10 ayında isə əhalinin nağd dollar alışı ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 43,7% artıb.

Bəs, nağd dollar alışının artımının səbəbləri nədir və bu proses davam edə bilərmi?

İqtisadçı, "Respublikaçı Alternativ" Partiyasının icra katibi Natiq Cəfərli Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, əhalinin nağd dollar alışında ən böyük artım mart-aprel aylarında qeydə alınıb: "Həmin vaxt neftin qiymətinin kəskin düşməsi ilə bağlı qonşu ölkələrdə milli valyutalar ucuzlaşmağa başlayıb və bu, Azərbaycanda da gözlənti effekti yaradıb. Həmin dövrdə ölkədə ən böyük valyuta satışı həyata keçirilib və 10 aylıq göstəricilərə ən çox təsir edən mart-aprel aylarında satılan valyutanın həcmi olub. Ona görə də ümumi trend müəyyən gözləntilərlə bağlı olub".

O bildirib ki, noyabr ayında da əhalinin dollar alışında artım qeydə alınacağı gözlənilir: "Bu da yeni il qabağı ticarətin və sifarişlərin canlanması ilə əlaqədardır. Çünki son illərin rəqəmlərinə baxsaq, görəcəyik ki, oktyabr-noyabr aylarında valyuta alışlarında həmişə artım müşahidə olunur. Əvvəllər nağd dollar alışında artım həm də xarici səfərlər ilə əlaqəli idi, lakin indi sərhədlər bağlıdır. Çox güman ki, bu, sifarişlərin artması ilə bağlı olacaq".

Ekspert bildirib ki, yeni il qabağı tələbatın artımına uyğun olaraq ölkəyə gətirilən məhsulların çeşidi və həcmi artır: "İlin sonuna yaxın fiziki və hüquqi şəxslərin valyuta ehtiyacı artır. Son illərin göstəriciləri bunu deməyə əsas verir ki, yəqin yanvar ayında əhalinin nağd dollar alışında azalma qeydə alınacaq. Amma əsas məsələ ondan ibarətdir ki, hələ də manatın gələcək məzənnəsi ilə bağlı gözlənti var. Bu gözləntilər qaldıqca, yəni məzənnənin dəyişmə ehtimalı qaldıqca valyutaya tələbat artacaq və insanların əlində olan valyutanın satışında da azalma müşahidə olunacaq".

"Gələn ilin büdcəsinin xərc hissəsində ciddi artım müşahidə olunacaq. İşğaldan azad edilmiş torpaqların təhlükəsizlik təminatı, minaların təmizlənməsi, infrastrukturun qurulması ilə bağlı əlavə vəsaitə ehtiyac yaranacaq. Əlavə vəsaitin mənbəyi Neft Fondudur. Pandemiya ilə əlaqədar kəskin şəkildə vergi və yaxud gömrük daxilolmalarının artması gözlənilmir. Ona görə də büdcəyə əsas vəsaitin transferti üçün yenə Neft Fondunun vəsaitlərindən istifadə olunacaq" - deyə o əlavə edib.

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin dosenti Emin Qəribli isə Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, nağd dollar alışının artmasının ilk səbəbi psixoloji amildir: "Türkiyədə və digər ölkələrdə devalvasiya gedir və ona görə də likvidlik kimi dollara müraciət edirlər. Nağd dollar alışının artmasının digər səbəbi idxalın artmasıdır. Son dövrlər məsələn, avtomobil idxalı artıb. İdxal artırsa, deməli sosial durumda dirçəlmə var. İnsanların sosial vəziyyəti düzəldikcə idxal olunan məhsullara daha çox müraciət edirlər. Çünki bəzi məhsullar ölkədə istehsal edilmir. Digər tərəfdən neftin qiyməti azalıb. Bundan başqa, yeni il qabağı alış-veriş artır və bu da nağd dollar alışına təsir edir. Bu hal isə sosial vəziyyətin yaxşı olduğunu göstərir".

"Azərbaycanda devalvasiya təhlükəsi yoxdur. Biz artıq ağır dövrü keçdik. Bu gün neftin qiyməti stabildir və hazırda bizim iqtisadiyyatımız daha yaxşıdır" - deyə ekspert bildirib.

Onu da qeyd edək ki, əhalinin banklara satdığı nağd dolların həcmi isə azalıb. Belə ki, bu ilin oktyabr ayında əhalinin banklara satdığı nağd dolların həcmi 86 milyon 252 min dollar olub. Bu da bu ilin sentyabr ayı ilə müqayisədə 32 milyon 761 min dollar və ya 27,5% azdır.

4