Orta məktəbdə dərs prosesi, arxiv şəkli

Təhsilimizin köhnə-yeni dərdi

2623
(Yenilənib 12:23 03.03.2017)
"Adi orta fənn müəllimi dərsliklərin qiymətləndirilməsi ilə məşğuldur"

BAKI, 3 mart — Sputnik. Azərbaycanda ümumi təhsili həyata keçirən təhsil müəssisələrində istifadə edilən dərsliklərin, dərs vəsaitləri və digər tədris vasitələrinin elmi-metodiki monitorinqi (qiymətləndirilməsi) qaydaları dəyişdirilib. Dövlət İmtahan Mərkəzindən (DİM) bildirilib ki, Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasının (TQDK) fəaliyyəti dövründə istifadədə olan bütün dərsliklərin elmi-metodiki monitorinqi aparılırdı. Qeyd olunub ki, Dövlət İmtahan Mərkəzi publik hüquqi şəxsin Nizamnaməsinə görə isə, dərsliklərin monitorinqi yalnız Təhsil Nazirliyinin sifarişi əsasında həyata keçiriləcək.

DİM-in Nizamnaməsində göstərilib ki, qurum ümumi təhsili həyata keçirən təhsil müəssisələrində ümumtəhsil fənləri üzrə istifadə edilən bütün dərsliklərin, dərs vəsaitlərinin və digər tədris vasitələrinin Təhsil Nazirliyinin sifarişi əsasında elmi-metodiki monitorinqini həyata keçirəcək. Qeyd edək ki, indiyədək elmi-metodiki monitorinqin aparılmasında iştirak edən ekspertlərə əməkhaqqı büdcədən ödənilirdi. Hazırda isə Dövlət İmtahan Mərkəzi publik hüquqi şəxs olduğundan, Təhsil Nazirliyi tərəfindən hansısa dərsliyin monitorinqinin aparılması sifariş edilsə, o zaman qarşılıqlı müqavilə bağlanacaq və proses icra olunacaq.

Məsələ ilə bağlı Sputnik Azərbaycan-a açıqlama verən təhsil eksperti Kamran Əsədov Azərbaycanda hələ də dərslik institutlarının fəaliyyət göstərmədiyini təəssüflə qeyd edib: "Dünya təcrübəsində dərslikləri nəşriyyatlar yazmır. Dərslik institutları olur, orada uzun müddət təcrübəyə malik, kurslar, treninqlər keçmiş müəlliflər tərəfindən bir neçə dərsliklər yazılır. Sonda ən yüksək qiymətləndirilən dərslik keçir".

Kamran Əsədov, təhsil üzrə ekspert
© Photo : APA
Kamran Əsədov, təhsil üzrə ekspert

Ekspert bildirib ki, bu gün Azərbaycan dərslikləri çəkisi və ölçüsünü çıxmaq şərtilə heç bir digər meyar üzrə beynəlxalq standartlara cavab vermir: "Bizim dərsliklərin informasiya yükü çoxdur. Dünya təcrübəsində dərslik nə qədər sadə, əlçatan, oxunaqlı olarsa, yaxşı dərslik hesab olunur".

"Təhsil Nazirliyi bütün dərsliklərin monitorinqini sifariş verməlidir. Dövlət İmtahan Mərkəzi dərsliklərin həm də qəbul prosesinə uyğunluğunu yoxlayır. Bütün dərsliklərin monitorinqi aparılmasa, nəticədə dövriyyədə olan dərsliklər daha bərbad vəziyyətdə olacaq. Bu məsələnin maliyyələşməsi dövlət büdcəsi vəsaiti hesabına həyata keçirilməlidir. Orta ümumtəhsil məktəblərində istifadə olunan bütün dərsliklər Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən yoxlanılmalıdır. Bu gün dövriyyədə olan kitablarda kifayət qədər ciddi nöqsanlar var" — Əsədov bildirib.

Onun fikrincə, bir mərkəz tərəfindən dərsliklərin qiymətləndirilməsi dünya təcrübəsində qəbul edilən mexanizm deyil: "Bir mərkəz tərəfindən yoxlanılarsa, qüsurlar gözdən qaça bilər. Təəssüf ki, dərsliklərin qiymətləndirilməsi şurasında olan ekspertlər müəlliflər qədər təcrübəli və savadlı deyillər. Ekspertlər dərslik müəlliflərindən savadlı olmalıdır".

Müsahibimizin sözlərinə görə, bununla əlaqədar müstəqil mütəxəssislərdən ibarət ayrıca bir qurum da yaradıla bilər: "Dünya təcrübəsində dərsliklərin qiymətləndirilməsini heç bir dövlət orqanı həyata keçirmir. Bunu müstəqil qurum həyata keçirir".

Təhsil eksperti Almaz Həsrət isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında Azərbaycanda dərsliklərin hazırlanması ilə bağlı müəyyən işlərin görüldüyünü, ancaq bütün dərsliklərin həm Dövlət İmtahan Mərkəzi, həm də Təhsil Nazirliyi tərəfindən monitorinqinin aparılmasına ehtiyacın olduğunu deyib: "Bu, daha keyfiyyətli dərsliklərin ərsəyə gəlməsində mühüm rol oynaya bilər. Təəssüf ki, bəzən Təhsil Nazirliyinin ekspertlərinin bilik səviyyəsi dərslik yazan müəlliflərin bilik səviyyəsindən yüksək olmur. Belə olanda, onlar dərsliklərdə nöqsanları görə bilmirlər. Beləcə, müəlliflərin gözündən qaçan qüsurlar eləcə də çapa verilir".

Təhsil eksperti Almaz Həsrət
© Photo : PUBLIC DOMAIN
Təhsil eksperti Almaz Həsrət

A. Həsrətin sözlərinə görə, ekspertlərin seçiminə xüsusi diqqət verilməlidir: "Hər müəllim ekspert ola bilməz. Amma son zamanlarda görürük ki, adi orta fənn müəllimi dərsliklərin qiymətləndirilməsi ilə məşğuldur. Bu, nöqsanların aradan qalxmasına kömək etmir. Ancaq sevindirici haldır ki, DİM-də yüksək keyfiyyətli ekspertlərlə rastlaşırıq".

Onun fikrincə, Azərbaycanda dərsliklərin qiymətləndirilməsinə cəlb olunan müəllimlərin biliklərini, metodiki cəhətdən savadını yoxlayan ölçü meyarları olmalı, bunlara uyğun gələnlər ekspert adına layiq görülməlidir. Ekspertin bilik səviyyəsi müəllifin bilik səviyyəsindən aşağı olmamalıdır.

"Bütün dərsliklərin monitorinqi aparılmalıdır. 4-5 ekspertin rəyi ilə bu iş bitməməlidir. Dəsrliklərin qiymətləndirilməsi ictimaiyyətin geniş müzakirəsinə çıxarıla bilər" — A. Həsrət qeyd edib.

2623
Teqlər:
Almaz Həsrət, DİM, dərslik, Sputnik Azərbaycan, Kamran Əsədov, Dövlət İmtahan Mərkəzi, təhsil, Təhsil Nazirliyi, ekspert, müəllim
Əlaqədar
Uşaqlarımıza verilən "pulsuz" təhsil neçəyədir?
"Peşə təhsili haqqında" qanun layihəsi hazırlanacaq
Şahlar Əsgərov: “Təhsili gündən-günə mürəkkəbləşdirirlər”
Azərbaycanda məktəbə getməyərək təhsil almaq mümkün olacaq
Təhsil sistemimizi kökündən dəyişəcək qərar
Təhsil naziri bu rayona "gizli" səfər edib
İcbari məktəbəqədər təhsilə keçid ola bilər
Emin Əmrullayev, arxiv şəkli

Təhsil naziri ilk təyinatına imza atdı

31
(Yenilənib 13:48 29.07.2020)
Müşavir təyin edilən Elnur Nəsibov Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyində direktor müavini vəzifəsində çalışıb

BAKI, 29 iyul — Sputnik. Təhsil Nazirliyində yeni təyinat olub. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu barədə Təhsil naziri Emin Əmrullayev əmr imzalayıb.

Nazirin əmri ilə Elnur Nəsibov müşavir təyin edilib. O, bu barədə öz sosial şəbəkə hesabında yazıb.

E.Nəsibov bundan əvvəl Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyində direktor müavini vəzifəsində çalışıb.

Qeyd edək ki, iyulun 27-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Emin Əmrullayev Təhsil naziri təyin edilib.

31

Bəzi buraxılış qəbul imtahanlarının nəticələri elan olunub

20
9-cu sinif buraxılış, kolleclərə qəbul, 9 və 11 illik təhsil səviyyələri üzrə və Hərbi Liseyə qəbul imtahanlarının nəticələri elan olunub

BAKI, 26 iyul - Sputnik. 23-24 iyul 2020-ci il tarixlərində keçirilən 9-cu sinif buraxılış, 9 illik təhsil bazasında kolleclərə qəbul, 9 və 11 illik təhsil səviyyələri üzrə Azərbaycan dili (dövlət dili kimi) və C.Naxçıvanski adına Hərbi Liseyə qəbul imtahanlarının nəticələri elan olunub.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, imtahanların nəticələri 25 iyul saat 22:10-dan etibarən DİM-in internet saytında yerləşdirilib.

İştirakçılar imtahan nəticələri və cavab kartının qrafik təsviri ilə müvafiq olaraq aşağıdakı linklərdə tanış ola bilərlər:

9-cu sinif üzrə buraxılış (qəbul) imtahanları;

Ümumi (9 illik) orta təhsil bazasında kolleclərə qəbul olmaq istəyən cari və əvvəlki illərin məzunları üçün qəbul imtahanları;

Azərbaycan dilindən fərqli dildə təhsilalanlar üçün ümumi (9 illik) orta və tam (11 illik) orta təhsil səviyyələri üzrə Azərbaycan dili (dövlət dili kimi) imtahanları;

– C.Naxçıvanski adına Hərbi Liseyə qəbul imtahanı.

İştirakçılar imtahanın nəticələri haqqında məlumatı, həmçinin mobil operatorlar (Azercell, Bakcell, Nar, Naxtel) vasitəsilə “iş nömrəsi”ni 7727 nömrəsinə göndərməklə də öyrənə bilərlər.

9-cu sinif üzrə buraxılış (qəbul) imtahanlarında iştirakı nəzərdə tutulan 2359 nəfərdən 202 nəfər, kolleclərə qəbul imtahanlarında iştirakı nəzərdə tutulan 2559 nəfərdən 902 nəfər, Azərbaycan dili imtahanında iştirakı nəzərdə tutulan 4621 nəfərdən 407 nəfər, C.Naxçıvanski adına Hərbi Liseyə qəbul imtahanında iştirakı nəzərdə tutulan 167 nəfərdən 11 nəfər imtahana gəlməyib. 3 nəfər isə tələb olunan qaydaları pozduğu üçün imtahandan xaric olunub.

Xatırladaq ki, buraxılış imtahanlarında  iştirak etməyən və ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrinə sənəd verməyən şagirdlər üçün sentyabr ayında yenidən buraxılış imtahanları keçiriləcək. Həmin şəxslərin yekun qiymətləndirilməsi aparılaraq onlara attestat veriləcək.

İmtahan nəticələri ilə bağlı müraciətlərə baxılması üçün şəhər və rayonlar üzrə bütün  imtahanlar başa çatdıqdan sonra onlayn qaydada Apelyasiya komissiyası fəaliyyət göstərəcək. Apelyasiya komissiyasına müraciət etmək üçün elektron ərizə forması DİM-in saytında yerləşdiriləcək.

Qeyd: 23 və ya 24 iyulda keçirilən əvvəlki illərin məzunları üçün I-IV ixtisas qrupları üzrə ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanının 1-ci mərhələsində, V ixtisas qrupu və tam (11 illik) orta təhsil bazasında orta ixtisas təhsili müəssisələrinə qəbul və 11-ci sinif üzrə buraxılış imtahanlarında istifadə olunan açıq tipli tapşırıqların yoxlanılması uzun müddət tələb etdiyindən nəticələrin 3 həftə ərzində elan olunması nəzərdə tutulur.

20
Sklifosovski adına Elmi-Tədqiqat Təcili Yardım İnstitutunun baş elmi işçisi İlqar Əliyev

Rusiyalı həkim azərbaycanlı həmkarlarının səhvləri haqda: "İnsanın imkanları xaricindədir"

0
(Yenilənib 19:16 03.08.2020)
Sumqayıt xəstəxanasında işləyən rusiyalı həkim koronavirusdan nə ilə xilas olmaq və ağciyərləri süni havalandırma aparatından sonra xəstələrin sağ qalmasından danışıb

BAKI, 3 avqust — Sputnik, Aleksandra Zuyeva. Bu pandemiyanı gözləyirdik, çünki müəyyən qanunayğunluq var – onlar təxminən hər 80 ildən bir təkrarlanır.

Həkimlər, arxiv şəkli
© Photo : Ministry of Defence of the Russian Federation

Bunu Sputnik Azərbaycan-a Sklifosovski adına Elmi-Tədqiqat Təcili Yardım İnstitutunun baş elmi işçisi İlqar Əliyev deyib.

Əliyev Azərbaycana Heydər Əliyev Fondunun dəvəti ilə COVID-19 pandemiyası ilə mübarizədə yerli mütəxəssislərə kömək üçün gələn 22 rusiyalı həkim qrupunun tərkibində təşrif buyurub. Hazırda Sumqayıt şəhər 1 saylı xəstəxanada işləyir.

Yeri gəlmişkən, Sumqayıt təsadüfi seçilməyib. Əliyevin sözlərinə görə, rusiyalı həkimləri oraya ən böyük problemləri həll etməyə göndərdilər. Həmin problemləri hətta onlardan öncə Sumqayıta gələn türkiyəli həkimlər də çözə bilməmişdilər.

Bu xəstəxanada qarşılaşdıqları əsas problem isə reanimasiya olub.

“Terapevtik bölmələr mövcud durumun öhdəsindən gəlirdi, amma reanimasiyada vəziyyət kifayət qədər çətin idi. Və hələ də o cürdür”, - həkim qeyd edib.

Bunun səbəbini Sputnik Azərbaycan-ın həmsöhbəti insan faktorunda görür: tibbi heyət çatışmır, olanın da kifayət qədər təhsili yoxdur. Bunu isə, Əliyevin sözlərinə görə, onunla izah etmək olar ki, orta tibbi personal heç vaxt reanimasiyada işləmədiyindən bu işin xüsusiyyətini bilmir. Üstəlik, Sumqayıt xəstəxanasında əsasən anestezioloqlar işləyirlər.

“Bilirsiniz, əgər xəstələri uzunmüddətli ağciyərlərin süni havalandırma (ASH) aparatına  qoşsalar, sonradan da havalandırmanı düzgün aparmasalar, düzgün müalicə etməsələr, onlar sağ qalmayacaqlar”, - həkim deyib.

Belə də alınır: yerli həkimlər təcili kömək göstərir, xəstəni intibasiya edir, onu ASH cihazına qoşurlar, amma xəstənin özünün aparatsız nəfəs ala biləcəyi səviyyəyə çatdıra bilmirlər. Çünki, Əliyevin sözlərinə, bu, artıq başqa qəbildən olan bilikləri tələb edir. 

Məsələn, onun sözlərinə görə, əlamət və analizlərlə adamın xəstəliyinin dərəcəsini təyin etmək, sonra isə xəstəliyin mənfi dinamikasını hesablamaq olar. 

“Bizimlə bir qrupda gələn terapevtlər dərhal məhz bununla məşğul oldular: onlar xəstələri müayinə edir, risk qrupuna aid olanları təyin edərək reanimasiyaya vəziyyətləri kəskinləşməyə macal tapmamış köçürürdülər”, - İ.Əliyev deyib. 

Həkim, eyni zamanda, koronavirusa yoluxub ASH cihazına qoşulan xəstələrin 80%-nin sağ qalmadığı haqda mifi də rədd edib: “İki ay yarımdan çox kovid mərkəzində işlədim. Reanimasiyadan xəstələrin 90%-i keçdi. Onlardan yarısı ASH cihazına qoşulu idi. Ölənlər isə cəmi 30% təşkil elədi”. 

İ.Əliyev rusiyalı həkimlərin Sumqayıt xəstəxanasında qarşılaşdıqları daha bir ciddi problemə toxunub: sən demə, tibbi heyət iki həftə müddətində “qırmızı zona”da sutkada 8 saat işləyirmiş.

“Bu, reanimasiya üçün həddən artıq çoxdur. Düzgün anlamanız üçün – “qırmızı zona”da 4 saat işləməyin özü çoxdur. Səkkiz saat – insanın imkanları xaricindədir”, - həkim deyib.

Ancaq iş qrafikini başqa cür qurmaq alınmayıb, çünki həkim çatmırmış. Müvafiq olaraq, Əliyevin sözlərinə görə, reanimasiyada müalicənin nəticələri elə də ürəkaçan olmayıb.

Rusiyalı həkimlərin gəlişi ilə xəstəxanada çox şey dəyişib: bu müddət ərzində sahman yaratmaq, nəyin harada yerləşəcəyini, kimin nə edəcəyini izah etmək, eləcə də tibbi heyətə bu işləri yerinə yetirməyi öyrətmək mümkün olub.

COVID-19-la mübarizə qripə yoluxmanı da azaldıb - TƏBİB>>

Sumqayıt xəstəxanasında avadanlıqla bağlı da problem olub. Bu məsələnin həlli üçün rusiyalı mütəxəssislər TƏBİB-lə əlaqə saxlayıblar.

“Onların vasitəsilə lazımi avadanlığı sifariş verir və qısa zaman ərzində əldə edirdik”, - Sputnik Azərbaycan-ın həmsöhbəti deyib.

Ümumilikdə COVID-19-la mübarizə barədə danışarkən İlqar Əliyev bildirib ki, pandemiyanı dayandıra biləcək yeganə vasitə peyvənddir. Bununla yanaşı, həkim əmindir ki, yeni virus bizimlə daimi qalacaq və öz-özünə yox olmayacaq.

Dərmanlara gəlincə, onun sözlərinə görə, virus əleyhinə preparatlardan heç biri COVID-19-u müalicə etmək üçün yetərli deyil.

“Hər birimizin immun sistemimiz fərqlidir və virusa reaksiyamız da buna müvafiqdir. Kiminsə immun sistemi özü virusu dəf edir və onlar üçün hər şey tez və əla bitir. Bəzilərində isə ciddi problemlər yaranır”, - həkim deyib və əlavə edib ki, sonunculara daha çox şəkərli diabeti, artıq çəkisi olanlar aiddir ki, onların orqanizmi yoluxma ilə bacara bilmir. 

Bütün bunları nəzərə alaraq, İlqar Əliyev qeyd edir ki, hər bir şəxs öz sağlamlığına diqqətlə yanaşmalıdır: əlləri tez-tez yumaq, burnu təmizləmək, boğazı yaxalamaq gərəkdir. “Özündə koronavirusun hansısa əlamətini sezdikdə isə bunun soyuqdəymə olduğunu düşünərək  özünümüalicə ilə məşğul olmaq yaramaz, dərhal həkimə müraciət etmək lazımdır”, - mütəxəssis məsləhət görüb.

Əliyev həmçinin xatırladıb ki, COVID-19 insanların dünyagörüşünü dəyişə bilsə də, dünya iqtisadiyyatına ciddi təsir etsə də, bəşəriyyətin başına oyun açan ilk pandemiya deyil.

“Biz bu pandemiyanı gözləyirdik, çünki müvafiq qanunauyğunluq var. Təxminən hər 80 ildən bir pandemiyalar təkrarlanır. 1918-ci ildə “ispan qripi” vardı, bu əsrdə də COVID-19 gözlənilən idi”, - deyən həkim insanları sakit olmağa çağırıb.

0
Mövzu:
Azərbaycanda koronavirus: son xəbərlər
Əlaqədar
Azərbaycanda daha 647 nəfər COVID-19-dan sağalıb
Dünyanın koronavirus büdcəsi tükənir: xəstəliyə necə qalib gələcəyik?
COVID-19-dan sağalanlara iki vitamin məsləhət gördülər
Əvvəl risk qrupundakılar, sonra isə hamı - kütləvi peyvəndin başlama tarixi uzaqda deyil
COVID-19-dan sağalanların nəzərinə: immun sisteminiz etibarlı deyil