Orta məktəb şagirdləri dərs zamanı

Məktəblilər nazirin qərarına hazırdırlar?

6811
Orta məktəblərdə 9-cu sinifdən təmayülləşmə müsbət addım hesab olunsa da...

BAKI, 24 yan — Sputnik. "Dünyanın aparıcı ölkələrində tədris, əsasən təmayüllər üzrədir. Hər şeyi bilmək mümkün deyil. Təmayüllər üzrə tədris təhsilin güclənməsinə istiqamətlənib".

Bunu Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında təhsil eksperti Nabatəli Qulamoğlu deyib. Onun sözlərinə görə, tələbələr onsuz da ali məktəblərdə spesifik sahəni öyrənirlər: "Amma bir də var ki, bu spesifik sahənin fundamenti 9-cu sinifdən qoyulsun. Onda daha yaxşı olur. Sahə nə qədər daralsa, dərinliyə doğru inkişaf bir o qədər ciddi olar. Yəni, təhsili dərininə öyrənmək imkanı qazanılır".

Ekspert bildirib ki, bundan əvvəl Azərbaycanda 9 rayonda bununla bağlı pilot layihə həyata keçirilib: "İndi isə bütün Respublikanı əhatə etməyi düşünürlər. Əslində, bunu düzgün addım hesab edirəm. Amma hazırkı zamanda bunun özünü nə qədər doğruldacağına şübhə ilə yanaşıram. Ona görə ki, Azərbaycanda hələlik köklü təhsil islahatı yoxdur. Bu, yoxdursa, təmayüllər üzrə təhsildən də elə ciddi, müsbət nəticələr gözləmirəm".

Təhsil eksperti Məlahət Mürşüdlü də Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bunu müsbət qiymətləndirib: "Buna çoxdan keçməli idik. Çünki, toplanmış təcrübə var. Bizim türk liseylərində 9-cu sinifdən təmayülləşmə başlayır. Və burada siniflər 3 qrup üzrə — sosial, dəqiq və humanitar fənnlər üzrə şagirdlərin seçiminə uyğun olaraq komplektləşdirilir. Nəticə göz qabağındadır".

Ekspert 21-ci əsr informasiya bolluğu dövrüdür: "Uşaqların beyinini bütün informasiyalarla doldurmaq qeyri-mümkündür və düzgün deyil. Yəni, bütün fənnlər üzrə kamil biliyə sahib olmaları qeyri-mümkündür. Düşünürəm ki, Təhsil Nazirliyinin bu addımı düzgün addımdır. Müsbət nəticəsi olacaq. Uşaqlar maraq göstərdikləri sahədə mükəmməl təhsil almaq, dünyagörüşünü formalaşdırmaq imkanlarına malik olacaqlar".

Qeyd edək ki, Sputnik Azərbaycan-ın sorğusunu cavablandıran Təhsil Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Cəsarət Valehovun sözlərinə görə, bu ildən orta məktəblərdə təmayül siniflərinin yaradılması xəbəri həqiqətə uyğundur: "Şagirdlərin seçdiyi ixtisas qrupu üzrə təmayül fənləri təyin olunur. Amma digər fənnlərin tədris edilməyəcəyi ilə bağlı məlumatlar yanlışdır. Şagirdlərə digər fənnlər də tədris olunacaq. Sadəcə olaraq, əvvəllər daha çox fənn tədris olunurdusa, artıq qərar verilib ki, şagirdlərin həddən artıq yüklənməməsi üçün fənnlərin sayı bir qədər azaldılsın. Amma bütövlükdə bütün fənlərin keçirilməməsi məsələsi doğru deyil".

Mətbuat xidmətinin rəhbəri onu da qeyd edib ki, təmayülləşmiş məktəblərin yaradılmasına hələ iki il öncə başlanılıb və təhsil nazirinin göstərişi ilə Bakı və Sumqayıt şəhərlərində bir neçə belə məktəb təyin edilib. "Bu ildən isə belə məktəblər daha da artıb və artıq 2016-2017 tədris ilindən ölkənin 124 məktəbində təhsil təmayüllər üzrə təşkil olunur. Belə məktəblərdə tədris şagirdlərin meyl və maraqlarına uyğun olaraq profilləşir. Belə olan halda, profilə uyğun olaraq həmin fənnlər daha da dərindən tədris edilir və gələcəkdə şagirdlərin qarşılarına qoyduqları məqsədə çatmaq üçün böyük kömək olur. Bu nəinki Azərbaycanda, dünya təcrübəsində tətbiq edilən təhsil sistemidir".

6811
Teqlər:
sinif, təmayül, tədris, şagird, təhsil, məktəb, ekspert
Əlaqədar
Məmur övladlarına xaricdə təhsil almaq qadağan edilməlidir?!
Fərqli təhsilin üstünlükləri: hər şey tələbə üçün
Maarifpərvər, təhsilsiz xeyriyyəçi
Azərbaycanda məktəbə getməyərək təhsil almaq mümkün olacaq
Peşə təhsili və təliminin inkişafına dair Strateji Yol Xəritəsi açıqlandı
Təhsil sistemimizi kökündən dəyişəcək qərar
Təhsil naziri bu rayona "gizli" səfər edib
İcbari məktəbəqədər təhsilə keçid ola bilər
Mars haqda NASA-nın illüstrasiyası

NASA rəhbəri Marsda həyat tapmaq üçün Aydan istifadəni təklif edir

21
(Yenilənib 02:48 18.10.2020)
2020-ci ilin mayında NASA Artemis Accords adlı razılaşma təqdim edib. Orada Ayın mənimsənilməsinin, ərazisindəki faydalı qazıntıların çıxarılmasının beynəlxalq hüququ təsvir olunub

BAKI, 18 oktyabr - Sputnik. ABŞ-ın Aeronavtika və Kosmik Fəzanın Tədqiqatı Milli İdarəsinin (NASA) başçısı Cim Braydenstayn Mars cəmiyyətinin videokonfransı zamanı Mars planetində həyat izlərinin tapılması şanslarını dəyərləndirib.

Braydenstayn qeyd edib ki, Marsda həyat olmasına dair izlər hələ tapılmayıb, amma bunun ehtimalı artmaqdadır. “Nə qədər çox axtardıqca əmin oluruq ki, həyat üçün vacib olan elementlər qədimlərdə Marsda olub və elə indi də var”, - NASA rəhbəri deyib.

O, həmçinin əmindir ki, “Perseverance” (“Təkid”) aparatında quraşdırılmış cihazlar Mars haqda daha çox məlumat toplamağa imkan verəcək. Məsələn, qrunt nümunələri toplamaq, yaxud pilotlu ekspedisiyaya hazırlaşmaq kimi. Braydenstaynın fikrincə, bunun üçün ən qısa yol – Aydan istifadə etməkdir. O dəqiqləşdirib ki, Yerin təbii peykində sonralar Marsda istifadə edilməsi mümkün olan texnologiyaları sınaqdan çıxarmaq, təkmilləşdirmək olar.

“Ayın üstünlüyü ondadır ki, oradan 3 gün ərzində qayıda bilərsən. Nəsə pis bir şey olsa, evimizə qayıda bilərik”, - o deyib.

2020-ci ilin mayında NASA Artemis Accords adlı razılaşma təqdim edib. Orada Ayın mənimsənilməsinin, ərazisindəki faydalı qazıntıların çıxarılmasının beynəlxalq hüququ təsvir olunub. Razılaşmadakı yeni on prinsipə görə, gələcək Ay bazaları ətrafında “təhlükəsiz zona” anlayışı əlavə olunub. Bundan başqa, NASA əldə edilən elmi məlumatların açıq mübadiləsini, eləcə də kosmik aparatların Ayda qeydiyyatını təklif edir.

21
Əlaqədar
Biz Aya salavat çevirəndə baxırıq, onlar təbii peykdə davranış qaydaları hazırlayırlar
Ay səthindəki radiasiya ölçüldü
Ulduzlara yaxın: Yerin müxtəlif yerlərindən gecə səmasının inanılmaz görüntüləri
Venera planetində həyat var?!

Tətil günlərində onlayn dərslər keçirilməyəcək - Nazir

79
(Yenilənib 12:01 16.10.2020)
Təhsil naziri Emin Əmrullayev deyib ki, oktyabrın sonunda ictimaiyyətə təhsilin hansı formada bərpası ilə bağlı açıqlama veriləcək.

BAKI, 16 oktyabr — Sputnik. "Oktyabrın 19-dan noyabrın 2-dək tətil elan olunur. Bu o deməkdir ki, bu və ya digər formada tədris aparılmır. Həmin müddədə onlayn dərslər də olmayacaq".

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bunu Təhsil naziri Emin Əmrullayev bu gün Operativ Qərərgahın keçirdiyi brifinqdə bildirib. Nazir qeyd edib ki, noyabrda nəzərdə tutulan payız tətilinin 1 həftə uzadılması ilə yerdəyişmə edilib:

"Biz cəbhəyanı ərazilərdə cəbhədə baş verənlərlə bağlı təhsili dayandırmışıq. Bu rayonlarda 340 min şagirdimiz var. Eyni zamanda Bakı və Abşeron əhalinin sxı yerləşdiyi yerdir. Məktəbə gələn şagird və müəllimlər nəqliyyatdan istifadə edir. O səbəbdən onların hərəkəti yoluxmanı artıra bilər. Bu qeyrimüəyyənlik şəraitində vahid şəkildə gözləmək vacibdir. Biz tətil müddətindən istifadə edərək, internet problemini də həll etməyə çalışacağıq. Artıq aidiyyatı qurumlarla bununla bağlı danışıqlara başlanılıb".

Böyük inamımız var ki, ordumuz tərəfindən qələbə qazanıldıqdan sorna hər şeyi normallaşdırmaq mümkün olacaq. Oktyabrın sonunda ictimaiyyətə təhsilin hansı formada bərpası ilə bağlı açıqlama veriləcək", - deyə təhsil naziri əlavə edib.

79
Əlaqədar
Azərbaycan məktəblərində tətil elan edildi - Rəsmi
Nazirlər Kabineti məktəb və bağçaların taleyi barədə qərarını açıqladı
Nazir məktəblərdə tədrisin dayandırılmasının səbəbini açıqladı
BVF

BVF dünyanı xilas etməyin yolunu tapıb: Rusiyanı yoxsulluqla təhdid edir

31
(Yenilənib 23:48 19.10.2020)
Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) rəhbərliyinin bəyanatlarından belə məlum olur ki, bu nəhəng beynəlxalq maliyyə təşkilatı 1944-cü ilə qayıtmaq niyyətindədir, ya da ən azı COVID-19 pandemiyasını bəhanə gətirərək 1944-cü ili təkrarlamaq istəyir

BAKI, 19 oktyabr — Sputnik. İvan Danilov. Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) rəhbərliyinin bəyanatlarından belə məlum olur ki, bu nəhəng beynəlxalq maliyyə təşkilatı 1944-cü ilə qayıtmaq niyyətindədir, ya da ən azı COVID-19 pandemiyasını bəhanə gətirərək 1944-cü ili təkrarlamaq istəyir. BVF rəhbərlərinin sözlərindən belə çıxır ki, təşkilat epidemiyanın iqtisadi və humanitar sahədəki nəticələrinin aradan qaldırılması üçün dünyaya yardım etməyə çalışır. Əslində isə onların bu sözlərinin arxasında tamamilə başqa məqsədlər dayanır. İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə nüfuzu xeyli aşağı düşmüş bu iri maliyyə təşkilatının liderləri öz insanpərvər niyyətlərinə yalnız dünyadan xəbərsiz sadəlövh adamları inandıra bilərlər. Çünki bu Vaşinqton mərkəzli quruma borclu olan dövlətlərdə sosial proqramların dayandırıldığı və "iqtisadi dirçəlişdə BVF-nin tələblərini yerinə yetirmək" adı altında dövlət təşkilatlarının qəpik-quruşa satışa çıxarıldığı artıq çoxlarına sirr deyil.

Amerikalı rəqiblərimizin haqqını yeməməliyik: G7-nin elit-neomüstəmləkə klubu xaricindəki ölkələrin BVF-də nəzarəti ələ keçirmək cəhdləri qərar qəbuletmə prosesində Çinin (və ya hətta Rusiyanın) təsirinin artırılması istiqamətində müəyyən irəliləyiş olmasına baxmayaraq, hələlik uğurla nəticələnməyib.

Ümulikdə isə inkişaf etməkdə olan ölkələrin baş kreditoru (əslində isə "Planetin baş Şeyloku") hələ də qətiyyən ədalətli olmayan "qloballaşma" versiyasının təbliğinə yönəlib.

Əgər COVID-19 pandemiyası başladığı vaxt Qərb mediası və mütəxəssisləri qloballaşmanın bu versiyasının gələcək taleyi üçün narahat olurdularsa, indi "qlobal Şeylok" daha bir Bretton Vuds konfransına (BVF – məhz 1944-cü ildə keçirilən bu konfransda təsis edilib) ehtiyac olduğunu bildirir. Başqa sözlə, mövcud qloballaşma sxemi epidemiyanın əsas qurbanına çevrilib və necə deyərlər, hələ onun meyiti soyumamış iri maliyyə qurumları başqa bır qloballaşma metoduna ehtiyac olduğunu dünyaya car çəkir.

Beynəlxalq Valyuta Fondunun idarəedici direktoru Kristalina Georgiyeva Andorranın Fonda üzv olması ilə üst-üstə düşən rəsmi müraciətində tarixi anın gəlib çatdığını bildirir:

"Andorranı 190-cı üzvümüz kimi qarşılayacağımız anı səbirsizliklə gözlədiyimiz vaxt BVF-nin gördüyü iş bəşəriyyətin qardaşlıq və bərabərlik prinsipləri üzərində qurulan əməkdaşlıq və həmrəylik dəyərlərinin bir sübutudur. Bu gün biz yeni bir "Bretton Vuds anı" ilə qarşı-qarşıya qalmışıq. Pandemiya artıq bir milyondan çox insanın həyatına son qoyub. Bu il dünya iqtisadiyyatının 4,4 faiz geriləməsinə səbəb olan iqtisadi fəlakət gələn il bütün dünyada istehsalın 11 trilyon dollar azalması ilə nəticələnəcək. Və yenə bizim qarşımızda iki böyük məsələ dayanır: bu günün böhranı ilə mübarizə apararaq daha yaxşı gələcək qurmaq".

Baxın görün indi BVF nə təklif edir:

"Biz daha çox borc şəffaflığına və kreditorların koordinasiyasının yaxşılaşdırılmasına nail olmalıyıq. G20 ölkələrinin "Suveren Borcların Həlli üçün Ümumi Çərçivə" mövzusundakı müzakirələri və özəl sektor da daxil olmaqla suveren borc idarəçiliyi üçün daha yaxşı quruluş çağırışları bizi ruhlandırır. Üzv ölkələrimizlə birlikdə biz onların siyasətini dəstəkləyirik".

Buradakı "borc şəffaflığı" ifadəsinin əslində Çinə aid olduğunu başa düşmək çətin deyil. Bu ilin fevral ayında Yaponiyanın "Quarts" iqtisadiyyat jurnalı BVF-nin və Dünya Bankının (DB) Çinin inkişaf etmiş ölkələrə təsirinin artmasından narahat olduqlarını yazmışdı.

Co Bayden, arxiv şəkli
© REUTERS / Kevin Lamarque / File Photo

"BVF və DB Çinin təsir gücünün artmasından narahatdır. Çin böyük kreditor olmasa da, zəif iqtisadi parametrlərinə görə seçim imkanı məhdud olan Afrika ölkələrində son dərəcə təsirli kapital mənbəyinə çevrilib. Çin qitə daxilində çox ehtiyac duyulan infrastruktur layihələri üçün dövlət müəssisələri vasitəsi ilə əlverişli maliyyə paketi təqdim edir. Dünya Bankının Prezidenti Devid Malpassanın sözlərinə görə, bu zaman ortaya çıxan əsas problemlərdən biri şəffaflığın olmamasıdır: "Onlar (Çin – müəllifin qeydi.) kreditin həcmini artırıblar və bu yaxşı halıdır. Biz inkişaf etməkdə olan ölkələrə daha çox kredit verməyin tərəfdarıyıq. Ancaq çox vaxt onların müqaviləsində xüsusi maddə olur ki, bu da Dünya Bankına və ya özəl sektora kredit sazişinin şərtlərini görməyi qadağan edir".

Böyük ehtimalla BVF Çinin kimə nə qədər kredit verməsinə bu ölkənin özünün deyil, Qərb dövlətlərinin və fondun nümayəndələrinin iştirakı ilə keçirilən çoxtərəfli format çərçivəsində qərar verilməsini istəyir. Bu isə yeni bir qlobal maliyyə qardaşlığı qurmaq cəhdi kimi deyil, inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün mövcud və əslində neomüstəmləkə kreditləşmə sxemini nəyin bahasına olursa olsun qorumaq istəyi kimi görünür ki, Pekin də buna mane olur.

BVF-nin parlaq qlobal gələcək qurmaq üçün əsaslandığı digər təməl prinsip də Rusiyanın iqtisadi təhlükəsizliyi və büdcəsi üçün birbaşa təhdiddir:

"Pandemiya artıq sağlamlıq tədbirlərinə laqeyd qalmayacağımızı göstərdiyi kimi, iqlim dəyişikliyini də görməzlikdən gələ bilmərik - bu bizim üçüncü imperativimizdir. Makro iqtisadi səviyyədə mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyindən, inkişaf və rifah üçün böyük təhdidlər yaratdığından iqlim dəyişikliyinə də xüsusi diqqət yetiririk. Bu insanlar və planet üçün çox vacibdir. Araşdırmalarımız göstərir ki, aparılan düzgün maliyyə siyasəti və karbon qiymətlərinin bahalaşması nəticəsində 2050-ci ilədək atmosferə atılan tullantıları sıfıra endirmək və milyonlarla yeni iş yerinin açılmasına kömək etmək mümkündür. Yaşıl bir dünya qurmaq, eyni zamanda insanların rifah halını yaxşılaşdırmaq üçün tarixi fürsətimiz var – aşağı faiz dərəcələri ilə bu günün doğru investisiyaları sabah bizə dörd qat divident qazandıra bilər: gələcək itkilərin qarşısını almaq, iqtisadi qazancları stimullaşdırmaq, həyatları xilas etmək və hamı üçün sosial və ekoloji fayda əldə etmək".

Əslində bütün bunlar aşağıdakı mənaya gəlir: "150 ildir karbohidrogenlərin kütləvi istifadəsi ilə ən yüksək texniki tərəqqinin nəticələrindən zövq alan Qərb ölkələri yenə firavan həyat sürməyə davam edəcəklər, dünyanın qalan hissəsi isə "iqlim mühafizəsi" adı altında əbədi yoxsulluğun alçaldıcı məhrumiyyətlərinə məruz qalacaq.

Yaşıl enerjinin yaratdığı iş yerləri isə eko-aktivistlər, Avropa və Amerikada yaşıl enerji şirkətlərinin səhmdarları üçün iş yerlərindən başqa bir şey olmayacaq.

BVF direktorunun haqqında söz açdığı "karbon qiymətlərinin bahalaşması" Avropa Şurasının Rusiyaya qarşı tətbiq etmək istədiyi "karbon tarifləri"nin "müjdəçi"si sayıla bilər. Avropa Şurası davamlı şəkildə Rusiyanı ucuz neft və qaza görə bu tariflərlə təhdid edir.

Rusiyaya qarşı karbon tariflərinin tətbiqi vəziyyətində ixracatçılarımız (və sosial proqramlar ilə birlikdə Rusiya büdcəsi) ildə on milyard dollar itirəcək, əvəzində Qreta Tunberqin pərəstişkarları və yaşıl iqtisadiyyat tərəfdarları xoşbəxt olacaqlar. BVF-nin canlandırdığı parlaq gələcək Oruel qələminə layiq Ezop dili ilə yazılmış antiutopiyadan başqa bir şey deyil: ekologiya – yoxsulluq, şəffaflıq – Vaşinqtona və BVF-yə boyun əymək kimi başa düşülməlidir.

Doğrudan da biz tarixi anla qarşı-qarşıya qalmışıq. Ancaq bu, ikinci Bretton Vuds hadisəsinin yaşanması üçün deyil, 1944-cü ildə ABŞ-da ortaya çıxan qloballaşma bədheybətinin axırına çıxmaq üçün həlledici məqamdır.

31