Qarammatik səhvlərlə yazılmış söz və ifadələr

"Nəsihətdən anlamadılar, cəzalandırmaqdan başqa yol qalmır"

159
(Yenilənib 11:42 27.10.2016)
Bu məmləkətdə heç kim bir-birinin dilindən anlamır və ya dilinə diqqət etməyənlər cəzalandırıla bilər

BAKI, 25 okt — Sputnik. "Azərbaycanda ədəbi dilin normalarını pozanlara qarşı pul cəriməsi tətbiq olunmalıdır". Bir neçə gün öncə, Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun direktoru, professor Möhsün Nağısoylu belə təkliflə çıxış edib.

Məsələni Sputnik-ə şərh edən AMEA Dilçilik İnstitunun keçmiş şöbə müdiri, professor Qulu Məhərrəmli hesab edir ki, dilin düzgün işlədilməsi inzibati qaydalarla yox, sevgi ilə mümkündür: "Milli heysiyyata bağlı olan dil təəssübkeşliyi və içdən gələn sevgi olmasa, biz bu sahədə uğur qazana bilməyəcəyik. Üstəlik, yol hərəkəti sistemindən fərqli olaraq, biz hələlik dil normaları ilə bağlı qaydaları mükəmməl şəkilə salmamışıq".

Professor onu da qeyd edib ki, əvvəllər də "dil polisi" yaratmaq, ədəbi normaları pozanları cərimə etmək barədə təşəbbüslər olub: "Amma yaxşı ki, bunlar müzakirə səviyyəsindən o yana getməyib".

Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Cahid İsmayıloğlu isə ədəbi dilin normalarını pozanların cərimələnməsi təklifinə müsbət yanaşır. "Dil normalarının pozulmasına qarşı Dilçilik İnstitutu müxtəlif tədbirlər həyata keçirib. Məsələn, İnstitut mediada, ticarət obyektlərində dil normalarını düzəltmək üçün, onlara tövsiyyə xarakterli məlumatlar göndərirdi. Amma bu tədbirlərlə, zaman keçsə də, heç bir nəticə əldə etmək mümkün olmadı. Artıq başqa variant qalmadı və ona görə bu təklif irəli sürüldü", — o, Sputnik-ə açıqlamasında bildirib.

C. İsmayıloğlu onu da bildirib ki, bir çox kinoteatrlarda dil normativlərinə əməl olunmur: "Azərbaycanda fəaliyyət göstərən kinoteatrlar Azərbaycan dilini saymır, dilə hörmət etmir. Bu, həm qanun pozuntusu, həm də dilin daşıyıcısı olan xalqa hörmətsizlikdir".

"Cərimələr cəmiyyətdə sınanmış vasitədir. Ona görə də hesab edirəm ki, cərimələr bəzi insanların qayda pozuntusundan çəkinmələrinə səbəb olar", — dilçi alim vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, icra hakimiyyətlərinin tərkibində, ticarət obyektlərində ədəbi dil normalarının pozulması ilə mübarizə aparan xüsusi idarə var: "Amma onların fəaliyyəti effektsizdir. Çünki, həmin idarədə dil normalarına nəzarət ən axırıncı yerdə durur və ona görə də belə hallar tez- tez baş verir. Və bu da cərimələrin tətbiq edilməsini zəruri edir".

159
Teqlər:
Cahid İsmayılov, ədəbi dil, ana dili, Möhsün Nağısoylu, AMEA, Qulu Məhərrəmli, Azərbaycan, cərimə
Əlaqədar
Professor: KİV ana dilimizin qayda-qanunlarına hörmətlə yanaşmalıdır
"Türk dili millətimizin birlik zəmanətidir"
Sputnik-dən “Azərbaycan dili günü”nə xüsusi hədiyyə
Bu gün Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günüdür
Azərbaycan dilinin tədrisinin səviyyəsini yüksəltmək lazımdır
Gələcəkdə azərbaycanlılar öz dillərini başa düşəcəklərmi?
Azərbaycan dilindəki yeniliklər: problem, yoxsa inkişaf
Qocası ölən, körpəsi doğulmayan Azərbaycan dili

Mars səthində nəhəng burulğanlar - VİDEO

17
(Yenilənib 00:20 28.02.2021)
Marsın cənub yarımkürəsindəki kraterin dibində hərəkət edən burulğanlardan birinin sürəti saniyədə 4, digərinin isə saniyədə 8 metrdir

BAKI, 28 fevral - Sputnik. ExoMars-2016 missiyasının Trace Gas Orbiter Rusiya-Avropa kosmik aparatı Mars planetinin səthində nəhəng burulğanların şəklini çəkib. 

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, şəkilləri "Roskosmos" paylaşıb.

"Nəhəng toz burulğanları Mars səthində daimi hadisədir. 2021-ci il fevralın 27-də Trace Gas Orbiter aparatındakı CaSSIS kamerası ilə 45 saniyə fərqlə çəkilmiş bu iki şəkildə iki hərəkət edən burulğan görünür", - dövlət şirkətinin saytında deyilir.

Məlumat verilir ki, parlaq ləkələr Marsın cənub yarımkürəsində, 70 kilometrik kraterin dibi ilə hərəkət edərək özlərindən sonra tünd rəngli zolaqlar buraxır. İki toz sütununun hərəkət edən kölgəsi də görünür. Burulğanlardan birinin sürəti saniyədə 4, digərinin isə saniyədə 8 metrdir. 

Marsdakı burulğanların hündürlüyü 8 kilometrə çata bilər. Onlar özlərindən sonra onlarla, yüzlərlə kilometr enində izlər qoya bilir. Qırmızı planetin burulğanlarının öyrənilməsi son dərəcə vacib hesab olunur. Çünki bu, onların zaman keçdikcə planetin iqliminə necə təsir etdiyini anlamağa kömək edər.

17
Teqlər:
burulğan, toz, planet, Mars
Tələbələr, arxiv şəkli

Qızlar oxumaqda oğlanları üstələdilər

15
(Yenilənib 20:46 24.02.2021)
Rayon və şəhərlər ayrı-ayrılıqda müqayisə edildikdə ən yaxşı nəticəni Sumqayıt şəhəri (76,8 faiz), ən aşağı nəticəni Saatlı rayonu (54 faiz) göstərib.

BAKI, 24 fevral — Sputnik. Dekabrın 19-da onlayn keçirilmiş milli qiymətləndirmənin nəticələri Təhsil İnstitutu tərəfindən təhlil edilib. 

Təhsil Nazirliyindən Sputnik Azərbaycan-a bildirilib ki, ölkədə fəaliyyət göstərən 3500-ə yaxın məktəbdə aparılan tədqiqatda IV, VI və IX siniflərdə təhsil alan 189445 şagird iştirak edib. Məktəblilər tədris dili, riyaziyyat və xarici dil fənləri üzrə qapalı test suallarını cavablandırıblar. Qiymətləndirmədə iştirak edən şagirdlərin 53 faizini oğlanlar təşkil edib. İştirakçıların 88 faizi Azərbaycan bölməsi üzrə təhsil alanlar olub. Gender üzrə müqayisəyə nəzər salsaq, qızlar bütün fənlər üzrə daha yaxşı nəticə göstəriblər. Siniflər üzrə müqayisədə isə IV sinif şagirdləri (37 faiz) daha fəal olub.

Ərazi vahidləri üzrə müqayisə zamanı şəhər məktəblərində təhsil alan şagirdlərin nəticələrinin rayon məktəblərində təhsil alan şagirdlərlə müqayisədə daha yüksək olduğu qeydə alınıb. Belə ki, şəhər məktəbləri üzrə orta müvəffəqiyyət göstəricisi 73,7 faiz, rayon məktəbləri üzrə 64,7 faiz olub. Rayon və şəhərlər ayrı-ayrılıqda müqayisə edildikdə isə ən yaxşı nəticəni Sumqayıt şəhəri (76,8 faiz), ən aşağı nəticəni Saatlı rayonu (54 faiz) göstərib.

15
Teqlər:
Təhsil Nazirliyi
Lada 2107 avtomobili, arxiv şəkli

Gəncəli "avtoşlar"ın ağlasığmaz hərəkətlərinin axırı yaxşı qurtarmadı

0
(Yenilənib 11:15 28.02.2021)
Şəhər ərazisində avtoxuliqanlıq edərək ictimai-asayişi nümayişkəranə şəkildə pozan və bununla da vətəndaşların haqlı narazılığına səbəb olan sürücülər saxlanılıb.

BAKI, 28 fevral - Sputnik. Gəncə şəhər Baş Polis İdarəsinin (ŞBPİ) Dövlət Yol Polisi Şöbəsinin (DYPŞ) əməkdaşları şəhər ərazisində avtoxuliqanlıq edərək ictimai-asayişi nümayişkəranə şəkildə pozan və bununla da vətəndaşların haqlı narazılığına səbəb olan sürücüləri saxlayıb.

Daxili İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinin Gəncə şəhərindəki regional qrupundan APA-ya verilən məlumata görə, şəhər sakini, Kamran Əliyev idarə etdiyi “İsuzu-Bogdan” şəhərdaxili marşurut avtobusunu qarlı hava şəraitində yol hərəkəti qaydalarını kobud şəkildə pozaraq, təhlükəli manevrlər edərək avtoxuliqanlıq etmiş və video-çəkiliş edərək sosial şəbəkələrdə paylaşıb.

Onun barəsində DYPŞ əməkdaşları tərəfindən protokol tərtib edilərək baxılması üçün məhkəməyə göndərilib. Məhkəmənin qərarı ilə K. Əliyev 1 il sürücülük hüququndan məhrum edilməklə 20 sutka inzibati qaydada həbs edilib.

Bundan başqa etdiyi avtoxuliqanlıq hərəkətlərini sosial şəbəkələrdə paylaşan digər bir şəhər sakini barəsində də hüquqi tədbir görülüb. Belə ki, polis əməkdaşları tərəfindən şəhər sakini Novruz Məmmədovun özünə məxsus “VAZ 2107” markalı avtomobillə təhlükəli manevrlər etməsi, yol hərəti qaydalarını kobud surətdə pozaraq özü və digər hərəkət iştirakçılarına təhlükə yaratması aşkar edilib. N. Məmmədov barəsində də toplanmış material baxılması üçün məhkəməyə göndəlib. Məhkəmənin qərarı ilə o, 1 il sürücülük hüququndan məhrum edilməklə 15 sutka inzibati qaydada həbs edilib.

0