Alkoqolizmin qənimi tapıldı

1117
(Yenilənib 18:37 28.08.2015)
ABŞ-ın Viskonson universitetindən olan alimlər alkoqolizmi müalicə edə bilən maddə aşkar ediblər.

BAKI, 27 avq — Sputnik. ABŞ-ın Viskonson universitetindən olan alimlər alkoqolizmi müalicə edə bilən maddə aşkar ediblər.

Hazırda bu məqsədlə istifadə olunan dərmanlar insan beynində dopamin hormonunun hazırlanmasına cavabdeh olan mərkəzlərə təsir edərək adətən depressiyaya səbəb olurlar. Alternativ olaraq alimlər beta-karbolinləri öyrənməyə başlayıblar.

Eksperimentlər xüsusi olaraq yetişdirilmiş "əyyaş" siçanlar üzərində aparılıb. Məlum olub ki, beta-karbolin qəbul edən siçanların alkoqola meyli kəskin azalır və bu halda onlarda depressiya, yəni əzginlik, ölüvaylıq və həzzdən imtina halları müşahidə olunmur. 

Beləliklə, alkoqolizmi tam müalicə edə bilən və yan effekti olmayan preparat tapılıb. 

1117
Teqlər:
alkoqolizmdən necə qurtulmaq olar, alkoqolizm, alkoqolizmdən qurtulmaq, alkoqolizmin çarəsi, alkoqolizmin əlacı
Rəfael Hüseynov adına 49 №li İntellekt məktəb-liseydə Yay məktəbi

Dərslər bəhanə, ünsiyyət şahanə: Uşaqları "Yay məktəbi"ndən niyə qoparmaq olmur

1531
(Yenilənib 02:09 23.06.2021)
Hazırda Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin tabeliyindəki 308 ümumi təhsil müəssisəsində "Yay məktəbi"  keçirilir. Sputnik Azərbaycan  "Yay məktəb"lərinin ənənəvi dərslərdən nə ilə fərqləndiyini araşdırıb.

BAKI, 22 iyun — Sputnik. Təhsil Nazirliyi bir il ərzində pandemiya səbəbindən tədrisdə yaranan boşluqları aradan qaldırmaq üçün orta ümumtəhsil məktəblərində "Yay məktəb"ləri təşkil edib. Məsafədən təhsilin şagirdlərə bilik və bacarıqların mənimsənilməsində yaratdığı çətinlikləri aradan qaldırmaq, bu dövrdə "itirilmiş öyrənmə"ni bərpa etmək üçün iyunun 16-dan ödənişsiz və könüllü əsaslarla təşkil olunan “Yay məktəb”ləri 2 həftə müddətində davam edəcək. Hazırda Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin tabeliyindəki 308 ümumi təhsil müəssisəsində "Yay məktəbi"  keçirilir.

Sputnik Azərbaycan həmin məktəblərdən birində,  Bakı şəhəri 49 №-li "İntellekt" məktəb-liseydə “Yay məktəb”inin necə təşkil edildiyini izləyib. 

© Sputnik / Murad Orujov
Hazırda Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin tabeliyindəki 308 ümumi təhsil müəssisəsində "Yay məktəbi"  keçirilir.

Şagirdlər də məmnundurlar, müəllimlər də...

Məktəbin həyətində oynayan kim, ağacın kölgəsində dincələrək dərs öyrənən kim, sinif otaqlarında  nağılları səhnələşdirən kim... Havanın isti olmasına baxmayaraq nə şagirdlər məktəbi tərk etməyə tələsir, nə də müəllimlər onlara öyrətməkdən yorulurdular. “Yay məktəbi” təşkil edilən siniflərdə apardığımız müşahidələrimizdə şagirdlərin üzündə sevinc, müəllimlərin simasında isə məmnunluq hiss edilir.

Sinif otaqlarında “Yay məktəbi”nin necə təşkil edildiyini öyrənmək üçün əvvəlcə 1Ə sinfinin qapısını döyürük. Bu sinifdə 13 şagirdin iştirak etdiyi “Yay məktəbi”ndə dərslərin necə tədris olunduğu barədə bizə sinif rəhbəri Nigar Əhmədova məlumat verir. Bildirir ki, uşaqlar “Yay məktəbi”nə ənənəvi dərslərdən daha maraqla gəlirlər. N. Əhmədova deyir ki, “Yay məktəbi”ndə  şagirdlərə onlayn dərslərdə qavramadıqları mövzular təkrar öyrədilir. Müəllim bildirir ki, bu gün ilk dərsdə “Əkinçi və Canavar” nağılını səhnələşdirərək öyrənən şagirdlərə ikinci dərsdə çörəyin necə ərsəyə gəldiyi izah edilib. N. Əhmədova şagirdlərin  dərsləri əylənərək daha tez qavradıqlarını və maraq göstərdiklərini söyləyir: “Birinci dərsdə “Əkinçi və Canavar” nağılını əvvəlcə üzündən oxuduq. Daha sonra şagirdlər bu nağılı böyük maraqla səhnələşdirdilər. Sinifdəki sünbül vasitəsilə onlar çörəyin necə ərsəyə gəldiyini öyrəndilər. Bundan sonra biz açıq havada halqalarla oyun keçirdik. İndi isə, gördüyünüz kimi, şagirdlər plastilin və kibrit çöpləri ilə fəza fiqurlarını modelləşdirirlər”.

© Sputnik / Murad Orujov
Bakı şəhəri 49 №-li "İntellekt" məktəb-liseydə “Yay məktəb”inin təşkili

Nigar müəllim şagirdlərin “Yay məktəbi”ndə fəal iştirak etməsinin onu da həvəsləndirdiyini söyləyir: “Şagirdlər dərsə o qədər maraq göstərirlər ki, biz üç saatın necə gəlib-getdiyini hiss eləmirik”.

Əylənərək öyrənmək uşaqlara zövq verir

4F sinfinin şagirdləri isə açıq havada əyləncəli oyunla dərslərinə davam edirdilər. Sinif rəhbəri Nübar Məmmədova şagirdləri ilə oyunlar keçirməyin çox əyləncəli olduğunu, bunun şagirdlərdə “Yay məktəbi”ə böyük maraq oyatdığını söyləyir. Onun sözlərinə görə, şagirdlər arasında keçilmiş dərslər üzrə sual-cavab aparılır. Sinif iki qrupa bölünür. Hansı qrup daha çox suala düzgün cavab verirsə, həmin qrup da qalib olur. Müəllim bu yolla şagirdlərin hansı mövzuları zəif mənimsədiklərinin üzə çıxartdığını, həmin mövzuların təkrar keçirildiyini bildirir. Nübar müəllimə sinfində 11 şagirdin “Yay məktəbi”ndə iştirak etdiyini, onların dərsləri əylənərək daha tez mənimsədiklərini söyləyir.

4B sinif şagirdləri isə bu gün riyaziyyat dərsindən məsələni elə məktəblə üzbəüz yerləşən parkda əylənərək həll ediblər. Sinif rəhbəri Günay Abdullayeva riyaziyyat dərsində məsələni şagirdlərin ağacların arxasında gizlənməklə yarışaraq həll etməyin onlara böyük zövq verdiyini, məsələnin cavabını beləcə daha tez tapdıqlarını bildirir. G.Abdullayeva deyir ki, riyaziyyat dərsində şagirdlərin hansı mövzunu zəif mənimsədiklərini öyrənmək üçün onların arasında yarış təşkil etdiyini, sonda qalib komandanın seçildiyini bildirir: “Dərslər göstərir ki, uşaqlara əylənərək öyrənmək daha zövq verir. Onlar dərsdə yorulmur, əksinə daha həvəslə iştirak edirlər”.

  • Rəfael Hüseynov adına 49 №li "İntellekt" məktəb-liseydə "Yay məktəbi" təşkil olunub
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Rəfael Hüseynov adına 49 №li "İntellekt" məktəb-liseydə "Yay məktəbi" təşkil olunub
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Rəfael Hüseynov adına 49 №li "İntellekt" məktəb-liseydə "Yay məktəbi" təşkil olunub
    © Sputnik / Murad Orujov
  • Rəfael Hüseynov adına 49 №li "İntellekt" məktəb-liseydə "Yay məktəbi" təşkil olunub
    © Sputnik / Murad Orujov
1 / 4
© Sputnik / Murad Orujov
Rəfael Hüseynov adına 49 №li "İntellekt" məktəb-liseydə "Yay məktəbi" təşkil olunub

"Biz əksini gözləyirdik, onlar məktəbə can atırlar"

Öz övladlarının “Yay məktəbi”ndə bu qədər həvəslə iştirak etməsi valideynləri də təəccübləndirib. Saat 10:30-da övladını evə aparmaq üçün gələn valideyn Aygün Məmmədova onu məktəbdən ayıra bilmədiyini söyləyir: “Uşağın “Yay məktəbi”nə belə maraq göstərəcəyinə inanmırdım. Düşünürdüm ki, bir gün getdikdən sonra isti havada dərs öyrənmək ona çətin olar. Amma əksinə vəziyyətlə üzləşmişik. Uşaqlar heç vaxt olmadığı qədər məktəbə can atırlar”.

© Sputnik / Murad Orujov
“Yay məktəb”ləri 2 həftə müddətində davam edəcək. 

Şagird Nərmin Musazadə deyir ki, “Yay məktəbi”nə böyük həvəslə gəlir: “Mən məktəbə gələndə öz topumu, sevimli oyuncaqlarımı, plastilinimi də gətirirəm. Müəllim bizi həyətə çıxardır, biz əyləncəli oyunlar oynayırıq”.

Şagirdlərlə söhbət zamanı öyrənirik ki, onlar oxuduqları nağılları səhnələşdirməkdən xüsusi zövq alırlar. Heyvanların dilindən danışmaq üçün onlara bənzəmək üçün aldıqları geyimlər sinif otağını bir anlıq teatr səhnəsinə,  şagirdləri isə nağıl qəhrəmanlarına çevirir.

Müəllimlər isə “Yay məktəbi”ndə öz fəallığı ilə seçilən şagirdlərinin zəhmətini onlara sertifikat, təşəkkürnamə verməklə qiymətləndirirlər. Müəllimlər bildirirlər ki, “Yay məktəbi”ndə ənənəvi qiymətləndirmə metodikasından istifadə edilmir.

10-11-lərin əlinə fürsət düşüb...

10-11-ci sinif şagirdləri üçün isə “Yay məktəbi” təkcə oxuyub öyrənmək üçün deyil, öz sinif yoldaşları və müəllimləri ilə yenidən görüşmək imkanı yaradıb. Axı tədris ili boyunca onlar dərslərinə məsafədən davam ediblər. Bu gün 49 saylı məktəbin akt zalında “Yay məktəbi”nin daha bir dərsini keçən 10Ç sinif şagirdləri əsl bilik yarışı keçirirdilər. Məktəbin kiçik akademiyasının şagirdləri müxtəlif fənlər üzrə salınan sualları cavablandırmaqla hansı mövzunu tam mənimsədiklərini, hansı mövzunu isə zəif öyrəndiklərini üzə çıxardırlar. Müəllim Şəhla Əliyeva “Yay məktəbi”nin şagirdlərin bir-biriləri ilə ünsiyyət qurmalarına, bacarıqlarını nümayiş etdirmələrinə imkan yaratdığını söyləyir.

© Sputnik / Murad Orujov
“Yay məktəbi”ndə ümumi təhsil müəssisələrinin I-X sinif şagirdləri iştirak edirlər.

Məktəb bəhanə, ünsiyyət şahanə...

Təhsil ocağından apardığımız müşahidələr də onu göstərdi ki, “Yay məktəbi” təkcə şagirdlərin zəif mənimsədikləri mövzuları təkrar öyrənməsinə deyil, pandemiyada  məsafədən təşkil edilən müəllim-şagird münasibətlərinin yenidən, daha isti, daha sıx qurulmasına şərait yaradır... 

Qeyd edək ki, “Yay məktəbi”ndə ümumi təhsil müəssisələrinin I-X sinif şagirdləri iştirak edirlər. I-IV siniflərdə tədris həftədə 5 dəfə gündəlik 4 saat olmaqla, V-X siniflərdə isə həftədə 5 dəfə gündəlik 3-4 saat olmaqla təşkil olunur. I-IV siniflərdə məşğələlər tədris dili, riyaziyyat, xarici dil fənləri üzrə keçirilir. V-X siniflərdə isə tədris dili, riyaziyyat, xarici dil fənləri və ümumi təhsil müəssisəsinin rəhbərliyinin qərarı ilə digər 3 fənn üzrə  məşğələlər təşkil olunur.

Xatırladaq ki, “Yay məktəbi”nin keçirilməsində əsas məqsəd mövcud vəziyyətlə əlaqədar şagirdlərin zəruri bilik və bacarıqlarının möhkəmləndirilməsi, öyrənilənlərin ümumiləşdirilməsidir. 16 iyun 2021-ci il tarixindən etibarən 2 həftə müddətinə ümumi təhsil müəssisələrində “Yay məktəbi”nin təşkil edilməsi iyunun 30-da başa çatır.  Onu da qeyd edək ki, Təhsil Nazirliyi “Yay məktəbi”inin təşkil edilməsi ilə bağlı sorğu keçirib və sorğuda iştirak edən respondentlərin 44%-i bu təşəbbüsə müsbət rəy bildirib.

Eləcə də oxuyun:

  • Təhsildə yeniliklər olacaq: müəllimlər və valideynlər nə gözləyirlər

  • Paytaxtda "yay məktəbləri" kimi fəaliyyət göstərəcək müəssisələrin sayı bilindi

  • Yay məktəbində bir gün - FOTOLENT

1531
Teqlər:
müəllim, dərs, şagird, reportaj, yay məktəbi
Mövzu:
Bakının son xəbərləri

"Azərbaycan dili" fənni üzrə ikinci imtahan keçiriləcək

9
(Yenilənib 11:09 22.06.2021)
İmtahan bütün binalarda eyni vaxtda - saat 11:00-da başlanır. İmtahanın başlanmasına 15 dəqiqə qalmış – saat 10:45-də buraxılış rejimi başa çatır.

BAKI, 22 iyun - Sputnik. Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən iyunun 24-də “Azərbaycan dili” (dövlət dili kimi) fənni üzrə test imtahanı keçiriləcək.

Dövlət İmtahan Mərkəzindən Sputnik Azərbaycan-a verilən xəbərə görə, imtahan Bakı, Naxçıvan, Şəki, Xaçmaz və Gəncə şəhərlərində, ümumilikdə 12 binada aparılacaq.

İmtahan bütün binalarda eyni vaxtda - saat 11:00-da başlanır. İmtahanın başlanmasına 15 dəqiqə qalmış – saat 10:45-də buraxılış rejimi başa çatır. Bundan sonra gələn iştirakçılar imtahan binasına buraxılmır.

İmtahanda aşağıdakı kateqoriyaya aid olan abituriyentlər (11-ci sinif şagirdləri) iştirak edəcəklər.

1. Hər hansı səbəbdən buraxılış imtahanı çərçivəsində tam (11 illik) orta təhsil səviyyəsi üzrə 2021-ci il mayın 20-də keçirilən Azərbaycan dili (dövlət dili kimi) imtahanında iştirak etməyən cari ilin məzunları. Bu şagirdlər buraxılış vərəqəsini verilən linkdən (https://eservices.dim.gov.az/sagirdbv/?frm=egov) çap edirlər.

2. Mayın 20-də keçirilən imtahanda iştirak edib qeyri-məqbul (50 baldan aşağı toplayan) qiymət alan və ali təhsil müəssisələrinə və tam (11 illik) orta təhsil bazasında orta ixtisas təhsili müəssisələrinə qəbul olmaq üçün sənəd verən, elektron ərizəsində imtahanda iştirak edəcəyi bölmə hissəsində “rus bölməsi”ni qeyd edən cari ilin abituriyentləri;

3. Ali təhsil müəssisələrinə və tam (11 illik) orta təhsil bazasında orta ixtisas təhsili müəssisələrinə qəbul olmaq üçün sənəd verən, elektron ərizəsində imtahanda iştirak edəcəyi bölmə hissəsində “rus bölməsi”ni qeyd edən əvvəlki illərin məzunları.

2-ci və 3-cü kateqoriyaya aid olan abituriyentlər isə imtahana buraxılış vərəqəsini bu linkdən (https://eservices.dim.gov.az/brxv) çap edirlər.

İmtahanda, ümumilikdə 2432 (Bakıda 1936, Naxçıvanda 3, Gəncədə 250, Şəkidə 88, Xaçmazda 155) abituriyentin (şagirdin) iştirak nəzərdə tutulur.

İmtahanın idarə olunması üçün 12 ümumi imtahan rəhbəri, 31 imtahan rəhbəri, 221 nəzarətçi-müəllim, 24 buraxılış rejimi əməkdaşı (mühafizə), 12 bina nümayəndəsi ayrılıb.

9
Qəbələyə mənzərə, arxiv şəkli

Ölkə xaricində istirahətdən həzz almaq olmur - Həmvətənlərimizin yay planları

0
(Yenilənib 01:46 23.06.2021)
Pandemiya qaydaları yumşaldıqca, havalar istiləşdikcə yay arzularını, istirahət planlarını gerçəkləşdirmək istəyənlərin sayı artır. Azərbaycanda bu mövsüm üçün insanların hansı planlar qurduqlarını araşdırdıq.

BAKI, 23 iyun - Sputnik. Tətil, məzuniyyət mövsümü olan yay Azərbaycanda güclü istilərlə başlayıb. Bir neçə gündür ki, ölkənin bəzi bölgələrində temperatur 40 dərəcə Selsini keçir. Hələ Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin rəisi Umayra Tağıyevanın anomal istilərlə bağlı açıqlaması və Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın karantin rejimində yumşalmalara getməsi də istirahəti sağlamlığa faydalı və maraqlı keçirmək əndişələrini aktuallaşdırıb.

İstirahət planı - olan var, olmayan var

Karantin şərtlərinin yumşaldıldığını nəzərə alaraq, insanların yay istirahəti ilə bağlı planlarını öyrənmək və pandemiyanın səyahət planlarına təsirini müəyyənləşdirmək üçün Media Təhlil Mərkəzi tərəfindən keçirilən sorğuda respondentlərin 47,5%-i yay ayları üçün istirahət planı olmadığını deyib. Cavab verənlərin 36,7%-i bölgələrə, 8%-i xarici ölkəyə səyahət edəcəyini bildirsə də, 7,8%-i isə yayı bağ evində keçirəcəyini qeyd edib.

Qeyd edək ki, sorğuda iştirak edən 760 respondentin 48%-ni qadınlar, 52%-ni kişilər təşkil edib.

Favorit - sərinlikdir

Sorğuya əsasən, insanların daha çox hansı bölgələrdə istirahətə üstünlük verdiyini müəyyənləşdirmək mümkün olub. Bir neçə variant seçmək imkanına malik olan respondentlərin cavabları aşağıdakı kimidir:

Lənkəran – 33%; Şəki-Zaqatala – 32%; Quba-Xaçmaz – 29%; Qarabağ – 29%; Gəncə-Qazax – 19%;

Aran – 18%; Şirvan – 8%; Naxçıvan – 5%. Respondentərin 29 faizi isə bölgələrə getməyi planlaşdırmadığını deyib. Göründüyü kimi, insanlar daha çox havası sərin olan bölgələrimizə üz tutmağa üstünlük verirlər.

Dost-qohum maşınları trenddə, xaricdən həzz alan azalıb

Rəyi soruşulan həmvətənlərimizin 35%-i dost və ya qohumuna məxsus avtomobillə ölkə daxilində səyahət etdiklərini söyləyib. Bölgələrə şəxsi maşını ilə gedənlər cavab verənlərin 29%-ni təşkil edib. Sərnişin avtobusu ilə səyahət edənlər sorğu iştirakçılarının 22%-ni, müxtəlif turlara qoşulanlar 13%-ni əhatə edib. Respondentlərin 1%-i isə təyyarə ilə səyahətə üstünlük verdiyini bildirib.

Pandemiya bitənədək xarici ölkəyə səyahət planlarını təxirə salanlar respondentlərin 12%-ni təşkil edib. Sorğu iştirakçılarının 28%-i bildirib ki, qadağaların davam etdiyi müddətdə ölkə xaricində istirahətdən həzz almaq olmur. Respondentlərin 10%-i xarici ölkəyə səyahətə məhdudiyyət qoymadığını, 50%-i isə əvvəllər də xaricə səyahət etmədiyi üçün hazırkı vəziyyətin istirahət planlarına heç bir təsirinin olmadığını dilə gətiriblər.

Cibdə varsa pul...

Başqalarının istirahətə nə qədər pul xərclədiyi həmişə maraq doğurur - həm məkanları müqayisə edə bilirsən, həm də büdcəni planlaşdırırsan. 

MTM-in keçirdiyi sorğudakı respondentlərin 67%-i yay istirahətinə 300-500 AZN, 15%-i 500-700 AZN, 9%-i 700-1000 AZN, 9%-i isə 1000 AZN-dən çox vəsait ayırdığını qeyd edib.

Bu mövsüm bölgələrdə istirahətin nisbətən baha olacağı gözlənilir. Məsələn, populyar istiqamətlərdən olan Şəki-Zaqatala-Qax bölgəsində günlük kirayə evlərin qiyməti indidən artıb. 

Ötən il yayda paytaxtdan bölgələrə getməklə bağlı məhdudiyyət olduğundan rayonlara üz tutanların sayı xeyli azalmış, bu səbəbdən də günlük kirayə evlərin qiymətləri də xeyli enmişdi. Şəkidə də günlük evlərin kirayəsi 5 dəfəyədək ucuzlaşmışdı. 100, 80 manatlıq evlər ötən il 30-20 manata zorla müştəri tapsa da, bu il maklerlər və yerli sakinlər evləri yenə 80-100 manata razılaşma yolu ilə verə biləcəklərini söyləyirlər.

Aviasəyahət

Azərbaycanda avqustun 1-dək xüsusi karantin rejimi qüvvədədir. Quru yolla beynəlxalq sərnişin daşımaları praktiki olaraq kəsilib, avianəqliyyat isə yalnız xüsusi uçuşlar həyata keçirir.

Azərbaycan Hava Yolları (AZAL) bir müddət əvvəl bildirmişdi ki, iyun ayından Bakıdan Bodrum və Dalaman kurortlarına xüsusi reyslər açılacaq. Bu istiqamətdə uçuşlar iyunun 25-dən başlanır. Cədvələ görə, Bakı-Bodrum-Bakı reysləri hər gün, Dalamana və geriyə uçuşlar isə həftədə üç gün - bazar ertəsi, çərşənbə və cümə günləri yerinə yetiriləcək.

Buta Airways aviaşirkəti də Bakıdan Alanyaya uçuşları bərpa edərək Ankaraya reyslərin sayını artırıb. 

İyulun 3-dən aviaşirkət Bakı-Alanya-Bakı reyslərinə start verir. Uçuşlar həftədə bir dəfə - şənbə günləri gerçəkləşəcək.

Ankaraya uçuşların sayı da artır: iyunun 19-dan Buta Airways Türkiyə paytaxtına həftədə üç dəfə - bazar ertəsi, cümə axşamı və şənbə günləri reyslər təşkil edəcək.

Azərbaycan ərazisinə isə Rusiya və Türkiyə (iyunun 10-dan) ilə yanaşı, ABŞ, Bəhreyn, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Böyük Britaniya, İsrail, Macarıstan və Qətərdən (iyunun 21-dən) uçuşlara icazə verilir.

Eləcə də oxuyun:

  • Rusiyaya getmək istəyən azərbaycanlıların nəzərinə - Qaydalar dəyişir

  • Azərbaycanın bölgələrində günlük kirayə ev bazarı canlanıb

  • Azərbaycan turizmi yeni mövsümə hazırdırmı? – Samir Dübəndi danışır

  • AZAL sərnişindaşıma ilə bağlı bir sıra məqamlara aydınlıq gətirib

  • Azərbaycanda gəlmə turizmə "yaşıl işıq" - Siyahı artırıla bilər

  • Umayra Tağıyeva çimərliklərlə bağlı qadınlara müraciət edib

0