MAKS-2019

MAKS-2021 aviasalonu: mülki hərbi aviakosmik yeniliklər

33
(Yenilənib 12:27 20.07.2021)
Moskvanın Jukovski aerodromunda iyulun 20-də start götürən aviasalon ikinci günündən etibarən karantin qaydalarına riayət etməklə hər kəsin üzünə açıq olacaq.

BAKI, 20 iyul — Sputnik. Beynəlxalq MAKS-2021 aviakosmik salonu çərşənbə axşamı, iyulun 20-də Moskva ətrafındakı Jukovski aerodromunda fəaliyyətə başlayır. Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, altı gün davam edəcək aviasalon ziyarətçilər üçün iyulun 21-dən açıq olacaq.

Bu il pandemiya səbəbindən MAKS-2021-də iştirak etmək istəyənlər üçün müəyyən məhdudiyyətlər tətbiq olunub. Sərgiyə yalnız vaksinin vurulması barədə QR-kod, yaxud da mənfi PZR testi nəticəsi ilə girmək olar.

Prezident də gələcək

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin iyulun 20-də 15-ci aviasiya-kosmik MAKS salonunun açılışını edəcək. Bu barədə Kreml məlumat yayıb.

Bildirilir ki, o, ölkədə istehsal olunan aviatexnikanın qabaqcıl nümunələrinə baxış keçirəcək.

Dövlət başçısının mətbuat katibi Dmitri Peskov Putinin yeni birmühərrikli təyyarəyə baxış keçirib-keçirməyəcəyi haqda sualı cavablandırmaqla bağlı çətinlik çəkmişdi: “Hələlik necə təqdimat olacağını bilmirəm, heç nə deyə bilmərəm”. Ancaq o qeyd etmişdi ki, Putin ənənəvi olaraq MAKS-da uçuşları izləyəcək. Həmçinin, Rusiya lideri ölkədə mülki aviasiya məsələlərində əsas layihələrin gerçəkləşdirilməsi üzrə iclas keçirəcək.

Birmühərrikli qırıcı və başqaları

Aviasalonun ilk günü Birləşmiş Aviatikinti Korporasiyası (BAK, “Rostex” dövlət korporasiyasının tərkibinə daxildir) Rusiyanın yeni birmühərrikli qırıcı təyyarəsinin onlayn təqdimatını keçirəcək. Təqdimat “Rostex”in YouTube kanalında, eləcə də layihənin öz saytında yayımlanacaq.

Tədbirdən bir neçə gün əvvəl sosial şəbəkədə yeni təyyarənin fotoları yayılmağa başladı. Xarici görünüşü bəlli olsa da, yeni qırıcının xarakteristikaları barədə dəqiq məlumat hələlik açıqlanmayıb.

MAKS-ın statik dayanacağında qonaqlar və partnyorlar eləcə də hərbi aviasiyanın potensial liderləri və ixrac bestsellerləri ilə tanış ola biləcəklər. “Rosoboroneksport”un məlumatına görə, bunlar beşinci nəsil Су-57Э qırıcısı, МиГ-35, МиГ-29 və Су-35 qırıcıları, Ил-78МК-90А yanacaqdoldurma təyyarəsi, Ил-76МД-90А hərbi nəqliyyat təyyarəsi, Ка-52К, Ми-28НЭ, Ми-35П, Ми-35М, Ка-226Т vertolyotlarıdır.

Uçuş proqramı

Ən dolğun uçuş proqramı aviasalonun ilk gününə planlaşdırılıb. İyulun 20-də “prezident üçün nümayiş”də tamaşaçılar Су-57 və МиГ-35 qırıcılarının, Ка-226 və Ми-171 vertolyotlarının, mülki SSJ100 və МС-21-310 təyyarələrinin uçuş və pilotajını izləyəcəklər.

Nümayişin sonunda Rusiya Hərbi Kosmik Qüvvələri təyyarələri qrup uçuşu keçirəcəklər. Proqramın ümumi sürəyinin 55 dəqiqə olacağı gözlənilir.

Mülki yeniliklər

Aviasalonda Rusiyanın ПД-14 mühərrikli МС-21-310 təyyarəsi yeniliklər sırasındadır. Uçuş proqramına onun ilk kütləvi uçuşu daxildir. Təyyarə hazırda sınaq mərhələsindədir. МС-21-300-ün baza versiyasının xarici Pratt & Whitney mühərriki ilə ilk uçuşu da iki il əvvəl MAKS çərçivəsində baş tutmuşdu.

Həmçinin ilk dəfə geniş tamaşaçı kütləsinə Rusiyanın regional Ил-114-300 təyyarəsi təqdim olunacaq. Onun seriya tədarükü 2023-cü ildə başlayacaq. 2030-cu ilədək yüz belə maşının tədarükü planlaşdırılıb.

Təyyarəni eləcə də statik ekspozisiyada görmək mümkün olacaq. BAK həmçinin SSJ 100 təyyarəsini göstərəcək, tamaşaçılar eləcə də onun biznes-versiyasını görə biləcəklər.

Airbus da öz məhsulunu təqdim edəcək. Şirkət ilk dəfə Rusiyada darfüzelyajlı A220 təyyarəsini göstərəcək. Bundan başqa, Avropa istehsalçısı uzunmagistrallı genişfüzelyajlı A350-ni də təqdim edəcək.

“Rusiya vertolyotları” holdinqi MAKS çərçivəsində tamaşaçılara ofşor əməliyyatların yerinə yetirilməsi və dəniz buruq platformalarına xidmət üçün nəzərdə tutulan Ми-171А3 vertolyotunu təqdim edəcək. Salonda onun təcrübə nümunəsi göstəriləcək, sərgidən dərhal sonra isə sınaqlara göndəriləcək.

Sərgi iştirakçıları Ка-32А11М və modernləşdirilmiş yüngül "Ансат-М" vertolyotlarını da görə biləcəklər.

Dron ovçusu, anti-PUA kompleksi

HKM konserni “Almaz-Antey” də aviasalonda öz layihələrini göstərəcək.

“Aviasalonun qonaqları konsernin naviqasiya və müşahidə, rabitə, aeronaviqasiya məlumatı və təhlükəsizliyin təmini sahəsində innovasiyaları ilə, eləcə də hava hərəkətinin təşkili sistemləri ilə qarşılıqlı əlaqədə olan göyərtə sistemləri və trenajor kompleksləri ilə tanış olacaqlar”, - konsernin mətbuat xidmətindən bildirilib.

Xeyli sayda unikal yeniliyin, o cümlədən dron ovçusu "Волк-18"in, pilotsuz aparatların neytrallaşdırılması və obyektlərin təhlükəsizliyinin təminatı üçün radiolokasiya-optik "ROSC-1" kompleksi, mobil, azqabaritli bərk meteoroloji radiolokator "ДМРЛ-3" və X-diapazonda uçuş sahəsini müşahidə edən "Алькор” radiolokasiya stansiyasının da nümayiş olunacağı göslənilir.

Kosmik yeniliklər

MAKS-da “Roskosmos” korporasiyası “Odissey” virtual reallıq sistemini təqdim edəcək. O, açıq kosmosa çıxışı hiss etməyə imkan verir. Bundan başqa, arzu edənlər "Союз МС" pilotlu kosmik gəmisinin trenajorunda aparatın orbitə çıxarılmasını, BKS-ə qoşulmasını və atmosferə endirilməsini təcrübə edə biləcəklər.

Eləcə də oxuyun:

33
Uran-6

Rusiyanın döyüş robotları insanların həyatını yaxşılaşdırır

26
(Yenilənib 22:11 31.07.2021)
Sülhsevər Rusiya rəsmən 2030-cu ilə qədər NATO üçün əsas hərbi təhlükə kimi qəbul olunub. Odur ki, "tərəfdaşların" qarşısını yüksək texnologiyalara əsaslanan vasitələrlə almağa məcburdur.

BAKI, 31 iyul — Sputnik. Döyüş şəraitində müstəqil hərəkət edə bilən, süni intellektli robotlar artıq Rusiya ordusunun bugünüdür. Getdikcə daha aktiv şəkildə qoşunlara tətbiq edilən robotlaşdırılmış silah kompleksləri təkcə təlimlər zamanı deyil, istənilən döyüş şəraitində də istifadə olunur.

Qərb hərbi dairəsində (QHD) mühəndis-istehkam qoşunlarının robotlaşdırılmış texnikanın tətbiqi ilə müşayiət olunan iri miqyaslı üç günlük təlimləri iyulun 30-da başa çatıb. Təimlər Rusiya Federasiyasının altı subyektini, 12 poliqon və Oka çayının bir hissəsini əhatə edib. Təimlərə 8 min nəfərdən çox hərbi qulluqçu və 1500 ədəd hərbi texnika, o cümlədən robotlaşdırılmış texniki "Uran-6" minadan təmizləmə və "Uran-14" yanğınsöndürmə kompleksləri cəlb olunub.

QHD-də keçirilən təlim epizodlarının birində, Nijeqorodsk vilayətindəki Mulino poliqonunda mühəndis-istehkam bölmələri hava desant qoşunları ilə birlikdə tikililərin sıx olduğu şəhər şəraitində "Uran" seriyalı robotların dəstəyi ilə hücum əməliyyatlarını məşq ediblər. Təlim zamanı bölmələr Suriyada qazandıqları döyüş təcrübəsini tətbiq ediblər.

Mühəndis-istehkam qoşunlarının öz xüsusiyyətləri var – dağıtmaq və tikmək. Bununla yanaşı Rusiya ordusunda tərkibində onlarla səyyar hücum robotlarının olduğu ilk bölmələr də yaradılır və onların döyüş şəraitində tətbiqi təkcə poliqonlarla məhdudlaşmır.

Ötən həftə Rusiyanın "Soratnik" döyüş robotu tərəfindən suriyalı terrorçuların məhv edildiyi video yayılıb. 7 tonluq zirehli, tırtıllı maşın Suriyadakı Rusiya Xüsusi əməliyyat qüvvələrini dəstəkləyib – gündüz və gecə saatlarından ayrı-ayrı yaraqlıları və "cihadçı"ların nəqliyyat vasitələrini dəqiqliklə məhv edib.

Bundan bir qədər əvvəl Rusiyanın müdafiə naziri Sergey Şoyqu ölkədə süni intellektlə təchiz olunmuş, müstəqil şəkildə döyüşə bilən robotların kütləvi istehsalının başlandığını deyib: "Artıq təkcə təcrübə nümunələri deyil, həqiqətən fantastik filmlərdə göstərilə biləcək robotlar meydana gəlib".

Qoşunların bu cür maşınlarla təchiz olunması prioritet istiqamətlərdən biridir. Rusiya Müdafiə nazirliyində döyüş robotlarının tətbiqinə cavabdeh olan xüsusi idarə yaradılıb. Rusiyada süni intellektin inkişafı yeni mərhələyə qədəm qoyur və bu, zamanın tələbidir. Ən yeni silah və qoşun növərinin hamısında avtomatlaşdırılmış sistemlərin rolu sürətlə artır.

Gələcəyə sıçrayış

Rusiyanın hava-kosmik qüvvələri, hərbi dəniz qüvvələri və quru quşunları üçün döyüş robotları hazırlayan bir neçə müdafiə sənayesi müəssisəsi uzaq gələcəkdə baş verə biləcək silahlı münaqişələrdə qələbəni təmin edir.

Yuxarıda adı qeyd olunan "Soratnik" ilk dəfə "Armiya-2016" beynəlxalq harəbi-texniki forumunda nümayiş olunub. Bu maşın qoşunların, kəşfiyyat qruplarının dəstəklənməsi, ərazidə patrul fəaliyyəti və obyektlərin mühafizəsi, minalardan və maneələrdən təmizləmə, rabitənin daha uzaq məsafələrə ötürülməsi, sursatların və yanacağın çatdırılması üçün nəzərdə tutulub.

Bu robot güclü silahlarla təchiz olunub: 40 və 30 mm-lik qumbaraatanlar, 12,7 və 7,62 mm-lik pulemyotlar, dörd ədəd idarə olunan raket və "Şmel" reaktiv odsaçanı. "Soratnik" gücləndirilmiş istehkamlara hücum və müxtəlif xüsusi əməliyyatlar zamanı xüsusilə effektivdir. Zərurət olduqda döyüş meydanında olan iki ədəd "Soratnik" bir-biri ilə məlumat mübadiləsi də edə bilərlər. Bu avtomatlaşdırılmış döyüş sistemi bütün sutka boyu və istənilən iqlim şəraitində fəaliyyət göstərməyə qadirdir. 40 km/saat sürətlə hərəkət edən maşın əlavə yanacaq doldurulmadan, birdəfəyə 400 km məsafə qət edə bilər.

"Uran-9" tırtıllı həmlə maşını da döyüş şəraitində sınaqdan çıxarılıb. İlk dəfə geniş ictimaiyyətə 2018-ci ildə, Moskvada keçirilən Qələbə paradında təqdim olunub. O, kəşfiyyat aparılması, qoşunlarıa atəş dəstəyi və düşmənin döyüş texnikasının məhv edilməsi üçün nəzərdə tutulub. 12 ton kütləsi olan bu vahiməli, zirehli maşın "Ataka" idarəolunan silah kompleksi ilə təchiz olunub: tank əleyhinə raketlər, "Şmel" reaktiv odsaçanları, 30 mm-lik top, 7,62 mm-lik pulemyot. Bu döyüş maşını "stels" tipli müdafiə sistemi, lazer şüalanması barədə xəbərdarlıq sistemi və digər unikal xüsusiyyətlərə də malikdir. Onun Qərbdə analoqu yoxdur. İxtisaslaşmış "The National Interest" məcmuəsi Rusiya texnologiyalarının sözsüz üstünlüyünü qeyd edir.

Tam formatlı tanklara gəldikdə, "Uralvaqonzavod" müəssisəsi T-72B3 tankı əsasında iki ədəd robotlaşdırılmış dronun hazırlanması ilə məşğuldur. "Rostex" dövlət korporasiyası T-14 "Armata"nın süni intellektlə təchiz olunmuş, robotlaşdırılmış versiyasını yaradıb (atəş açılması barədə qərarı insan verir). Birinci halda söhbət hazırkı T-72 tanklarının modernləşdirilməsindən gedir ("Şturm" layihəsi). Robotlaşdırılmış tanklar maksimum səyyardır və mühafizə olunub (o cümlədən radio-elektron mübarizə vasitələri), komandanlıqla rabitə kanalları isə şifrələnib.

"Armata"nın əsasında yaradılmış pilotsuz, tırtıllı T-14 tankı iyulda keçirilmiş test sınaqlarından uğurla çıxıb. Ekspertlər tam robotlaşdırılmış əsas döyüş tanklarının yaradılmasını Rusiyanın müdafiə sənayesinin əsl sıçrayışı adlandırırlar. Bu maşın demək olar ki, bütün işləri özü görür, insana isə maşının seçdiyi hədəfin məhv edilməsini təsdiq etmək qalır. Yəqin ki, süni intellektli əsas döyüş tankının ixrac versiyası da hazırlanacaq.

Tank bölmələrinin Suriyada tətbiqi döyüş meydanında eyni zamanda bir neçə – yüngül, orta və ağır robotlaşdırılmış kompleksin eyni vaxtda varlığınının zəruri olduğunu sübuta yetirdi. Robotlaşdırılmış tanklar bir-birini atəşlə dəstəkləməli, davamlı şəkildə şəbəkədə bir-biri ilə əlaqədə olmalı, məlumat mübadiləsi aparmalıdırlar. Çoxfunksiyalı robotlaşdırılmış bölmələr Rusiya ordusunda 2025-ci ilə qədər yaradılacaq. Digər tərəfdən, tezliklə Rusiya tankların məhv edilməsi üçün raketlərlə silahlanmış pilotsuz uçuş aparatını da sınaqdan çıxaracaq.

Bu qəbildən olan silahlar sırasında "Poseydon" sualtı sistemi ayrıca yer tutur. Mübaliğəsiz demək olar ki, nüvə mühərrikli bu aparat istnilən hədəfin və ümumilikdə təcavüzkar dövlətin məhv edlməsinə zəmanət verir.

Hazırda qüvvədə olan dövlət silahlanma proqramına uyğun olaraq (2027-ci ilə qədər) Rusiyada üç sualtı qayıq inşa olunacaq ki, onların da hər birinin göyərtəsində 6 ədəd "Məhşər günü torpedosu" olacaq.

Avtomatlaşdırmanın əhəmiyyəti

Döyüş robotları insan həyatını qorumağa xidmət edir və onlar daha tez düzgün qərar qəbul etməyə, düşmən üzərində bütün döyüş şəraitlərində - quruda, havada və dənizdə "kəmiyyətlə deyil, bacarıqla" qələbəni təmin etməyə qadirdirlər.

Robotlaşdırılmış texnika komplekslərinin inkişafı və döyüşdə tətbiqi konsepsiyasına uyğun olaraq, 2025-ci ilə qədər olan dövrdə silahların və hərbi texnikanın ümumi strukturunda robotların payı 30%-ə çatacaq.

Bu sistemlərin böyük bir hissəsi tamamilə səyyar şəkildə süni intellekt tərəfindən idarə olunacaq. Rusiyalı prpoqramçılar, konstruktor və mühəndislər tezliklə tam avtomatlaşdırılmış döyüş robotları yaradacaqlar. Yəni döyüş meydanından məlumatın əldə olunması və mürəkkəb aparatın səyyar qərar qəbul etməsi sistemi tezliklə bir alqoritmdə qapanacaq.

Robotlaşdırmanın son mərhələsi qoşunların vahid idarəetmə sisteminin yaradılmasıdır. Rusiya yüksək texnologiyalara əsaslanan silahlar sahəsində liderdir. Lakin "tərəfdaşlar" bu sahdə Rusiyaya çatmaq və ötüb keçmək üçün milyardlarla dolları əsirgəmirlər.

Yaxın on il ərzində Pentaqon təkcə gələcək kiber-mühariblərə hazırlıq işlərinə 2,4 mlrd. dollar vəsait xərcləmək niyyətindədir. ABŞ setesentirk – bölmələrin vahid şəbəkədə birləşdiriməsi əsasında döyüş əməliyyatlarını hədəfə alıblar və cidd-cəhdlə silahlı qüvvələrini, onlar trəfindən müasir hərbi texnologiyaların tətbiqi vasitələrini modernləşdirirlər.

Pentaqon üçün perspektiv süni intellekt sistemlərinin işlənib hazırlanması ilə DARPA agentliyi məşul olur. Bu qurum hər il səyyar robotlar arasında "yarışlar" keçirir (2015-ci ildən sonra qapalı rejimdə). Bu cür maşınların döyüş meydanında təyinatı düşmənin yüksək texnologiyaların köməyi ilə məhv edilməsidir. Sülhsevər Rusiya rəsmən 2030-cu ilə qədər NATO üçün əsas hərbi təhlükə kimi qəbul olunub. Odur ki, Rusiya "tərəfdaşların" qarşısını yüksək texnologiyalara əsaslanan, səmərəli və başa düşülən vasitələrlə almağa məcburdur.

26

Putinlə Ərdoğan telefon söhbəti zamanı barədə razılıq əldə etdilər

2577
(Yenilənib 16:53 31.07.2021)
Vladimir Putin yanğınların söndürülməsi üçün Rusiyanın Türkiyəyə hərtərəfli yardım etməyi davam etdirəcəyini təsdiqləyib. Rəcəb Tayyib Ərdoğan göstərilən əməli yardıma görə minnətdarlığını bildirib.

BAKI, 31 iyul - Sputnik. Rusiya prezidenti Vladimir Putin ilə Türkiyə lideri Rəcəb Tayyib Ərdoğan arasında telefon danışığı olub. Bu barədə rəsmi Kreml məlumat yayıb.

Söhbət zamanı Türkiyənin cənubunda baş verən meşə yanğınları səbəbindən yaranmış fövqəladə hal müzakirə edilib. İki ölkənin bu təbii fəlakətlə mübarizədə qarşılıqlı fəaliyyətinin vacibliyi vurğulanıb.

Vladimir Putin yanğınların söndürülməsi üçün Rusiyanın Türkiyəyə hərtərəfli yardım etməyi davam etdirəcəyini təsdiqləyib. Rəcəb Tayyib Ərdoğan göstərilən əməli yardıma görə minnətdarlığını bildirib.

Prezidentlər Rusiya-Türkiyə çoxplanlı əməkdaşlığının aktual mövzularını əhatəli şəkildə nəzərdən keçiriblər. İkitərəfli hökumətlərarası komissiyanın bu ərəfədə keçirilmiş iclasının yekunları müsbət qiymətləndirilib. Ticari-iqtisadi, energetika və digər sferalarda əldə olunmuş razılaşmaların həyata keçirilməsinə qarşılıqlı əhval-ruhiyyə ifadə olunub.

Müxtəlif səviyyələrdə təmasların davam etdirilməsi barədə razılıq əldə edilib.

Qeyd edək ki, son 3 gündə Türkiyədə 85 yerdə meşə yanğını qeydə alınıb. Bu yanğınlardan 75-i artıq nəzarət altına alınıb. Yanğın nəticəində 4 nəfər dünyaını dəyişdi. Türkiyəyə yardım məqsədi ilə Rusuya da təyyarələr göndərib.

Türkiyədə baş vermiş meşə yanğınlarının söndürülməsi prosesində qardaş ölkəyə dəstək məqsədilə göndərilən Fövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) yanğınsöndürmə qüvvələrinin ilk dəstəsi hazırda Türkiyənin Dalaman şəhərindədir. FHN-in Dövlət Yanğından Mühafizə Xidmətinin rəis müavini Rza Xudiyev bildirib ki, Türkiyəyə göndərilən şəxsi heyətin sayı 100 nəfərdir.

Həmçinin oxuyun:

Rusiya təyyarələri Türkiyənin cənubunda meşə yanğınlarını söndürür

 

2577
Koronavirusa qarşı peyvənd vurulmasında dair sertifikat, arxiv şəkli

Azərbaycanda "Əks-göstəriş sertifikat"ı veriləcək