Sputnik V vaksini, arxiv şəkli

"Nature"də "Sputnik V"nin effektivliyi təhlükəsizliyi ilə bağlı məqalə dərc olunub

12
Məqalədə qeyd olunur ki, "AstraZeneca" və "Johnson&Johnson"dan fərqli olaraq "Sputnik V"də bir deyil, iki adenovirus var və bu onun müdafiə xüsusiyyətlərini artırır. Bundan başqa, Rusiya preparatı ilə immunizasiyadan sonra heç bir ölkədə tromboz halı qeydə alınmayıb.

 

BAKI, 7 iyul — Sputnik. Rusiyanın "Sputnik V" vaksini dünyanın təxminən 70 ölkəsində qəbul olunsa da, yan təsirləri ilə bağlı mübahisələr ucbatından Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) indiyə kimi bu preparatı təsdiqləməyib. Bu fikirlər "Nature" jurnalında dərc olunmuş məqalədə öz əksini tapıb.

Məqalə müəllifləri qeyd edirlər ki, "Sputnik V" dünyada COVID-19-un profilaktikası məqsədilə qeydiyyatdan keçirilmiş ilk preparatdır və onlarla dövlətin təsdiqini alıb, ancaq peyvəndin qlobal şəkildə yayılması üçün ÜST-ün razılığı vacibdir.

Bir sıra əcnəbi epidemioloqlar həddən artıq tez qeydiyyatdan keçirildiyinə görə Rusiya preparatına tənqidi yanaşırlar.

"Sputnik V"nin effektivliyinin koronavirusa yoluxmada 91,6 faiz olması və ağırlaşma hallarının qarşısını 100 faiz alması barədə "The Lancet"də məqalə dərc olunandan sonra bu şübhələrin bir hissəsi aradan qalxdı. Daha sonra, 2021-ci ilin aprelində Qamaleya İnstitutu yeni məlumatları elan etdi. Həmin məlumatlara əsasən, vaksinin effektivliyi 97,6 faiz təşkil edir.

Əcnəbi alimlər tərəfindən tənqidlərin davam etməsinə baxmayaraq preparatı Cənubi Koreya, Argentina, Macarıstan, Hindistan, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri kimi ölkələr qəbul edib və onun təsirini 97,8 faizlik bir göstərici ilə qiymətləndiriblər.

Məqalədə o da qeyd olunur ki, "AstraZeneca" və "Johnson&Johnson"dan fərqli olaraq "Sputnik V"də bir deyil, iki adenovirus var və bu onun müdafiə xüsusiyyətlərini artırır. Bundan başqa, Rusiya preparatı ilə immunizasiyadan sonra heç bir ölkədə tromboz halı qeydə alınmayıb. Halbuki eyni nəticəni digər preparatlar haqqında demək mümkün deyil. Xüsusən də, Argentina, Braziliya və San-Marinodan "Sputnik V"nin tətbiqindən sonra hər hansı bir ağırlaşma barədə məlumat daxil olmayıb.

Məqalə müəllifləri vurğulayıblar ki, "Sputnik V"nin bundan sonrakı tədqiqatları onun effektivliyi və təhlükəsizliyi ilə bağlı xaricdə də daha aydın mənzərənin yaradılmasına kömək edəcək.

Qeyd edək ki, Rusiya Səhiyyə Nazirliyi 2020-ci ilin avqust ayında koronavirus infeksiyasının profilaktikası məqsədilə Qamaleya Mərkəzində istehsal olunmuş dünyada ilk vaksın preparatını qeydiyyatdan keçirib.

"Sputnik V" insan adenoviral vektorlarının sübut edilmiş və yaxşı öyrənilmiş platformasında yaradılıb. Vaksinasiyaya cəlb olunmuş 3,8 milyon Rusiya vətəndaşının analiz nəticələrinə görə, preparatın effektivliyi 97,6 faizdir. Qamaleya Mərkəzindən verilən məlumata görə, bu, "The Lancet" jurnalında dərc olunmuş nəticədən (91,6%) yüksəkdir.

Eləcə də oxuyun:

12
Teqlər:
məqalə, Rusiya, Sputnik-V peyvəndi, COVID-19 pasportu, peyvənd
Mövzu:
Yeni tip koronavirus pandemiyası (729)
Kosmos, arxiv şəkli

Rusiya kosmik zibilin Yerə düşməsi proqnozunu verən sistem yaratmağı təklif edib

993
Kosmik tullantıların planetimizin ərazisinə necə gəldi düşərək texnogen faciələr yaratmaması üçün yeni həll düşünülüb.

BAKI, 25 iyul — Sputnik. Rusiyanın "Dəqiq cihazqayırma sistemləri" elmi-texniki korporasiyası daşıyıcı raketlərin pilləkənlərini, sürətləndirici blokları və peykləri bucaq əksetdiriciləri ilə təmin etməyi təklif edib. Bu əksetdiricilər onların Yerə düşməsini yüksək dəqiqliklə proqnozlaşdıra biləcəklər. Bu barədə RİA Novosti-yə müəssisənin baş konstruktoru Vladimir Pasınkov bildirib.

"Bizdə hazırda yeni texnoloji həll var - "priamida" sinfindən olan kiçik qabaritli retroreflektor sistem. O, 4 bucaq əksetdiricisindən ibarətdir. Sistem çox yüngüldür - 40 qram. Biz "Roskosmos"a onu daşıyıcı raketlərin pilləkənlərinə, sürətləndirici bloklara və peyklərə quraşdırmağı təklif edəcəyik", - Pasınkov MAKS-2021 Beynəlxalq aviasiya-kosmik salonunda deyib.

Onun sözlərinə görə, bu onların orbitdən çıxması anını müəyyən etməyə və Yerə düşmə sahəsini yüksək dəqiqliklə proqnozlaşdırmağa imkan verəcək. Bununla da, iri kosmik texnika fraqmentlərinin Yerə düşməsi ilə bağlı texnogen fəlakətlərin qarşısını almaq mümkün olacaq.

MAKS-2021 aviasalonu 20-25 iyul aralığında Moskva ətrafındakı Jukovskidə keçirilir.

RİA Novosti MAKS-2021 aviasalonunun baş, Sputnik agentliyi isə rəsmi informasiya tərəfdaşıdır.

Həmçinin oxuyun:

"Rostex" MAKS-2021 aviakosmik salonu üçün yeni hərbi təyyarənin şəkillərini yayıb

MAKS-2021 aviasalonu: mülki və hərbi aviakosmik yeniliklər

MAKS-2021 aviasalonunun açılışı belə keçdi

993
ABŞ, Gürcütsan və Bolqarıstan ordularının birgə təlimi, arxiv şəkli

Gürcüstanda Agile Spirit 2021 təlimləri: hədəflər vasitələr

23
ABŞ və alyansın hərbi manevrləri nə Gürcüstan xalqının təhlükəsizliyi üçün narahatlığı, nə də "itirilmiş əraziləri geri qaytarmaq" istəyini özündə əks etdirir.

 

BAKI, 24 iyul — Sputnik. Gürcüstan Müdafiə Qüvvələri ilə ABŞ Ordusunun Avropa və Afrikadakı Agile Spirit 2021 birgə təlimləri 26 iyul - 6 avqust tarixlərində beş təlim nöqtəsində - poliqonda və Vaziani hava limanında, Senaki aviabazasında, Orfololo və Sorta təlim meydançalarında baş tutacaq. Artıq ABŞ ordusunun zirehli avtomobilləri hava və dəniz yolu ilə Gürcüstana çatdırılıb ki, bu da faktiki olaraq manevrlərin "benefisiarı" sayılır.

Agile Spirit-in 2021-ci il deklarativ məqsədi – 15 iştirakçı ölkənin qoşunları arasında "operativ uyğunlaşdırmanı" artırmaqdır ki, bu da heç bir əhəmiyyət kəsb etmir. Çünki ortada uyğunlaşdırılmalı xüsusi bir şey yoxdur. Təlimlərin sayı çox deyil və faktiki olaraq iki tərəf – Amerika və Gürcüstan iştirak edir. 2500 iştirakçıdan 700-ü Amerika, 1600-ü isə Gürcüstan hərbçiləridir. Əgər yerdə qalan 200 "süngü"nü digər iştirakçı ölkələrin sayına bölsək, hər bayrağa cəmi 20 nəfər düşər.

Bu cür təmsil olunma, çətin ki, "Tərəfdaşlıqdan keçən güc" devizi altında təşkil olunan çoxmillətli döyüş əməliyyatlarının keyfiyyətini artırsın. Aydın məsələdir ki, təlimlərin əsl məqsədi Amerika hərbi komandanlığı tərəfindən regional əməliyyatlar teatrının öyrənilməsi və Cənubi Qafqazdakı Rusiya Federasiyası və müttəfiqlərinə qarşı yeni təxribatlardır. ABŞ və tərəfdaşlarının növbəti güc nümayişinin yalnız və yalnız Rusiyaya ünvanlandığını anlamaq üçün Qafqazın coğrafi xəritəsinə baxmaq kifayətdir.

Amerika ordusu bu komanda heyətləri ilə təmsil olunur: ABŞ-ın Avropadakı Xüsusi Əməliyyatları, 21-ci Müharibə Dəstək Teatrı, 7-ci Ordu, 173-cü Hava-Desant Briqadası, 1-ci Piyada Briqadası, ABŞ-ın Avropadakı Hərbi Hava Qüvvələri, Corciya Milli Qvardiyası və başqaları... Bu komandanlıqların tabeliyindəki bütün qoşunlar qəfildən Gürcüstanda peyda olsalar, hər şey baş verə bilər.

Agile Spirit 2021 proqramına briqadaların komanda məntəqələrində qarşılıqlı fəaliyyət, batalyon səviyyəsində döyüş atəşi ilə poliqon təlimləri ("real təlim şəraitində") daxil edilib.

Ən nəzərəçarpan epizodlar - Gürcüstan, Böyük Britaniya və Polşanın iştirakı ilə hava-desant əməliyyatı və Gürcüstan, ABŞ, Böyük Britaniya, Rumıniya və Polşanın Sorta poliqonunda xüsusi əməliyyat qüvvələrinin bəzi birgə hərəkətləridir.

Qalan iştirakçıların - Azərbaycan, Almaniya, Latviya, Litva, Estoniya, Kanada, İtaliya, İspaniya, Türkiyə və Ukraynanın nə işlə məşğul olacağı hələ məlum deyil. Lakin alyans rəsmi olaraq Rusiyanı 2030-cu ilədək əsas hərbi təhlükə hesab edir və "varyaqlar"ın Gürcüstanda olması üçün konseptual və taktiki əsas budur.

Onuncu "ruh"

Agile Spirit 2021 manevrləri dinc əhalisinin təhlükəsizliyinə birbaşa təhdiddir. Məsələn, estoniyalı tərəfdaşlar təlim zonasında meşələri tez-tez yandırırlar, Ukrayna əsgərləri təsadüfən gürcü kəndlərini atəşə tuta bilərlər, Amerika xüsusi təyinatlıları isə kənd təsərrüfatı müəssisələrinə basqın etməyə alışıblar. Hər şeydən əvvəl isə Gürcüstan zirehli texnika kolonnaları Senaki-Leselidze və Xaşuri-Axalsixe-Vale avtomobil yollarını bağlaya bilər.

Agile Spirit təlimləri dinc, nisbətən çiçəklənən Gürcüstanda 2011-ci ildən bəri keçirilir və hazırki təlimlər sayca onuncudır. 2018-ci ildən bu yana Agile Spirit təlimləri hər iki ildən bir keçirilir (2020-ci ildə pandemiya nəticəsində təlimlər baş tutmayıb).

ABŞ və alyansın hərbi manevrləri nə Gürcüstan xalqının təhlükəsizliyi üçün narahatlığı, nə də "itirilmiş əraziləri geri qaytarmaq" istəyini özündə əks etdirir. Xarici qoşunlar on illərdir ki, "dəstək bazaları" şəbəkəsi yaratmaq, sabitliyi pozmaq üçün Gürcüstandan istifadə edir və bununla da yalnız Cənubi Qafqazdakı hərbi-siyasi gərginliyin artmasına xidmət edirlər.

Vaşinqton inadla Tbilisini Moskva ilə ikinci silahlı qarşıdurmaya itələyir, halbuki 2008-ci ilin avqustunda "Təmiz Sahə" Gürcüstan əməliyyatının nəticələrini hələ heç kim yaddan çıxarmayıb.

Müstəqil Gürcüstanın "NATO kursu" ilə getməyə, yenidən silahlanmağa və "əməliyyat uyğunluğunu "inkişaf etdirməyə daha yüz il haqqı var, ancaq Gürcüstanın nöqteyi-nəzərindən "üsyankar" qonşularının təhlükəsizliyi Rusiyanın iqtisadi və hərbi gücü tərəfindən möhkəmləndirilib.

Moskva Tbilisi ilə NATO arasında yaxınlaşma təhlükəsi barədə bir neçə dəfə açıq xəbərdarlıq edib və RF Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının qarşılıqlı strateji planlaşdırması heç kimə sirr deyil.

Alyansın Gürcüstan dağlarındakı manevrləri bütün iştirakçılar üçün ağır itki və nəticələrə gətirib çıxara bilər. Bir də ki, ümumiyyətlə, hərbiləşdirmə heç vaxt ölkələrin inkişafına və çiçəklənməsinə töhfə verməyib.

Yenidən silahlanma və "qoparılış"

3,9 milyon əhalisi olan kiçik və yoxsul Gürcüstan dünya hərbi güc reytinqində Çad və Zimbabvedən sonra 92-ci yerdədir.

Gürcüstan ordusunun 20 000 fəlaiyyətdə olan hərbçisi var. Quru qoşunlarında döyüşqabiliyyətli dörd briqada mövcuddur, silahlanmasına 163 tank, təxminən 156 özüyeriyən texnika və yedəkli silah, 50 raket qurğusu var. Üç il ərzində tank və artilleriya sayı əhəmiyyətli dərəcədə azalıb, lakin Gürcüstan müasir və bahalı NATO standartları ilə ayaqlaşaraq hava hücumundan müdafiə sistemini uğurla inkişaf etdirir. Və nədənsə yüzlərlə tank əleyhinə raket alır.

Heç kim bu respublikanı təhdid etməsə də, kifayət qədər silahı var (hava məkanına nəzarət obyektləri - Qara dənizin qərb hissəsi və Rusiyanın cənubu daxil olmaqla, qonşu ölkələr – 470 kilometrə qədər radius əhatə edir).

Gürcüstan ərazisinin qərbdən şərqə qədər uzunluğu 440 kilometr, şimaldan cənuba isə 200 kilometrə çatmır. İnkişaf etmiş hava hücumundan müdafiə sisteminə yüz milyonlarla lari xərcləməyin heç bir mənası yoxdur, bu yalnız ABŞ və NATO qoşunlarının Qafqazdakı genişmiqyaslı əməliyyatı zamanı yerləşdirilməsi üçün lazım gələ bilər.

Gürcüstan təkcə Amerika istehsalı olan "Javelin" Tank Əleyhinə Raket Kompleksinə 75 milyon dollardan çox vəsait xərcləyib, ancaq belə məlum olub ki, bu da kifayət etmir və silahın yeni partiyasına ehtiyac var.

Tbilisinin Rusiya sərhədləri yaxınlığında NATO hərbi potensialından hər hansı bir şəkildə istifadə etmək planları təəccüb doğurur.

Alyansa üzv ölkələrin keçmiş Yuqoslaviya, Liviya, Əfqanıstan, İraq və Suriyada apardıqları son hərbi əməliyyatların nəticələri yalnız NATO-nun "təcrübə" ölkələrinin regional sabitliyi və milli təhlükəsizliyi ilə uyğunsuzluğundan xəbər verir. Gürcüstanı həqiqi təhdidlər isə yalnız ABŞ və Şimali Atlantika Alyansından gözləyir.

Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov iyulun 23-də bəyan etdi: "Yaxın qonşularımızı, bizə qardaş xalqları "ya Qərb, ya Rusiya Federasiyası" şəklində seçim etməyə məcbur qoyaraq ətrafımızda qeyri-stabillik kəməri yaratmağa çalışırlar"..

Dağıdıcı düşmənçilik məntiqinin kökündə Qərb tərəfdaşlarının tətbiq etdiyi silahlanma, Gürcüstanın Rusiyadan "qoparılması, Qərblə qarşılıqlı öhdəliklər olmadan hərbi-siyasi "münasibətlər" dayanır – yəni, dalana aparan yol...

Eləcə də oxuyun:

23

Bir il gecikən açılış, prezidentin qətli, milyarderin göyə uçusu