S-400 zenit-raket sistemi, arxiv şəkli

Rusiya dünyanı NATO-nun 8000 qanadlı raketindən müdafiə etməyə qadirdir

40
(Yenilənib 08:27 26.05.2021)
2025-ci ilə qədər Birləşmiş Ştatlar orbitə daha çox kosmik aparat çıxarmaq istəyirlər ki, bununla da X-37 qruplaşmasındakı cihazların sayı 8-ə çatacaq və bu, çox ciddi çağırışdır.

BAKI, 26 may — Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Şimali Atlantika alyansının topladığı minlərlə uzaq mənzilli qanadlı raketinin müdafiə və təhlükəsizliklə heç bir əlaqəsi qoydur. Bu həmlə kompleksləri elə əvvəldən təcavüz üçün yaradılıb. Əvvəllər NATO raketləri İraqda, Yuqoslaviyada, Liviyada, Suriyada "böhranları tənzimləyir" və "demokratiya toxumları səpirdilər". Bu gün isə yalnız Rusiyanın qüdrətli raket əleyhinə silahları alyansın Vaşinqton və Brüsseldə təsadüfi seçmə ilə "yaramaz" təyin edilmiş Avrasiya dövlətlərinin ərazisində təcavüzkar hərbi əməliyyatlarının təkrarlanmasının qarşısını alır.

Rusiyanın "Almaz-Antey" müdafiə konserninin baş direktoru Yan Novikov bildirib ki, NATO ölkələri 8000-dən çox yeni qanadlı raket "toplayıblar" ki, bunlar da əsas hava-kosmik hücum silahıdır.

Bundan əlavə ABŞ-ın Yerin orbitindəki məxfi X-37 kosmoplanları göyərtəsində nüvə silahı daşıya bilər:

"Rəsmi cəhətdən bu cihazların müxtəlif elmi məqsədlər və kəşfiyyat üçün yaradıldığı bəyan edilib. Lakin biz başa düşürük ki, bu qədər boş yeri və imkanları olan kiçik aparat, bizim hesablamalarımıza görə, üçə qədər, böyük aparat isə altıya qədər nüvə başlığı daşıya bilər.

2025-ci ilə qədər Birləşmiş Ştatlar orbitə daha çox kosmik aparat çıxarmaq istəyirlər ki, bununla da X-37 qruplaşmasındakı cihazların sayı 8-ə çatacaq və bu, çox ciddi çağırışdır.

NATO-nun Baş katibi Yens Stoltenberq, arxiv şəkli
© AP Photo / Olivier Matthys

Lakin Yan Novikov qeyd edib ki, Rusiya istənilən müasir hava-kosmik hücum vasitələrinin qarşısını ala bilər.

"Almaz-Antey" konserni 30-dan çox çoxfunksiyalı mobil radiolokasiya sistemləri istehsal edir. Belə ki, "Nebo-M" radiolokasiya stansiyası ən yeni, az nəzərə çarpan döyüş təyyarələrini, o cümlədən ABŞ-ın F-22 Raptor və F-35 Lightning II qırıcılarını "görür". Yüksək texnologiyalar əsasında istehsal olunan silahlar silsiləsini dünyada analoqu olmayan S-400 "Triumf" və S-500 "Prometey" hava hücumundan müdafiə - raket hücumundan müdafiə zenit-raket sistemləri davam etdirir. Bu qəbildən olan silahların inkişaf etdirilməsi Rusiya üçün strateji prioritet təşkil edir. Yeni çağırışlar və təhdidlər onlara operativ və səmərəli cavab verilməsini tələb edir. Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin rəhbərliyi altında Müdafiə Nazirliyi və müdafiə-sənaye kompleksinin hərbi quruculuq və silahların inkişafına dair birgə iclaslarının növbəti seriyası mayın 25-də başlanır.

Kosmik təhlükə

Uzaq mənzilli qanadlı raketləri KİV-lər ən kiçik detallarına qədər "söküb-yığıb". "US Space Force" X-37 kosmoplanı Yerin atmosferindən kənarda ilk 220 sutkalıq uçuşunu 2010-cu ildə yerinə yetirib, amma yenə də "naməlum" olaraq qalır. Onun imkanları barədə nisbətən az məlumat var. Proqram hələ 2004-cü ildə məxfiləşdirilib və son vaxtlara qədər mütəxəssislər adı çəkilən kosmoplanın hərbi təhlükə kəsb etməsi, yoxsa NASA və DARPA agentliyinin elmi təcrübəsi olması barədə mübahisələr aparırdılar.

Hər dəfə təkrar istifadə edilə bilən PUA-lar buraxıldıqca onların orbitdə qalma müddəti artır. Məsələn, X-37-nin dördüncü səyahəti 718 sutka, beşinci uçuşu isə 780 sutka davam edib.

NATO-nun simvolu
© AFP 2021 / GEOFFROY VAN DER HASSELT

Rəsmi məlumatlara görə, X-37 proqramı bu və ya faydalı məqsədlərə xidmət edən təkrar istifadə olunan pilotsuz kosmik aparatlar sahəsində texnologiyaların təcrübi tətbiqidir. Aparatın uzunluğu 9 metr, qanadının uzunluğu 4,5 metr, start çəkisi 5 tondur və göyərtəsinə 1 tona qədər faydalı yük götürməyə qadirdir (həcmi bir neçə kubmetr olan mərkəzi bölməsinə). Kosmoplan xarici görünüşünə görə SSRİ-nin təkrar istifadə olunmuş "Buran" və ya ABŞ-ın "Space Shuttle" gəmilərini xatırladır.

ABŞ kosmoplanları "Atlas V 501" və "Falcon 9" raket daşıyıcıları vasitəsilə buraxılıb. Yerətrafı orbitin 200-750 km hündürlüklərində kosmoplanlar manevrlər edərək faydalı yüklərini tullayıblar. "Military Watch" məcmuəsi mayın 23-də adı çəkilən aparatın məxfi təyinatını açıqlayıb: "X-37 kosmosdan nüvə zərbəsi endirməyə qadirdir". Bu cür imkanların reallaşdırılması beynəlxalq sazişlərlə qadağan olunur, lakin məcmuə müəllifləri dərhal, elə başlıqda ehtimal olunan hədəfə eyham vurublar: "Rusiya X-37-nin nüvə zərbəsini dəf etməyə qadirdirmi?"

Amerikalılar hesab edirlər ki, gələcəyin potensial müharibəsində ABŞ-a həlledici üstünlüklər verə bilər. Faktiki olaraq, X-37 kosmosun hərbiləşdirilməsi proqramının tərkib hissəsidir və təsadüfi deyil ki, 2019-cu ildə ABŞ rəsmən silahlı qüvvələrin 6-cı növünü – Kosmik qüvvələri yaradıb. Rusiya kosmik təhlükələrə adekvat reaksiya verməyə məcburdur.

Asimmetrik cavab

Adekvat olaraq pilotsuz kosmik qırıcılar donanması yaradılması iqtisadi cəhətdən məqsədəuyğun deyil, halbuki texnoloji cəhətdən bu mümkündür və Rusiyanın bu cür aparatları artıq var. Müasir raket və peyk hücumundan müdafiə sistemlərinin Yerdə yaradılması daha səmərəli və ucuzdur.

Zəruri olduqda Rusiyanın S-500 "Prometey" uzaq mənzilli hiper-səs HHM-RHM sistemi düşmənin kosmik təyyarələrini və peyklərini orbitdə sıradan çıxara bilər. S-500 xüsusiyyətlərinə görə S-400 sistemindən daha güclüdür və 600 km radiusda 25 min km/saat sürətlə uçan hədəflərin, 200 km-ə qədər hündürlükdə hava kosmik hücum vasitələrinin (hətta icad olunmamışların da) vurulmasını təmin edir. Xatırladım ki, S-400 "Triumf" ABŞ-ın beşinci nəsil F-22 və F-35 qırıcılarının döyüş imkanları nəzərə alınmaqla yaradılıb. Belə ki, bu sistemlər 5-60 km hündürlüklərdə, 400 km radiusda hədəfləri vurur.

Rusiyanın MiQ-41 ağır qırıcılarının növbəti nəsli ilk növbədə yaxın kosmosda döyüş əməliyyatları üçün işlənib hazırlanacaq.

Bir müddət əvvəl "MiQ" korporasiyasının baş direktoru İlya Tarasenko bildirib ki, texnoloji cəhətdən yeni təyyarə 4-5 Мах-dan iti sürətlə, yəni 6000 km/saatdan böyük sürətlə uçacaq. Hazırda pilot tərəfindən idarə olunan cihaz perspektivdə pilotsuz versiyaya keçirilməsi perspektivi ilə hazırlanır.

Hazırda düşmənin kosmik təyyarələrinin və peyklərinin neytrallaşdırılması üçün Rusiyanın hava-kosmik qüvvələri modernləşdirilmiş MiQ-31-dən istifadə edə bilər. Bu təyyarələr artıq beşinci nəsil təyyarələrin meydana çlxmasına rəğmən dünyada ən əzəmətli hava döyüşçüləri hesab olunur. Belə ki, dördüncü nəslə aid olan MiQ-31 göyərtəsində 9 tona qədər sursat daşımağa və 2,83 Max sürətlə raket silahlarını tətbiq etməyə qadirdir. "Military Watch" məcmuəsinin məlumatına görə, MiQ-31 yaxın kosmosda da öz silahlarını tətbiq etməyə qadirdir.

Rusiyanın mükəmməl HHM-RHM sistemləri və qırıcı aviasiyasının fonunda ABŞ-ın X-37 pilotsuz kosmoplanlarının üstünlüyü aşkar deyil. Belə ki, onlar Yerin orbitində daha zəifdir. ABŞ və NATO-nun qanadlı raketləri isə daha da əlçatan və vurula biləndir, onların sayı isə keyfiyyətdə irəliləməyə zəmanət vermir. Rusiya yüksək texnologiyalara əsaslanan silah sistemlərinin işlənib hazırlanmasında lider olaraq qalır və bununla da dünyada sülhü möhkəmləndirir.

40

Zaxarova: "Minalı ərazilərin xəritələrinin verilməsi məsələlərinin həlli vacibdir"

596
(Yenilənib 08:47 18.06.2021)
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova keçirdiyi həftəlik brifinqdə Qarabağ, minalanmış sahələr barədə də danışıb.

BAKI, 18 iyun — Sputnik. “Rusiya Ermənistan-Azərbaycan sərhədində gərginliyi azaltmaq üçün vasitəçilik səylərini fəal şəkildə davam etdirir. Bakı və Yerevanla XİN, MN, sərhəd xidmətləri xəttilə yaxından təmaslarımız qurulub. Son həftədə gərginliyi azalda bilmişik”.

Bunu Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova dünən keçirdiyi həftəlik brifinqdə bildirib.

“Bu problemin davamlı və uzunmüddətli həlli üçün iki ölkə arasındakı sərhədin delimitasiyasını tez bir zamanda başlayıb, daha sonra demarkasiyasını həyata keçirməyin vacib olduğu qənaətindəyik. Bu işlərə dəstək verməyə hazır olduğumuzu bir daha bildiririk” – deyə rusiyalı rəsmi qeyd edib.

Lavrovla Şmidin danışıqları

Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov iyunun 21-də Moskvada ATƏT-in Baş katibi Helqa Şmidlə görüşəcək.

“Təhlükəsizliyin 3 istiqaməti – hərbi-siyasi, iqtisadi-ekoloji və insan hüquqları üzrə ATƏT-in fəaliyyətinin geniş spektrli məsələləri müzakirə ediləcək. Regional münaqişələrin həllində bu təşkilatın rolunun müzakirə edilməsi gözlənilir. Tərəflər Dağlıq Qarabağ məsələsinin həlli ilə bağlı vəziyyət haqqında fikir mübadiləsi aparırlar. Rusiya ATƏT-in nüfuzunun və səmərəliliyinin artırılmasına tərəfdardır”, - M.Zaxarova qeyd edib.

Rusiyanın Bakı-Yerevan-Ankara dialoqlarına münasibəti

“Rusiya Bakı ilə Yerevan arasında, Yerevan və Ankara arasında dialoqların normallaşmasına yönələn addımları qətiyyətlə dəstəkləyir”.

“Cənubi Qafqazdakı qarşılıqlı münasibətlər regiondakı bütün ölkələr nəzərə alınmaqla və balanslı şəkildə, mehriban qonşuluq prinsipləri əsasında inkişaf etməlidir”, - o əlavə edib.

M.Zaxarova həmçinin Rusiyanın Azərbaycan tərəfinin iyunun 12-də 15 erməni hərbçini Ermənistana qaytarmasını alqışladığını da vurğulayıb: “Eyni zamanda, digər humanitar məsələlərin, o cümlədən də minaların təmizlənməsi və minalı ərazilərin xəritələrinin verilməsi ilə bağlı məsələlərin həll olunmasının vacib olduğunu düşünürük”.

 

596
Rusiya və ABŞ Prezidentləri Vladimir Putin və Co Bayden-in Cenevrədəki Villa La Grangedəki görüşü, 16 iyun 2021-ci il

Başlanğıc çox şey vəd edir: Putin-Bayden görüşündən sonra dünya siyasətində dəyişəcək

1798
(Yenilənib 23:27 17.06.2021)
Ekspertlərin fikrincə, Putin və Baydenin görüşündən sonra Avropa üçün Rusiya ilə dostluq etmək daha asan olacaq.

BAKI, 17 iyun — Sputnik. Sputnik, Nikita Çikunov. Dünən Rusiya və ABŞ prezidentlərinin Cenevrədə görüşü keçirilib. Hər iki lider görüşün nəticələrindən razı qalıblar. Bəs, danışıqlar ölkələr arasında yaxınlaşmaya və sanksiyaların yumşaldılmasına gətiribmi? İki liderin söhbəti Rusiyanın Avropa ilə münasibətlərinə necə təsir edəcək? Bu barədə Sputnik-in materialında.

Gələcəyə hesablanmış nəticələr

İyunun 16-da Cenevrədə Vladimir Putin və Co Bayden arasında keçirilmiş görüş iki ölkə arasındakı münasibətlərdə inqilabi dəyişikliklərə gətirmədi, lakin danışıqlar tam və dolğun dialoqun başlanğıcını qoya bilər. "Rissiya Seqodnya" BİA beynəlxalq multimedia mərkəzində sammitin nəticələrinə həsr olunmuş müzakirədə iştirak edən ekspertlər bu fikirdədilər.

Rusiya beynəlxalq məsələlər üzrə Şurasının (RBMŞ) baş direktoru Andrey Kortunovun fikrincə, prezidentlərin görüşünün vacib nəticəsi Rusiya və ABŞ-ın strateji silahlara nəzarətə sadiq olmaları barədə birgə bəyanatın olub.

"Strateji hücum silahları – 3" müqaviləsinin müddəti daha beş il uzadılmasına rəğmən, vaxt o qədər də çox deyil. Çox istərdik ki, tərəflər silahlara nəzarətə dair yeni model barədə razılığa gəlsinlər", — deyə o bildirib.

Ekspert onu da əlavə edib ki, ABŞ-ın qarşılıqlı məsləhətləşmələrin mövzuları sırasına kibertəhlükəsizlik problemini daxil etməsi də kifayət qədər əhəmiyyətli görünür. Əvvəllər bu cür fikirlərə Amerika tərəfi mənfi münasibət bəsləyirdi və Moskvanı heç bir sübut olmadan haker hücumlarında ittiham etməyə üstünlük verirdi.

Daha sonra Kortunov deyib ki, səfirlərin qarşılıqlı surətdə Moskva və Vaşinqtona qaytarılması da müəyyən nikbinlik doğurur. Lakin ekspert onu da qeyd edib ki, diplomatik münasibətlərin tam bərpası üçün bu kifayət deyil.

"Səfirlər bir növ "general"lardır. Amma istənilən generalların "ordusu" olmalıdır. Bu o deməkdir ki, hər halda səfirliklərin işini tam həcmdə bərpa etmək, diplomatları, konsulluq xidmətlərini qaytarmaq lazımdır", — deyə mütəxəssis bildirir.

Rusiya elmlər akademiyası ABŞ və Kanada İnstitutunun direktoru Valeri Qarbuzov hesab edir ki, Rusiya-ABŞ münasibətlərində çoxlu problem qalaqlanaraq qalıb və onlar elə ilk görüşdən sonra yoxa çıxmayacaq.

"Zirvə görüşü məsləhətləşmələrə, danışıqlara start verməlidir. Əgər işçi qruplar formalaşdırılsa, görüşlər başlasa və bütün bunları dövlət başçılarının telefon danışıqları və əyani görüşləri tamamlasa, o zaman dialoq bərpa olunacaq. Nəticələri artıq yaxın həftələr ərzində görəcəyik", — deyə ekspert proqoz verib.

Trampın getdiyi yolu təkrar etməmək

Qarbuzov hesab edir ki, Cenevrə sammiti qeyri-iradi olaraq Vladimir Putinlə Donald Tramp arasında 2018-ci ilin iyulunda – demək olar ki üç il əvvəl Helsinkidə keçirilən görüşlə müqayisə olunur.

"Trampla danışıqlardan da hamının çoxlu gözləntiləri vardı. Bəziləri bu görüşü hətta tarixi görüş hesab edirdilər. Söhbət xoş keçmişdi, hamının üzündə təbəssüm vardı. Nəticədə isə hər şey "qum dəryasında batdı". Cenevrədəki zirvə görüşü barədə də gələcəkdə eynilə bu cür danışmağı istəməzdim", — deyə ekspert fikirlərini bölüşüb.

Kortunov bildirir ki, bununla yanaşı, Putunlə görüşün kifayət qədər tez təşkil olunması Baydenin xeyrinədir. ABŞ-ın əvvəlki prezidenti Donald Trampa Rusiya lideri ilə ilk və son ayrıca görüşün keçirilməsi üçün il yarım vaxt lazım olmuşdu.

Qarbuzovun qənaətinə görə, daha bir fərq isə Bayden və Tramp administrasiyalarının Rusiya-ABŞ münasibətlərini müxtəlif cür qəbul etməsindədir.

"Ağ Evin hazırkı rəhbərliyi Rusiyaya qarşı "yeni" adlandırılan münasibətdən – seçmə əməkdaşlıqdan danışır. Bu ilişmək üçün çox yaxşı bir səbəbdir. Gələcək əməkdaşlığın əsas xətti silahlara nəzarət, strateji təhlükəsizlik problemləri ola bilər. Gələcəkdə gündəliyi genişləndirmək olar. Görüşün nəticələri əsasında tərəflərin imzaladığı bəyannamə çox şey vəd edən bir başlanğıcdır", — deyə ekspert bildirib.

Avropa, sanksiyalar və Ukrayna

Valeri Qarbuzovun fikrincə, ABŞ-Rusiya münasibətlərində hətta kiçik bir "istiləşmə" Vaşinqtonun avropalı müttəfiqlərinin anti-Rusiya ritorikasının zəifləməsini qaçılmaz edəcək. Odur ki, sammitin müsbət nəticələnməsi geosiyasi cəhətdən Moskva üçün sərfəlidir.

"Artıq Brüsseldə Rusiya ilə əməkdaşlıq tərəfdarları üçün bir qədər rahat olacaq. Çünki Aİ-nin nəzərləri istənilən halda Vaşinqtona yönəlir. Onlar ABŞ-ın Rusiyaya münasibətdə mövqeyini nəzərə alırlar. Hesab edirəm ki, Almaniya, İtaliya və Fransadakı həmkarlarımız üçün yeni təşəbbüslər irəli sürmək, Moskva ilə qarşılıqlı fəaliyyətə dair yeni formatlar təklif etmək Cenevrədəki görüşdən əvvəlkinə nisbətən daha asan olacaq", — deyə Kortunov həmsöhbəti ilə razılaşıb.

Ekspert həmçinin danışıqların işi 2014-cü ilin aprelində dayandırılmış Rusiya-NATO Şurasının işinin bərpa edilməsinə kömək edəcəyini də istisna etmir. Əlaqələrin bərpası Avropada təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi üçün əlavə imkanlar yarada bilərdi.

RBMŞ-nin proqram direktoru İvan Timofeyev hesab edir ki, Rusiyaya qarşı Qərb sanksiyaları məsələsində heç bir dəyişiklik baş verməyəcək.

"ABŞ-ın heç bir sanksiyası yaxın vaxtlarda ləğv olunmayacaq. Bunun üçün zəmin yoxdur. Bir sıra sanksiyalar ABŞ qanunvericiliyində təsbit olunub. Bayden yalnız onların təsirini dayandıra bilər, necə ki, "Şimal axını-2" ilə bağlı oldu. Lakin ləğv edə bilməz. Düşünürəm ki, sanksiyalar yumşalmayacaq da. Amma yeni "əjdaha" tədbirlərin olacağını da gözləmək lazım deyil", — deyə o bildirib.

Kortunov isə bildirib ki, iki ölkənin liderləri yenə də bəzi vacib məsələlərə dair qarşılıqlı anlaşmaya nail ola bilmədilər. Ekspertin fikrincə, bu cür problemli mövzulardan biri Ukraynadır. Bu məsələdə tərəflərin baxışları ciddi şəkildə fərqlənir – hələ ki, tərəflərin mövqelərinin vəhdətinə ümid etmək mümkün deyil.

"Hər iki prezident bu mövzuya toxunub, lakin heç bir razılığa gəlmədilər. Ümumi bir anlaşma var ki, Minsk razılaşmalarına riayət olunmalıdır. Problem ondadır ki, həmin razılaşmalara riayət olunması Rusiya və ABŞ tərəfindən fərqli başa düşülür. Düstur təkrar olundu, lakin hər kəs öz fikrində qaldı. Ukrayna məsələsi qaldırılırdı, lakin bu istiqamətdə irəliləyiş əldə olunmadı", — deyə İvan Timofeyev fikrini tamamlayıb.

1798

FHN göldə boğulan hərbçimizin axtarışına başlayıb

0
Kapitan İlham Fərzəliyevin axtarışına FHN-in Kiçikhəcmli Gəmilərə Nəzarət və Sularda Xilasetmə Dövlət Xidmətinin dalğıc-axtarış qrupu cəlb olunub.

 

BAKI, 18 iyun — Sputnik. Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) Kəlbəcərdə göldə boğulan hərbçinin axtarışına başlayıb. Sputnik Azərbaycan-ın xəbərinə görə, nazirliyin "112" qaynar telefon xəttinə Kəlbəcər rayonu ərazisində Böyük Alagöl gölündə 1981-ci il təvəllüdlü Fərzəliyev İlham Allahverdi oğlunun batması barədə məlumat daxil olub. FHN-in Kiçikhəcmli Gəmilərə Nəzarət və Sularda Xilasetmə Dövlət Xidmətinin dalğıc-axtarış qrupu axtarışlara cəlb olunub.

Qeyd edək ki, dünən Müdafiə Nazirliyinin mətbuat xidmətindən Azərbaycan Ordusunun hərbi qulluqçusu, kapitan Fərzəliyev İlham Allahverdi oğlunun göldə çimərkən boğularaq həlak olması ilə bağlı məlumatı təsdiq ediblər. Bildirilib ki, kapitan İlham Fərzəliyev dünən Kəlbəcər rayonu ərazisində yerləşən Alagöldə çimərkən boğularaq ölüb. Faktla əlaqədar cinayət işi başlanıb, araşdırma aparılır.

Xatırladaq ki, martın 30-da da buna bənzər daha bir faciə baş vermişdi. Azərbaycan ordusunun hərbi qulluqçusu gizir Əliyev Heydər Rövşən oğlu Xocavənd rayonu ərazisində xidmətdən kənar vaxtda göldə çimməyə cəhd göstərən boğularaq ölmüşdü.

Eləcə də oxuyun:

  • Laçında yol qəzasında ölən hərbçilərlə bağlı yeni xəbər var - FOTOLAR

  • Sərhəddə iki hərbçimiz həlak olub

0