S-400 zenit-raket kompleksi, arxiv şəkli

Suverenliyin təminatçısı: Rusiyanın S-500 sistemini kim alacaq

1006
(Yenilənib 22:33 07.10.2020)
S-500 sifarişçilərinin siyahısı, yəqin ki, uzun olacaq, çünki bu cür hava hücumundan müdafiə sisteminin ölkə ərazisində olması istənilən təcavüzkarı "soyudacaq".

BAKI, 7 oktyabr — Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Hədəfləri 600 kilometrə qədər məsafədə effektiv şəkildə məhv edə bilən S-500 "Prometey" zenit raket sistemi Rusiyada döyüş növbətçiliyinə hələ 2021-ci ildə başlayacaq. Ancaq artıq bu gün bu kompleksin ciddi ixrac potensialı görünür.

S-500 "Prometey" sisteminin sınaqları Rusiya Müdafiə Nazirliyinin poliqonlarında başa çatır. Test atışları raketlərin bütün bəyan edilmiş xüsusiyyətlərini təsdiqləyib, sənaye onların kütləvi istehsalına hazırdır. Sınaq əməliyyatlarından sonra sistemin kütləvi tədarükü də başlayacaq. Xarici sifarişçilərin S-300 və S-400 sistemlərinə olan tələbatı S-500-ün də beynəlxalq bazara uğurlu çıxışını proqnozlaşdırmağa imkan verir.

Amerikanın "Military Watch Magazine" analitik nəşri artıq potensial sifarişçilərin ilk beşliyini müəyyənləşdirib – Əlcəzair, Belarus, Çin, Hindistan və İran. Niyə məhz bu ölkələr? Cavab: ABŞ və bir sıra Qərb ölkələrinin militarizasiyası, NATO-nun keçmiş hərbi əməliyyatlarının təcrübəsi.

Bu cür perspektivlər planetdə bir çox ölkəni (yalnız Rusiya və Çini deyil) narahat edir və hava hücumundan müdafiə sistemlərini gücləndirməyə məcbur edir. Xarici sifarişçilərin Rusiya istehsalı olan S-300, S-400 və S-500 sistemlərinə tələbatı qanunauyğun olaraq artır.

Müstəqilliyin təminatçısı

Əlcəzair soyuq müharibə dövründən bəri Rusiyadan silah sistemləri alır və bu gün ən son hava hücumundan müdafiə (HHM) sistemlərinə – "Pantsir" və bəzi məlumatlara görə, S-400 komplekslərinə malikdir. "Military Watch Magazine" hesab edir ki, əlcəzairli mütəxəssislər Rusiyanın qabaqcıl HHM sistemlərinin əlçatanlığını xüsusilə yüksək qiymətləndiriblər. Eyni zamanda, Qərb beşinci nəsil qırıcı təyyarələrin və hipersəs təyyarələrinin (2020-ci illərin sonunda) aktiv istifadəsinə başlayır. Artan hərbi təhdidləri kompensasiya etmək üçün Əlcəzair obyektiv olaraq Rusiya istehsalı olan S-500 sistemlərinin və Su-57 təyyarələrinin alınmasında maraqlıdır.

Belarusun nisbətən təvazökar müdafiə büdcəsi var – 2020-ci ildə təxminən 623 milyon dollar. Lakin Şərqi Avropada hərbi-siyasi turbulentlik və Belarus sərhədləri yaxınlığında NATO qoşunlarının artan fəallığı nəzərə alınaraq Minsk S-500 sisteminin aşağı qiymətlərlə tədarükünə ümid edə bilər. Belarusun "NATO ərazisi"nin dərinliklərində təyyarələrə və aviasiya vasitələrinə zərbələr endirmək imkanı Rusiyaya də strateji cəhətdən sərf edir.

Çin Rusiyada müasir HHM sistemləri – S-300PMU-2, S-400, həmçinin Su-27 və Su-35 döyüş təyyarələri üçün "hava-hava" tipli R-77 raketlərini ilk alan ölkələrdən olub. Çinli mütəxəssislər bir sıra effektiv hava hücumundan müdafiə vasitələri hazırlayıblar, lakin Rusiya yenə də hava-kosmik müdafiə sistemləri sahəsində dünya liderliyini qoruyub saxlayır. Yaxın kosmosun sərhədində hədəfi vura bilən "Prometey" Çin ordusu üçün şübhəsiz dəyərli olacaq. Pekin yeni nəsil Amerika silah sistemlərinin yaratdığı təhlükələri ciddi qiymətləndirir.

Hindistan onilliklər ərzində Rusiyanın silah sistemlərinin ən böyük sifarişçisi olaraq qalıb. Ölkə S-400 "Triumf" divizionunu alıb (2018-ci ilin müqaviləsinin dəyəri 5 milyard dollardan çoxdur). Nyu-Dehlinin strateji raketlər yaratmaq səyləri S-500 sisteminin yerləşdirilməsi ilə effektiv şəkildə genişləndirilə bilər.

Hindistan Rusiya silahlarını alacağı halda dəfələrlə Amerikanın iqtisadi sanksiyaları ilə üzləşəcəyinə dair təhdidlər eşidib, amma bu, heç vaxt Nyu-Dehlini dayandırmayıb və çətin ki, S-500 "Prometey" sisteminin alınmasına təsir göstərsin.

İran 1988-ci ildə İraqla müharibənin başa çatdığı vaxtdan bəri Sovet və Rusiya HHM sistemlərinə böyük maraq göstərib. İran ordusunun müasirləşdirilmiş S-200, S-300PMU-2 uzaq məsafəli sistemləri var.

Yaxın Şərqdə ABŞ və NATO-nun stels təyyarələrinin sayının artmasını nəzərə alsaq, Tehran S-400 "Triumf" sisteminin potensial sifarişçisi sayılır. Perspektivdə İran ən yeni S-500 "Prometey" sisteminə də maraq göstərə bilər. Xatırladım ki, oktyabrda BMT Təhlükəsizlik Şurasının Tehrana silah satışı üzrə embarqo dövrü başa çatıb və Rusiya – hətta Amerikanın iqtisadi sanksiyaları təhlükəsi altında belə – İran İslam Respublikasına silah satışından imtina etmək niyyətində deyil.

Kosmik imkanlar

S-500 sisteminin analoqu yoxdur ki, bunu yerli və xarici hərbi ekspertlər etiraf edirlər. Qeyd edək ki, "Prometey" sistemi 5 metrdən 60 kilometrə qədər hündürlüklərdə işləyən "Triumf" kompleksini əvəz etmək üçün deyil, strateji hədəflərin ekstremal məsafələrdə (aşağı orbit peyklərin, hipersəs qanadlı raketlərin, qitələrarası ballistik raketlərin, kosmik təyyarələrin, ağır bombardmançıların) vurulması üçün nəzərdə tutulub. S-400 sistemi də daha az hündürlüklərdə və məsafələrdə bu hədəfləri vura bilər, amma eşelonlaşdırılmış (inteqrasiya edilmiş) HHM sistemində "Triumf" daha kiçik və daha az qiymətli obyektlərin – görünməz qırıcıların, taktiki ballistik və qanadlı raketlərin – neytrallaşdırılmasına effektiv xidmət edəcək.

Taktiki-texniki xarakteristikaları S-500-ü kosmik hücumdan müdafiə sistemlərinin birinci nəslinə aid etməyə imkan verir. "Prometey"in 600 kilometrlik vurma radiusu var və o, bu uzaqlıqda saatda 25 min kilometrədək sürətlə uçan 10 supersəs hədəfi (qanadlı və ballistik raketləri) 200 kilometrədək hündürlüklərdə eyni zamanda məhv etməyə qadirdir. Bu, F-22, F-35 və B-2 təyyarələrinin S-500 radarları üçün görünməzliyindən şübhələnən amerikalı mütəxəssisləri çox narahat edir.

Birləşmiş Ştatlar kosmik hücum vasitələrini inkişaf etdirir və gələcəkdə onlardan istifadə edə bilər. Bununla belə, S-500 "Prometey" sistemi Amerika silahlarını texnoloji cəhətdən əhəmiyyətli dərəcədə qabaqlayır. S-500 hədəfləri 600 kilometrə qədər məsafədə vura bilsə də, radarları daha da uzağı "görür". Belə texnologiyalar imkanları daha da genişləndirir.

S-500 sistemi hər şeydən əvvəl bir "qalxan"dır.

Rusiyanın Silahlı Qüvvələri 2021-ci ildə ilk "Prometey"ləri əldə edəcək. S-500, S-400 və S-300 zenit raket sistemləri vahid (inteqrasiya edilmiş) hava-kosmik müdafiə sisteminə daxil olacaq. Bu, Rusiyanı müxtəlif təhdidlərdən qoruyacaq və qonşu ölkələrə və bölgələrə sabitlik gətirəcək. Bundan sonra Moskva yeni müdafiə imkanlarını müttəfiqləri və tərəfdaşları ilə bölüşəcək.

S-500 sifarişçilərinin yuxarıda göstərilən siyahısı yəqin ki, bundan da uzun olacaq. Uzunmənzilli "Prometey" sisteminin xüsusi cəlbediciliyi şübhə doğurmur, çünki bu cür hava hücumundan müdafiə sisteminin ölkə ərazisində olması istənilən təcavüzkarı "soyudacaq".

1006
Əlaqədar
NATO-ya “sevgilərlə” - “İskəndər”ə matros köynəyi geyindirirlər
"Xəzər canavarı"nın dirçəlişi: olmaq, ya da olmamaq
Su-57 qırıcısının "təkmilləşməsi" ABŞ-ı niyə narahat edir
Rusiya istehsalı olan "Pantsir" Amerika PUA-larını vurur
Rusiya ən yeni döyüş təyyarəsini ilk olaraq hansı ölkəyə satacaq?
Vladimir Putin və Emmanuel Makron

Makron Putinə zəng etdi: Mövzu Qarabağdır

37
(Yenilənib 19:53 20.10.2020)
Fransa tərəfinin təşəbbüsü ilə baş tutan telefon danışığı zamanı Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasındakı vəziyyətin inkişafı detallı müzakirə olunub.

BAKI, 20 oktyabr - Sputnik. Rusiya və Fransa prezidentləri Vladimir Putin və Emmanuel Makron arasında telefon danışığı olub. 

Sputnik Azərbaycan Kremlin mətbuat xidmətinə istinadla xəbər verir ki, Fransa tərəfinin təşəbbüsü ilə baş tutan telefon danışığı zamanı Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasındakı vəziyyətin inkişafı detallı müzakirə olunub.

Putin fransalı həmkarını hərbi əməliyyatların eskalasiyasının qarşısını almaq və Dağlıq Qarabağ probleminin siyasi diplomatik yolla nizamlanması məqsədi ilə tezliklə danışıqların bərpa edilməsi ilə bağlı atılan addımlar barədə məlumatlandırıb.

Telefon danışığında oktyabrın 10-u və 17-də atəşkəslə bağlı əldə olunan razılığa riayət edilməsinin vacibliyi vurğulanıb.

Rusiya və Fransanın ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri kimi, eləcə də BMT Təhlükəsizlik Şurasının xətti ilə sıx koordinasiyanın davam etdirilməsinə hazırlıq qeyd olunub.

37
Teqlər:
Qarabağ, Rusiya prezidenti Vladimir Putin, Vladimir Putin, Fransa prezidenti Emmanuel Makron, Emmanuel Makron
BVF

BVF dünyanı xilas etməyin yolunu tapıb: Rusiyanı yoxsulluqla təhdid edir

82
(Yenilənib 23:48 19.10.2020)
Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) rəhbərliyinin bəyanatlarından belə məlum olur ki, bu nəhəng beynəlxalq maliyyə təşkilatı 1944-cü ilə qayıtmaq niyyətindədir, ya da ən azı COVID-19 pandemiyasını bəhanə gətirərək 1944-cü ili təkrarlamaq istəyir

BAKI, 19 oktyabr — Sputnik. İvan Danilov. Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) rəhbərliyinin bəyanatlarından belə məlum olur ki, bu nəhəng beynəlxalq maliyyə təşkilatı 1944-cü ilə qayıtmaq niyyətindədir, ya da ən azı COVID-19 pandemiyasını bəhanə gətirərək 1944-cü ili təkrarlamaq istəyir. BVF rəhbərlərinin sözlərindən belə çıxır ki, təşkilat epidemiyanın iqtisadi və humanitar sahədəki nəticələrinin aradan qaldırılması üçün dünyaya yardım etməyə çalışır. Əslində isə onların bu sözlərinin arxasında tamamilə başqa məqsədlər dayanır. İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə nüfuzu xeyli aşağı düşmüş bu iri maliyyə təşkilatının liderləri öz insanpərvər niyyətlərinə yalnız dünyadan xəbərsiz sadəlövh adamları inandıra bilərlər. Çünki bu Vaşinqton mərkəzli quruma borclu olan dövlətlərdə sosial proqramların dayandırıldığı və "iqtisadi dirçəlişdə BVF-nin tələblərini yerinə yetirmək" adı altında dövlət təşkilatlarının qəpik-quruşa satışa çıxarıldığı artıq çoxlarına sirr deyil.

Amerikalı rəqiblərimizin haqqını yeməməliyik: G7-nin elit-neomüstəmləkə klubu xaricindəki ölkələrin BVF-də nəzarəti ələ keçirmək cəhdləri qərar qəbuletmə prosesində Çinin (və ya hətta Rusiyanın) təsirinin artırılması istiqamətində müəyyən irəliləyiş olmasına baxmayaraq, hələlik uğurla nəticələnməyib.

Ümulikdə isə inkişaf etməkdə olan ölkələrin baş kreditoru (əslində isə "Planetin baş Şeyloku") hələ də qətiyyən ədalətli olmayan "qloballaşma" versiyasının təbliğinə yönəlib.

Əgər COVID-19 pandemiyası başladığı vaxt Qərb mediası və mütəxəssisləri qloballaşmanın bu versiyasının gələcək taleyi üçün narahat olurdularsa, indi "qlobal Şeylok" daha bir Bretton Vuds konfransına (BVF – məhz 1944-cü ildə keçirilən bu konfransda təsis edilib) ehtiyac olduğunu bildirir. Başqa sözlə, mövcud qloballaşma sxemi epidemiyanın əsas qurbanına çevrilib və necə deyərlər, hələ onun meyiti soyumamış iri maliyyə qurumları başqa bır qloballaşma metoduna ehtiyac olduğunu dünyaya car çəkir.

Beynəlxalq Valyuta Fondunun idarəedici direktoru Kristalina Georgiyeva Andorranın Fonda üzv olması ilə üst-üstə düşən rəsmi müraciətində tarixi anın gəlib çatdığını bildirir:

"Andorranı 190-cı üzvümüz kimi qarşılayacağımız anı səbirsizliklə gözlədiyimiz vaxt BVF-nin gördüyü iş bəşəriyyətin qardaşlıq və bərabərlik prinsipləri üzərində qurulan əməkdaşlıq və həmrəylik dəyərlərinin bir sübutudur. Bu gün biz yeni bir "Bretton Vuds anı" ilə qarşı-qarşıya qalmışıq. Pandemiya artıq bir milyondan çox insanın həyatına son qoyub. Bu il dünya iqtisadiyyatının 4,4 faiz geriləməsinə səbəb olan iqtisadi fəlakət gələn il bütün dünyada istehsalın 11 trilyon dollar azalması ilə nəticələnəcək. Və yenə bizim qarşımızda iki böyük məsələ dayanır: bu günün böhranı ilə mübarizə apararaq daha yaxşı gələcək qurmaq".

Baxın görün indi BVF nə təklif edir:

"Biz daha çox borc şəffaflığına və kreditorların koordinasiyasının yaxşılaşdırılmasına nail olmalıyıq. G20 ölkələrinin "Suveren Borcların Həlli üçün Ümumi Çərçivə" mövzusundakı müzakirələri və özəl sektor da daxil olmaqla suveren borc idarəçiliyi üçün daha yaxşı quruluş çağırışları bizi ruhlandırır. Üzv ölkələrimizlə birlikdə biz onların siyasətini dəstəkləyirik".

Buradakı "borc şəffaflığı" ifadəsinin əslində Çinə aid olduğunu başa düşmək çətin deyil. Bu ilin fevral ayında Yaponiyanın "Quarts" iqtisadiyyat jurnalı BVF-nin və Dünya Bankının (DB) Çinin inkişaf etmiş ölkələrə təsirinin artmasından narahat olduqlarını yazmışdı.

Co Bayden, arxiv şəkli
© REUTERS / Kevin Lamarque / File Photo

"BVF və DB Çinin təsir gücünün artmasından narahatdır. Çin böyük kreditor olmasa da, zəif iqtisadi parametrlərinə görə seçim imkanı məhdud olan Afrika ölkələrində son dərəcə təsirli kapital mənbəyinə çevrilib. Çin qitə daxilində çox ehtiyac duyulan infrastruktur layihələri üçün dövlət müəssisələri vasitəsi ilə əlverişli maliyyə paketi təqdim edir. Dünya Bankının Prezidenti Devid Malpassanın sözlərinə görə, bu zaman ortaya çıxan əsas problemlərdən biri şəffaflığın olmamasıdır: "Onlar (Çin – müəllifin qeydi.) kreditin həcmini artırıblar və bu yaxşı halıdır. Biz inkişaf etməkdə olan ölkələrə daha çox kredit verməyin tərəfdarıyıq. Ancaq çox vaxt onların müqaviləsində xüsusi maddə olur ki, bu da Dünya Bankına və ya özəl sektora kredit sazişinin şərtlərini görməyi qadağan edir".

Böyük ehtimalla BVF Çinin kimə nə qədər kredit verməsinə bu ölkənin özünün deyil, Qərb dövlətlərinin və fondun nümayəndələrinin iştirakı ilə keçirilən çoxtərəfli format çərçivəsində qərar verilməsini istəyir. Bu isə yeni bir qlobal maliyyə qardaşlığı qurmaq cəhdi kimi deyil, inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün mövcud və əslində neomüstəmləkə kreditləşmə sxemini nəyin bahasına olursa olsun qorumaq istəyi kimi görünür ki, Pekin də buna mane olur.

BVF-nin parlaq qlobal gələcək qurmaq üçün əsaslandığı digər təməl prinsip də Rusiyanın iqtisadi təhlükəsizliyi və büdcəsi üçün birbaşa təhdiddir:

"Pandemiya artıq sağlamlıq tədbirlərinə laqeyd qalmayacağımızı göstərdiyi kimi, iqlim dəyişikliyini də görməzlikdən gələ bilmərik - bu bizim üçüncü imperativimizdir. Makro iqtisadi səviyyədə mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyindən, inkişaf və rifah üçün böyük təhdidlər yaratdığından iqlim dəyişikliyinə də xüsusi diqqət yetiririk. Bu insanlar və planet üçün çox vacibdir. Araşdırmalarımız göstərir ki, aparılan düzgün maliyyə siyasəti və karbon qiymətlərinin bahalaşması nəticəsində 2050-ci ilədək atmosferə atılan tullantıları sıfıra endirmək və milyonlarla yeni iş yerinin açılmasına kömək etmək mümkündür. Yaşıl bir dünya qurmaq, eyni zamanda insanların rifah halını yaxşılaşdırmaq üçün tarixi fürsətimiz var – aşağı faiz dərəcələri ilə bu günün doğru investisiyaları sabah bizə dörd qat divident qazandıra bilər: gələcək itkilərin qarşısını almaq, iqtisadi qazancları stimullaşdırmaq, həyatları xilas etmək və hamı üçün sosial və ekoloji fayda əldə etmək".

Əslində bütün bunlar aşağıdakı mənaya gəlir: "150 ildir karbohidrogenlərin kütləvi istifadəsi ilə ən yüksək texniki tərəqqinin nəticələrindən zövq alan Qərb ölkələri yenə firavan həyat sürməyə davam edəcəklər, dünyanın qalan hissəsi isə "iqlim mühafizəsi" adı altında əbədi yoxsulluğun alçaldıcı məhrumiyyətlərinə məruz qalacaq.

Yaşıl enerjinin yaratdığı iş yerləri isə eko-aktivistlər, Avropa və Amerikada yaşıl enerji şirkətlərinin səhmdarları üçün iş yerlərindən başqa bir şey olmayacaq.

BVF direktorunun haqqında söz açdığı "karbon qiymətlərinin bahalaşması" Avropa Şurasının Rusiyaya qarşı tətbiq etmək istədiyi "karbon tarifləri"nin "müjdəçi"si sayıla bilər. Avropa Şurası davamlı şəkildə Rusiyanı ucuz neft və qaza görə bu tariflərlə təhdid edir.

Rusiyaya qarşı karbon tariflərinin tətbiqi vəziyyətində ixracatçılarımız (və sosial proqramlar ilə birlikdə Rusiya büdcəsi) ildə on milyard dollar itirəcək, əvəzində Qreta Tunberqin pərəstişkarları və yaşıl iqtisadiyyat tərəfdarları xoşbəxt olacaqlar. BVF-nin canlandırdığı parlaq gələcək Oruel qələminə layiq Ezop dili ilə yazılmış antiutopiyadan başqa bir şey deyil: ekologiya – yoxsulluq, şəffaflıq – Vaşinqtona və BVF-yə boyun əymək kimi başa düşülməlidir.

Doğrudan da biz tarixi anla qarşı-qarşıya qalmışıq. Ancaq bu, ikinci Bretton Vuds hadisəsinin yaşanması üçün deyil, 1944-cü ildə ABŞ-da ortaya çıxan qloballaşma bədheybətinin axırına çıxmaq üçün həlledici məqamdır.

82
Əməliyyat, arxiv şəkli

Hərbi əsirlərdən transplantasiya məqsədilə orqan götürülməsi qadağan edilib

0
(Yenilənib 21:00 20.10.2020)
Canlı donor və onun tərəfindən transplantasiyanın həyata keçirilməsinə verilmiş məlumatlandırılmış razılıq haqqında məlumatlar canlı donorlar reyestrinə daxil edilir.

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 oktyabr — Sputnik. Canlı donordan donor orqan götürülməsinə qoyulan məhdudiyyət müəyyən edilib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında üçüncü oxunuşda müzakirəyə çıxarılan "İnsan orqan və toxumalarının donorluğu və transplantasiyası haqqında" qanun layihəsində əksini tapıb.

Qanun layihəsinin 18-ci maddəsinə (Canlı donordan donor orqanın götürülməsinə məhdudiyyət) əsasən, resipiyentin sağlamlığı üçün təhlükə törədən xəstəliyi olan şəxslərdən orqan götürülməsi qadağandır. Bu xəstəliklərin siyahısı müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən olunur.

18 yaşına çatmayan şəxsdən transplantasiya məqsədilə orqan və toxumaların (sümük iliyi, kök hüceyrələr istisna olmaqla) götürülməsi qadağandır.

18 yaşına çatmayan şəxsdən sümük iliyi və kök hüceyrələrinin götürülməsinə onun valideynlərinin razılığı ilə yol verilir.

Resipiyentin qulluq tabeliyində və ondan fiziki, mənəvi, maddi cəhətdən asılı olan və ya həbsdə olan şəxslərdən, daha əvvəl orqan donoru olmuş şəxslərdən, hamilə qadınlardan, valideyn himayəsindən məhrum uşaqlardan, hərbi əsirlərdən və fəaliyyət qabiliyyəti olmayan şəxslərdən transplantasiya məqsədilə orqan götürülməsi qadağandır.

Canlı donordan transplantasiya üçün cüt orqanlardan birini, tək orqanlardan isə o miqdarda və həcmdə götürmək olar ki, donorun həyatı üçün təhlükəli hallar, yaxud onun sağlamlığında bərpa olunmaz pozğunluqlar yaranmasın.

Qanun layihəsi səsə qoyularaq qəbul edilib.

Qeyd edək ki, canlı donor - öz orqanlarını xəstəliyi olan şəxslərə transplantasiya məqsədilə könüllü olaraq verən fəaliyyət qabiliyyətli on səkkiz yaşına çatmış (sümük iliyi və kök hüceyrələri istisna olmaqla) sağlam şəxsdir.

Orqanın götürülməsi əməliyyatından əvvəl canlı donor arvadının (ərinin) və ya digər yaxın qohumlarının birinin şahidliyi ilə forması müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən təsdiq edilmiş məlumatlandırılmış razılıq ərizəsini yazıb imzalamalıdır.

Canlı donor və onun tərəfindən transplantasiyanın həyata keçirilməsinə verilmiş məlumatlandırılmış razılıq haqqında məlumatlar canlı donorlar reyestrinə daxil edilir.

Bu qanun Azərbaycanda insan orqanlarının və toxumalarının (bundan sonra - orqanlar) donorluğunun və onların transplantasiyasının hüquqi əsaslarını, donorların, resipiyentlərin, orqan transplantasiyası sahəsində fəaliyyət göstərən tibb müəssisələrinin və tibb işçilərinin hüquqlarını və vəzifələrini müəyyən edir, bu sahədə yaranan münasibətləri tənzimləyir.

0