Pantsir-S mobil kompleksi, arxiv şəkli

Rusiya istehsalı olan "Pantsir" Amerika PUA-larını vurur

1706
(Yenilənib 20:24 02.10.2020)
Amerika tərəfi Rusiya istehsalı olan Liviya kompleksinin zərbəsindən sonra pilotsuz uçuş aparatının itirildiyini etiraf edib.

BAKI, 2 oktyabr — Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Dünya silah bazarında qərbli rəqiblərin Rusiya istehsalı olan zenit raket və raket-top komplekslərini nüfuzdan salmaq cəhdləri sərt reallığa tab gətirə bilmir. Döyüş şəraitində Rusiya silahı Qərb istehsalı olan ən yeni nümunələri nəzərəçarpacaq dərəcədə üstələyir və "Pantsir-S" mobil kompleksi bunun bariz nümunəsidir.

ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Afrika Komandanlığı (AFRICOM) 2019-cu ilin noyabrında Liviyada Rusiya istehsalı olan "Pantsir-C1/E” zenit raket-top kompleksinin (ZRTK) Amerikanın "MQ-9 Reaper" pilotsuz uçan zərbə aparatının və İtaliya ordusunun çox məqsədli "MQ-1 Predator" pilotsuz uçuş aparatını vurduğunu etiraf edib. AFRICOM kəşfiyyat idarəsinin rəhbəri kontr-admiral Haydi Berq hələ də ətraflı məlumat verməyib, lakin bundan əvvəl də bildirilib ki, noyabrın 20-də və 21-də Liviya paytaxtı Tripoli yaxınlığında ABŞ və NATO dronları Xəlifə Həftərin Liviya Milli Ordusunun "Pantsir" kompleksi tərəfindən vurulub. Bu kompleksin 50 ədədi BƏƏ tərəfindən Rusiyadan alınıb və uğurla istismar edilərək sonradan Liviyaya göndərilib.

Məlumdur ki, "MQ-9 Reaper" və "MQ-1 Predator" pilotsuz uçuş aparatları yerüstü hədəfləri ovlamaq üçün yaradılsa da, Liviyadakı yüksək texnologiyalı "Pantsir" sistemləri onlar üçün əl çatmaz olub. Bununla yanaşı, "Pantsir S1/E" dəyər və (ixrac qiyməti 14 milyon dollara qədər) effektivlik nisbətinə görə Amerika istehsalı olan ağır pilotsuz uçuş aparatlarından nəzərəçarpacaq dərəcədə üstündür (30 milyon dollara qədər).

Bundan əvvəl "MQ-9 Reaper" İran, Suriya və Yəmən səmalarında vurulub, lakin o, ABŞ və bir sıra NATO ölkələrinin qabaqcıl zərbə dronu olaraq qalır. Pentaqon yalnız yaxın zamanlarda Rusiyanın "Pansir-S1" komplekslərini məhv etmək üçün nəzərdə tutulan pilotsuz uçuş aparatları ailəsini yaratmağı planlaşdırır. Yeni pilotsuz uçuş aparatlarının ölçüsü nisbətən kiçik, çəkisi 100 kiloqrama qədər, sürəti saatda 130 kilometrə qədər, uçuş məsafəsi isə 350 kilometrə qədər olacaq. Hələlik isə ABŞ ordusu Arizona ştatının Yuma poliqonunda "Pantsir"lərin məhv edilməsi yollarını məşq edir.

Analoqu yoxdur

Dünyanın müxtəlif regionlarında döyüş növbətçiliyi apardığı illər ərzində "Pantsir" kompleksləri yüzdən çox pilotsuz uçuş aparatı məhv edib, mütəxəssislər tərəfindən yüksək qiymətləndirilib. Suriyada bu kompleks "ağıllı raketlər" dəstələrinə və az görünən pilotsuz uçuş aparatlarına qarşı ən effektiv vasitə kimi tanınıb.

Suriyada istismar təcrübəsini nəzərə alaraq onun "Pantsir-S1M" modernləşdirilmiş ixrac versiyası pilotsuz təyyarələrin bütün növlərini effektiv şəkildə aşkar etmək və maksimal şəkildə aradan qaldırmaq qabiliyyətini əldə edib. "Pantsir-S1M" hədəfləri 75 kilometrə qədər məsafədə aşkar edir, yeni raketlər isə 40 kilometrə qədər vurma radiusunu vəd edir.

Müasir tendensiyalar belədir ki, hava hədəflərinin dağıdıcı və sürət imkanları, eləcə də görünməzliyi daim artır, ölçüsü isə azalır. Suriyada rəqib havadan kombinə edilmiş zərbələr endirirdi – pilotsuz təyyarələr və raketlər hədəfə müxtəlif istiqamətlərdən (bir zərbədə 13 pilotsuz uçuş aparatına qədər) yaxınlaşırdı, lakin uğursuzluqla üzləşirdi. “Pantsir”in atəşə nəzarət sistemi fazalı anten barmaqlığı ilə inteqrasiya olunub, hava hədəflərini və öz raketlərini müşayiət edir, uçuş aparatlarının hətta xırda detallarını fərqləndirə bilir. Üç radarın – optik, hədəfi uzaqdan aşkar edən (50 kilometrə qədər) və hədəfi müşayiət edən – kor zonası yoxdur.

"Pantsir-S" dünyada yeganə müdafiə sistemidir ki, qüllə hissəsində güclü artilleriya və raket silahlarını, inteqrasiya olunmuş radiolokasiya-optik idarəetmə sistemini özündə birləşdirir. Kompleks ən azı 20 kilometr radiusda hərbi və mülki obyektləri etibarlı şəkildə (hava hücumundan müdafiə qübbəsinin hündürlüyü 15 kilometrdir) bütün müasir qanadlı və səsdən sürətli raketlərdən, aviabombalardan və pilotsuz təyyarələrdən qoruyur.

"Pantsir" bərk yanacaqlı mühərriki və qəlpələnən əsas döyüş hissəsi olan dörd ədəd idarəolunan raketlərlə silahlanıb və saniyədə 1000 metrə qədər sürətlə uçan bir neçə hədəfi eyni zamanda vurmağa qadirdir. Üstəlik nisbətən ucuzdur (pilotsuz təyyarələrə S-300 və S-400 zenit raket komplekslərinin bahalı raketlərini sərf etmək səmərəsizdir). Bu sistemin döyüş imkanlarını iki ədəd altılüləli 30 millimetr çaplı dəqiqədə 5000 atış sürəti olan (hədəfləri vurma diapazonu 5 kilometrə qədər) toplar xeyli genişləndirir.

"Pantsir" kompleksi Rusiya Quru Qoşunlarının və Hərbi Dəniz Qüvvələrinin silahlanmasına qəbul edilib və böyük ixrac potensialına malikdir. Rusiya artıq 15-dən çox xarici tərəfdaşdan bu komplekslə bağlı müraciət ərizəsi alıb. Dünyada "Pantsir"in birbaşa analoqu yoxdur, yaxın zamanlarda da gözlənilmir. Amerikalılar üçün "anti-Pantsir" pilotsuz uçuş aparatları ailəsini yaratmaq çox çətin olacaq.

Konseptual döyüş

Hava hücumundan etibarlı müdafiə qoşunların və silahların döyüş davamlılığının əsasıdır. Effektivliyə dair müasir tələblər nəzərə alınmaqla "Pantsir-S" ən yeni hipersəs raketlə (sürəti 5 Maxa qədər) təchiz olunub.

Rusiyalı mütəxəssislər həmçinin "Pantsir" robot zenit komplekslərini yaradırlar. Süni intellektli bu maşın avtomatik olaraq hədəflərini tapa, müəyyən edə və məhv edə biləcək – operatorun iştirakı olmadan. Bu, çox aşağı və ya çox yüksək temperatur şəraitində, kütləvi qırğın silahının (kimyəvi, bioloji, nüvə) tətbiq edildiyi hallarda xüsusilə vacibdir. Beləliklə, Rusiya bu sahədə yeni texnoloji sıçrayış edir və nailiyyətlərini mütləq yaxşı müttəfiqləri və tərəfdaşları ilə bölüşəcək.

Amerikanın "The National Interest" nəşri "Pantsir"i pilotsuz uçuş aparatlarının kütləvi hücumlarını dəf etmək üçün ideal silah adlandırır. ABŞ-ın quru qoşunları Hərbi Hava Qüvvələrinin hava təhlükələrini aradan qaldırmaq qabiliyyətinə güvənməyə öyrəşib və "Pantsir" kimi yaxın radiuslu effektiv kompleksə malik deyil. Bundan başqa, "Pantsir"in hava hədəfinə atışının qiyməti pilotsuz uçuş aparatının hücumunun qiymətindən yüz dəfə aşağıdır, döyüş şəraitində isə "Pantsir"lərin itkiləri minimaldır.

1706
Əlaqədar
Rusiya 2021-ci ildə uzaqmənzilli zərbə dronları alacaq - General Dronov
Hollivudsayağı "ulduz müharibələri" üçün material: Rusiyanın yeni silahı çox iddialıdır
Bakı Qarabağda əsasən İsrail istehsalı olan pilotsuz təyyarələrdən istifadə edir
Su-57 qırıcısının "təkmilləşməsi" ABŞ-ı niyə narahat edir
Qarabağ münaqişəsi: bəyanatlar və təkziblər mübarizəsi
S-400 kompleksləri, arxiv şəkli

Türkiyə S-400 zenit-raket kompleksini sınaqdan keçirdiyini təsdiqlədi

6
"Sınaqlar – satınalma proqramının bir hissəsidir və tamamilə texniki fəaliyyətdir ", – deyə rəsmi Ankara məsələyə münasibət bildirib.

BAKI, 22 oktyabr — Sputnik. Türkiyə Rusiya istehsalı S-400 zenit-raket kompleksinin Qara dəniz bölgəsindəki Sinop şəhərində sınaqdan keçirildiyini təsdiqləyib. Sputnik Azərbaycan-ın "RİA Novosti"yə istinadən verdiyi xəbərə görə, bu barədə Türkiyənin Müdafiə naziri Hulusi Akar məlumat verib. Nazir bildirib ki, sınaqlar plana uyğun şəkildə həyata keçirilib.

"Müdafiə sənayesi məhsullarının alınması bağlı bütün müqavilələrə onların sınaqdan keçirilməsi də daxildir. Bunlar satınalma proqramının bir hissəsidir və tamamilə texniki fəaliyyətdir", – deyə rəsmi Ankara məsələyə münasibət bildirib.

Qeyd edək ki, bir neçə gün bundan əvvəl türk mediası Sinop şəhərində S-400 zenit-raket kompleksinin sınaqdan keçirilməsi ilə bağlı video yaymış, Türkiyə hakimiyyəti isə bu barədə rəsmi açıqlama verməsə də, beynəlxalq NAVTEX bildirişində oktyabrın 13-dən 17-nə kimi Qara dəniz bölgəsindəki Sinop şəhərində artilleriya təlimlərinin keçiriləcəyini bəyan etmişdi.

Türkiyənin ABŞ-la münasibətlərində böhrana səbəb olan Rusiya istehsalı S-400 hava müdafiə sistemlərinin tədarükü 2019-cu ilin iyul ayından başlayıb. Bundan sonra Vaşinqton ABŞ-ın "F-35" qırıcı-təyyarələrinin Türkiyəyə satışını təxirə salacağını bəyan edib. ABŞ Türkiyəni sanksiyalar tətbiq etməklə hədələyərək Rusiya ilə sazişdən imtina etməsini və bunun əvəzində Amerikadan "Patriot" sistemlərinin alınmasını istəyib. Türkiyə tərəfi isə Rusiyadan S-400 zenit-raket kompleksinin növbəti partiyasının alınması ilə bağlı danışıqları davam etdirib.

6
Kommunarkada karantin mərkəzi, arxiv şəkli

Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı daha bir psixoloji göstəricisini keçdi

2
(Yenilənib 13:58 22.10.2020)
Dünyada koronavirus infeksiyasına indiyədək yoluxanların sayı 41,2 milyonu keçib, 1,13 mindən çox adam isə virus səbəbilə ölüb.

BAKI, 22 oktyabr — Sputnik. Son bir sutka ərzində Rusiyada 15971 koronavirusa yeni yoluxma halı aşkarlanıb. Sputnik Azərbaycan Rusiya Operativ Qərargahına istinadən xəbər verir ki, bir gün ərzində qonşu ölkədə 290 nəfər ölüb.

Ümumilikdə, Rusiyada bu xəstəliyə yoluxanların sayı 1463306-ya çatıb. Rusiyada pandemiya yayılandan 25242 nəfər COVID-19-dan vəfat edib. Ölkədə bu virusdan sağalanların sayı 1107988-ə çatıb.

Xatırladaq ki, koronavirus infeksiyası ötən ilin dekabrında Çinin Uhan şəhərində yayılmağa başlayıb. Hazırda virus dünyanın əksər regionları və ölkələrində yayılıb. Dünyada koronavirus infeksiyasına indiyədək yoluxanların sayı 41,2 milyonu keçib, 1,13 mindən çox adam isə virus səbəbilə ölüb.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) fevralın 11-də infeksiyanın törətdiyi xəstəliyin adını COVID-19 qoyub, martın 11-də isə koronavirusu pandemiya elan edib.

2
Tərtər rayonunun işğaldan azad olunan Talış kəndi

Suqovuşan Talış kəndlərinə gedən tarixi yolların bərpasına başlanılıb

0
(Yenilənib 14:19 22.10.2020)
Qeyd edək ki, ümumilikdə Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğal etdiyi torpaqlarımızda 2661 km uzunluğa malik respublika və yerli əhəmiyyətli avtomobil yolları var idi

BAKI, 22 oktyabr — Sputnik. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin tapşırığına əsasən, Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi tərəfindən, 3 oktyabr tarixində Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi əks-hücum əməliyyatları nəticəsində Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğalından azad edilmiş Tərtər rayonunun Suqovuşan və Talış kəndlərinə gedən avtomobil yollarının bərpasına başlanılıb.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a agentlikdən məlumat verilib.

Bildirilib ki, ümumi uzunluğu 29 km olan avtomobil yolları IV texniki dərəcəyə uyğun olaraq bərpa edilir. Hərəkət hissəsinin eni 6 metr, çiyinlərin eni isə hər bir istiqamət üzrə 2 metr olmaqla yol yatağının eni 10 metr təşkil edəcək.

Tərtər rayonunun Suqovuşan və Talış kəndlərinə gedən avtomobil yolları uzun müddət düşmən tapdağı altında olduğundan tamamilə sıradan çıxmış və dağılmışdır. Hazırda yol boyu yararsız qrunt qazılaraq çıxarılır, yararlı qruntla əks-dolğu işləri aparılır, torpaq yatağı bərpa olunur və yeni yol əsası inşa edilir.

Tikinti işləri "İnşaat Norma və Qaydaları"nın tələblərinə əsasən və yüksək keyfiyyətlə Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin rəhbərliyinin birbaşa nəzarəti altında aparılır. Bunun üçün əraziyə lazımi sayda canlı qüvvə və texnika cəlb edilib.

Yolun tikintisi Suqovuşan su anbarından Tərtər şəhərinə doğru uzanan və uzun illərdən sonra suyuna qovuşan kanalın kənarı ilə aparılır.

Xatırladaq ki, Suqovuşan və Talış kəndlərinə gedən avtomobil yolları ötən əsrin 70-ci illərində Suqovuşan su anbarının tikintisi ilə əlaqədar Ulu öndər Heydər Əliyevin tapşırığına əsasən inşa edilib. Hazırda işğaldan azad edilmiş yaşayış məntəqələrinə qədər uzanan sözügedən tarixi yolun bərpası istiqamətində genişmiqyaslı tikinti işləri görülür.

Qeyd edək ki, ümumilikdə Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğal etdiyi torpaqlarımızda 2661 km uzunluğa malik respublika və yerli əhəmiyyətli avtomobil yolları var idi ki, onlardan 883 km respublika, 1778 kilometri isə yerli əhəmiyyətli yollardır. Həmçinin bu yollar üzərində 90 avtomobil körpüsü də yerləşir.

0