Самоходный миномёт артиллерии 2С4 Тюльпан

Termonüvə “Tülpan”ı dünyanın ən güclü minomyotu

49
(Yenilənib 09:24 24.07.2020)
İulun 21-də Qafqaz aşırımında təlimlər zamanı 240-mm-lik böyük güclü “Tülpan” özüyeriyən minomyotlarından şərti düşmənin mövqelərini və yeraltı arsenalını məhv ediblər.

BAKI, 23 iyul — Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi icmalçı.

Rusiya qoşunlarının döyüş hazırlığının qəfil yoxlanması zamanı Cənub hərbi dairəsinin artilleriyaçıları Şimali Osetiyadakı Tarskoye poliqonunda şərti düşməni dronların hədəfi göstərməsi ilə böyük güclü minomyotlardan məhv etdilər. Özüyeriyən 240-mm-lik “Tülpan” minomyotları adi və nüvə silahlarının kəsişmə nöqtəsindədirlər. Bütün dünyanın artilleriyaçıları onları hər bir alpinist Everesti tanıyan kimi tanıyır, yəni, analoqları yoxdur.

Rusiya Müdafiə Nazirliyinin məlumatına əsasən, 58-ci ümumqoşun ordusunun artilleriyaçıları iyulun 21-də Qafqaz aşırımında təlimlər zamanı 240-mm-lik böyük güclü “Tülpan” özüyeriyən minomyotlarından şərti düşmənin mövqelərini və yeraltı arsenalını məhv ediblər. Bu qorxunc silah manevrlərdə elə də tez-tez istifadə olunmur, lakin döyüşdə tətbiq olunmanın effektivliyi şərti düşmənə nə dar dağ keçidlərində, nə də dərin beton bunkerlərdə heç bir şans qoymur.

Modernləşmədən sonra “Tülpan”lar müasir idarəetmə və rabitə vasitələri ilə təchiz olundular. Modernləşdirilmiş minomyot ən qorunan hədəfləri vura bilən uzaqvuran snayper silahına çevrildi. “Tülpan”ın arsenalında adi, 2 kiloton günüdə termonüvə və digər minalar var. Onların dağıdıcı gücü yalnız 240 mm-lik kalibrdən asılı deyil. İstifadənin yüksək dəqiqliyi real vaxt rejimində atəşin korrektə edilməsi ilə təmin olunur, yəni, peyklərin, dronların, uzaq radiolokasiya aşkaretmə təyyarələrinin və düşmənin arxasındakı kəşfiyyat-diversiya qruplarının köməyi ilə. Müasir atəşi yöbəltmə idarəetmə sistemləri döyüş sursatlarının ballistik xarakteristikalarını və atəşin meteoroloji xüsusiyyətlərini nəzərə almağa imkan verir.

XXI əsrin "Çar minomyotu"

Dünyada yeganə 240 mm kalibrlik "Tülpan" minomyotu 9,6 - 19,7 km məsafədə düşmənin fortifikasiya qurğularının, möhkəmləndirilmiş binalarının, canlı qüvvə izdihamının, silahlarının və hərbi texnikasının məhv edilməsi üçün düzəldilib. 0, 40 ildən çoxdur ki, ordunun arsenalına daxil edilib və bu gün də kalibrə və digər xarakteristikalara görə rekordçudur. Silah daha az güclü digər artilleriya növlərinin məhv edə bilmədiyi hədəfləri sıradan çıxara bilir. "Tülpan"ın minası sərbəst düşdükdə 12 metrlik örtüyü olan dəmir-beton qurğunu deşə bilir. Bu konsktruktor dühasının şedevrini yalnız fəaliyyətdə olarkən layiqincə qiymətləndirmək olar. Adi 240 mm-lik mina yerdə 10 metr diametrlik və dərinliyi 3 metr olan dəlik yaradanda qeyri-ixtiyarı onun döyüşdə nələr edə biləcəyini təsəvvür edirsən.

Özüyeriyən minomyotun geniş fuqas və aktiv-reaktiv minalar xətti var. Onlar "Smelçak" döyüş sursatları vasitəsilə korrektə olunur (iki metrlik dairəyə dəymə ehtimalı 80-90%-dir). Xüsusi olaraq "Tülpan" üçün raket mühərrikli (20 km uça bilir) ağır (228 kq) 3F2 aktiv-reaktiv mina hazırlanıb. Onun əsasında 3B4 termonüvə minası (18 km) hazırlanıb. Bundan əlavə, neytron "Smoqa" və "Fata" mərmiləri, "Sayda" (napalmla 7850 kv.m. ərazini yandırır) və "Nerpa" (qəlpə-fuqas elementləri olan kaset minası) döyüş sursatları da maraqlıdır.

"Tülpan" minomyotu döyüş şəraitində yoxlanılıb. Əfqanıstanda 1985-ci ildən silah uğurla Çarikar vadisində və Pəncşir dərəsində tətbiq olunub. Bir hədəfi vurmaq üçün ikidən çox atəş açılmayıb. Bu gün Rusiya Quru qoşunlarının arsenalında 40 ədəd 2C4 "Tülpan" minomyotu var. Genişmiqyaslı hərbi münaqişə ehtimalı üçün təxminən 390 "Tülpan" anbarlardadır.

Dövlət sifarişi çərçivəsində 2019-cu ildə "Uraltransmaş" müəssisəsi bütün 240 mm-lik "Tülpan"ların modernləşdirilməsini başa çatdırıb. 

Konstruktiv xüsusiyyətlər

Rusiya Müdafiə Nazirliyinin məlumatına görə, 2С4 “Tülpan” minomyotunun baza şassisi mühərriki 520 at gücündə olan modernləşçdirilmiş “Kruq” ZRK-dır. Şosedə maksimal sürəti 62 km/saat. Gediş ehtiyatı 500 km. Silah komplekti 40 atəş, heyət 5 nəfər.

Maşını korpusu 7,62 mm-lik güllələrdən və qəlpələrdən qoruyur. Qabaqda mövqenin qurulması üçün buldozer bıçağı quraşdırılıb. İdarəetmə bölməsi korpusda qabaqda soldadır, mühərrik bölməsi isə sağda. Orta və arxa hissədə döyüş bölməsi yerləşir, burada 20 minalıq mexaniki qutuda döyüş komplekti və ötürmə mexanizmi var. Maşında 7,62 mm-lik PKT pulemyotu var.

Qurğunun zahiri sadəliyi böyük layihələndirmə, sınaq, texnologiyanın inkişafı dövrünü özündə ehtiva edir. Kolomensk xüsusi artilleriya konstruktor bürosu 1944-cü ildə 240 mm-lik minomyotun üzərində işləməyə başlayıb. Silahın üzərində iş Permdəki maşınqayırma zavodunun XKB-də və Ural nəqliyyat maşınqayırma zaodunda davaç etdirilib. 1971-ci ildə ilk nümunələr səhra sınağından keçirilib və tezliklə 2C4 “Tülpsn” artilleriya sistemi arsenala daxil olunub.

Cəmi 580 “Tülpan”  buraxa biliblər, 1988-də istehsalı dayandırıblar. Güman edirəm ki, tamamilə səhvən. Bu minomyot XXI əsrdə də müasir görünür, döyüş meydanında əvəzedilməzdir.

49
Moskva şəhərinə mənzərə, arxiv şəkli

Rusiyada evləri yoxlamağa başlayacaqlar

29
(Yenilənib 00:34 22.01.2021)
Mənzili ziyarət etməzdən əvvəl kirayəçilərə müfəttişlərin dəqiq gəliş tarixini göstərən poçt vasitəsilə bildiriş göndərilir. Bildiriş iki dəfə göndərilə bilər.

BAKI, 22 yanvar — Sputnik. Rusiyada qeyri-qanuni yenidənqurma işlərini aşkarlamaq üçün mənzillər kütləvi şəkildə yoxlanılacaq.

Sputnik Azərbaycan xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, məlumata görə, mənzil müfəttişləri tərtibatdakı razılaşdırılmamış dəyişikliklərlə maraqlanırlar. Təkcə otaqları və ya əlavə olaraq boruları genişləndirmək üçün yıxılan divarlara diqqət yetirilmir. Müfəttişlik həmçinin mətbəxin qaz sobası ilə təchiz olunmasına görə, qapının çıxarılması üçün də cərimə kəsə bilər.

Mənzili ziyarət etməzdən əvvəl kirayəçilərə müfəttişlərin dəqiq gəliş tarixini göstərən poçt vasitəsilə bildiriş göndərilir. Bildiriş iki dəfə göndərilə bilər.

Buna fikir verməsəniz, nəzarətçilər məhkəməyə müraciət edəcək və məhkəmə icraçıları ilə birlikdə mənzilə gələcəklər.

Texniki tələblərə cavab verən yaşayış dəyişiklikləri reyestrə daxil edilir. Məhkəmənin qərarı ilə mənzildə olan qeyri-qanuni dəyişikliklər aradan qaldırılmalıdır.

Ekspertlərin fikrincə, genişmiqyaslı yoxlamalar fırıldaqçıların da artmasına səbəb olacaq.

29
Anatoli Antono

Rusiya ABŞ-dan təklif gözləyir - Səfir Anatoli Antonov

46
(Yenilənib 11:18 22.01.2021)
Vaşinqton əldə etdiyimiz uğurlara açıq şəkildə şübhə ilə yanaşır. Söhbət "Sputnik V" və "EpiVacCorona" preparatlarından gedir.

BAKI, 21 yanvar — Sputnik. Rusiya Cozef Baydenin hakimiyyətə gəlişi ilə ikitərəfli münasibətlərdə yığılıb qalmış problemlərin aradan qaldırılması da daxil olmaqla, ABŞ-la konstruktiv dialoqa başlamaq niyyətindədir. Bununla belə, Rusiyanın Vaşinqtondakı səfiri Anatoli Antonov bildirib ki, Moskva parlaq gözləntilərdən uzaqdır və Rusiyanın qarşısının alınmasının Amerikanın xarici siyasətinin prioritetlərindən biri olaraq qaldığını yaxşı başa düşür.

Səfir ABŞ-ın 46-cı prezidentinin andiçmə mərasimindən dərhal sonra RİA Novosti-yə verdiyi eksklüziv müsahibəsində bu il Vladimir Putinin amerikalı həmkarı ilə görüşünün baş tutub-tutmayacağı, COVID-19 pandemiyası ilə mübarizədə Moskva və Vaşinqtonun əməkdaşlıq imkanının olub-olmaması barədə danışıb, həmçinin bildirib ki, hələlik Strateji Hücum Silahlarının Məhdudlaşdırılmasına dair Müqaviləni qoruyub saxlamaq şansı var və Rusiya ABŞ-dan təklif gözləyir.

– Seçkilərdən sonra Co Baydenin yeni administrasiyası ilə ilkin əlaqələr yaradılıbmı? Hansı mövzuları müzakirə etmək imkanınız olub?

– Belə təmaslarımız olmayıb. Bununla belə, yeni hökumətdə xarici siyasəti müyyənləşdirənlərin çoxu artıq bizə yaxşı tanışdır. Onlar əvvəlki administrasiyalarda da rəhbər postlarda olublar. Ümid edirik ki, Ağ Ev aparatında, Dövlət Departamentində və digər şöbələrdə dəyişiklik baş verəndən sonra həmkarlarımızla aktual ikitərəfli və beynəlxalq problemlərlə bağlı dolğun dialoq aparmaq mümkün olacaq. Bu ilk növbədə ikitərəfli münasibətlərimizdə əvvəldən yığılıb qalmış qıcıq doğuran məqamların aradan qaldırılması ilə bağlıdır. Əməkdaşlığın konkret istiqamətləri ilə bağlı Rusiyanın təklifləri dəfələrlə səsləndirilib və danışıqlar masasında qalır. Praqmatik və hər iki tərəfi qane edəcək dialoqa Amerika nə qədər hazırdırsa, biz də o qədər hazırıq.

– Vaşinqtonun SHS III (Strateji Hücum Silahları Haqqında) müqaviləsinin uzadılmasına razılıq verəcəyi gözlənilirmi? Rusiya yanvarın 20-dən sonra bu barədə məsləhətləşmələrə başlamağa hazırdır?

– Məlum olduğu kimi, Rusiya bir ildən artıqdır ki ABŞ-a heç bir ilkin şərt olmadan SHS III müqaviləsinin müddətini uzatmağı təklif edib. Respublikaçıların administrasiyası müqavilənin imzalandığı formada uzadılmasından qəti şəkildə imtina edir və qəbuledilməz şərtlər irəli sürürdü. Yəni, əslində, nüvə silahlarına nəzarət üzrə mövcud olan yeganə Rusiya-Amerika razılaşmasını siyasi sövdələşmə mövzusuna çevirmişdi. Təəccüblü deyil ki, onların tutduğu bu mövqe nəticəsində SHS III müqaviləsinin gələcək taleyi ilə bağlı ikitərəfli məsləhətləşmələr dalana dirəndi. Və bu, bizim bir sıra məsələlərdə Vaşinqtonla güzəştə getməyimizə rəğmən baş verdi.

İndiki rəhbərliyin daha sağlam və real prinsiplərdən çıxış edəcəyinə ümid edirik. Rusiya SHS III müqaviləsinin uzadılması üzrə substantiv dialoqa hazırdır. Müqavilənin müddəti 2021-ci ilin fevral ayının 5-də bitir. Həmin vaxta qədər müvafiq razılaşmanın əldə olunacağına ümid hələ də qalır. İndi top Vaşinqtondadır, biz konstruktiv təklif gözləyirik.

– 2021-ci ildə Rusiya və ABŞ prezidentlərinin görüşü gözlənilirmi? Ya da xarici işlər nazirləri səviyyəsində görüş mümkündürmü? Siz Baydenə "2+2" formatında məsləhətləşmələr təklif edəcəksinizimi?

– Pandemiya şəraitində üz-üzə tədbirlərin, o cümlədən də yüksək səviyyəli görüşlərin bərpasından danışmaq hələlik çətindir. Nəzərə almalıyıq ki, siyasi təmasların qrafikinin formalaşdırılması epidemioloji vəziyyətin normallaşdırılmasından, bu cür görüşlərin məzmunundan, müxtəlif sahələrdə ünsiyyət imkanlarından asılıdır. Hər bir halda istənilən plan ABŞ-ın yeni administrasiyası ilə müzakirə olunub razılaşdırılmalıdır.

"2+2" formatına gəlincə, amerikalılara dəfələrlə onun bərpasını təklif etmişik. Ancaq müsbət cavab almamışıq. Bu təşəbbüs hələ də qüvvədə qalır.

– Baydenin xarici siyasət komandasına artıq namizəd göstərilmiş şəxsləri necə qiymətləndirərdiniz? İran, Suriya, Ukrayna ilə dialoqu bərpa etməyə ümid varmı? ABŞ Milli Təhlükəsizlik Şurasında Rusiya və Orta Asiya üçün ayrıca direktorun təyin edilməsi barədə nə deyə bilərsiniz?

– Baydenin xarici siyasət komandasını qiymətləndirmək bizim işimiz deyil. Hər bir lider kimi ABŞ prezidentinin də öz seçimini inandığı mütəxəssislərin üzərində saxlayacağı mülahizəsindən çıxış edə bilərik. Düşünürəm ki, yeni komandaya xarici siyasətdə prioritetləri və konkret məsələlərə yanaşmaları müəyyənləşdirmək üçün vaxt vermək lazımdır. Yeni komandanının beynəlxalq siyasi kursunu seçkiqabağı söylənilənlərlə deyil, əməli addımlar əsasında qiymətləndirmək lazımdır. Kimsə dəqiq ifadə edib: seçkidən qabaq iki rəng mövcud olur – ağ və qara, seçkidən sonra isə yalnız boz rəng.

Bununa belə, biz rəngarəng gözləntilərdən uzağıq. Əgər Rusiya ilə bağlı hansısa dəyişiklik olacaqsa, bu əsaslı xarakter daşımayacaq, çox güman ki, yalnız nüanslar dəyişəcək. Rusiyanın qarşısının sistemli şəkildə alınması Amerika siyasətinin əsas məsələsidir.

Bununla belə, administrasiyadakı yüksək vəzifəli məmurların çoxu bizə Barak Obama dövründən yaxşı tanışdır. Məsələn, Ağ Evdə Yaxın Şərq məsələləri üzrə koordinator vəzifəsinə təyin olunacağı gözlənilən Brett Makqurk ilə prezidentin İŞİD əleyhinə koalisiyasındakı xüsusi nümayəndəsi olduğu dövrdə qarşılıqlı əlaqə qurmuşduq.

Asiya-Sakit Okean istiqamətində fəaliyyət göstərən diplomatlarımız Milli Təhlükəsizlik Şurasında regional koordinator vəzifəsinə namizəd Kurt Kempeli tanıyırlar. Dünyada və əlbəttə ki, Koreya yarımadasında sülhün və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi məsələlərində onunla konstruktiv dialoqa ümid edirik.

Yeni administrasiyanın İranla bağlı seçkiqabağı vədlərinə, ilk növbədə də, Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planına əməl edəcəyinə də inanmaq istəyirik. Bunun Fars körfəzində siyasi dialoqun və deeskalasiyanın bərpasına gətirib çıxaracağını gözləyirik.

Suriyada ölkələrimizin hərbçilərinin hadisələrin qarşısını almaq üçün mütəmadi təmaslarını davam etdirəcəklərini düşünürük. Bundan əlavə, Rusiya ilə ABŞ-ın əməkdaşlıq quracağı sahələri müəyyənləşdirmək də faydalı olardı.

Məsələn, humanitar yardımın göstərilməsi, münaqişə sonrası yenidənqurma, minaların təmizlənməsi, qaçqınların və məcburi köçkünlərin geri qaytarılmasının asanlaşdırılması və terrorizmlə mübarizə. Bu cür qarşılıqlı fəaliyyətə hazırıq - əlbəttə ki, Suriya Ərəb Respublikasının suverenliyinə hörmət edilməsi şərti ilə.

Yeni administrasiyanın Ukrayna ilə bağlı görə biləcəyi ən yaxşı iş Vladimir Zelenskinin komandasını, nəhayət, Minsk razılaşmalarının praktik tətbiqinə başlamağa inandırmaq ola bilər. Eyni zamanda, ABŞ Dövlət Departamentinin yeni rəhbərliyinin Kiyevin Minsk Tədbirlər Paketinə hazırkı hücumlarının qarşısının alınmasına təsir göstərəcəyinə ümid edirik. Üstəlik, həmin sənəd artıq çoxdan beynəlxalq hüququn bir hissəsinə çevrilib və icrası məcburidir.

Son vaxtlar biz Ukrayna rəhbərliyinin hansısa modifikasiyaların aparılması, yaxud guya köhnəlmiş "Minsk" razılaşdırmalarının tamamilə demontaj olunması ilə bağlı təhlükəli çıxışlarını eşidirik. Eləcə də, Donetsk və Luqansk ilə birbaşa danışıqları "Normandiya formatında" müzakirələrlə əvəzləmək, üçtərəfli təmas qrupundakı Ukrayna nümayəndələrinin mənasız yerdəyişmələrinin guya Kiyevin güzəştə getməsi kimi qələmə vermə səylərini də görürük.

Bu yerdə xatırlatmaq yerinə düşər: Minsk razılaşmaları Obama administrasiyası vaxtında imzalanmışdı. Bu sənədlər BMT Təhlükəsizlik Şurasının 2202 saylı qətnaməsi ilə o zaman Amerikanın qurumdakı daimi nümayəndəsi olan Samanta Pauerin iştirakı ilə təsdiqləndi. O vaxtlar vitse-prezident olan Co Bayden buna etiraz etmədi. Ümid edirik ki, dövlət başçısı "Minsk"-ə qarşı bu cür müsbət münasibətini hələ də qoruyub saxlayır.

Hakimiyyət dəyişikliyindən sonra sonra MTŞ aparatının strukturundakı dəyişikliklərə gəlincə, bu, ənənəvi praktikadır.

Corc Buşun (oğul) və Barak Obamanın prezidentliyi dövründə Ağ Evdə Rusiya istiqamətində analoji vəzifə artıq mövcud olub. Ağ Ev aparatındakı amerikalı həmkarlarımızla ardıcıl dialoq qurmaq imkanını nəzərdə tuturuq.

– Rusiya Bayden administrasiyasına "Beşlik" ölkələrinin BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasına qatılmağı təklif etməyi planlaşdırırmı?

– Rusiyanın bu məsələ ilə bağlı qaldırdığı təşəbbüs "Beşlik" ölkələri tərəfindən dəstəkləndi və hələ də qüvvədə qalır. Gündəmlə bağlı təklif də həmkarların diqqətinə çatdırılıb. Söhbət dünya siyasəti, təhlükəsizliyi və iqtisadiyyatına təsir göstərən əsas problemlərdən gedir. Hələlik belə bir görüşün keçirilmə yeri və vaxtı müəyyənləşdirilməyib. Ümid edirik ki, yeni administrasiya Rusiyanın təklifini hərtərəfli götür-qoy edəcək və epidemioloji vəziyyət imkan verən kimi "Beşlik" ölkələrinin sammiti təşkil olunacaq. Beş dövlətin liderləri arasında beynəlxalq məsələlərdə qarşılıqlı fəaliyyətin əsasları və çoxsaylı gərginlik ocaqlarının aradan qaldırılması yolları barədə birbaşa danışıqların zəruriliyinə inanırıq.

– Terror əleyhinə təmaslar davam edirmi?

– 2018-ci ilin dekabrında Rusiya və ABŞ prezidentləri arasındakı razılaşmalara uyğun olaraq, terrorizmə qarşı yüksək səviyyəli Rusiya-Amerika dialoqu bərpa edildi (görüşə xarici işlər nazirinin müavini Oleq Sıromolotov və həmin vaxt dövlət katibinin birinci müavini vəzifəsini tutan Ceyk Sallivan rəhbərlik etdi). 2019-cu ildə iki ekspert iclası keçirildi (mart-iyun aylarında). Sentyabr ayında danışıqların ikinci mərhələsi baş tutdu. 2019-cu ilin oktyabrında amerikalılara 2020-ci ilin yanvar ayının sonunda növbəti məsləhətləşmələrin keçirilməsini təşkil etdik. Prinsipcə, onlar da imtina etmədilər. Bununla belə, 2020-ci ildə terrorla mübarizə mövzusunda təmaslarımız olmadı. Ümid edirik ki, sanitar-epidemioloji vəziyyətin yaxşılaşması bu dialoqu bərpa etməyə imkan verəcək.

– Pandemiya ilə mübarizədə ABŞ-la əməkdaşlıq barədə Rusiyanın yeni təklifi olacaqmı?

– Pandemiya artıq hamı üçün təhdid halına gəlib. Bu səbəbdən dəfələrlə fikir ayrılığını bir kənara qoyub infeksiya ilə mübarizə üçün güclərimizi birləşdirməyimizi təklif etdik: tibbi ləvazimatların və əsas ehtiyacların təmin edilməsindəki maneələri aradan qaldırmaq, zəif inkişaf etmiş ölkələrin borc yükünü azaltmaq, ehtiyacı olan ölkələrə maddi yardım göstərərkən siyasi bəhanələrdən imtina etmək, elmi təcrübə mübadiləsini genişləndirmək və s.

ABŞ-a gəlincə, müxtəlif aspektlər üzrə qarşılıqlı fəaliyyəti yoluna qoymaq mümkün oldu. Əvvəlcə, Rusiya 2020-ci ilin aprelində tibbi ləvazimatlar yüklənmiş bir təyyarəni Nyu-Yorka göndərdi, bundan sonra ABŞ-dan ölkəmizə 200 süni tənəffüs aparatı (may və iyun aylarında) gətirildi. Özü də bu, epidemiya böhranının qızğın vaxtında baş verdi. Bu barədə müvafiq razılaşma iki ölkə xalqlarının həmrəylik nümayiş etdirməyə və siyasi sahədəki fikir ayrılığına baxmayaraq bir-birilərini dəstəkləməyə hazır olduqlarının əyani sübutu oldu.

Daha bir müsbət məqam – 2020-ci il iyul ayının 30-da ABŞ Milli Elmlər, Texnologiya və Tibb Akademiyası ilə Rusiya Elmlər Akademiyasının COVID-19-la bağlı müxtəlif tədqiqat sahələrində əməkdaşlıq haqqında Birgə Protokolun imzalanması oldu.

Vaksinə gəlincə, bu sahədə vəziyyət daha mürəkkəbdir. Amerikada bəzi insanlar bu mövzunu siyasiləşdirməyə çalışırlar. Vaşinqton əldə etdiyimiz uğurlara açıq şəkildə şübhə ilə yanaşır. Söhbət "Sputnik V" və "EpiVacCorona" preparatlarından gedir. Rus peyvəndlərinin səmərəsizliyi və etibarsızlığı barədə yalan məlumatlar yayılır. Bununla belə, elmi ictimaiyyət Rusiya peyvəndini yüksək qiymətləndirdi. Pandemiyaya qarşı, o cümlədən digər yoluxucu xəstəliklərlə mübarizə aparmaq üçün təsirli dərmanların hazırlanması istiqamətində ABŞ-la əməkdaşlığa hazırıq.

– Moskva, xüsusən də, Avropada orta və qısa mənzilli raketlər yerləşdirməmək üçün yeni administrasiya ilə danışıqlar aparmağı planlaşdırırmı?

– ABŞ 2019-cu ilin avqustunda "Orta və qısa mənzilli raketlərin ləğvi haqqında müqavilə"dən birtərəfli qaydada çıxandan sonra müqavilənin pozulmasının dağıdıcı nəticələrini minimuma endirmək üçün əməkdaşlıq etmək istəyi nümayiş etdirmədi. Halbuki biz bunun necə böyük bir risk olduğunu yaxşı başa düşürük və təxminən bir ildir ki, Rusiya dünyanın digər bölgələrində yerüstü orta və qısa mənzilli raketlər yerləşdirməsi barədə birtərəfli öhdəliyini yerinə yetirir. Biz öz tərəfimizdən hadisələrin ən pis ssenari üzrə inkişafının qarşısını almaq üçün əlimizdən gələni edirik. Belə ki, oktyabr ayında Rusiya Prezidenti Vladimir Putin "Orta və qısa mənzilli raketlərin ləğvi haqqında müqavilə" olmadan dünyadakı vəziyyəti sabitləşdirmək üçün yeni təkliflərlə çıxış etdi. Təşəbbüslərimiz hələ də masa üstündə qalır. Yeni administrasiya bu müqavilə ilə bağlı mümkün qarşılıqlı həll yollarını tapmaqda maraqlıdırsa, biz bu fəaliyyətə hazırıq.

– ABŞ "SolarWinds" kiber hücumunun arxasında Rusiyanın dayandığına dair hər hansı bir dəlil təqdim etdimi? Yoxsa ittihamlar əsassız idi? "Afghanistan bounties" üçün necə, dəlil təqdim olundumu?

– Amerika informasiya qurumlarına genişmiqyaslı haker hücumu ilə əlaqədar Rusiyaya və ya ölkəmizin vətəndaşlarına qarşı rəsmi ittihamlar səsləndirilmədi. ABŞ xüsusi xidmət orqanları bəyan etdilər ki, "bu hadisəyə Rusiya mənşəli olduqları ehtimal edilən hakerlər cavabdehdir". Bir sıra yüksək vəzifəli məmurların fərziyyələri onların şəxsi mülahizəsidir və dəlil kimi qəbul edilə bilməz. Amerika tərəfi meqafon diplomatiyasını davam etdirir - mediada baş verənlərin versiyasını yayır, lakin heç bir dəlil göstərmir.

Biz dəfələrlə Vaşinqtona kompüter hücumları barədə məlumat mübadiləsi haqqında razılığa gəlməyi - xüsusilə bu cür hadisələrə dair məlumatları Kompüter İnsidentləri üzrə Milli Koordinasiya Mərkəzi vasitəsilə ötürməklə bağlı - təklif etmişik. 25 sentyabr 2020-ci il tarixdə Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin beynəlxalq informasiya təhlükəsizliyi sahəsində Rusiya-Amerika əməkdaşlığını bərpa etmək üçün hərtərəfli tədbirlər proqramına dair bəyanatı yayımlandı.

Bir sıra başqa məqamlarla yanaşı, bu həm də nüvə təhlükəsinin azaldılması mərkəzləri, kompüter hadisələrinə sürətli reaksiya qrupları və yüksək səviyyəli məmurlar vasitəsilə ölkələrimizin səlahiyyətli idarələri arasında rabitə kanallarının davamlı və effektiv işləməsini nəzərdə tutur. Təkliflərimiz cavabsız qaldı.

Rusiya Federasiyasının guya amerikalı hərbçilərin öldürülməsinə görə pul mükafatı ödədiyinə dair iddialar isə bu cür xəbərləri yayan nəşrlərin müəlliflərinin vicdanına qalır.

Administrasiya rəsmiləri müxtəlif səviyyələrdə Rusiyanın Əfqanıstandakı ABŞ hərbçilərinə qarşı təhdidlərinə dair heç bir sübutun olmadığını təsdiqləyiblər.

Üstəlik, ölkələrimiz arasında Əfqanıstan istiqamətində əməkdaşlıq heç vaxt dayandırılmayıb. Xüsusi nümayəndələrimiz bu sahədə yaxından əməkdaşlıq edirlər. Ümidvar olduğumu bildirmək istəyirəm ki, yeni administrasiya dövründə də Əfqanıstanda sülhün bərqərar olması naminə bu iş davam etdiriləcək.

 

46
Teqlər:
milli təhlükəsizlik, Ağ Ev, strateji, Koronavirus, epidemiya, COVID-19, Sputnik-V peyvəndi, ABŞ, Rusiya
Neft platforması, arxiv şəkli

Niyə məhz indi? Bakı Aşqabadın razılaşması nədən xəbər verir

1
(Yenilənib 13:54 22.01.2021)
"Ola bilər ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin indiyə qədər həll olunmaması Türkmənistan tərəfində təhlükəsizliklə bağlı müəyyən narahatlıqlar yaradırdı"

Eldar Tanrıverdiyev, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 22 yanvar — Sputnik. Mütəxəssislər Azərbaycan və Türkmənistan arasında ötən gün əldə olunan Xəzər dənizində "Dostluq" yatağının karbohidrogen resurslarının birgə kəşfiyyatı, işlənilməsi və mənimsənilməsi haqqında Anlaşma Memorandumunu tarixi hadisə adlandırırlar. Belə ki, bu anlaşma Xəzər dənizində uzun illərdir Kəpəz/Sərdar yatağı üzrə mübahisələrə son qoymaqla yanaşı, iki ölkə - Azərbaycan və Türkmənistan arasında olan əlaqələri daha üst mərhələyə çıxarmağa imkan verəcək.

Təsadüfi deyil ki, Azərbaycan Prezident İlham Əliyev Anlaşma Memorandumunu tarixi sənəd adlandırıb və qeyd edib ki, bu yataq, həmçinin yataqdakı iş ölkələrimiz və xalqlarımızı daha da yaxınlaşdıracaq, həm Türkmənistan, həm də Azərbaycan xalqlarına xeyir gətirəcək.

Sputnik Azərbaycan Anlaşma Memorandumu, onun əhəmiyyəti və bu memorandumun niyə məhz indi imzalanması ilə bağlı "Cənubi Qafqaz" siyasi klubunun rəhbəri, politoloq İlqar Vəlizadə ilə həmsöhbət olub.

Politoloq qeyd edib ki, bu memorandumun indi imzalanması ondan xəbər verir ki, Azərbaycan və Türkmənistan bununla bağlı artıq bir neçə ildir danışıqlar aparıblar. Onun sözlərinə görə, birdən-birə belə bir razılaşma ərsəyə gələ bilməz: "Niyə məhz indi? Yəqin ki, bununla bağlı bir sıra nüanslar var. Ehtimal edirəm ki, onlardan biri də təhlükəsizliklə bağlı məsələlər idi. Ola bilər ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin indiyə qədər həll olunmaması Türkmənistan tərəfində təhlükəsizliklə bağlı müəyyən narahatlıqlar yaradırdı. Çünki bu, Kəpəz/Sərdar – indiki adı ilə "Dostluq" yatağının işlənməsi və hasil ediləcək resursların ixracı üçün müəyyən risklər yaradırdı.

Aydındır ki, ixrac üçün ən optimal istiqamət Qərb – Avropadır. Həmçinin bu istiqamət üzrə Azərbaycan və digər ölkələr də daxil olmaqla hazır infrastruktur layihələri var. Yəni yeni bir infrastruktur layihəsinin qurulmasına ehtiyac yoxdur. Ona görə də hazır xammalın xarici bazarlara daşınması üçün yaxşı imkan var. Bu memorandumun Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasından qısa müddət sonra imzalanması artıq Türkmənistan rəhbərliyinin təhlükəsizliklə bağlı narahatlığının sona çatması kimi də dəyərləndirilə bilər".

"Cənubi Qafqaz" siyasi klubunun rəhbəri qeyd edib ki, rəsmi Bakı hələ on il əvvəl Aşqabada "Dostluq" yatağının birgə işlənməsini təklif edib: "Bu təklifdə yatağın bərabərhüquqlu şəkildə istismarı, hasilatın bərabər bölünməsi yer alır. Üç il bundan əvvəl – 2018-ci ilin martında İran Prezidenti Həsən Ruhaninin Azərbaycana səfəri zamanı bu memoranduma bənzər razılaşma - həmsərhəd zonada yerləşən yataqların birgə istismarına dair razılaşma İran tərəfi ilə də imzalanmışdı. Lakin İranla bağlı beynəlxalq proseslərə (ABŞ-ın nüvə razılaşmasından çıxması, İrana qarşı sanksiyaların tətbiqi – red.) görə yataqların işlənməsi istiqamətində heç bir praktiki addımlar atılmayıb. Amma "Dostluq" yatağının istismarı üçün belə maneələr yoxdur".

İlqar Vəlizadə vurğulayıb ki, Azərbaycan və Tükmənistanın əldə etdiyi razılaşmanın başqa bir əhəmiyyəti isə bundan ibarətdir ki, bu yataq Trans-Xəzər qaz layihəsinin həyata keçirilməsi üçün təkan verə bilər: ""Dostluq" yatağında 50-100 milyon ton neft, 30 milyard kub metr qaz ehtiyatları var. Bu, təbii sərvətlərlə kifayət qədər zəngin yataqdır. Bu yataqdan çıxarılan qazın Cənubi Qaz Dəhlizi layihəsi ilə Qərbə - Avropaya tədarükü də realdır. Bu isə Cənub Qaz Dəhlizi layihəsinin, ümumilikdə Avropanın enerji təhlükəsizliyi baxımından Qafqaz regionunun əhəmiyyətini artırır. Bundan əlavə, Azərbaycanı artıq neft-qaz ixracatçısından əlavə, bir enerji habına, tranzit ölkəsinə çevirəcək".

1
Teqlər:
təhlükəsizlik, ekspert, qaz, neft, yataq, qərar, Türkmənistan, Azərbaycan