Şimal axını – 2 qaz kəmərinin tikintisi, arxiv şəkli

Avropa Amerika Rusiyadan ötrü döyüşə girir

24
(Yenilənib 20:14 20.07.2020)
ABŞ şirkətləri dövlət katibi Mayk Pompeonun və rusofob senatorların geosiyasi ambisiyalarına görə ciblərindən pul ödəməyə hazır deyillər.

İvan Danilov, RİA Novosti

BAKI, 20 iyul — Sputnik. "Şimal Axını-2" haqda saqanın maraqlı davamı var. ABŞ-ın Rusiya qaz kəmərinin istismara verilməsini dayandırmaq cəhdləri yalnız ona gətirib çıxara bilər ki, o, Avropa siyasətçilərindən əlavə dəstək alacaq, həm də Avropa İttifaqı Amerikanın sanksiyalarından sistemli şəkildə qorunacaq.

ABŞ-ın "Şimal Axını-2"-dən zərər görən maraqlarını və Avropa İttifaqının özündə "antivandal" (antisanksional) maliyyə-iqtisadi sistem yaradılacağı təqdirdə görəcəyi zərərləri müqayisə etsək, Rusiyanın qaz kəməri, demək olar ki, əhəmiyyət daşımır. Vaşinqton həqiqətən də mühüm məsələlərdə Brüsselə və ya Avropa şirkətlərinə sanksiyalarla təzyiq göstərmək imkanından məhrum olsa, bu, Amerikanın xarici siyasəti üçün planetar miqyaslı fəlakət olacaq.

Keçən həftə Vaşinqton-Brüssel, əslində isə Dövlət Departamenti-Avropa Komissiyası xətti üzrə münaqişə gərginləşib. Buna səbəb Amerika və Avropa diplomatiya başçılarının qarşılıqlı sərt tənqidlərə səbəb olan təhdid və bəyanatlar mübadiləsidir.

Mayk Pompeo sanksiyalar haqqında qanunun qəbuluna qədər "Şimal Axını-2"nin tikintisini təşviq edən şirkətlərə qarşı sanksiyaların tətbiqini məhdudlaşdıran Tillerson qeyd-şərtini məhv etmək qərarına gəlib. Bu "cümlə səhvinin" ilk anti-Rusiya və anti-Qazprom sanksiyaları paketində peyda olmasını, böyük Avropa neft-qaz şirkətlərinin cəzalandırılmasının pis ideya olduğunu anlayan o vaxtkı dövlət katibi Tillersonun ayağına yazırlar. "Səhv" Pompeonun Avropa Birliyinə səfəri ərəfəsində çıxarılıb və bunu qorxutma jesti kimi qəbul etmək olar.

Dövlət Departamentinin rəhbəri, hətta layihəyə aidiyyəti olan və ya aidiyyəti olmuş bütün şirkətlərdən (əgər Amerika standartlarını və tarixi təcrübəsini rəhbər tuturlarsa) "oradan çıxmağı" və ya sanksiyalar əldə etməyi tələb edərək, birbaşa təhdidlərə keçmişdi. O, həmin şirkətlərin Amerikadakı bizneslərinin məhvini, dollar sistemindən ayrılmasını, əmlaklarının müsadirəsini və direktorlarının ABŞ-a girişinə qadağa qoyulmasını tələb edirdi.

ABŞ sanksiyalarının zərbəsi həmçinin, məsələn, liman fəaliyyətləri və sığorta ilə məşğul olan çoxlu sayda Avropa şirkətlərinə dəyə bilər. Lakin belə təəssürat (onu bəzi Qərb KİV-ləri bölüşürlər) yaranır ki, Dövlət Departamenti həmçinin "Qazprom"un aparıcı avropalı tərəfdaşlarını, yəni, Wintershall, OMV, Engie, Shell və Uniper-i cəzalandırmaq niyyətindədir.

Bir tərəfdən, bu cür gərginlik Vaşinqtonun "Şimal Axını-2"nin qarşısının alınması istiqamətində niyyətinin ciddiliyini nümayiş etdirmək baxımından güclü addımdır. Digər tərəfdən, niyyətlərdən başqa nə isə nümayiş etdirmək baxımından nəyə nail olmaq mümkün olduğu o qədər də aydın deyil: "Qazprom"un avropalı tərəfdaşlarının pulları artıq layihəyə yatırılıb, boru kəmərinin özü isə hazırda qaz kəmərinə sahib olan şirkətin yeganə səhmdarı olan Rusiya şirkətinin gücü ilə qurulur.

Beləliklə, xarici şirkətlər layihədən çıxmaq istəsələr də, bunu etmək mümkün deyil — qatar artıq gedib. Belə çıxır ki, Avropa şirkətlərinə qarşı sanksiyalar qaz kəmərinin bloklanması nöqteyi-nəzərindən tamamilə mənasız bir addımdır. Əlbəttə, Vaşinqton Rusiya qazının Avropadakı alıcılarına qarşı sanksiyalar tətbiq etməyə cəhd göstərə bilər, lakin burada ortaya bir sıra texniki problemlər və xarici siyasi risklər çıxacaq.

"Qazprom" qazının satış sxemini qurmaq kifayət qədər asandır. Elə etmək lazımdır ki, son alıcıları müəyyən etmək asan olmasın və bununla da ABŞ seçim qarşısında qalsın: ya sanksiyaların effektsizliyinə göz yummaq, ya da Rusiya qazını almaqda şübhəli bilinən bütün şirkətlərə qarşı "xalça" sanksiyaları tətbiq etmək. Vəziyyətin məhz bu cür daha da gərginləşməsi ssenarisi tamamilə mümkündür. Lakin çətin ki, Vaşinqton bu nəticələri bəyənsin.

Aİ-nin xarici siyasət və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Jozep Borrel yazılı bəyanatla Amerikanın Avropa İttifaqına təsir üsullarını pisləyib:

"Mən Birləşmiş Ştatların Avropa şirkətləri və maraqlarına qarşı artan sanksiya və sanksiya tətbiqi hədələrindən çox narahatam. Biz İran, Kuba, Beynəlxalq Ədalət məhkəməsi və bu yaxınardakı "Şimal axını-2", "Türk axını" hallarında bu artan tendensiyanın şahidi olmuşuq. <...> Avropanın siyasəti burada, Avropada müəyyən olunmalıdır, onu üçüncü tərəflər müəyyən etməli deyil. Xarici və təhlükəsizlik siyasətlərinin məqsədləri (ABİ və ABŞ-a dair – müəllif) ümumi olduqda, tərəfdaşlarla məqsədəyönlü sanksiyaların koordinasiyası çox qiymətlidir. Biz bunun çox müsbət nümunələrini görmüşük və mümkün olan yerdə sanksiyaların koordinasiyasını davam etdirəcəyik. Siyasi fikir ayrılıqlarının mövcud olduğu yerdə isə Avropa İttifaqı həmişə dialoq üçün açıqdır. Lakin bu dialoq sanksiya hədəsi fonunda ola bilməz".

Əgər bir nüans olmasaydı, bu bəyanatı diplomatın əsasız "narahatlığı" kimi qəbul etmək olardı. Amerika KİV-i, xüsusilə Bloomberg biznes informasiya agentliyi, artıq Almaniyanın "Şimal Axını-2"-yə qarşı sanksiyaların intiqamını almaq və Birləşmiş Ştatları Avropa enerji siyasətinə müdaxilədən uzaqlaşdırmaq üçün Vaşinqtona qarşı cavab sanksiyalarının mümkünlüyünü nəzərdən keçirdiyini yazmışdı.

Borrelin bəyanatı kontekstində isə onun bu yaxınlarda Fransanın avrodeputatının ABŞ sanksiyaları ilə bağlı sualına necə cavab verdiyini xatırlamaq lazımdır:

"Komissiya üçüncü ölkələr tərəfindən tətbiq edilən eksterritorial sanksiyaların təsirinə Avropanın müqavimətini artıracaq gücləndirilmiş sanksiyalar mexanizminin qəbul edilməsinə zəmin hazırlayır". İki həftə əvvəl Britaniyanın Reuters agentliyi xəbər verib ki, Borrel bu mexanizmin hansı formada qəbul ediləcəyini və ya həyata keçiriləcəyini dəqiqləşdirməyib.

Kaliforniya sahillərində neft tankerləri
© REUTERS / U.S. Coast Guard / Petty Officer Third Class Aidan Cooney / Handout

ABŞ-ın Avropa istiqamətində bütün sanksiya gündəliyini tamamilə məhv edəcək ən aşkar mexanizm ABŞ-ın ixrac sıxılmış qazına qarşı sanksiyalar ola bilər. 25%-lik maneə tarifi və ya onun Avropaya idxalına tam qadağan qoyulması nəinki "Şimal axını-2"yə qarşı sanksiyaları tam əhəmiyyətsiz edəcək, həmçinin Respublikaçılar partiyasına sponsorluq edən ABŞ-ın enerji şirkətlərinə birbaşa ziyan vuracaq. Artıq bağlanmış müqavilələrin məcburi ləğvi ciddi itkidir, ABŞ şirkətləri isə Mayk Pompeonun və rusofob senatorların geosiyasi ambisiyalarına görə ciblərindən pul ödəməyə hazır deyillər. Avropalı diplomatlar hansısa alternativ variantlar da fikirləşə bilərlər.

ABŞ biznesinin Avropa İttifaqında “ağrılı nöqtələri” çoxdur. Əgər Avropa diplomatiyasının kursu dəyişməzsə, ABŞ sonda Brüsselin cavab sanksiyalarına tuş gələcək, yəni, “Şimal axını-2”nin başa çatdırılması heç kimin ağlına gəlməyən nəticələrə gətirəcək, çünki Avropaya enerji daşıyıcılarının tədarükündəki sabitlikdən əlavə, ABŞ və Aİ arasındakı münasibətlər sanksiya müharibəsi fazasına keçəcək. Bu riskdən qaçmaq üçün Dövlət Departamenti dərhal Avropa enerji nəhənglərinə qarşı hədələrinə son verməlidir, bu isə artıq mümkün deyil, dayanmaq avropalıların suverenitet hüququnu tanımaqdır, ABŞ elitası buna icazə verə bilməz.

24
Mixail Borisov

Azərbaycanlı tələbələrdən ibarət kursun rəhbəri, tanınmış rejissor vəfat edib

8
(Yenilənib 14:20 20.09.2020)
Boris Şukin adına Teatr İnstitutunda azərbaycanlı tələbələrdən ibarət kursun rəhbəri, tanınmış rejissor Mixail Borisov vəfat edib.

BAKI, 20 sentyabr - Sputnik. Yevgeni Vaxtanqov adına Rusiya Dövlət Akademik Teatrı yanında Boris Şukin adına Teatr İnstitutunda rejissorluq kafedrasının müdiri, institutdakı azərbaycanlı tələbələrdən ibarət kursun və studiyanın rəhbəri, rejissor, teleaparıcı və aktyor Mixail Borisov 71 yaşında vəfat edib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, vəziyyəti qəflətən teatr səhnəsində pisləşən M.Borisov xəstəxanaya çatdırılsa da, onun həyatını xilas etmək mümkün olmayıb. Teatr xadiminə ağciyərlərin iltihabı diaqnozu qoyulub.

Mixail Borisov Yevgeni Vaxtanqov adına Rusiya Dövlət Akademik Teatrı yanında Boris Şukin adına Teatr İnstitutunda kafedra müdiri, institutda azərbaycanlı gənclərdən ibarət kursun rəhbəri idi. 2016-cı ildə Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyi ilə Boris Şukin adına Teatr İnstitutu arasında bağlanmış müqaviləyə əsasən 11 azərbaycanlı gənc Moskvada təhsil almağa başlamışdır. M.Borisov Azərbaycana gələrək istedadlı gənclərin seçilməsində şəxsən iştirak etmişdi. Rejissor AZƏRTAC-a müsahibəsində Azərbaycandan daha çox istedadlı gəncin Moskvada təhsil almasına çalışdığını, ölkəmizlə mədəni əlaqələirin genişlənməsinin əhəmiyyətini vurğulamışdı.

8
Qarpız satışı

Azərbaycan bostan bitkilərini ən çox Rusiyaya ixrac edir

11
(Yenilənib 21:44 19.09.2020)
Vüqar Hüseynov: "İstehsal olunan məhsulun 68,6 faizi Rusiya, 25,2 faizi Ukrayna, 5,4 faizi Gürcüstana ixrac edilib"

BAKI, 19 sentyabr — Sputnik. 2020-ci ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycan 2,04 milyon dollar məbləğində bostan bitkisi ixrac edib ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 10,1 faiz çoxdur.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bunu Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin İnformasiya təminatı və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiri Vüqar Hüseynov deyib. Onun sözlərinə görə, səkkiz ay ərzində bostan bitkilərinin ixracı 4,3 min ton təşkil edib: "İstehsal olunan məhsulun 68,6 faizi Rusiya, 25,2 faizi Ukrayna, 5,4 faizi Gürcüstana ixrac edilib".

O bildirib ki, 2020-ci ilin yanvar-iyun ayları ərzində Azərbaycanda 363,2 min ton bostan bitkisi istehsal edilib və bu, 2019-cu ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 3,8 faiz çoxdur:

"Bu ilin ilk beş ayı ərzində Azərbaycanda 19,25 min hektar ərazidə bostan bitkisi əkilib".

11
Nüvə başlığı, arxiv şəkli

Trampın elçisi: "Nüvə silahlarını Avropadan çıxarmayacağıq!"

0
(Yenilənib 21:32 20.09.2020)
Marşal Billinqsli: "Avropadan silahları çıxarmayacağıq, ancaq Rusiyanın bizimlə danışmaq istədiyi hər şeyi müzakirə etməyə hazırıq".

BAKI, 20 sentyabr — Sputnik. "ABŞ Rusiya ilə təklif olunan hər hansı bir mövzunu müzakirə etməyə hazırdır, lakin nüvə silahlarını Avropadan çıxarmayacaq".

Sputnik Azərbaycan RİA Novosti-yə istinadla xəbər verir ki, bunu ABŞ prezidentinin xüsusi elçisi Marşal Billinqsli "Kommersant" qəzetinə verdiyi müsahibəsində bildirib.

Jurnalist ABŞ-ın nüvə silahlarını Avropadan çıxarmağa hazır olub-olmadığını soruşduqda Billinqsli qəti cavab verib:

"Xeyr, biz bunu etməyəcəyik. Ancaq Rusiyanın bizimlə danışmaq istədiyi hər şeyi müzakirə etməyə hazırıq. Hələ ki, biz Rusiya tərəfindən RƏM sistemi ilə bağlı heç bir konkret təklif görməmişik".

"Əlbəttə, biz öz tərəfimizdən nüvə döyüş başlıqlarının raket əleyhinə sistemlərə quraşdırılmasını o qədər də uğurlu ideya saymırıq. Başqa sözlə desək, Rusiyanın bu sahədə etdiklərinə dair bizim də fikrimiz var. Biz RƏM mövzusunu müzakirə etməyə hazırıq, amma RƏM-lə bağlı heç bir məhdudiyyəti tətbiq etməyi nəzərdə tutmuruq", -  Billinqsli əlavə edib.

0
Teqlər:
RƏM, nüvə, Avropa, ABŞ
Əlaqədar
"Rusiyaya siqnal". ABŞ gizli sualtı qayığını Norveç sahillərinə niyə göndərib?
“Qərargah da göndərirlər”: ABŞ ordusu Avropanın şərqində nəyə hazırlaşır?
ABŞ-ın supersilahı öz vətəndaşlarına qarşı tətbiq edilib: nəticəsi...
ABŞ Rusiyaya bütün nüvə gücünü göstərəcək