Endryu Cekson heykəlİ

Qərb planlı şəkildə tarixi yenidən yazır. bu, onda yaxşı alınır

48
(Yenilənib 16:03 27.06.2020)
Tarixi həqiqətlər uğrunda mübarizə aparmaq çox vacibdir. Çünki risk altına təkcə tarix deyil, həm də gələcək düşür

BAKI, 27 iyun — Sputnik, Vladimir Kornilov. Bir çox tədqiqatçılar ABŞ-da abidələrin sökülməsi epidemiyasını şərh edərkən, bunu tarixin kütləvi şəkildə yenidən yazılması adlandırırlar. Lakin biz hamımız başa düşürük ki, ötən dövrlərin bürünc şahidləri ilə ciddi mübarizə aparan fəallar heç nəyi yenidən yazmırlar. Sadəcə olaraq ona görə ki, onlar tarix haqqında olduqca kiçik təsəvvürə malikdirlər. Əks təqdirdə, San-Fransiskoda yazıçı Migel Servantesin abidəsinin təhqir edilməsini necə izah etmək olar? Yəqin ki, amerikalı fəallar onu hansısa konkistadorla səhv salıblar. Bəs Demokratlar partiyasının təsisçilərindən biri olan Endryu Ceksonun heykəlinin elə həmin partiyadan olan namizədi dəstəkləyən insanların sökməyə çalışdığını sağlam düşüncə baxımından necə izah etmək olar? Tarixi icraçılar deyil, bu aksiyaları ideoloji cəhətdən təmin edənlər yenidən yazırlar. Və etiraf etmək lazımdır ki, bu onlarda alınır.

Sputnik.Rəy layihəsinin sifarişi ilə Fransanın tanınmış "IFop" şirkətinin keçirdiyi son sorğu göstərib ki, amerikalıların tarixə bu cür nihilist münasibəti yalnız bu hadisələrlə bağlı deyil. Məsələn, sorğu aşkar edib ki, amerikalıların üçdə birindən azı mayın 8-də Avropada Qələbə Gününün qeyd edildiyini bilir. Onların 11 faizi isə hesab edir ki, İkinci Dünya Müharibəsində ABŞ Rusiyaya qarşı vuruşub.

Bu araşdırmanı daha ətraflı öyrənsək, məlum olur ki, Amerika gəncləri arasında (əslində, abidələrlə mübarizə aparan kütlənin özəyini onlar təşkil edir) öz tarixini bilmə səviyyəsi digər nəsillərlə müqayisədə ən aşağı nöqtədədir. Belə ki, 18-24 yaş arası gənclərin 21 faizi ABŞ-ın Rusiyaya qarşı, 13 faizi isə Çinə qarşı vuruşduğuna əmindir. Yaşı 65-dən yuxarı olanların 7 və 2 faizi müvafiq olaraq ABŞ-ın rəqiblərinin Rusiya və Çin olduğunu düşünür.

Bu isə o deməkdir ki, indiki gənclərin yaşlanması və qocaların dünyasını dəyişməsi ilə amerikalıların əksəriyyəti əmin olacaq ki, onların əcdadları hansısa müttəfiqlərlə birgə (xatırladaq ki, bu yaxınlarda Ağ Ev belələr arasında yalnız Böyük Britaniyanı göstərib) düşmən Moskvanı və Pekini məğlub edib. Əlbəttə ki, rəqiblərlə bağlı fikir ABŞ-da anti-Rusiya və anti-Çin kampaniyalarının inkişaf dərəcəsindən, Hollivudun "əsas düşmən" kimi daha çox kimi göstərməsindən asılı olacaq. Sonuncu isə təbii ki, yalnız ABŞ gənclərinə aid deyil.

Nasizmin darmadağın edilməsinə kimin daha çox töhfə verməsinə dair fransızlar arasında ictimai rəyin əhəmiyyətli dərəcədə transformasiyası bunun klassik nümunəsidir. 1945-ci ildə sorğu iştirakçılarının mütləq əksəriyyəti (57 faizi) SSRİ-ni və yalnız 20 faizi Amerika Birləşmiş Ştatlarını qeyd etmişdi. Çünki həmin dövrdə avropalılar hər şeyi öz gözləri ilə görürdülər. 2015-ci ildə "IFop"un keçirdiyi sorğu isə göstərib ki, 70 il ərzində fikir kəskin şəkildə dəyişib: indi fransızların 54 faizi Amerikanı və yalnız 23 faizi Sovet İttifaqını əsas qalib adlandırır. Burada da tendensiya aydın görünür: auditoriya nə qədər gəncdirsə, amerikalıların qələbəyə verdiyi töhfələri bir o qədər yüksək qiymətləndirir. Hətta ola bilər ki, gənc fransızların bir hissəsi Hitler və onun əlaltılarının Paris kinoteatrında məhz Bred Pit tərəfindən məhv edildiyini düşünür.

Özü də bu proses dayanmır, tendensiya bu gün də davam edir. Britaniyanın "YouGov" şirkəti tərəfindən 2015 və 2020-ci illərdə (müvafiq olaraq, Qələbənin 70 illiyi və 75 illiyində) keçirilmiş iki sorğunun müqayisəsi göstərir ki, Sovet İttifaqını nasizmin əsas qalibi hesab edənlərin payı əksər Qərb ölkələrində azalır. Məlum səbəblərdən almanlar bu tarixi yaddaşı hamıdan çox qoruyub saxlayıblar. Hərçənd, orada da tədricən birinci yerə amerikalılar çıxırlar: 2015-ci ildə rəyi soruşulan Almaniya vətəndaşlarının 37 faizi iddia edib ki, nasizmin darmadağın edilməsinə əsas töhfəni ABŞ verib. 27 faizi isə SSRİ-nin adını çəkib. Cəmi beş il sonra ABŞ və SSRİ arasındakı fərq əhəmiyyətli dərəcədə artıb: müvafiq olaraq 43 faiz və 21 faiz.

Əslində, bu, İkinci Dünya Müharibəsi tarixinin kütləvi şüurda tədricən, mərhələli və planlı şəkildə yenidən yazılmasıdır. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin bu hadisənin müasir siyasi inkişaf üçün təhlükəli olduğunu Böyük Qələbənin 75 illiyinə həsr olunmuş məqaləsində qeyd edib: "İndi Qərbdə sezdiyimiz təftişçilik, özü də ilk növbədə İkinci Dünya Müharibəsi və onun nəticələrinə dair məsələlərdə, onunla təhlükəlidir ki, 1945-ci ildə Yalta və San-Fransisko konfranslarında əsası qoyulmuş dinc inkişaf prinsiplərini kobud və ədəbsizcəsinə təhrif edir".

Son illərdə anti-Rusiya təbliğatı ilə məşğul olanların bu məqaləyə reaksiyasının nə qədər ağrılı olduğuna diqqət yetirin. Gözümüzün qarşısında Rusiya Prezidentinin tarixin yenidən yazılmasının dayandırılmasına dəqiq və birmənalı çağırışı durur. Amma CNN bütün bunları təhrif edib və "Putin İkinci Dünya Müharibəsi tarixini yenidən yazır" başlığı altında material buraxmasaydı, CNN olmazdı.

Eyni üsulu məşhur britaniyalı kolumnist Edvard Lukas da tətbiq edib. RT onu mütəmadi olaraq planetin 10 əsas rusofobları siyahısına daxil edir. O, "The Times" qəzetində bəyan edib ki, sən demə, Putin "tarixin təftişçisi" imiş. Lukas bu tezisi CEPA Avropa Siyasətinin Təhlili Mərkəzinin saytında da təkrar edib. Özü də bunlar prezidentin təftişçilikdən birbaşa imtina etməyə çağırışından sonra baş verir! Amma yuxarıda sadalanan müqayisəli sorğular kimin əslində tarixi hansı istiqamətdə yenidən yazdığını göstərir.

Amerikalı kremlşünasların belə qəzəbli reaksiyası aydındır. Onların əsas ixtisaslaşması Rusiyaya qarşı bütün cəbhələrdə (ideoloji, siyasi, tarixi) şiddətli mübarizə aparmaqdır – məsələn, CEPA mərkəzinin aparıcı analitiki Yanuş Buqay ötən il Vaşinqtona Rusiya Federasiyasını parçalamaqla bağlı məsləhətlər verirdi.

Məhz buna görə də belə insanlar və institutlar üçün dünya tarixinin yenidən yazılması üzrə son onilliklərin tendensiyalarını dəstəkləmək çox vacibdir — qaranı ağ adlandırmaq üçün, müharibədə uduzanları qaliblərlə bərabərləşdirmək üçün, tarixi yaddaşın qorunub saxlanmasına çağırışları "tarixin yenidən yazılması" kimi təqdim etmək üçün. Bütün bu kampaniyaların əsas məqsədi Rusiyanı zəiflətmək və hətta onu məhv etməkdir. Məhz buna görə də müxtəlif səviyyələrdə tarixi həqiqətlər uğrunda mübarizə aparmaq çox vacibdir. Çünki risk altına təkcə tarix deyil, həm də gələcək düşür.

 

48
Əlaqədar
Putin: Yalnız digər ölkələrlə birlikdə dünyanı yeni təhlükələrdən qoruya biləcəyik
Dünya terrorizmində Rusiya "izi" sezdilər - iki nəhəngin arasında seçki uçurumu
Erməni daşnaklarının Hitlerə və Holokosta rəğbətini ifşa edən sənəd müzakirə olunub
Kreml: Belarusdakı seçkilərə müdaxilə etməyə hazırlaşmırıq
Amerikalılar əmindirlər: "Rusiya İkinci Dünya Müharibəsində ABŞ-ın düşməni olub"
Mariya Zaxarova, arxiv şəkli

Rusiyadan dəstək gəldi: Moskva Azərbaycanın təşəbbüsünü alqışladı

1459
(Yenilənib 18:06 09.07.2020)
XİN sözçüsü Mariya Zaxarova bildirib ki, Moskva bu kontekstdə maraqlı diskussiyaların olacağını da gözləyir

Eldar Tanrıverdiyev, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 9 iyul — Sputnik. Rusiya BMT Baş Assambleyasının (BA) COVID-19 mövzusuna dair xüsusi sessiyasının çağırılması ilə bağlı Azərbaycanın təşəbbüsünü dəstəkləyir.

© Official website of President of Azerbaijan Republic
  Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bunu bu gün keçirdiyi brifinqdə Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova bildirib.

"Qoşulmama Hərəkatı və onun sədri olaraq Azərbaycanın təşəbbüsü ilə COVİD-19-la bağlı BMT Baş Assembleyasının xüsusi iclasının çağrılması ilə bağlı qərar qəbul edildi. Rusiya MDB üzrə tərəfdaşının bu təşəbbüsü dəstəklədi. Ümid edirik ki, xüsusi sessiya konstruktiv məcrada keçəcək və sessiya hər hansı substantiv qərarların qəbul edilməsi ilə yekunlaşacaq. Biz bu kontekstdə maraqlı diskussiyaların olacağını da gözləyirik" – deyə XİN rəsmisi bəyan edib.

Xatırladaq ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının COVID-19-a dair xüsusi sessiyasının keçirilməsi təşəbbüsü ilə çıxış edib.

1459
 S-400 zenit-raket kompleksləri və hərbçilər, arxiv şəkli

Türkiyə S-400-ün ABŞ qırıcıları ilə ikinci sınağını keçirir: geriyə dönüş yoxdur

23
(Yenilənib 15:47 09.07.2020)
Danılmaz texnoloji üstünlüyə və döyüş qüdrətinə malik "Triumf" sistemi Türkiyədə və bir sıra digər ölkələrdə çoxqütblü sülhü möhkəmləndirir

BAKI, 9 iyul — Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Ankara S-400 "Triumf" zenit raket sisteminin yeni sınaqlarını aparmaqla öz müdafiə qabiliyyətini gücləndirməyə dair qəti mövqeyini nümayiş etdirir. Türkiyə Rusiya istehsalı olan silahlarını nə yenidən satmaq, nə də hərbi sahədə bəzi güzəştləri əvəzində onlardan imtina etmək barədə düşünür.

Türkiyə iyulun 4-dən etibarən Mürtəd aviabazasında Rusiyanın S-400 zenit raket sistemlərinin müxtəlif yüksəkliklərdə və məsafədə uçuşlar yerinə yetirən F-16 və F-4 qırıcılarına qarşı sınaqlarını həyata keçirir. Ankara Vaşinqtonun Rusiya istehsalı olan sistemlərin istismarı ilə bağlı sanksiyalara dair çoxsaylı xəbərdarlığına məhəl qoymayıb.

Amerika istehsalı olan F-16 "Viper" və F-4 "Phantom II" döyüş təyyarələrinin "Triumf" sistemlərinin sınaqlarında istifadəsi təsadüfi görünmür. Ötən il ABŞ-ın narahatlığına baxmayaraq, türkiyəli mütəxəssislər S-400-dən Ankara səmalarında müxtəlif yüksəkliklərdə uçan F-16 təyyarələrinə qarşı sınaqlarda istifadə ediblər. "Triumf"un çoxmərhələli sınaqları 2020-ci ilin noyabrına qədər davam edəcək.

S-400-ün tədarükü ötən yay başlayıb və Ankara ilə Vaşinqton arasında gərginliyin artmasına səbəb olub. Amerikalılar türkiyəli tərəfdaşlardan sövdələşmədən imtina etməyi və "Patriot" kompleksləri əldə etməyi tələb ediblər, eləcə də Türkiyəni F-35 qırıcısının birgə istehsalı proqramdan xaric etməklə hədələyiblər. Ankara bu təzyiqlərə tab gətirib, güzəştə getməkdən imtina edib və dəfələrlə "Triumf"un NATO-ya heç bir təhlükə yaratmadığını vurğulayıb.

Rusiya keçən noyabr ayında S-400-ün dörd divizionunun Türkiyəyə göndərilməsi üçün 2,5 milyard dollarlıq müqaviləni yerinə yetirib. 2020-ci ilin iyununda Ankara ilə Moskva "Triumf"un ikinci dəstinin (alayının) tədarükünə dair prinsipial razılığa gəliblər. Bununla yanaşı, Türkiyə Respublikasının Müdafiə Sənayesi Katibliyinin rəhbəri İsmayıl Demir bildirib: "S-400 sistemi istifadə üçün alınır. Nöqtə".

Birləşmiş Ştatlar isə əvvəlki kimi "Triumf"u Türkiyə torpağından çıxarmaq üsulunu axtarır: onu Türkiyədən almağı, Amerika kompleksləri ilə əvəz etməyi təklif edir və yeni sanksiyalarla hədələyir.

Əbədi "Triumf"

Türkiyədə S-400-ün sınaqları aşkarlama məsafəsini, müşayiət dayanıqlığını, vurma effektivliyini və digər döyüş parametrlərini aydınlaşdırmaq üçün aparılır. Ankara yaxınlığında, Mürtəd aviabazasında yerləşən Rusiya istehsalı zenit-raket sistemləri F-35 və F-22 təyyarələri də daxil olmaqla, real aerodinamik hədəflər üzərində sınaqdan keçirilir. Məlumdur ki, gizli və radarlar üçün görünməyən beşinci nəsil Amerika qırıcıları "Triumf"un aşkarlanma və vurma radiusunda üç dəfə görünüb.

ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin F-35 və F-22 təyyarələrinin Qara dəniz və Türkiyə ərazisindən Yaxın Şərq ölkələrinə rotasiyası və köçürülmə marşrutları təxminən Mürtəd aviabazasından 200 kilometr aralıdan keçir. "Fighter Jets World" nəşrinin yazdığına görə, türkiyəli mütəxəssislər müxtəlif rejimlərdə və müxtəlif hündürlüklərdə "Triumf"un radarının imkanlarını yoxlayırlar. Türkiyə tərəfi S-400-ün beşinci nəsil Amerika qırıcıları üzərində sınaqlarının təfərrüatlarını açıqlamır. Amma hərbi ekspert Viktor Barantsın məlumatına görə, bu sınaqların iştirakçılarından biri "Rosoboroneksport" şirkətinin nümayəndəsi ilə söhbətində deyib ki, Amerika təyyarələri radarların ekranlarında görünür. Şikayətlərin olmamasını və yeni tədarük perspektivlərini nəzərə alsaq, Ankaranın "Triumf"dan tam razı qaldığını ehtimal etmək olar.

Türkiyənin Müdafiə Nazirliyi bir qədər əvvəl bildirib ki, S-400-ün yerləşdirilməsi uğurla başa çatıb və onun radarı hətta təsir zonasının kənarında F-16 "Fighting Falcon" qırıcısını görüb, eləcə də aşağı yüksəkliklərdə uçan bütün hədəfləri aşkar edib. "Triumf" silah bazarında dünyanın ən məşhur dördüncü nəsil bombardmançı-qırıcı təyyarəsini ən uzaq məsafədə aşkar etməklə yanaşı, hədəf vurma zonasına daxil olanadək raketləri buraxmağa daim hazırdır. Yəni döyüş rejimində F-16 "Fighting Falcon" təyyarələri 400 kilometr məsafədə avtomatik olaraq məhv ediləcək. Xatırladım ki, yüngül F-16 qırıcısının qiyməti 50 milyon dollardır, F-35 isə iki dəfə bahadır.

Yeni imkanlar dövrü

Mürtəd aviabazasında "Triumf"ların uğurlu sınaqları Amerika qırıcı aviasiyasına sarsıdıcı təsir göstərir. Amma yenə də Ankara ilə münasibətləri korlamaq Vaşinqtonun maraqlarına uyğun deyil. Türkiyə ərazisində ABŞ-ın nüvə silah-sursatının saxlandığı İncirlik aviabazası yerləşir. Bu aviabaza bu qaynar regionda ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin əsas dayaq məntəqəsidir. Geosiyasi baxımdan Türkiyə ABŞ və NATO üçün çox vacibdir, ona görə də alyansdakı oyun qaydalarına heç bir risk etmədən təsir göstərə bilər. Moskva ilə yaxınlaşma Ankaranı Qərb tərəfdaşlarının təzyiqinə daha dözümlü edir.

Patriot zenit-raket kompleksi, arxiv şəkli
© Andrew Caballero-Reynolds/Pool via AP

S-400-ü alması səbəbi ilə Vaşinqton Türkiyənin F-35 proqramında iştirakını dondurub (Ankara "cəzalandırılıb", lakin proqramdan çıxarılmayıb). Bu məhdudiyyətdən sonra Türkiyənin Xarici İşlər naziri Mövlud Çavuşoğlu Rusiyadan Su-35 və Su-57 qırıcılarının alınmasının mümkünlüyünü bəyan edib. "MAKS-2019" aviasalonunda bunun nə qədər real olduğunu Hərbi-texniki əməkdaşlıq üzrə federal xidmətin direktoru Dmitri Şuqayev təsdiqləyib.

Türkiyənın aldığı silahın potensialını obyektiv qiymətləndirsək, respublikanın müdafiə qabiliyyətinin keyfiyyətli artımı nəzərə çarpır: "Triumf"un bir batareyasında 72-yə qədər raket var və sistem eyni zamanda 36 hədəfə atəş aça bilər. Müxtəlif tipli raketlər S-400-ə effektiv və differensial şəkildə qırıcı-bombardmançıları, pilotsuz uçan aparatları, qanadlı, taktiki və ballistik raketləri 5 metrdən 30 kilometrədək hündürlük və 400 kilometrdən 2 kilometrədək məsafə diapazonunda vurmağa imkan verir. "Triumf" sistemi müxtəlif məsafəli zenit komplekslərini inteqrasiya etməyə və hava hücumundan müdafiə vasitələri şəbəkəsini idarə etməyə qadirdir. Bu sistem Türkiyəyə hərbi hava qüvvələrinin inkişafında müəyyən geriliyi kompensasiya etməyə imkan verir.

Danılmaz texnoloji üstünlüyə və döyüş qüdrətinə malik "Triumf" sistemi Türkiyədə və bir sıra digər ölkələrdə çoxqütblü sülhü möhkəmləndirir. Bununla yanaşı, yeni imkanlar yaranır və Ankara Rusiyadan S-500 "Prometey" zenit-raket sisteminin alınmasını müzakirə edir. Rusiyanın uzaq hava hücumundan müdafiə sistemləri beynəlxalq bazarda və hərbi mövqelərdə o qədər də mükəmməl olmayan Qərb analoqlarını sıxışdırmaqda davam edir.

23
Əlaqədar
Amerikanın "Patriot" komplekslərinin yeni uğursuzluğu
Tüstüsüz və alovsuz: Rusiya elektromaqnit şüa topunu yaradır
Cəbhə "pultları": ən yeni maşınlar minaları düzür və məhv edir
F-35-in yeni problemləri: ABŞ təyyarəsinin dərdi nədir
Rusiya gəmiləri üçün unikal müdafiə: 500 milyon dollar azadlığın yanında heç nədir
Dərslərini etdən məktəbli, arxiv şəkli

Sizin əlinizdədir! Uşaqların riyazi bacarıqları valideynlərin davranışından asılıdır

0
(Yenilənib 00:35 10.07.2020)
Alimlər uşaqların hansı şəraitdə yaşadığını və valideynləri ilə münasibətlərinin necə olduğunu araşdırıb və bu infomasiyaları riyazi testlərin nəticələri ilə uyğunlaşdırıb.

BAKI, 9 iyul — Sputnik. Böyük Britaniyanın Uels universitetinin nümayəndələri uşaqların elmə, eyni zamanda riyazi elmlər üzrə bacarıqlarını artırma yollarını müəyyən edib.

Sputnik Azərbaycan xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, araşdırmaya 1991-ci il aprelin 1-dən 1992-ci il dekabrın 21-nə qədər doğulan uşaqlar cəlb edilib.

Müəyyən edilib ki, öyrənmə bacarığına ailə vəziyyəti birbaşa təsir edir.

Alimlər uşaqların hansı şəraitdə yaşadığını və valideynləri ilə münasibətlərinin necə olduğunu araşdırıb və bu informasiyaları riyazi testlərin nəticələri ilə uyğunlaşdırıblar.

Araşdırma müəllifləri müəyyən ediblər ki, uşaqları ilə harmoniya ilə işləməyi bacaran valideynlərin uşaqları böyük nailiyyətlər əldə edə bilirlər. Buna validyenlərin təhsil səviyyəsi də təsir edir.

Daha əvvəl isə alimlər ətirli çubuqların daha effektiv təhsil almağa təsir etdiyini açıqlamışdı. Müəyyən edilmişdi ki, məşğələ zamanı məkanın qızılgül ətirli olması uşaqlara daha çox motivasiya verir.

0