Plesetsk kosmodromundan Sarmat raketinin buraxılması

“Sarmat” uçmağa hazırlaşır: yeni “Şeytan” Rusiyanın nəyinə lazımdır?

155
(Yenilənib 02:15 23.05.2020)
Döyüş gücünə görə “Voyevoda” ilə “Sarmat” tən gəlir, daha maraqlısı isə sürətlənmə hissəsi və yeni QBR-in Aegis, THAA və digər sistemləri aşa bilməsidir

Bakı, 23 may – Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Rusiyanın strateji nüvə qüvvələri daha mükəmməl və effektiv olmağa başlayıb. Yeni ağır “Sarmat” qitələrarası ballistik raketi ordunun sərəncamına verilməzdən öncə son sınaqlardan keçirilir.

Rusiya hökumətinin vitse-naziri Yuri Borisov mayın 21-də bəyan edib ki, COVID-19 pandemiyası “Sarmat” qitələrarası ballistik raketinin (QBR) uçuş sınağının hazırlığına mane ola bilməyib, sınaqlar RF Müdafiə Nazirliyi və baş konstruktorun təyin etdiyi vaxtda keçiriləcək.

Dövlət silahlanma proqramı çərçivəsində Rusiya sənaye kooperasiyası yeni, şaxta bazalı, maye yanacaq əsaslı ağır RS28 “Sarmat” raketinin hazırlanmasını başa çatdırır. Yeni raketin atış sınaqları 2018-ci ildə bitib. Kompleks geniş spektrdə, o cümlədən yeni nəsil hipersəs döyüş blokları ilə təchiz olunacaq, 2021-ci ildə isə Strateji Təyinatlı Raket Qoşunlarının (STRQ) sərəncamına veriləcək. Qeyd edək ki, əsasən “Sarmat” üçün nəzərdə tutulan “Avanqard” hipersəs kompleksi artıq Dombarovsk raket diviziyasına verilib.  

 Yeni QBR dünyada ən güclü sayılan Р-36М2 “Voyevoda” raketini (NATO təsnifatı ilə - SS-18 Satana) əvəz edəcək. “Sarmat”ın imkanları elədir ki, o, raket əleyhinə müdafiə (RƏM) zonalarını təxmin olunmayan trayektoriya üzrə yan keçə bilər, bu isə mümkün rəqibin bütün mövcud və perspektivdə olan müdafiə sistemlərinin hipersəs bloklarını “tutmasını” istisna edir.

“Sarmat”ın “Voyevoda”dan prinsipial fərqi: “Ю-71” tipli hipersəs bloklarına malik yeni QBR qeyri-nüvə avadanlığında yüksək dəqiqlikli silah kimi istifadə oluna bilər. Atmosferdə 15 Max sürətində (7 km/san) blokun kinetik enerjisi nüvə zərbəsi üçün xarakterik dağıntıların olacağına zəmanət verir, sadəcə, məkanda radioaktiv çirklənmə olmur. Hipersəs manevrli döyüş başlıqlarının əsas üstünlüyü trayektoriyanı yüksək dəqiqliklə tarazlamaq bacarığı, QBR-in start götürdüyü nöqtədən minlərlə kilometr aralıda yerləşən obyektin “nəfəsliyindən” keçmək qabiliyyətidir.

Yeni raketin seriya  buraxılışı üçün sənaye istehsalının modernləşdirilməsi başa çatdırılıb. Raket Krasnoyarsk diyarı və Orenburq vilayətində yerləşdiriləcək. Rusiya bununla dəfetmə potensialını artırır.

Qütbdən-qütbə

Dünyanın texnoloji cəhətdən inkişaf etmiş bütün dövlətləri ağır qitələrarası raketlərin hazırlanma və istehsalında rəqiblərini keçməyə çalışır, ancaq Rusiya onların hamısından xeyli irəli gedib. Ağır, maye yanacaq əsaslı РС-28 «Sarmat» orbital qitələrarası ballistik raketinə malik yer üzərində şaxta bazalı kompleks bütün parametrlərinə görə üstünlük nümayiş etdirir.

Uzaq mənzilinə, sürətinə və məhvetmə gücünə görə dünyada onun analoqu yoxdur. Mənzilinə görə - 18000 km-dək – “Sarmat” xarici rəqiblər üçün əlçatmaz olan “Voyevoda”nı 1,5 dəfə geridə qoyur. Faydalı yükgötürmə qabiliyyəti 10 tonadək artırılıb. On fərdi tuşlama blokuna malik baş hissəsi ayrılır. Yeni raketin başlanğıc kütləsi 208 tondur (bunun 178 tonu yanacaqdır). Ümumi uzunluğu 35.5 m, diametri 3 metrdir.

Ballistik raketin buraxılması, arxiv şəkli
© Ministry of Defence of the Russian Federation

Döyüş gücünə görə “Voyevoda” ilə “Sarmat” tən gəlir, daha maraqlısı isə sürətlənmə hissəsi və yeni QBR-in Aegis, THAA və digər sistemləri aşa bilməsidir. Qitələrarası ballistik raket HHM-RƏM sistemlərini uğurla dəf edərək hədəfi vaxtında və dəqiq vurmalıdır. Hətta “Voyevoda”nın döyüş başlıqları da hədəfə doğru bir yığın yalançı elementin əhatəsində uçur (raketin baş hissəsi hər biri 800 kiloton olan 10 döyüş başlığı və RƏM dəfetmə vasitələrinin müasir kompleksindən ibarətdir). Məntiqi olaraq düşünə bilərik ki, “Sarmat” uçuş zamanı prinsipcə daha yeni müdafiə və maskalanma vasitələrindən yararlanacaq. Müxtəlif gücə və təyinata malik blokların sırasında, yəqin ki, düşmənin RLS-inə əks-təsir edən güclü vasitələr və digər innovasiya komponentləri var. Bəs bu necə işləyir?     

Ayrıldıqdan sonra manevrli blok 15 Max sürətilə (7 km/san) 100 km hündürlükdə hərəkət edir, atmosferin qatı laylarına girməzdən öncə isə (bilavasitə hədəfin üzərində) rəqibin raket əleyhinə müdafiəsini aşmaq üçün mürəkkəb manevr icra edir. Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, bu cür döyüş blokları ilə dünyanın istənilən nöqtəsində lokal münaqişələr zamanı nöqtəvi qeyri-nüvə zərbələri endirmək olar.

Yeni “Sarmat” QBR-in yaradılmasında iki əsas oriyentir – RƏM-ə qarşı davamlılıq və minimal uçuş vaxtı – rekord həddə sürət, mənzil uzaqlığı, yükgötürmə qabiliyyəti əldə etməyə və 60 saniyə ərzində döyüş hazırlığına gətirilməyə imkan verdi (bu da rəqibin nüvə zərbəsi zamanı ildırım sürətli cavab reaksiyası deməkdir). Yeni QBR-in malik olduğu, mümkün rəqibin ərazisini Cənub Qütbündən suborbital trayektoriya üzrə (mövcud və perspektivdə olan RƏM sistemlərini aşmaqla) “orbital bombalamaq” texnologiyası mülki xarakterli kosmik aparatların fəzaya buraxılmasını da gerçəkləşdirməyə imkan verir (istismar müddətinin sonunda hər bir “Sarmat” ona yatırılmış pulların əhəmiyyətli hissəsinin qaytarılmasını təmin edə bilər).

Əsas parametrləri

Rusiya Strateji Təyinatlı Raket Qoşunları (STRQ) neçə yeni ağır raket alacaq? Bir müddət öncə Amerikanın CNBC kanalı ABŞ kəşfiyyatına istinadən 60 “Sarmat” barədə məlumat yaymışdı. Bu iki diviziyadakı (Krasnoyarsk diyarı və Orenburq vilayətindəki) “Voyevoda”ların sayına təxminən uyğun gəlir. Ancaq Rusiya MN-in başqa planları da ola bilər. Yalnız Rusiyanın Strateji Nüvə Qüvvələri (SNQ) və ABŞ-ın Strateji Hücum Silahları (SHS) qruplaşması üçün SHS Müqaviləsinin təyin etdiyi QBR və döyüş bloklarının maksimal say həddi barədə məlumat əlçatandır. RF üçün bu, 700 açıq start qurğusu və 1550 döyüş blokudur. Qeyd etmək lazımdır ki, STRQ SNQ-nin daşıyıcı və döyüş başlıqlarının 60%-nə malikdir və 2024-cü ildə sərəncamında yalnız müasir nümunələri saxlamağı planlaşdırıb. Nəzərə alsaq ki, cəbbəxanada “Topol-M” və “Yars” kompleksləri də var, o zaman çoxvariantlı perspektiv yaranır.

Rusiya STRQ-nin inkişaf perspektivini təyin edərkən ABŞ-ın raket-nüvə potensialının və xarici siyasətinin xüsusiyyətlərinin dəyişməsini, Vaşinqtonun Orta və Yaxın Mənzilli Raketlərin ləğvi üzrə Müqavilədən (OYMR) çıxmasını, Amerikanın orta mənzilli raketlərinin Avropada, RF-ə yaxın ərazilərdə mümkün yerləşdirilməsini nəzərə almaq lazım gəlir. Məsələn, Polşa və Rumıniyada Pentaqonun müxtəlif hazırlıq dərəcəli universal Mk-41 start qurğularına malik raket əleyhinə kompleksləri yerləşdirilib. Buradan raket əleyhinə “Standart-3” və orta mənzilli qanadlı “Tomahavk” raketlərini buraxmaq mümkündür. Bundan başqa, Amerikanın Polşa və Rumıniyada yerləşən pilotsuz zərbə aparatları nüvə başlıqları ilə təchiz oluna bilər. Təbii ki, Rusiyaya qarşı orta mənzilli zərbə komponentlərinin istifadəsi zamanı cavab zərbəsi zonasında həm Amerika Birləşmiş Ştatları, həm də həmin raketlərin buraxıldığı ölkələr olacaq. Bunu “Qırmızı ulduz”a müsahibəsində Rusiya STRQ-nin komandanı Sergey Karakayev açıq-aşkar şəkildə deyib.

2020-ci ildə STRQ müxtəlif səviyyəli 200 təlim keçirməyi və altı QBR buraxılmasını (bunların beşi – Plesetskdəki kosmodromdan olacaq) planlaşdırır. Ötən il hərbi təlimlərin sayı elə təxminən bu qədər olmuşdu, 5 dəfə də strateji raket buraxılmışdı ki, bu da öz növbəsində raket komplekslərinin yüksək etibarlılığını və qoşunların ümumi effektivliyini təsdiq etmişdi.

Müasir STRQ – üç raket qoşunu və 12 raket birləşməsini (o cümlədən şaxta start qurğulu stasionar bazalı dörd və hərəki qrunt raket komplekslərinə malik səkkiz mobil diviziya) ehtiva edir. Fikrimcə, bu raketlər bütün təcavüzkarları “görər”. Mümkün rəqibə preventiv (tərksilah edici) zərbəyə güvənməyə dəyməz. STRQ obyektləri hava hücumu vasitələrindən müasir S-300PM və S-400 zenit kompleksləri, “Mozır” aktiv müdafiə sistemi, müxtəlif fiziki təsir prinsiplərinə malik perspektivli HHM qurğuları ilə etibarlı şəkildə qorunur. Robotlaşdırılmış idarə sistemi tətbiq olunmağa başlayıb. Rusiyanın nüvə silahlarının üçdə ikisinə malik Strateji Təyinatlı Raket Qoşunları nüvə triadasında əsas rol oynayır. Yeni ağır “Sarmat” QBR STRQ-də və nüvə dəfetmə sistemində əsas mövqeni tutacaq.

155
Əlaqədar
100 milyon dollarlıq paradoks və ya F-35-in quyruğu niyə qopur
“Bumeranq”ın ixrac potensialı – $ 1 mlrd: Rusiya platforması nə ilə unikaldır
Rusiyanın Hərbi-Dəniz Donanması necə dəyişəcək - "Borey-A" və "Yasen-M" gəlir
Rusiya Qara dənizə tam nəzarət edir
Rusiyanın beşinci nəsil qırıcıları sınaqlardan üzüağ çıxıb
Fiqurlu konkisürmə üzrə Olimpiya çempionu Yevgeni Plyuşşenko və musiqi prodüseri Yana Rudkovskaya

Olimpiya çempionunu azərbaycanlının mahnısı cuşa gətirdi VİDEO

3
(Yenilənib 00:51 05.06.2020)
Babək Məmmədrzayevin mahnısı rusiyalı cütlüyün o qədər xoşuna gəlib ki, onlar videoçarx çəkmək qərarına gəliblər

BAKI, 5 iyun — Sputnik, Kəmalə Əliyeva. Məşhur cütlük – musiqi prodüseri Yana Rudkovskaya və fiqurlu konkisürmə üzrə Olimpiya çempionu Yevgeni Plyuşşenko Azərbaycan əsilli rusiyalı müğənni Babək Məmmədrzayevin "Потанцуй со мной" (Mənimlə rəqs elə) mahnısının sədaları altında rəqs ediblər.

Rudkovskaya rəqs etdikləri zaman çəkdirdikləri videonu Instagram-dakı səhifəsində paylaşıb.

“Mən ağac kimi olsam da, bu cür oğlana necə yox deyə bilərəm? Yana, mənimlə rəqs elə. Problem deyil, Jenya. Mən burada ikinci planda sənin gözəlliyini vurğulayaram”, - Rudkovskaya videoya şərh yazıb.

Посмотреть эту публикацию в Instagram

Публикация от Yana Rudkovskaya (@rudkovskayaofficial)

Yana Rudkovskaya ilə Yevgeni Plyuşşenko 2009-cu ildə evləniblər. Onların Aleksandr (Qnom Qnomıç) adlı oğulları var.

Babək Məmmədrzayev Qazaxıstanın Şımkent şəhərində doğulub. Qazaxıstan Milli İncəsənət Akademiyasını bitirib. Akademiyanı bitirəndən sonra Qazaxıstanda məşhur "The Magic Of Nomads" musiqi kollektivinə qoşulub. Orada vokalçı kimi çıxış edirək MDB ölkələrinə qastrol səfərlərinə çıxmağa başlayıb.

2016-cı ildə Babək Məmmədrzayev Qazaxıstanın aparıcı səsyazma şirkəti olan "Elvin Grey Music"lə müqavilə imzalayaraq sözügedən studiyanın komandası ilə birlikdə bir ildə 150-dən çox şəhərə qastrol səfərinə gedib. Hazırda Rusiyada ən çox tələb olunan ifaçılardan biridir.

3
Əlaqədar
Norilskdə doğulan azərbaycanlı qıza məşhurlaşmaqda "Instagram" kömək edib
Sevgilisindən ayrılan azərbaycanlı müğənniyə qızlar təklif yağdırırlar
Azərbaycanın "Avroviziya"lı ulduzları Yana Çurikovanın qonağı olacaq
Yevgeni Plyuşenko: Azərbaycanlı fiqurist hər kəslə mübarizə aparmağa qadirdir
Maykl Ceksonun bacısından azərbaycanlı ulduza dəstək
Anna Popova, arxiv şəkli

Rospotrebnadzor-un rəhbəri: "Yeni pandemiya qaçılmazdır"

11
(Yenilənib 23:49 04.06.2020)
Popova əlavə edib ki, hələlik pandemiyanın kimə toxunacağı bəlli deyil, lakin ona reaksiya planı hazır olmalıdır.

BAKI, 4 iyun — Sputnik. Rusiyanın İstehlakçı Hüquqlarının Müdafiəsi və İnsan Rifahına Nəzarət üzrə Federal Xidmətinin rəhbəri (Rospotrebnadzor) Anna Popova yeni pandemiya qaçılmaz hesab edir. Bu barədə Sputnik Azərbaycan RBK-ya istinadən xəbər verir.

Popovanın sözlərinə görə, koronavirusla mübarizə təcrübəsi gələcək addımların alqoritmini araşdırmağa imkan verir.

O bildirib ki, yeni növ pandemiyanın meydana çıxması "bu və ya digər formada tamamilə aydındır". Popova əlavə edib ki, hələlik pandemiyanın kimə toxunacağı bəlli deyil, lakin ona reaksiya planı hazır olmalıdır.

Bir sutka ərzində Rusiyanın 84 regionunda 8536 koronavirusa yeni yoluxma halı aşkarlanıb. Sputnik Azərbaycan Rusiya Operativ Qərargahına istinadən xəbər verir ki, bir gün ərzində qonşu ölkədə 178 nəfər ölüb.

Ümumilikdə, Rusiyada bu xəstəliyə yoluxanların sayı 432277-yə çatıb. Rusiyada pandemiya yayılandan 5215 nəfər COVID-19-dan vəfat edib. Bir sutka ərzində virusdan sağalanların sayı isə 8972 nəfər olub. Bununla da bu ölkədə virusdan sağalanların sayı 195957-yə çatıb.

Xatırladaq ki, koronavirus infeksiyası ötən ilin dekabrında Çinin Uhan şəhərində yayılmağa başlayıb. Hazırda dünyada virusa yoluxanların sayı 6,3 milyonu keçib, 380 mindən çox adam isə virus səbəbilə ölüb.

11
Mövzu:
Dünyanı cənginə almış bəla
Əlaqədar
Koronavirusa qarşı "milli" mübarizə: kişi arvadını yaba ilə "sağaltmaq" istədi
Koronavirus əleyhinə daha bir mübarizə metodu - deyin, "pendir..."
Bu rəqəmlər heyrət doğurur: koronavirusa görə də uşağa bu qədər pul verərlər?
Azərbaycanda koronavirus: sərt karantinə səbəb olan rəqəmlər açıqlandı
Hava və koronavirus arasında əlaqə varmı? Akademik izah edir
Məmur portfeli, arxiv şəkli

Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Komissiyanın üzvləri təyin edilib

0
(Yenilənib 12:27 05.06.2020)
Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının bu gün keçirilən plenar iclasında Azərbaycan Respublikasının Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Komissiyasının üzvlərinin təyin edilməsi haqqında məsələ müzakirəyə çıxarılıb.

BAKI, 5 iyun — Sputnik. Milli Məclisin növbədənkənar sessiyasının bu gün keçirilən plenar iclasında Azərbaycan Respublikasının Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Komissiyasının üzvlərinin təyin edilməsi haqqında məsələ müzakirəyə çıxarılıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, Komissiya üzvləri sırasına aşağıdakı şəxslər daxil edilib:

Milli Məclis Sədrinin müavini, Gənclər və idman komitəsinin sədri Adil Əliyev, Milli Məclisin deputatı Ağazadə Əminə, Milli Məclisin deputatı Elşad Mirbəşiroğlu, Milli Məclisin deputatı Arzu Nağıyev, Milli Məclis Aparatının rəhbəri Səfa Mirzəyev.

Məsələ müzakirələrdən sonra səsverməyə çıxarılaraq qəbul edilib.

0