Armat T-14 tankı, arxiv şəkli

Rusiya yeni silahını sınaqdan keçirdi: insana çox az ehtiyacı var

160
(Yenilənib 12:22 21.04.2020)
Suriyada davam edən vətəndaş müharibəsi Rusiyaya özünün yeni silahını birbaşa döyüş şəraitində sınaqdan keçirməyə imkan yaradıb.

BAKI, 21 aprel — Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi icmalçı. Suriya Ərəb Respublikasının ərazisində döyüş şəraitində T-14 "Armata" tankının yoxlanılması qurğunun gələcək təkmilləşməsindən, Moskvanın beynəlxalq bazarda Rusiya silah texnologiyalarının üstünlüyünü möhkəmlətmək istəyindən xəbər verir.

T-14 "Armata" yeni tankının uzunmüddətli sınaqları real döyüş şəraitində başa çatdırılır. Bu, özündə ən qabaqcıl texnologiyanı, unikal rəqəmsal və proqram həllərini birləşdirən, RF Müdafiə Nazirliyinin xüsusi tələblərini ehtiva edən əsas döyüş tankının formalaşmasının optimal yoludur. Rusiyanın "Armata" tankının Suriyada döyüş sınağından çıxması və 2021-ci ildə maşının qoşuna tədarükünün başlanacağı barədə aprelin 19-da Rusiyanın Sənaye və ticarət naziri Denis Manturov məlumat verib.

Sensasion məlumat xarici kütləvi informasiya vasitələrində çox böyük rezonansa səbəb olub.

"Armata"ya xüsusi diqqət ayırmaq lazımdır. Bu, kimsəsiz qülləsi və heyət üçün zirehli kapsulu olan dünyada yeganə üçüncü nəsil tankdır. O, ABŞ-ın "Abrams", Fransanın "Leclerc" və almanların "Leopard 2"si daxil olmaqla dünyadakı bütün ən yaxşı zirehli texnika nümunələrini keçir. Rusiya tankı 2019-cu ildə ən inkişaf etmiş ölkələrin 12 maşını arasında ən yaxşı seçilib.

Əslində, "Armata"nın dünyada birbaşa rəqibi və ya analoqu yoxdur. Tank modul prinsipi üzrə istehsal edilib, heyət, silah komplekti və yanacaq ayrıca yerləşdirilib, silahları məsafədən idarə olunur. Modernləşmə və robotlaşma üçün qeyri-məhdud imkanlara malikdir.

Döyüş xüsusiyyətləri

Mütəxəssislər "Armata"nı mümkün rəqibin tanklarından 25-30% effektiv maşın hesab edirlər. Heyət (üç nəfər) tankın korpusundakı zirehli kapsulun daxilindən, məsafədən 15 millimetrlik 2A82 topunu idarə edir. Bu heyətə qülləyə müasir və perspektivə də olacaq tank əleyhinə raketlərin və mərmilərin dəyməsindən və döyüş komplektinin (müxtəlif təyinatlı 40 mərmi ayrıca yerləşdirilib) yanmasından sonra sağ qalmağa imkan verir. Dünya tank sənayesində tamamilə yeni həll.

125 millimetrlik top atəş gücünə görə bütün mövcud tank silahlarından üstündür ("Leopard-2A6"nın 120 millmetrlik sistemi də daxil olmaqla) və dəqiqədə 12 dəfə atəş bilir. "Armata"nın optikası gündüz 5 km, gecə isə 3,5 km məsafədəki hədəfi aşkar etməyə imkan verir. Silah və tank pulemyotları hərəkətdə olarkən atəş açmağa imkan verir. 48 ton çəkisi olan maşın saatda 90 km sürətlə irəliləyir. Güc qurğusu – 2000 saatdan artıq mühərrik resursuna malik 1500 güclük dizel mühərriki. Perspektivdə "Armata" məsafədən idarə olunacaq, yəni, tank kimsəsiz olacaq (heyət üçün ən yaxşı müdafiə onun tankda olmamasıdır). Yeni, daha möhkəm, yüngül, 900 mm-lik zirehi Moskvanın Elmi-Tədqiqat Polad İnstitutu hazırlayıb (tankın çəkisinin 55 tonadək endirilməsi manevr qabiliyyətini artırır). "Armata"nın tırtıllı platforması universaldır və yeni ağır PDM-lər, kəşfiyyat, idarəetmə maşınları, mühədis texnikasının yaradılması üçün əsas rolunu oynayacaq.

"Armata" tankı "eşelonlaşdırılmış müdafiə"yə malikdir. Ənənəvi passiv "Malaxit" müdafiəsinə avtomatik rejimdə, heyətin bilavasitə iştirakı olmadan yaxınlaşan tank əleyhinə mərmiləri, bombaları və raketləri məhv edən aktiv "Afqanit" müdafiə kompleksi əlavə olunub. "Afqanit"in radiooptik radarı (dörd fazalı anten barmaqlıqlar) "tankın intellektini" təhlükələr barədə xəbərdar edir, sonra düşmənin raketlərini radioelektron təsir sistemi sıradan çıxarır. "Afqanit" hədəfləri fiziki cəhətdən də məhv edə bilər, ehtiyatda isə tendem tipli raketləri məhv edə biləcək modul "Relikt" kompleksinə malik dinamik "Malaxit" müdafiəsi qalır. Xüsusi örtükdən istifadə olunmaqla yaranan tankın qeyri-adi silueti istilik və radiolokasiya spektrlərində obyektin görünməsini xeyli azaldır.

Yenidən silahlanma və ixrac

Rusiya ordusunun ümumi tələbatı 2300 "Armata" tankı olaraq müəyyən edilib. RF Müdafiə Nazirliyi ildə təxminən 200 tank almaq niyyətindədir. İlkin mərhələdə, 2016-cı ilin sentyabrında "Uralvaqonzavod"la müqavilədə təcrübə partiyası – təxminən 100 maşın qeyd olunurdu. "Armiya-2019" forumunda Rusiya Müdafiə Nazirliyi "Armata" platformasında yaradılmış 132 T-14 (tank) və T-15 (ağır PDM) alınması barədə müqavilə (yerinə yetirilmə müddəti 2021-ci ilin sonunadək) imzalayıb.

"Armata" platformasındakı tankın dövlət sınağı 2020-ci ildə başa çatmalıdır. Yeni maşının ordu həyatı yenicə başlayır və artıq Arktika, Suriya və planetin bir çox digər sərt yerlərində (temperatur diapazonu Selsi ilə -50-dən +50-dək) uğurlu sınaqlar keçirilib. Bu yeni, inqilabi silah sisteminin yüksək effektivliyi sübut olunub. Potensial əcnəbi alıcıların marağı təbii olaraq artmaqdadır.

Qeyd edək ki, "Armata" bahalı tankdır – birinin 7 milyon dollaradək qiyməti var. Bu yüksək texnologiyalı konstruksiya, çoxmərhələli sınaqlar və modernləşmə ilə bağlıdır (yəqin ki, istehsal həcmi artdıqca qiymət düşəcək). Lakin müasir dünyada mükəmməl silah bir çox dövlətlər üçün suverenitetin əvəzolunmaz aləti rolunu oynayır və Moskva artıq T-14-ün alınmasına dair ilkin sifarişləri alıb (danışıqlar Misir, Hindistan, Çin və başqa ölkələrlə aparılıb). Xaricə tadarük "Armata" Rusiya ordusunda peyda olduqdan və maşının ixrac şəklinin pasportu alındıqdan (bu asabn iş deyil) sonra başlayacaq.

İstənilən halda, T-14 tankı planetin bir çox qaynar nöqtəsində rus silahının şanını artıra bilər. "Armata"dakı qabaqcıl texnoloji həllər aktuallıqlarını bütün XXI əsr boyu saxlayacaqlar. Təsadüfi deyil ki, əcnəbi ekspertlər reytinqdə bu tankı Rusiyanın mümkün rəqibi üçün quru silahlarının arasında ən qorxuluların sırasında birinci yerə çıxarıblar. Almaniya və Fransanın hərbi nazirlikləri isə "Armata"y layiq rəqib hazırlamağa cəhd edirlər.

160
Spartak FK-nın oyunçusu Ayaz Quliyev, arxiv şəkli

Azərbaycan əsilli futbolçuya cəza: öncə ikinci komanda, sonra isə icarə

1
(Yenilənib 02:24 26.05.2020)
"Spartak" klubunun Azərbaycan əsilli futbolçusu baş məşqçini əvəz edən Vladimir Çipzanoviçin hər göstərişinə bir mız qoyub. Rəhbərlik isə buna göz yuma bilməyib

BAKI, 26 may – Sputnik. Yarımmüdafiəçi Ayaz Quliyev Moskvanın “Spartak” klubunun ikinci komandasına keçirilib.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə paytaxt klubu məlumat yayıb.

Bildirilir ki, Azərbaycan əsilli futbolçunun fiziki hazırlıq üzrə məşqçi Vladimir Çipzanoviçlə sözü düz gəlməyib. Sonuncu hazırda iki həftəlik karantində saxlanan baş məşqçi Domeniko Tedeskonun əvəzinə komandaya rəhbərlik edir. Ayaz Quliyevin Çipzanoviçin bütün göstərişlərinə şübhə ilə yanaşaraq intizamı pozduğu deyilir.

Bu səbəbdən komanda rəhbərliyi oyunçunu mövsümün sonunadək “Spartak-2”yə göndərməyi, sonra isə hansısa kluba icarəyə verməyi düşünür.

23 yaşlı Ayaz Quliyevin əvəzinə isə əsas komandada yarımmüdafiəçi Konstantin Şiltsov oynayacaq.

Qeyd edək ki, Quliyev ötən il piyadanı döyməsi ilə yadda qalmışdı. Onu bu hərəkətinə görə 4 ay müddətinə sürücülük vəsiqəsindən məhrum etmişdilər. 

1
Əlaqədar
Holland ulduz yenidən "Qalatasaray"da
Azərbaycan millisinin yarımmüdafiəçisi Bundesliqanın tövsiyəsini pozdu
Futbol klubundan cəsarətli addım: azarkeşləri görün nə ilə əvəz etdi
UEFA Azərbaycan futbolunu üzərinə götürüb – Klublarımıza növbəti yardım
Üçüncü türk: Onu "Barselona" ilə bağlayırlar

Rusiya universal desant gəmiləri tikir: müqaviləni pozan fransızlara meydan oxuyurlar

6
(Yenilənib 01:56 26.05.2020)
2014-cü ildə Fransa tərəfi Rusiya HDD üçün “Mistral” tipli iki vertolyotdaşıyanın tikintisi üzrə müqaviləni pozduqdan sonra rusiyalı mütəxəssislər yeni layihələr qurmaqda xeyli yol qət etdilər və indi fransızları bir sıra parametrlərdə geridə qoymaq niyyətindədirlər

BAKI, 26 may – Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi və yüksək texnologiyalı silahların yaradılması sahəsində Rusiya xarici partnyorlarından asılı deyil, bunu Rusiya Hərbi Dəniz Donanmasının maraqlarına cavab verən müasir gəmi tikintisinin keyfiyyəti və sürəti də sübut edir.

RF Müdafiə Nazirliyi və Kerç gəmi tikintisi zavodu “Zaliv” ilk iki universal desant gəmisinin (UDG) tikintisi barədə müqavilə imzalayıblar. KİV-in məlumatına görə, razılaşmanın qiyməti təxminən 100 milyard rubldur. Çox güman ki, əsas UDG-nin tikintisinə yayda başlanacaq. Onun layihəsi Zelenodolsk layihə-konstruktor bürosunda hazırlanıb.

Rusiyanın Hərbi Dəniz Donanmasında bu tip gəmi indiyədək olmayıb. Fransız “Mistral”larının rus analoqları HDD-yə Dünya okeanının uzaq rayonlarında operativ şəkildə peyda olmağa imkan verəcək. Əsas UDG donanmanın hərbi bölməsinə 2026-cı ilədək daxil olmalıdır, bundan sonra isə seriya istehsalına başlana bilər. Layihənin taleyi ümumilikdə 2027-ci ilədək Silahlanma üzrə Dövlət Proqramı ilə təyin edilir.

Rusiya Hava-Kosmik Qüvvələrinin (HKQ) Tu-22M3 uzaqmənzilli bombardmançı-raketdaşıyanları, arxiv şəkli
© Sputnik / Maksim Blinov

Rusiyanın Suriyadakı hərbi əməliyyatları 15000-25000 ton subasma qabiliyyətinə malik iri desant gəmilərinin əhəmiyyətini təsdiq etdi. Gəmi tikintisinin bu sektoruna ən yüksək səviyyədə diqqət ayrılır – Prezident Vladimir Putin 2020-ci il yanvarın 9-da Sevastopoldakı Naximov adına Qara dəniz ali hərbi dəniz məktəbinə baş çəkdi, HDD-nin inkişafına həsr olunmuş ekspozisiya və uzaq dəniz zonası UDG-nin bəzi xarakteristikaları ilə tanış oldu.

Bir müddət əvvəl RİA Novosti-nin Müdafiə Sənayesi Kompleksindəki mənbəsi bildirmişdi ki, 2020-ci ildə Kerçdə göyərtəsində 16 vertolyotu daşımaq gücünə malik iki universal desant gəmisinin tikintisinə başlanacaq. Digər məlumatlara görə, Rusiya Müdafiə Nazirliyi UDG-nin göyərtəsində 20-dən artıq ağır vertolyot yerləşdirməyi planlaşdırır, gəmilərin desant katerləri üçün dok kameraları olacaq və onlar 900-dək standart silahlanmış dəniz piyadasını döyüş nöqtəsinə çatdıra biləcək. Məlumatların müxtəlifliyi onunla izah olunur ki, bir neçə dəyərli layihə arasında qızğın rəqabət gedir, bu da ki donanmanın xeyrinədir. 2014-cü ildə Fransa tərəfi Rusiya HDD üçün “Mistral” tipli iki vertolyotdaşıyanın tikintisi üzrə müqaviləni pozduqdan sonra rusiyalı mütəxəssislər yeni layihələr qurmaqda xeyli yol qət etdilər və indi fransızları bir sıra parametrlərdə geridə qoymaq niyyətindədirlər.

Hərbi gəmi

Gəmi mürəkkəbdir. UDG-nin təyinatı hərbi vertolyotların iştirakı (gəmi aviaqrupu) ilə desant əməliyyatı zamanı dəniz yolu ilə (min mil) qoşunları və texnikanı daşıyaraq təchiz olunmamış sahilə çıxarmaqdır. Gəmi mina və tor maneələr, rəqibin sualtı gəmilərini izləmə sisteminə malik hidroakustik buylar quraşdırmaq imkanına malikdir. Texnoloji cəhətdən desantın üfüqarxası çıxarılması da mümkündür (üzən zirehli texnika dok kameradan sahil xəttindən xeyli uzaqda çıxır, üzməyən isə - sahilə desant katerləri ilə çıxarılır).

UDG-nin göyərtəsində qoşun və güc qruplaşmasının operativ qərargahını, təxminən 1000-dək desantçını, zərbə və nəqliyyat vertolyotlarını (üst tikililərin anqarlarında və göyərtənin altında), hücum və desant katerlərini (vaterxətdən yuxarıda quru dok göyərtəsində), 76 mm-lik universal artilleriya (özünümüdafiə və rəqibin desantəleyhinə obyektlərinə atəş açmaq üçün), zenit özünümüdafiə vasitələri («Панцирь-МЕ» tipli modullar), eləcə də dəniz piyadalarının zirehli texnikasını (ən azı 50 BMP (ZPM) və 10 tank), kifayət qədər sursat (bütün qruplaşmanın bir neçə sutkalıq hərbi əməliyyatlarına çatacaq qədər) yerləşdirmək gərəkdir.

İlkin olaraq ehtimal edilirdi ki, Rusiyanın UDG-sinin aviaqrupu “Mistral”dakından çox olacaq (yəni 16 vertolyotdan çox) və güclü özünümüdafiə vasitələrinə (artilleriya və HHM də daxil olmaqla) malik olacaq . Bu gəmi üçün Rusiyanın zərbə Ка-52К «Катран», gəmi əleyhinə Ка-27, hərbi-nəqliyyat Ка-29 və radiolokasiya gözətçisi Ка-31 kimi əla göyərtə vertolyotları var. Amerikanın  Military Watch nəşri isə yazmışdı ki, Rusiya UDG-nin göyərtəsində şaquli uçuş qırıcıları - Як-141-in xələfləri – peyda ola bilər.

Gəmi inteqrasiya edilmiş taktiki və operativ taktiki hərbi idarəetmə sisteminə malik olmalıdır. Vəzifələrin uğurla yerinə yetirilməsi üçün UDG-nin müasir RLS-ə, naviqasiya kompleksinə, radioelektron mübarizə sistemi və sualtı diversiya qüvvələrinin aşkarlanması üçün vasitələrə də ehtiyacı var. Bütün sadalanan funksiyalar nəhəng ölçüləri və subasmanı, güclü mühərrik qurğusunu tələb edir. Krım gəmilərinin dəqiq xarakteristikaları hələ bəlli deyil, ancaq məsələn, rəqabətqabiliyyətli layihələrdən biri olan Krılov adına Dövlət Elmi Mərkəzinin «Priboy» UDG-sinin korpusunun uzunluğu 200 metr, vaterxətdə eni 34 metr, subasımı isə təxminən 23 min ton idi. ABŞ-da analoji “Amerika” tipli gəmilərin tam subasımı 45 min tondur (aviadaşıyıcılar kimi).

İstehsal bazası

Kerçin “Zaliv” zavodunun hərbi gəmi tikintisində kifayət qədər təcrübəsi var və o, “Krım Mistralı” layihəsinin dəmir variantının gerçəkləşdirilməsi üçün bütün texniki imkanlara malikdir. Quru dokun uzunluğu 360, eni 60 metrdir, UDG üçün çatar, hələ artıq da qalar. “Zaliv” 300 metr uzunluğu və 150 min ton subasımı olan gəmi tikməyə qadirdir. Bu, Avropanın lazımi avadanlığa və yüksək səviyyəli peşəkarlara malik ən nəhəng gəmi tikintisi müəssisələrindən biridir. Gəmilərin suya salınmasından sonra tikintisinin yekunlaşdırılması xüsusi kranla təchiz olunmuş iki dərinsulu körpünün üzərində həyata keçirilir. Bir müddət əvvəl Krım rəhbərliyi Kerçdəki “Zaliv” zavodunun universal desant gəmisinin tikintisi üçün hazır olduğunu təsdiq edib.

Ruriyanın Hərbi Dəniz Donanmasında böyük desant gəmilərinin (BDG) sayı da çox deyil və onlar zamanın tələbinə tam cavab vermir. Məsələn, 775 və 1171 layihələri üzrə BDG-lər 1974-1991-ci illərdə Polşanın Qdansk doklarında tikilmişdi. Sözsüz ki, HDD-nin bu sahəsində texnoloji inqilab gözlənilir -  Rusiyanın 2027-ci ilədək Silahlanma üzrə Dövlət Proqramına 19 trilyon rubl ayrılması gözlənilir, müasir okean HDD-nin tikilməsi isə Rusiya Federasiyasının müdafiə qabiliyyətinin inkişafının əsas istiqamətlərindən biridir.

6
Əlaqədar
Rusiya yeni silahını sınaqdan keçirdi: insana çox az ehtiyacı var
100 milyon dollarlıq paradoks və ya F-35-in quyruğu niyə qopur
“Bumeranq”ın ixrac potensialı – $ 1 mlrd: Rusiya platforması nə ilə unikaldır
Rusiyanın beşinci nəsil qırıcıları sınaqlardan üzüağ çıxıb
“Sarmat” uçmağa hazırlaşır: yeni “Şeytan” Rusiyanın nəyinə lazımdır?