Tu-160 strateji raketdaşıyıcı-bombardmançı təyyarə

Stabillik silahı: Rusiya “Ağ qu quşu” ilə çox uzaqlara uçacaq

670
(Yenilənib 01:22 27.11.2019)
Yaxın onilliklər ərzində yenilənmiş “Ağ qu quşu” düşməni dayandırmaq üçün Rusiyanın inandırıcı faktoru olacaq.

Aleksandr Xrolenko, hərbi icmalçı

BAKI, 27 noyabr — Sputnik. Moskva Rusiya sərhədləri boyunca yaranan bütün hərbi təhlükələrə adekvat və effektiv cavab verir – Rusiyanın uzaq mənzilli aviasiyası Tu-160M strateji raketdaşıyıcılarının kütləvi istehsalını bərpa etməsi və bu gün strateji nüvə qüvvələrinin heyətində döyüş mövqeyində olan 16 ədəd Tu-160 təyyarəsinin dərindən modernləşdirilməsi hesabına zərbə qüvvəsini operativ şəkildə artırır.   

Modernləşdirilmiş on ədəd Tu-160M təyyarəsinin tikintisi (onların ümumi dəyəri 150 milyard rubldur) tam sürətlə gedir. Uçuş sınaqları 2020-ci ilin sonunda başlayacaq. “İnterfaks”ın məlumatına görə, yenidən hazırlanan ilk Tu-160M strateji raketdaşıyıcı-bombardmançı təyyarə (buna qədər Tu-160M2 adından istifadə olunub) Rusiya Müdafiə Nazirliyinə 2021-ci ildə təhvil veriləcək. “Tupolev”in məlumatına görə, Müdafiə Nazirliyi ümumilikdə 50 belə maşın almağı planlaşdırır. Paralel olaraq, silahlanmada olan 16 ədəd “strateq” Tu-160M səviyyəsinə qədər dərin modernləşdirməyə məruz qalır.

Kazan aviazavodunda Tu-160M təyyarələrinin istehsalının bərpa edilməsi və modernləşdirilməsi PAK DA (uzaq mənzilli aviasiyanın perspektivli aviasiya kompleksi) görünməz-təyyarə layihəsinin unudulması anlamına gəlmir. Tu-160M təyyarəsinin bortunda, gələcəkdə PAK DA üçün istifadə ediləcək birləşmiş modul aviasiyasının elementləri də olacaq. Təkamül raketdaşıyanın bort radioelektron avadanlıq, silahların kompleks idarəçiliyi, ekipajın həyat təminatı sistemi kimi digər texniki elementlərindən də yan keçməyəcək.

Yeni imkanlar

Kütləvi şəklidə buraxılacaq Tu-160M yeni istehsal edilən maşın yox, tamamilə yeni təyyarə olacaq. “Radioelektron texnologiyalar” konserni müasir hesablama və bort sistemləri, nəzarət sistemi, platformasız inersiyal naviqasiya sistemi, radioelektron mübarizə kompleksi, silahların idarə edilməsi sistemi yaradır. Modernləşdirilmiş Tupolev-160M bombardmançısı ən müasir hava hücumundan müdafiə sistemi, maneələrdən etibarlı müdafiə sistemi ilə təchiz ediləcək.

Bəzi modernləşmələr sayəsində 02 seriyasından HK-32 aviamühərriki daha qənaətcil olub, bu da uçuşun maksimal uzaqlığını 15 min km çatdırmağa imkan verir. 

Birləşmiş mühərrikqayırma korporasiyası (“Rostex” konserninə daxildir) artıq iki ildir dalbadal Samaradakı “Kuznetsov” müəssisəsində mühərrikin stend sınaqlarını keçirir. 2030-cu ilə qədər bütün Tu-160 təyyarələrini ikinci seriyadan olan HK-32 mühərrikləri ilə təchiz edəcəklər.

Təyyarə yenilənmiş silahlar alacaq – düşmənin uzaqdakı coğrafi rayonlarda və hərbi əməliyyatlar teatrının çox arxasındakı yerüstü və ya dənizdəki obyektlərini məhv etmək üçün nəzərdə tutulan adi və ya nüvə başlıqlı qanadlı raketlər. Tu-160M Suriyada sınaqdan keçirilən X-101 qanadlı raketlərindən istifadə edə və düşmənin HHM zonasına daxil olmadan fəaliyyət göstərə bilər. Yeni, az nəzərə çarpan X-101 qanadlı raketinin maksimal uçuş uzaqlığı 5500 kilometrə yaxındır. X-101-in adi modifikasiyası gücü trotil ekvivalentində 400 kiloqrama çatan döyüş başlığına malikdir. Xüsusi X-102 isə gücü 250 kilotondan 1 meqatona qədər olan termonüvə döyüş başlığı ilə təchiz olunub. Revolver tipli buraxılış qurğuları bölmələrdə 12-dək qanadlı raket daşımağa imkan verir.

Tu-160M strateji bombardmançı üçün inanılmaz olan saatda 2200 kilometr sürət yığa bilir. Digər xarakteristikalarına görə də Qərb analoqlarını xeyli üstələyir. Yaxın onilliklər ərzində yenilənmiş “Ağ qu quşu” düşməni dayandırmaq üçün Rusiyanın inandırıcı faktoru olacaq.

Başa çatmayan hekayə

Tu-160 raketdaşıyıcı-bombardmançısından 2000-ci ilə qədər 36 ədəd buraxılıb. Strateji bombardmançının Kazan aviazavodunda Tu-160M kimi yenidən buraxılması barədə qərar 2015-ci ildə qəbul edilib. Artıq 2 ildən sonra yeni raketdaşıyıcı yaradılıb və o, 2018-ci il yanvarın 25-də ilk uçuşunu həyata keçirib.

Qanadın unikal quruluşu (oxvariliyin müxtəlif mövqelərində qanadların kənar nöqtələri arasındakı məsafə 35,6 metrdən 55,7 metrə qədər təşkil edir) təyyarəyə forsaj rejimində səs sürətindən yüksək sürət yığmağa, 45 dəqiqə bu vəziyyətdə qalmağa, 45 ton döyüş yükü ilə saatda 2200 kilometr sürətlə düşmənin HHM mövqelərini keçməyə imkan verir.

Tu-160 ABŞ-da B-1 qitələrarası bombardmançının peyda olmasına (amerikalılar 21 belə təyyarə tikiblər) cavab olaraq hazırlanıb. Amma Tu-160-ın əvvəlcə bir neçə layihə modifikasiyası olub. Bu da sovet konstruktor məktəbinin gücü və texnologiyanın səviyyəsini göstərib. Tu-166PP modifikasiyası radioelektron mübarizə təyyarəsidir. Əsl nəhəng olan Tu-160K bortunda hər birinin ağırlığı 24 tona çatan iki ədəd “Kreçet-R” kiçikqabaritli raketi 10 min kilometr məsafəyə daşıya bilir. Tu-160P variantı uzaq mənzilə uça bilən qırıcıdır. Tu-160V maraqlı modifikasiyası yanacaq kimi istifadə olunan maye hidrogenlə işləyən (-253 dərəcə temperaturda) güc qurğusu ilə təchiz olunub. Texnoloji inkişaf Tu-160-ın yeni variantına böyük gələcəyi təmin edəcək.

670

Moskvada ölü basdıranların atışması: yaralını da həbs etdilər VİDEO

11
(Yenilənib 23:50 24.05.2020)
Polis hadisənin iştirakçısı olan 4 nəfəri, o cümlədən bir nəfər yaralını saxlayıb. Məlumata görə, saxlanılanların hamısı Orenburqdan gəlib

BAKI, 24 may — Sputnik. Moskvanın Kaşirski şossesində yerləşən yaşayış kompleksinin həyətində silahlı insident olub. Avtomobil sahibləri parklanma sahəsində atışıblar.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə “360”a hadisə şahidi olan bir qız danışıb.

“Yasnıy” yaşayış kompleksində atəş açılan zaman qız dostu ilə birlikdə itini gəzdirirmiş. Hadisə qızdan cəmi 1 m aralıda baş verib.

“Arxaya hərəkət edən maşın qəfil dayandı, həmin vaxt qarşıdakı avtomobildən artıq atəş açırdılar. Bu maşından da oğlanlar tökülüşüb avtomatdan cavab atəşi açdılar”, - qız deyib.

Yaşayış kompleksinin sakini olan digər qadın “360”a danışıb ki, hadisə zamanı xeyli maşına zərər dəyib. Onun sözlərinə görə, kişilərin əllərində avtomat və tapançalar olub, onların sayı 10-dan çox imiş.

Polis hadisənin iştirakçısı olan 4 nəfəri, o cümlədən bir nəfər yaralını saxlayıb. Məlumata görə, saxlanılanların hamısı Orenburqdan gəlib.

RF CM-nin 105 (“Sui-qəsd”), 222 (“Qanunsuz silah gəzdirmə”) və 213-cü (“Xuliqanlıq”) maddələri ilə cinayət işi açılıb.

Bildirilir ki, yaralanan şəxs – 37 yaşlı Nikolay Sedov – hadisədən sonra avtobus parkının ərazisində gizlənib. O, kürəyi və üzündən xəsarətlər alıb. Ümumilikdə insidentdə ov tüfəngləri ilə silahlanmış 8-dən çox adamın iştirak etdiyi deyilir. Onlar bir neçə avtomobildə hadisə yerini tərk ediblər. Şəhərdə polis əməliyyat başladıb.

Hadisənin ilkin səbəbi kimi dəfn biznesi sahəsində fikir ayrılıqları göstərilir. Bu barədə Baza Telegram kanalında məlumat yayılıb. 

Bildirilir ki, münaqişə GrandRitual və "Moskvada N1 Ayin xidməti" agentliklərinin əməkdaşları arasında başlanıb. Menecerlərdən biri külli miqdarda pulu gizlədib, insident də bundan qaynaqlanıb. Atışmada iştirak edənlər "Ford Focus" avtomobilində qaçıblar. Polislər onları haqlaya biliblər. Nəqliyyat vasitəsi isə taksi kimi qeydiyyatdan keçirilib və Keniya vətəndaşı İslam Xutsmiyevə məxsusdur.

11
Azərbaycanlı müğənni Coni (Cahid Hüseynli), arxiv şəkli

Sevgilisindən ayrılan azərbaycanlı müğənniyə qızlar təklif yağdırırlar

21
(Yenilənib 22:16 24.05.2020)
Bu yaxınlarda yeni hitini təqdim edən müğənni Coni (Cahid Hüseynli) sevdiyi qızdan ayrılmasından danışıb

BAKI, 24 may — Sputnik, Kəmalə Əliyeva. Rusiyada məşhurlaşan azərbaycanlı müğənni Coni (Cahid Hüseynli) öz pərəstişkarı ilə ailə qura bilər. Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə o, Rusiyanın ENERGY radiostansiyasına müsahibəsində deyib.

“Əgər sevsəm, pərəstişkarım olan qızla evlənə bilərəm. Bu barədə bir neçə dəfə demişəm”, - Coni qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, mahnılarının çoxunda məhz özünün gerçəkdən hiss etdiyi duyğular barədə oxuyur. Məsələn, sonuncu “Sən qəddarsan” ("Ты беспощадна") hitini də elə sevdiyi qızdan ayrıldıqdan sonra yazıb.

İfaçı müsahibə zamanı qeyd edib ki, hazırda yeni albomunun üzərində işləyir.

Coni dörd yaşı olanda valideynləri ilə birlikdə Azərbaycandan Moskvaya gedib. O, uşaqlıqdan populyar olmağı arzulayıb və nəhayət, bu arzusunu reallaşdıra bilib. Coninin sözlərinə görə, onun məşhurluğunda sosial şəbəkələrin böyük rolu olub. O, Bakıda ilk dəfə "Jara-2019" Beynəlxalq Musiqi Festivalında çıxış edib. Coni digər azərbaycanlı müğənni Elman Zeynalovun yaratdığı "Raava Music" leyblına daxildir.

2019-cu ildə Coni ВКонтакте-nin versiyasına görə “İlin tapıntısı” elan olunub, onun “Xiyaban” (“Аллея”) sinqli isə beşqat platin statusu qazanıb.

21
Əlaqədar
Avroviziyada finala çıxa bilməyən müğənni öz dilimizdə oxumağa keçdi - VİDEO
Üç müğənnimizi bir qız yaman dərdə salıb: "Axı niyə?" – VİDEO
Samirə Əfəndi Səfurə Əlizadənin hitinə ikinci nəfəs verib
Emin Ağalarov boşanır
"Təhminə və Zaur" un altıncı mərtəbəsi
Avstriya Prezidenti Aleksandr Van der Bellen, arxiv şəkli

Polis prezidenti... bağlı restoranda tapdı

0
(Yenilənib 23:36 24.05.2020)
Avstriyada restoranlar 23:00-dan sonra bağlanmalıdır, yəni həmin vaxtdan etibarən qonaqlara heç nə təqdim etmək olmaz, mətbəx və bar işləməməlidir

BAKI, 24 may — Sputnik. Vyana polisi Avstriya Prezidenti Aleksandr Van der Belleni və xanımını gecə vaxtı bir italyan restoranında “yaxalayıb”. Ölkədə mövcud olan karantin qaydalarına görə, 23:00-dan sonra ictimai iaşə müəssisələri bağlı olmalıdır.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə “Kronen Zeitung” qəzeti yazıb.

“Lokdaundan sonra ilk dəfə xanımım və iki dostumla birlikdə şam etməyə getdik. Biz söhbətləşirdik, təəssüf ki, saata baxmağı unutduq. Çox təəssüf edirəm. Bu, səhv idi. Əgər restoran sahibinin hansısa itkiləri olacaqsa, buna özüm cavabdeh olacam”, - deyə Prezident Twitter-də yazıb, üstəlik qəzetin məqaləsini də paylaşımına əlavə edib.

Polis “Sole” adlı italyan restoranına 00:20-də gəlib və eyvanda əyləşmiş qonaqların içki içdiklərini görüb. Əslində isə bura saat yarım əvvəl bağlanmalı imiş. Qəzet yazır ki, tanınma zamanı qonaqlar özlərini mehriban aparıblar.

​“Federal Prezident bir çox artistlər kimi tez-tez qonağım olur. Şama bu dəfə balıq sifariş etmişdi. Mən hər şeyi doğru elədim, qanunun tələbi ilə: saat 23:00-da biz sonuncu içkiləri gətirib kafeni bağladıq. Sonra Prezident hələ bir müddət də - əvvəl mən də orada idim – xanımı ilə bayırdakı örtülü eyvanda söhbət elədi”, - deyə restoranın direktoru Aki Nuredini “Kronen Zeitung”a bildirib.

Avstriyada restoranlar 23:00-dan sonra bağlanmalıdır, yəni həmin vaxtdan etibarən qonaqlara heç nə təqdim etmək olmaz, mətbəx və bar işləməməlidir. Ancaq eyni zamanda, nəzəri olaraq restoran qonaqlara masa arxasında əyləşməyə icazə verə bilər. İndi Vyananın magistratı restoran sahibini 30 min avro cərimələmək, ya da günahını bağışlamaq haqda qərar verməlidir. Prezident və xanımına görə idə hadisəyə görə heç bir cərimə nəzərdə tutulmur.

Avstriyada martın 16-da bağlanan kafe və restoranlar mayın 15-də fəaliyyətlərini bərpa edib. Onlar səhər 6:00-dan 23:00-dək işləyə bilər. Bir masa arxasında maksimum dörd böyük adam (uşaqlar istisna) əyləşə bilər, qonaqlar arasındakı məsafə ən azı 1 m olmalıdır. Müştərilərlə birbaşa ünsiyyətdə olan personal ya qoruyucu maska, ya da üz sipəri taxmalıdır, müştərilər isə maska taxmaqda sərbəstdirlər.

0