Böyük Səkkizlik (G8), arxiv şəkli

Rusiyaya “G8” lazımdırmı? Ekspertlər cavab verirlər

35
(Yenilənib 19:14 22.08.2019)
Makron avqustun 20-də rusiyalı həmkarı Vladimir Putinlə baş tutmuş görüşü zamanı Rusiyanın “G7”yə qayıtmasını arzuladığını bildirib

BAKI, 22 avqust — Sputnik. Beş il əvvəl Qərb Rusiyanı “Böyük Səkkizlik” (G8) kimi tanınan siyasi klubdan kənarlaşdırıb və hazırda təşkilat “Böyük Yeddilik” (G7) adlanır. İndi isə Qərb köhnə formatı bərpa etmək fikrinə düşüb, çünki təcrübə əyani olaraq göstərir ki, Moskva ilə əməkdaşlıq etmədən qlobal problemləri həll etmək çox çətindir. Lakin Rusiyaya yenidən “G8” formatına qayıtmaq sərf edirmi? Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, RİA Novosti-yə danışmış ekspertlər bu suala cavab verməyə çalışıblar.

Mövcud olmayan format

“Sensasiya: Tramp və Makron telefonda danışıblar və gələn il Rusiyanı “G7”yə çağırmaq qərarına gəliblər”. Amerikalı jurnalist Kayli Etvudun bu tviti dünya ictimaiyyətini yerindən oynadıb. 

Onun sözlərinə görə, ABŞ prezidenti avqustun 25-27-də Fransanın Biarrits şəhərində keçiriləcək “G7” sammiti zamanı rəsmən Rusiyanı təşkilata qaytarmaq təklifini səsləndirəcək. Etvud həmçinin vurğulayıb ki, məhz Fransa lideri Trampa Rusiyanı “G7”yə çağırmaq fikrini verib. O isə öz növbəsində jurnalistlərə bu addımın “məqsədəuyğun” olduğunu deyib.

Qeyd edək ki, Makron avqustun 20-də rusiyalı həmkarı Vladimir Putinlə baş tutmuş görüşü zamanı Rusiyanın “G7”yə qayıtmasını arzuladığını bildirib.

Siyasi ekspertlər RİA Novosti-yə bildirirlər ki, Fransa prezidentinin Rusiyanı qaytarmaqla “G8” formatını bərpa etmək təşəbbüsü onun Qərb və Moskva arasında vasitəçi rolunu əlinə almaq istəyi ilə izah oluna bilər.

“Makron Rusiya-Avropa münasibətlərini dalandan çıxarmaq üçün vasitəçi rolunu oynamaq istəyir. Fransa həmçinin bu yay Rusiyanın AŞPA-ya qaytarılması təklifini irəli sürüb”, - “Observo” analitik mərkəzin sədr müavini İqor Delanoe deyib.

Makronun təşəbbüsünün səbəbləri

O əlavə edib ki, Fransa lideri qatı avropalıdır, lakin Avropa İttifaqının (Aİ) son illərdə üzləşdiyi çətinliklərin fonunda Makron Moskva ilə əlaqələri yaxşılaşdırmaq istəyir.

Burada digər faktorlar da rol oynayır. İlk növbədə Rusiyanın Çinlə həddən artıq çox yaxınlaşması qorxularını qeyd etmək lazımdır. RİA Novosti ilə söhbətində Rusiya Elmlər Akademiyası İctimai Elmlər üzrə Elmi İnformasiya İnstitutunun direktor vəzifələrini icra edən Aleksey Kuznetsov qeyd edib ki, Avropa Moskvanı “Pekinlə dostluq etməməyə” çağırır.

“Aİ qorxur ki, Avropa tamamilə dünya iqtisadiyyatında öz əhəmiyyətini itirəcək. Moskvaya qarşı sanksiyalar tətbiq etmiş tərəf indi onu Çinlə dost olmamağa çağırır”, - ekspert qeyd edib.

“Statusun bərpası, digər dövlət və hökumət başçıları ilə ümumi fotoşəkil çəkdirmək və buna oxşar digər ayin tipli hərəkətlər Rusiyanı o qədər də maraqlandırmır”. Bu fikri Rusiya Elmlər Akademiyası ABŞ və Kanada İnstitutunun Hərbi-Siyasi Tədqiqatlar Mərkəzinin sədri Vladimir Batyuk səsləndirib.

Kuznetsov isə vurğulayır ki, hazırda Rusiya üçün BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası kimi formatlar daha böyük əhəmiyyət kəsb edir.

“Digər problemlərin həlli üçün isə “Böyük İyirmilik” və artıq “G8”in alternativinə çevrilən "BRİKS" təşkilatı var”, - o deyib.

Hər bir halda, “Böyük Səkkizlik” liberal və ilk növbədə qərb qüvvələrinin siyasi klubudur. Lakin bu klubun konsepsiyası artıq öz aktuallığını itirib və Rusiyanın “G8”ə istiqamətlənməsi sadəcə olaraq sərfəli deyil.

35
Əlaqədar
Rusiya "G7"ə qayıda bilər – Təklif səsləndi
Trampdan Rusiya ilə bağlı gözlənilməz qərar
 Rusiyanın hərbi polisi Suriyada, arxiv şəkli

"Onları qiymətləndirmədik": Qərb ilk dəfə rusların Suriyada hərbi uğurunu tanıyıb

9
Amerikalılar etiraf edirlər ki, İsrailin Suriyadakı İran obyektlərinə hava zərbələri və antirusiya sanksiyaları Moskva və Tehranı Bəşər Əsədi dəstəkləməkdən imtina etməyə və ya ona yardımı məhdudlaşdırmağa məcbur edə bilməyib.

BAKI, 7 avqust — Sputnik, Andrey Kots. Rusların yardımı olmasaydı Bəşər Əsəd müharibəni uduzardı – amerikalılar etiraf edirlər ki, məhz Moskvanın, həmçinin İranın və "Hizbullah"ın müdaxiləsi Suriya ordusuna ölkənin böyük bir hissəsini qanunsuz silahlı qruplardan geri almağa imkan verib. Konqresin tədqiqat xidməti "Suriyada Silahlı Münaqişəyə və ABŞ-ın Reaksiyasına Dair İcmal" adlı 49 səhifəlik məruzəsində belə bir qənaətə gəlib. Hərbi analitiklər başqa nəyə diqqət yetirir və hansı proqnozları veriblər? Cavabı RİA Novosti-nin materialında.

Qüvvələr nisbəti

Sənəd Suriyanın xəritəsini göstərir. Ölkənin mərkəzi, qərb və cənub hissələrinə Bəşər Əsəd hökuməti nəzarət edir – ABŞ-ın Ət-Tənf hərbi bazasının yerləşdiyi İordaniya ilə sərhəddəki kiçik anklav istisna olmaqla. Şimal-qərbdə İdlib əyaləti silahlı qrupların əlindədir. Fəratın şimal və şərqindəki ərazilər – yəni Suriyanın təxminən üçdə biri – kürdlərin nəzarətindədir.

Amma burada analitiklər səhv edirlər, çünki faktiki olaraq həmin ərazilərə məhz Vaşinqton nəzarət edir. Burada amerikalıların sayı azdır – məruzəyə görə, təxminən 600 nəfər. Lakin onlar karbohidrogenlərlə zəngin olan bu regionda əsas neft yataqları ətrafında mövqe tutublar. Bundan başqa, Suriyanın şərqində özəl hərbi şirkətlərin yüzlərlə döyüşçüsü fəaliyyət göstərirlər. Sənəddə bildirilir ki, Suriyanın rəsmi hökuməti ABŞ-ın bu regionda hərbi iştirakını qanunsuz hesab edir. Ancaq Vaşinqtonda deyirlər ki, neft yataqlarını terrorçulardan qorumaq lazımdır.

Məruzə müəllifləri bəzən Əsəd ordusu ilə toqquşmaların baş verdiyini gizlətmirlər. Belə ki, onlar bu ilin fevralında Qamışlı yaşayış məntəqəsindəki blokpostda Suriya hərbçilərinin ABŞ Silahlı Qüvvələrinin patrulunu atəşə tutduğunu iddia edirlər. Heç kəs xəsarət almayıb.

Bundan başqa, ölkənin şimal-şərqində Rusiya və Amerika hərbçilərinin birbaşa qarşıdurmasının artması da qeyd olunur. İnternetdə ABŞ ordusunun zirehli avtomobillərinin Rusiya hərbi polis avtomobillərinin hərəkətinə maneə törətməyə çalışdığını göstərən onlarla videoçarx yayılıb. İş, xoşbəxtlikdən, atışmaya çıxmayıb.

Rusiya getməyəcək

Ümumilikdə amerikalılar etiraf edirlər ki, İsrailin Suriyadakı İran obyektlərinə hava zərbələri və antirusiya sanksiyaları Moskva və Tehranı Bəşər Əsədi dəstəkləməkdən imtina etməyə və ya ona yardımı məhdudlaşdırmağa məcbur edə bilməyib.

Analitiklər yazır: "ABŞ Moskvanın Suriyadan Yaxın Şərqdə öz nüfuzunu artırmaq üçün plasdarm kimi istifadə etmək imkanlarını və istəyini lazımı səviyyədə qiymətləndirməyib. Rusiya, İran və ya onların "proksi"ləri ilə birbaşa hərbi toqquşmaları istisna etmək olmaz".

Məruzənin müəllifləri təəssüflə qeyd edirlər ki, Dəməşqə təzyiq göstərmək getdikcə daha da çətinləşir. Cəbhə xəttini, ilk növbədə, Rusiya aviasiyası və xüsusi təyinatlılarının yardımı ilə Suriya paytaxtından uzağa atmaq mümkün olub, ölkənin böyük bir hissəsi isə "rejim"in nəzarəti altındadır. Bəşər Əsədin siyasi əleyhdarlarının əlində praktiki olaraq kart qalmayıb. Eyni zamanda, kürdlər getdikcə Dəməşqlə yaxınlıq qururlar. Deməli, mərkəzi hökumət şərq və şimal üzərində nəzarəti özünə qaytara bilər.

İŞİD hələ də təhlükəlidir

2018-ci ilin dekabrında Donald Tramp İŞİD üzərində qələbəni elan edib. Lakin analitiklər hesab edirlər ki, qruplaşma hələ də darmadağın edilməyib. ABŞ-ın müttəfiqləri 2019-cu ilin martında İŞİD-in Suriyadakı son istinad məntəqələrini ələ keçiriblər. Lakin terrorçular həm Suriyada, həm də İraqda komandanlıq və idarəçilik strukturunu qoruyub saxlayıblar. Deməli, hələ də zərbə vura bilərlər.

Daha bir təhlükə hazırda İŞİD-in təxminən on min döyüşçüsünün saxlanıldığı hərbi əsirlər düşərgəsidir. Onlar əsasən ölkənin şimalında yerləşir və kürd bölmələri tərəfindən qorunur. Bundan başqa, ekstremistlərin ailə üzvləri üçün düşərgələr var. Onların ən böyüyü – Əl-Holda 66 minədək terrorçu arvadları və uşaqları saxlanılır. Analitiklərin fikrincə, yaraqlılar orada təbliğatı davam etdirirlər, məhbusların döyüş ruhunu dəstəkləyirlər. İŞİD isə tərəfdarlarını azad etmək üçün basqınlar planlaşdırır.

Kürd rəhbərliyi əsirlərin mühafizəsi üçün güc çatışmazlığı olduğunu dəfələrlə bəyan edib. Amerikalılar kömək etməyə tələsmirlər – Vaşinqton yaraqlıların doğma ölkələrinin onları cəza çəkmək üçün evlərinə repatriasiya etməsinə təkid edir. Amma heç kim "öz" terrorçularını qaytarmaq istəmir və bundan yayınmaq üçün müxtəlif bəhanələr ortaya qoyur.

Problemli əyalət

Ən isti nöqtə İdlib əyalətidir. Orada indi Suriya, Rusiya, İran və Türkiyə fəaldır. Orada ABŞ ordusu yoxdur, amma amerikalılar dəfələrlə "Əl-Qaidə" ilə bağlı dəstələrə zərbələr endiriblər. Qeyri-dövlət birləşmələri "Həyat Təhrir Əş-Şam", "Xurəs Əd-Din", "Suriya Milli Ordusu", "Hizbullah" və digər qruplaşmalarla təmsil olunurlar. İŞİD döyüşçüləri də oradadır.

"İdlibin şimal rayonları müxalifət qüvvələrinin nəzarətində olan yeganə regiondur. Yerli qruplar 2011-ci ildə Dəməşqə meydan oxuyanların qalığıdır. Martın 5-dən etibarən İdlibdə Türkiyə və Rusiya prezidentlərinin razılığı əsasında sülh elan edilib. Onların qoşunları M4 strateji marşrutunu birgə patrul edirlər", - analitiklər vurğulayırlar.

Məruzənin müəllifləri bildirirlər ki, silahlıların atəş açmasına baxmayaraq, atəşkəs rejimini saxlamaq hələ ki, mümkündür.

9
Soyuz-FQ raketinin buraxılışı, arxiv şəkli

Maskı üstələmək: Rusiya yeni raket hazırlayır

13
(Yenilənib 17:38 07.08.2020)
Roqozin belə bir raketin 100 uçuş həyata keçirə biləcəyini izah edib. "Falcon 9" daşıyıcısı isə 10 uçuş üçün nəzərdə tutulub.

BAKI, 7 avqust — Sputnik. Rusiya Federal Kosmik Agentliyi (Roskosmos) İlon Maskın raketlərinə rəqib olacaq yeni raket yaratmağı planlaşdırır. "Soyuz-SPQ" adlı bu daşıyıcı raketin birinci pilləsi çoxistifadəli olacaq və "SpaceX" şirkətinin "Falcon 9" raketindən uçuş sayına görə üstün olacaq.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə RİA Novosti-yə müsahibəsində "Roskosmos" şirkətinin baş direktoru Dmitri Roqozin bildirib.

"Biz "Soyuz-2"ni əvəz etmək üçün metanla işləyən raket yaradırıq. O, ilkin olaraq çoxistifadəli kosmik raket kompleksi kimi yaradılacaq. "SpaceX"də olduğu kimi "yarım çoxistifadəli" deyil, (tam - red.) çoxistifadəli olacaq", - Roqozin bildirib.

O, belə bir raketin 100 uçuş həyata keçirə biləcəyini izah edib. "Falcon 9" daşıyıcısı isə 10 uçuş üçün nəzərdə tutulub.

Bununla yanaşı, Roqozinin sözlərinə görə, rusiyalı mühəndislər amerikalı həmkarlarının raketinə nəzər yetirsələr də, onları təkrarlamırlar, əksinə, üstün olmağa çalışırlar.

2019-cu ilin sentyabrında "Roskosmos" məlumat verib ki, metanla işləyən mühərriklə təchiz olunmuş yeni çoxdəfəlik raketlərin hazırlanmasına çəkilən xərclər təxminən 900 milyon rubl (12,2 milyon dollar) təşkil edəcək. Onun uçuş dəyəri 40,5 milyon dollar olacaq. Yeni raket "Vostoçnı" kosmodromundan doqquz ton yükü aşağı orbitə, 2,2 ton yükü isə geo-keçid orbitinə çıxara biləcək.

13
Hirkan Milli Parkında ayı

Heyvanları qəfəsdə saxlayan restoran sahibi cəzalanıb

0
(Yenilənib 23:56 07.08.2020)
R.Bağırov onu da qeyd edib ki, aparılan araşdırma zamanı heyvanların vaxtlı-vaxtında qidalandığı, onlara baytar nəzarətinin həyata keçirildiyi və saxlanıldığı yerlərin təmizləndiyi müəyyən olunub.

BAKI, 8 avqust — Sputnik. İsmayıllı rayonu "Günəş Park" restoranında heyvanların qəfəsdə saxlanılması ilə bağlı şikayət Dövlət Ekoloji Təhlükəsizlik Xidmətinin əməkdaşları tərəfindən yerində araşdırılıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə xidmətin rəis müavini Ramal Bağırov danışıb.

O bildirib ki, aparılan araşdırma zamanı sözügedən istirahət mərkəzində qəfəslərdə saxlanılan zebra, dovşan, dəvə, meymun, maral, tovuzquşu, qırqovul və dəvəquşunun xaricdən gətirilməsinə dair rəsmi təsdiqedici sənədlərinin olduğu, lakin saxlanılması üçün müvafiq icazə sənədinin olmadığı məlum olub.

"Faktla bağlı istirahət mərkəzinin rəhbəri Sərxan İsgəndərov barəsində akt, protokol tərtib olunub və o, 2000 manat məbləğində cərimə edilib.

Zooloji kolleksiyanın yaradılması məqsədilə icazə sənədinin alınması üçün restoran sahibinə icrası məcburi olan "məcburi göstəriş" verilib".

R.Bağırov onu da qeyd edib ki, aparılan araşdırma zamanı heyvanların vaxtlı-vaxtında qidalandığı, onlara baytar nəzarətinin həyata keçirildiyi və saxlanıldığı yerlərin təmizləndiyi müəyyən olunub.

0