Ərdoğan və Putin

Rusiya ilə Türkiyə pasportsuz gediş-gəliş rejiminə keçə bilər

97
(Yenilənib 13:59 28.09.2016)
Ekspertlərə görə, bu razılıq baş tutarsa, son 15 ildir ki, bir-birinə qaynayıb qarışan iki millət daha çox yaxınlıq edəcək, ticarət əlaqələri güclənəcək

BAKI, 28 sen — Sputnik. Rusiya ilə Türkiyə arasında münasibətlərin yaxşılaşmasından sonra iki ölkənin turizm sektorunun inkişafına təkan verəcək qərarlar qəbul oluna bilər. Sputnik Hürriyet-ə istinadən xəbər verir ki, əgər razılaşma olarsa, hər iki ölkənin vətəndaşlarının səyahəti asanlaşacaq.

Toğrul İsmayıl, politoloq
şəxsi facebook səhifəsindən
Toğrul İsmayıl, politoloq

Belə ki, Türkiyə vətəndaşları Rusiyaya səfər edərkən, onlardan xarici pasport tələb olunmayacaq. Təkcə Türkiyədə istifadə olunan şəxsiyyət vəsiqəsi Rusiyada da keçərli olacaq. Eləcə də, Rusiya vətəndaşları şəxsiyyət vəsiqəsi ilə Türkiyəyə gedə biləcəklər.

Hazırda hökumətlər arasında bu məsələ müzakirə olunur. Razılıq əldə olunduqdan sonra iki ölkə vətəndaşları 90 gün müddətinə pasportsuz səyahət edə biləcəklər.

Beləliklə də, Moskva-Ankara razılığı əldə olunandan etibarən, Türkiyə vətəndaşlarının pasportsuz gedib-gəldiyi ölkələrin sayı 15-ə çatacaq. İndiyədək türklər Almaniya, Belçika, Fransa, Gürcüstan, İsveçrə, İtaliya və Yunanıstanın da daxil olduğu, 14 ölkəyə sərbəst gedə bilirlər.

Türkiyənin TOBB İqtisadiyyat və Texnologiyalar Universitetinin dosenti, politoloq Toğrul İsmayıl Sputnik-ə açıqlamasında mövzunun hələlik müzakirə mərhələsində olduğunu bildirib: "Bu, hələ sadəcə bir fikirdir, ortaya atılıb. Antalya Turizm Mərkəzinin təklifidir. Təklif edilib ki, Rusiyadan gələn vətəndaşlar əlavə xərc çəkmədən, pasport almadan təkcə şəxsiyyət vəsiqələri ilə Türkiyəyə gələ bilsinlər".

Politoloq qeyd edib ki, bu məsələ daha əvvəllər də gündəmə gəlib: "Belə söz-söhbət daha əvvəl də gündəmə gəlmişdi və mən öz fikrimi bildirmişdim. Bununla bağlı Türkiyənin təcrübəsi var. Türklər üçün bunu həyata keçirmək o qədər də çətin deyil. Misal üçün, Gürcüstanla oxşar razılıq mövcuddur. Lakin iş orasıdır ki, bunun həyata keçməsi üçün Rusiya ilə Türkiyə arasında prosedurların həlli üzrə xüsusi mexanizmlər qurulmalıdır. İki tərəfin daxili işlər orqanlarının bir-biri ilə görüşməsi və məsələni müzakirə etməsi lazımdır".

T. İsmayıla görə, belə bir müqavilə gerçəkləşərsə, Türkiyə xeyli qazanc əldə edəcək: "Təyyarə böhranının həllindən sonrakı qısa müddət ərzində hələ də çarter reyslərinin dolu olduğunu söyləyə bilərik. Rusiyadan Türkiyəyə ciddi turist axını yaşanır. Müqavilə reallaşarsa, axın daha da çoxalacaq. Türkiyə turizm baxımdan rus vətəndaşları üçün çox cazib yerdir. Ruslar üçün həm ucuz, həm də keyfiyyətli, eksklüziv imkan yaradır. Belə imkanlar nə Avropada, nə də başqa yerlərdə mövcuddur. Tələb də məhz bundan irəli gəlir. Axını görən turizmçilər hökumətdən tələb edirlər ki, rus turistlər üçün rahatlıq yaradılsın".

Politoloq Yılmaz Altınsoy
© Photo : Yılmaz Altınsoyun şəxsi arxivindən
Politoloq Yılmaz Altınsoy

Mövzunu Sputnik-ə dəyərləndirən türkiyəli politoloq Yılmaz Altınsoy da hesab edir ki, razılıq əldə olunarsa, bunun həm siyasi, həm də iqtisadi cəhətdən müsbət tərəfləri olacaq: "Əgər müqavilə gerçəkləşsə, bunun iqtisadi və siyasi nəticələri olacaq. Birincisi, son 15 ildir ki, bir-birinə qaynayıb qarışan iki millət daha çox yaxınlıq edəcək, ticarət əlaqələri güclənəcək. Qarşılıqlı biznes layihələr artacaq. Bu, məsələnin iqtisadi tərəfidir".

"Siyasi tərəfinə gəlincə, bilirik ki, regionda Ankara və Moskvanın maraqlarının üst-üstə düşdüyü və düşmədiyi problemlər mövcuddur. Məsələn Suriya məsələsində hər iki dövlət bir-birinə zidd siyasət aparır. Kreml Bəşər Əsədi, Ankara isə müxalifləri dəstəkləyir. İş o yerə çatmışdı ki, Suriyaya görə az qala iki ölkə arasında müharibə çıxacaqdı. Nə isə ki, son anda liderlərin soyuqqanlı davranışı ilə problem həll olundu", — siyasi şərhçi qeyd edib.

Aytınsoyun fikrincə, yuxarıda haqqında danışdığımız razılıq müqaviləsi gerçəkləşərsə, Rusiya ilə Türkiyənin özlərinə aid olmayan digər problemlərdə üz-üzə gəlməsi çətinləşəcək: "Əslində Vladimir Putin və Rəcəb Tayyib Ərdoğan da bunun marağındadır. Onlar iki dövlətin düşmən olmasını istəmirlər".

Qeyd edək ki, Ankara ilə Moskva arasında təyyarə böhranından sonra Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Moskvaya ziyarəti iki ölkə arasındakı gərginliyi aradan qaldırıb. Münasibətlərin qaydasına düşməsi iki ölkənin iqtisadiyyatına müsbət təsir göstərib.

97
Teqlər:
Yılmaz Altınsoy, Toğrul İsmayıl, Ankara, Moskva, şəxsiyyət vəsiqəsi, pasport, turizm, Türkiyə, Rusiya
Əlaqədar
Türkiyə-Rusiya yaxınlaşması doğru seçim kimi qiymətləndirilir
Rusiya qazının Türkiyə üzərindən nəqli Azərbaycana nə vəd edir?
Rusiya ilə Türkiyə tarixi anlaşmanın astanasında
Rusiya-Türkiyə yaxınlaşması Suriyaya nə vəd edir?
Ekspert: İlham Əliyev Rusiya-Türkiyə əlaqələrinin bərpasında böyük rol oynayıb
Ərdoğan: FETÖ Rusiya-Türkiyə münasibətlərini pozmağa çalışıb

Lavrov Bayramovla Qarabağdakı durumu müzakirə etdi

11
Tərəflər həmçinin ikitərəfli əməkdaşlığın aktual mövzuları və dünya gündəmindəki ayrı-ayrı məsələləri müzakirə ediblər

BAKI, 5 dekabr - Sputnik. Rusiyanın Xarici işlər naziri Sergey Lavrov azərbaycanlı həmkarı Ceyhun Bayramovla Dağlıq Qarabağ üzrə razılaşmaların yerinə yetirilməsi prosesini müzakirə edib. 

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə Rusiya XİN məlumat yayıb.

"Tərəflər Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin noyabrın 9-da imzaladıqları bəyanatın yerinə yetirilməsi prosesini, o cümlədən rus sülhməramlıları ilə qarşılıqlı fəaliyyəti, həmçinin ikitərəfli əməkdaşlığın aktual mövzuları və dünya gündəmindəki ayrı-ayrı məsələləri müzakirə ediblər", - məlumatda qeyd olunur.

11
Teqlər:
telefon danışığı, Qarabağ, Ceyhun Bayramov, Sergey Lavrov
Su-57, arxiv şəkli

Sarsıdıcı inteqrasiya: Su 57 qırıcısı "Oxotnik" PUA-sı gücünü birləşdirir

32
(Yenilənib 21:48 04.12.2020)
Su-57-nin bəzi texnoloji xüsusiyyətləri Amerikanın beşinci nəsil qırıcıları, xüsusən də F-22 Raptor üçün tamamilə əlçatmazdır. Qırıcılarda süni intellekt döyüş nəzarət sisteminə inteqrasiya olunur ki, bu da hərb elmində bir inqilabdır.

BAKI, 4 dekabr — Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Beşinci nəsil Su-57 aviasiya kompleksinin ilk buraxılışından 76 qırıcı-təyyarə dekabr ayında Rusiya Aerokosmik Qüvvələrinin döyüş xəttində öz yerini tutacaq. Hazırda poliqonda yüksək hündürlükdəki hədəfləri ələ keçirmək və məhv etmək üçün nəzərdə tutulan alqoritmləri mənimsəyən süni intellektlə idarə olunan pilotsuz təyyarə – "Oxotnik" S-70 də tezliklə havaya qalxacaq.

Bir qədər bundan əvvəl Rusiya Federasiyası Müdafiə Nazirliyindən bildirilmişdi ki, ilin sonuna kimi Rusiya Aerokosmik Qüvvələrinə beşinci nəsil Su-57-in ilk buraxılışından olan döyüş təyyarəsi veriləcək. Təyyarə demək olar ki hazırdır. Gələcəkdə istehsal həcmi illik 15 ədədə qədər artırılacaq və ümumilikdə 2021-2027-ci illər ərzində üç aviasiya alayının təchiz edilməsi üçün 76 ədəd Su-57 tədarük ediləcək.

İlk partiya qırıcı-təyyarələr birinci mərhələ mühərriki ilə buraxılır, 2025-ci ildən isə ikinci mərhələ mühərriki ilə təyyarələrin istehsalına başlanılacaq. Hər bir halda, günü bu gün də Su-57 dünyanın ən mükəmməl və güclü qırıcılarından biri hesab olunur.

Rusiyanın beşinci nəsil təyyarəsi hər növ hava, yer və yerüstü hədəfləri məhv etməyə qadirdir. Forsajsız super manevr və səsdən yüksək sürət imkanının birləşməsi, eləcə də göyərtəsinin elektron cihazlar kompleksi ilə təchizatı və tez nəzərə çarpmaması Su-57-yə yüksək döyüş effektivliyi və düşmən üzərində üstünlük əldə etmək fürsəti verir. "Military Watch Magazine"nin məlumatına görə, bu təyyarələr öz xüsusiyyətləri baxımından bənzərsizdir. Bura həssas radarlar, 400 km mənzilli hipersəsli "hava-hava" raketləri, düşmən raketlərinə qarşı lazer müdafiə sistemi və digər yüksək texnoloji üstünlüklər aiddir.

Bir qədər bundan əvvəl beşinci nəsil qırıcıları ilə bağlı geniş çeşidli aviasiya silahlarına (raket) dair böyük bir müqavilədən bəhs olunmuşdu. Yəni, Su-57-nin "boş" uçmayacağı artıq məlumdur. Beləliklə, Su-57 ağır pilotsuz təyyarələrlə birgə havadan idarə olunan döyüş komandanlığı mərkəzinə çevriləcək. İki yüksək texnologiyalı yeniliyin birgə fəaliyyətinin hansı döyüş effekti yaradacağını təsəvvür etmək çətin deyil.

Döyüş üstünlüyü

Yeni qırıcı-təyyarələr Suriyadakı rus qoşunlarının qruplaşması tərkibində sınaqdan keçirilib. Uçuş-texniki xüsusiyyətlərinin, intellektual informasiya idarəetmə kompleksinin, silahların və bütün göyərtə sisteminin yoxlanılması üçün təyyarələr ondan çox uçuş həyata keçirib.

Su-57-nin bəzi texnoloji xüsusiyyətləri Amerikanın beşinci nəsil qırıcıları, xüsusən də F-22 Raptor üçün tamamilə əlçatmazdır. Süni intellekt döyüş nəzarət sisteminə inteqrasiya olunur ki, bu da hərb elmində bir inqilabdır.

Pilotlu Su-57 qırıcısı avtomatik rejimdə tapşırıqların 90%-ni yerinə yetirə bilər və hətta əvvəlcədən hazırlanmış bir proqrama uyğun olaraq tam avtomatik rejimdə də işləmək imkanına malikdir. Pilot döyüşdə yaralanarsa (və ya öldürülərsə), idarəetmə sistemi müstəqil şəkildə prioritet hədəfləri təyin edir, vurur və həm təyyarənin, həm də pilotun bazaya qayıtmasını təmin edir.

Su-57 nəhəng ixrac potensialına malikdir və hətta yeni seriyadan olan təyyarələr satışa çıxarılmamışdan əvvəl xarici müştərilər bu qırıcılar üçün növbəyə düzülüb. Beşinci nəsil rus qırıcısının ilk sahibi, regional qonşularının hərbi hava qüvvələrinin güclənməsi fonunda 14 təyyarə sifariş edən Əlcəzair olacaq. Müqavilə qiyməti 2 milyard dollardır. Tədarükün 2025-ci ilə qədər yekunlaşması planlaşdırılır.

Zərbə əlaqəsi

Dekabrın 2-də S-70 "Oxotnik" zərbə dronu Aşuluq poliqonunda baş tutan raket hücumu imitasiyasında sınaqdan keçirilib. PUA-ların radioelektron sistemlərinin raket idarəetmə kompleksi və aparıcı Su-57 təyyarəsi ilə inteqrasiyası yoxlanılıb. Beləliklə, "Oxotnik" dünyada ilk pilotsuz qırıcı-təyyarə olmağı vəd edir. Təlim mərhələsində PUA hava vəziyyəti və hədəflərlə bağlı bütün məlumatları yerdən və ya aparıcı qırıcı-təyyarədən alacaq. Gələcəkdə avtonom döyüş istifadəsi də mümkündür.

Bir ağır PUA öz "intellekti" və qabiliyyəti sayəsində altı min tondan çox raket və bombanı 5000 km məsafəyə qədər çatdıra bilər. Beləliklə, "Oxotnik" PUA-sının Su-57 qırıcısı ilə sarsıdıcı ittifaqı ən yüksək texnoloji gücə sahib düşmənə belə aman verməyəcək. Rusiyanın Pavel Suxoy adına Sınaq Konstruksiya Bürosunun istehsalı olan az nəzərəçarpan "Oxotnik" dronu Rusiya Aerokosmik Qüvvələrinin zərb funksiyasına malik ilk ağır dronu olacaq. Açıq mənbələrin məlumatına görə, PUA-nın uzunluğu 19 metr, qanadlarının uzunluğu 14 metr, uçuş ağırlığı 20 ton, saatda maksimum sürəti isə təxminən 1000 kilometrdir.

"Oxotnik" PUA-sı təxminən 20 dəqiqəlik ilk uçuşunu 2019-cu ilin yayında həyata keçirib. Dron havada möhkəm dayanaraq qənaətbəxş şəkildə idarə olunub. Həmin ilin payız aylarında isə "Oxotnik" dronu ilə Su-57 qırıcısının birgə uçuşu baş tutub. Ağır dronun döyüş imkanları və muxtar idarəetmə qabiliyyəti daim inkişaf etdirilərək 2020-ci ildə nəzərəçarpacaq texnoloji təkamül səviyyəsinə çatdırılıb. Yaxın perspektivdə "Oxotnik"in müxtəlif şəraitdə hava, yerüstü və sualtı hədəflərə zərbə vurma imkanları da təkmilləşdiriləcək. Qeyd edək ki, indiyə kimi heç bir ölkə PUA-larla inteqrasiya olunmuş qırıcı-təyyarələrə sahib deyil, odur ki indi Rusiyanın "tərəfdaşları" qəzəbdən zəncir çeynəyir desək, yəqin ki, yanılmarıq...

32
 Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, arxiv şəkli

Azərbaycanlı qardaşlarımızın sayəsində Qarabağ səmasını ay-ulduz bəzəyir - Ərdoğan

0
(Yenilənib 19:25 05.12.2020)
"Yenə də vurğulamaqda fayda görürəm: Azərbaycan kimsənin torpağına əl uzatmadı, kimsəyə hücum etmədi, Birləşmiş Millətlər Təşkiları və ATƏT-in qərarına rəğmən 30 il işğal altında saxlanan torpaqlarını azad etdi"

BAKI, 5 dekabr - Sputnik. "Ermənilər Azərbaycan torpaqlarına hücum edəndə bütün qəlbimiz və imkanlarımızla qardaşlarımızın imdadına yetişdik. Qarslılar bu erməniləri çox yaxşı tanıyırlar. Ortaq tariximiz, mədəniyyətimiz, inancımız və dil birliyimizin tələb etdiklərini gerçəkləşdirərək Dağlıq Qarabağ və ətrafındakı işğal altında olan Azərbaycan torpaqlarının azadlığına qovuşmasında bir zəhmətimiz oldu. Azərbaycanlı qardaşlarımızın mücadiləsi nəticəsində, həmd olsun, Qarabağ səmalarını əskilər deyil, ay-ulduzlu bayraqlar bəzəyir".

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bunu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan videobağlantı ilə qatıldığı Sarıkamış-Karakurt-Xorasan yolunun açılış mərasimində söyləyib. 

"Azərbaycan bayrağı şəhidlərimizin qəhrəmanlıqlarının timsalı olaraq Dağlıq Qarabağda qürurla dalğalanır. İnşallah, Naxçıvan ilə Azərbaycan arasındakı əlaqəni təmin edəcək dəhlizin açılmasıyla qardaşlarımızla birbaşa quru yolu əlaqəsi quracağıq", - deyən Ərdoğan əlavə edib ki, bu işdən ən çox faydanı da Qars görəcək. 

30 illik işğaldan sonra Azərbaycanın öz torpaqlarına yenidən qovuşmasının haqlı sevincini yaşadığını vurğulayan Ərdoğan deyib ki, Qarabağda qazanılan zəfər həm beynəlxalq hüquq, həm diplomatiya, həm də hərbi baxımdan Azərbaycana anasının ağ südü kimi halaldır. 

"Yenə də vurğulamaqda fayda görürəm: Azərbaycan kimsənin torpağına əl uzatmadı, kimsəyə hücum etmədi, Birləşmiş Millətlər Təşkiları və ATƏT-in qərarına rəğmən 30 il işğal altında saxlanan torpaqlarını azad etdi. Bunu da ermənilər kimi mülki əhalini, yaşayış məntəqələrini hədəf alaraq deyil, legitimlik çərçivəsində gerçəkləşdirdi. Bu durumda bir gün əvvəl Minsk qrupu həmsədrlərindən olan Fransanın parlamentinin müzakirə elədiyi qətnamə qalmaqaldan da betər bir faciədir", - deyə Türkiyə lideri bildirib. 

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin: "Fransa, əgər erməniləri bu qədər çox sevirsə, özünün Marsel şəhərini onlara verə bilər" sözlərini xatırladan Ərdoğan heç bir dövlətin digərinin suverenliyinə bu dərəcədə alçaqcasına hücum etməsinin qəbul edilməyəcəyini söyləyib. 

0
Teqlər:
Rəcəb Tayyip Ərdoğan, Qars, Türkiyə, Azərbaycan, Qarabağ