Tehran

İran sanksiyalardan sonra: nələr olacaq?

81
(Yenilənib 12:46 22.01.2016)
Politoloq İlqar Vəlizadə hesab edir ki, bu sanksiyaların aradan qaldırılması Azərbaycan üçün də xeyrlidir

İran sanksiyalardan sonra: nələr olacaq?
Yanvarın 16-da BMT-nin nüvə agentliyi elan edib ki, Tehran iyulda imzalanmış razılaşmanın öhdəliklərinə əməl edib və sanksiyalara son verilib. Bununla da Avropa Birliyi İrana bütün iqtisadi və maliyyə sanksiyalarının qaldırıldığını elan edib. Vaşinqton da öz növbəsində İrana qarşı bank, poladtökmə, gəmiçilik və digər sahələrdə sanksiyaları rəsmən ləğv edib. İran həmçinin beş amerikalını azad edib. Onların içində “Washington Post”un müxbiri Jason Rezaian da var.

Qərbin İran üzərindən bir sıra sanksiyaları götürməsi dünyanın iqtisadi və siyasi həyatında çox ciddi gəlişmələrə səbəb olub. İllərdən bəri davam edən İran-Qərb qarşıdurmasının geridə qalması, qlobal böhran şəraitində Tehrana qarşı beynəlxalq sanksiyaların qaldırılması əksər ölkələr tərəfindən, o cümlədən İrandan alqışlarla qarşılanıb.

İran üzərindən sanksiyaların qaldırılması ilə bağlı suallarımızı politoloq İlqar Vəlizadə  cavablandırıb.

-İlqar müəllim, Qərb Tehrana qarşı sanksiyaları götürdü, bəzi ekspertlərin fikirncə, müttəfiqlər rəqibə, rəqiblər isə müttəfiqə çevrilirir. Bu haqda siz necə düşünürsüz? Doğurdanmı belə ehtimallar var?

— Yox, belə deyil. Rəqiblər müttəfiqə çevrilmir və yaxud da əksinə oyun qaydaları dəyişdirilir. İran bəzi məsələlərdə Qərb üçün tərəfdaş ölkəyə çevrilir. Əlbəttə, müttəfiq olmur rəqib olaraq qalır. Çünki, onların fikirləri yaxud regional siyasətdə dəsti-xətti seçilir və fərqlənir. Onların müxtəlif mövqeləri və müxtəlif hədəfləri var. Bu hədəflər qaldıqca mövqelərdə kifayət qədər prinsipial dəyişiklik olmayacaq. Qərbdə, İran da biri-birinə tərəfdaş gözü ilə baxacaq. Bu tərəfdaşlıq onlara bəzi sahələrdə öz maraqlarını daha dolğun həyata keçirməyə və prossesləri minumuma endirməyə imkan verəcək.

-Sanksiyaların aradan qaldırılmasından sonra İranın regionun digər gücləri ilə gələcək münasibətləri necə inkişaf edəcək?

— Sanksiyaların aradan qaldırılması İrana ilk növbədə regionda Amerika ilə sıx münasibətlərdə olan ölkələr ilə daha səmərəli əməkdaşlıq etməyə imkan verir. Bu ölkələr arasında Pakistan, Türkiyə və hətta Hindistanı da qeyd etmək olar ki, onlar həm ABŞ və Qərblə kifayət qədər sıx əməkdaşlıq edirlər, onların regionda partniyorları sayılırlar, həm də ki, İran qonşu ölkə kimi onlar üçün böyük maraq kəsb edir. Xüsusi olaraq enerji sahəsində əməkdaşlıqda maraqlıdırlar. Sanksiyaların götürülməsi İran iqtisadiyyatının regional iqtisadi sistemlərə daha sürətli inteqrasiya olunmasına imkan yaradacaq.

-İranın neft bazarına yenidən daxil olmasının Rusiya-İran münasibətlərinə nə kimi təsirləri ola bilər?

— Rusiya iri neft ixracatçısıdır. İri neft ixracatçısı olaraq İrana rəqib gözüylə baxır. Belə bir vəziyyət əlbəttə ki, Rusiyanın enerji şirkətləri üçün yaxşı şeylər vəd etmir. Amma, eyni zamanda Rusiya ilə İran arasında müəyyən dərəcədə əməkdaşlıq da var. Çox güman ki, həm Rusiya tərəfi, həm də İran tərəfi müəyyən addımları koordinasiya edəcəklər ki, buda fövqəl vəziyyətin yaranmasının qarşısını ala bilərlər.

-İranla-Qərb arasında münasibətlərin normallaşdırılmasının Azərbaycan-İran münasibətlərinə təsiri haqqında nə deyə bilərsiz?

— Azərbaycan İranla həmsərhəd ölkədir. Eyni zamanda İranla kifayət qədər çoxşaxəli münasibətlərimiz olduğundan bu sanksiyaların aradan qaldırılması Azərbaycan üçün də xeyrlidir. İranın tək enerji sahəsində yox, nəqliyyat və başqa sahələrdə digər ölkələrlə əməkdaşlığının inkişafı imkan verəcək ki, Azərbaycan İran vasitəsi ilə bu ölkələr ilə nəqliyyat  proyektlərini intensiv olaraq həyata keçirsin. Azərbaycan-Rusiya-İran arasında nəqliyyat sahəsində iri miqyaslı lahiyə həyata keçirilir. İranın üzərindən sanksiyaların götürülməsi bu lahiyənin həyata keçirilməsinə kifayət qədər böyük imkanlar yaradır. Azərbaycan bu lahiyəni həyata keçirməklə regional iqtisadi inteqral sxemlərinə daha sürətlə qoşulma imkanı əldə edəcək. Bu isə bizim tranzit potensialımız əsaslı dərəcədə arta bilər.

81
Mübariz Əhmədoğlu, politoloq

Politoloq: “İran ABŞ-ın şərtlərinə əməl etsə, münasibətlər normallaşa bilər”

17
(Yenilənib 14:59 23.11.2020)
Politoloq Mübariz Əhmədoğlu deyir ki, bu iki ölkənin gələcək münasibətlərindən danışarkən İranın iqtisadi cəhətdən geriləməsini kənara qoymaq olmaz
Mübariz Əhmədoğlu: “Bayden prezident kürsüsündə oturan kimi İranı təhlil edəcək”

ABŞ rəhbərliyi ölkəsinin təktərəfli sanksiyalarına şamil olan İran fiziki və hüquqi şəxslərinin siyahısını növbəti dəfə genişləndirib. Bu barədə ABŞ Maliyyə Nazirliyi bildirib.

Politoloq Mübariz Əhmədoğlu Sputnik Azərbaycan-a deyir ki, ABŞ-ın İrana qarşı siyasətini  nəzərdən keçirərkən 4 il əvvəl Trampın hakimiyyətə gəldiyi dövrü xatırlamaq lazımdır:

“Tramp elə vəziyyət yaradır ki, Bayden hakimiyyətə gəlsə də, yeni administrasiya İranla münasibətləri normallaşdırmağa çətinlik çəksin. Bu iki ölkənin gələcək münasibətlərindən danışarkən İranın iqtisadi cəhətdən geriləməsini kənara qoymaq olmaz. Bayden prezident kürsüsündə oturan kimi İranı təhlil edəcək. O, İranın qarşısına şərt qoyacaq ki, bu ölkə qonşu dövlətlər üçün təhlükə yaratmasın. İran Baydenin şərtlərini qəbul etsə, ABŞ İranla əməkdaşlıq edə bilər”.

Mübariz Əhmədoğlunun geniş şərhinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

17
Teqlər:
normallaşma, şərtlər, münasibətlər, İran, ABŞ
Adil Qeybulla

Professor yoluxma sayındakı artımların səbəblərini açıqlayır

39
(Yenilənib 11:00 23.11.2020)
Professor, həkim Adil Qeybulla deyir ki, virusa yoluxmuş bir şəxsin qapalı bir məkanda maskasız olması oradakı hər kəsin yoluxması üçün yetərlidir
Adil Qeybulla: “Pandemiya əleyhinə tədbirlərə ciddi riayət etmək lazımdır”

Edilən müraciətlərdən də görürük ki, yoluxma halları daha çox yas mərasimlərində olur. Bunu TƏBİB-in İnfeksiya xəstəlikləri üzrə işçi qrupunun rəhbəri Vasif Əliyev deyib.

Professor, həkim Adil Qeybulla Sputnik Azərbaycan-a deyir ki, yoluxma sayındakı artımların səbəbi ilə bağlı aparılan təhlillər pandemiya əleyhinə tədbirlərin pozulduğunu göstərir:

“Virusa yoluxmuş bir şəxsin qapalı bir məkanda maskasız olması oradakı hər kəsin yoluxması üçün yetərlidir. Pandemiya əleyhinə tədbirlərə ciddi riayət etmək lazımdır. Əgər tədbirlərə əməl edilsə, pandemiya ilə paralel yaşaya bilərik. Xüsusən də əhali arasında təbliğat işləri artırılmalıdır”.

39
Teqlər:
səbəb, artım, yoluxma, Koronavirus, epidemiya, COVID-19, Azərbaycan

Kafe restoranlarda karantin tələblərinin tətbiqi üzrə əlaqələndirici şəxs olacaq

0
(Yenilənib 23:47 23.11.2020)
İctimai iaşə müəssisələrində COVİD-19-la əlaqədar karantin tələblərinin tətbiqi üzrə əlaqələndirici şəxs olacaq.

BAKI, 24 noyabr - Sputnik. “Koronavirus (COVID-19) pandemiyası dövründə ictimai iaşə müəssisələrinə müştəri qəbulu ilə bağlı bəzi məsələlərin tənzimlənməsi barədə” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 6 iyul tarixli 237 nömrəli Qərarına edilən dəyişikliyə əsasən hər bir ictimai iaşə müəssisəsi tərəfindən karantin tələblərinin tətbiqi üzrə əlaqələndirici şəxs müəyyənləşməlidir.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu barədə Nazirlər Kabinetinin qərarına dəyişiklik edilib. 

Dəyişikliyə əsasən, karantin tələbləri üzrə əlaqələndirici (məsul) şəxs funksiyaları ictimai iaşə müəssisəsinin işçilərindən birinə həvalə edilir. Bu təyinat müəssisədaxili rəsmiləşdirilməlidir.

Həmin məsul şəxs epidemiya əleyhinə mövcüd tələblərin müəssisədə tətbiqinin təşkili, bu tələblərin yerinə yetirilməsinə yerində nəzarəti həyata keçirməklə bərabər nəzarətedici dövlət qurumları ilə qarşılıqlı fəaliyyətdə əlaqələndirici olacaq, müəssisənin işçilərini təlimatlandıracaq, dezinfeksiya tədbirlərini təşkil edəcək, bu tədbirlərin müəssisədaxili qeydiyyat formaları və cədvəllərini tərtib edəcək, icrasına müəssisə daxilində nəzarət edəcək.

Məsul şəxs koronavirusla (COVID-19-la) mübarizə ilə bağlı xəbərdaredici məlumatların qonaqlara, işçi heyətə və digər əlaqəli tərəflərə çatdırılmasını təmin etməlidir. Eyni zamanda məsul şəxs bütün təmizlik və dezinfeksiya tədbirlərinin davamlı olaraq qeydiyyatının aparılması üçün gündəlik müntəzəm nəzarət formalarını, habelə keyfiyyətə nəzarət cədvəllərini tərtib etməli və onların icrasına nəzarəti həyata keçirməlidir.

0