Ofisdə işləyən jurnalist, arsiv şəkli

"Səhv etmək normaldır": SputnikPro yazılarda qələtlərdən yayınmaq haqda

8
(Yenilənib 19:44 12.03.2021)
Jurnalistlər üçün maarifləndirmə layihəsi çərçivəsində keçirilən növbəti vebinar məqalələrdə ən çox yol verilən qrammatik və üslub səhvlərinə həsr olunub.

BAKI, 12 mart — Sputnik. Jurnalistin mətndə səhvə yol verməsi onun mövzudan bixəbər olduğu haqqında təsəvvür yaradır. Bu isə istər-istəməz hazırlanan məqalənin üstünə kölgə salır. SputnikPro maarifləndirmə layihəsi çərçivəsində keçirilən növbəti vebinarda bu barədə danışılıb.

Martın 12-də, cümə günü keçirilən onlayn-sessiya "Ən geniş yayılmış qrammatik və üslub səhvlərindən necə yayınmalı" mövzusuna həsr olunub.

Vebinarın spikeri "Rossiya seqodnya" Beynəlxalq İnformasiya Agentliyinin dövlət layihələri bölməsinin şöbə müdiri Yelena İsaykina olub.

© Photo : Aleksandr Naumov
"Rossiya seqodnya" Beynəlxalq İnformasiya Agentliyinin dövlət layihələri bölməsinin şöbə müdiri Yelena İsaykina

Yelena hələ orta məktəb illərindən yerli qəzetdə ştatdankənar müxbir kimi çalışıb. Əmək fəaliyyətinə 1989-cu ildə başlayıb. Etiraf edir ki, yüksək keyfiyyətli çap (letter quality), ofset metodu və komsomol yığıncaqlarından reportajlar yaxşı yadındadır.

2004-cü ildən "Rossiya seqodnya" media qrupunda (əvvəllər RİA Novosti) çalışır.

Belə hesab edir ki, peşəkar kimi ən güclü cəhəti məqalələrə dəqiq və cəlbedici (çox oxunan) başlıqlar qoyması, oxucuları maraqlandıran məsələləri əvvəlcədən prqonozlaşdıra bilməsi, auditoriyanın tələb etdiyi materialların mövzularını və quruluşunu formalaşdıra bilməsidir.

Yelena vebinarın gedişatında jurnalistlərə səriştəli müəllif kimi öz nüfuzunu qoruyub saxlamağın, tipik səhvlərdən yayınmağın yollarından danışıb, eyni zamanda, məqalə yazarkən mütəxəssisin fikirlərini hər zaman sözbəsöz çatdırmaq lazım gəlib-gəlmədiyi, jurnalistin hansı əcnəbi sözlər olmadan ötüşə bilməyəcəyi barədə məlumat verib.

"Bəzən bir söz, bir hərf, hətta vergül belə yerində işlənməsə, ciddi problemlər yarana bilər", – deyə spiker bildirib, bununla belə, onu da əlavə edib ki, yazı yazarkən səhv etmək normal haldır.

"Sizə iki xəbərim var, biri yaxşıdır, o biri pis. Pis xəbər ondan ibarətdir ki, rus dilində həddən artıq qayda və istisnalar var. Yaxşı xəbər – heç kim bu qaydaların hamısını yadda saxlamır", – deyə İsaykina zarafatla qeyd edib.

Spiker bildirib ki, jurnalist hansısa sözün yazılışını dəqiq bilmirsə, mötəbər mənbələrdən və ya şəxslərdən dəqiqləşdirə bilər. O, həmçinin qeyd edib ki, müasir mətbuat dilində mürəkkəb söz konstruksiyalarına bir o qədər də ehtiyac qalmayıb, bunun əvəzində isə əcnəbi kəlmələr və yeni sözlərin istifadəsi artıb.

"Koronavirus pandemiyası bizim leksikonumuza "sərtləşdirmə", "qapanma" və digər bu kimi yeni sözləri daxil etdi. Əgər bu sözlərin mənası artıq hamıya məlumdursa, hər dəfə uzun-uzadı açıqlama verməyə ehtiyac yoxdur", – deyə o bildirib.

Arqo və jarqonlar məsələsinə də toxunan Yelena İsaykina qeyd edib ki, bu cür sözlərin məqalədə istifadəsi yalnız vasitəsiz nitqdə yolveriləndir.

SputnikPro" – Sputnik beynəlxalq xəbər agentliyi və radiosunun jurnalistlər, universitetlərin müvafiq ixtisas üzrə təhsil alan tələbələri, mətbuat xidmətlərinin əməkdaşları və digər media mütəxəssisləri üçün xarici həmkarlarla təcrübə mübadiləsinə imkan verən, media kommunikasiyaları və peşəkar əlaqələrin inkişafına yönəlmiş layihəsidir.

Müxtəlif formatlarda fəaliyyət göstərən layihədə indiyə kimi 80-dən çox ölkənin nümayəndəsi iştirak edib. SputnikPro-nun Azərbaycan, Belarus, Yunanıstan, Gürcüstan, Hindistan, Qırğızıstan, Türkiyə və Estoniyada üz-üzə formatda ustad dərsləri keçirilib.

Pandemiyanın başlaması ilə əlaqədar layihənin Moskva komandası bütün ölkələrdən olan iştirakçılara eyni vaxtda açıq olan "SputnikPro onlayn mövsümü"nə start verib. Vebinar rejimində mütəxəssislər ən aktual mövzuları seçməyə çalışaraq jurnalistlərlə müxtəlif məsələlərlə bağlı ünsiyyət qurur.

"SputnikPro" layihəsi ilə bağlı, spikerlərin vebinar və ustad dərslərində nə barədə danışdıqları haqda daha geniş məlumatı aşağıdakı linkə daxil olmaqla əldə etmək mümkündür:

https://www.facebook.com/SputnikProject/

8
Ofisdə iş, arxiv şəkli

SputnikPro mətn videonun məzmunca bir-birinə uyğunlaşdırılmasından danışıb

7
(Yenilənib 18:23 09.04.2021)
Jurnalistlər üçün maarifləndirici layihə çərçivəsində növbəti ustad dərsi video əsasında mətnin formalaşdırılmasına həsr olunub

BAKI, 9 aprel — Sputnik. Mətnləri video-formata inteqrasiya edərkən biz tamaşaçının bunu qəbul edib-etməyəcəyinibaşa düşməliyik. Müəyyən kiçik ərazi, yaşayış məntəqəsi miqyasında olan xəbərlər əksəriyyət üçün çox maraq kəsb etmir. SputnikPro maarifləndirmə layihəsi çərçivəsində keçirilmiş növbəti vebinarda məhz bu məsələlərdən danışılıb.

Cümə günü, aprelin 9-da "Xəbər videosu və mətni uğurlu şəkildə bir-birinə necə birləşdirməli" mövzusunda onlayn sessiya keçirilib.

Ustad dərsində spiker "Ukraina.ru" internet-məcmuəsinin sosial şəbəkələr şöbəsinin şef-redaktoru Aleksandr Fomin olub.

Fomin "Rossiya Seqodnya" media-qrupunda Ukraynada ştatdankənar müxbir kimi başlayıb (2017-ci il). Bundan əvvəl o "Zvezda" televiziya kanalında çalışıb ("Ukrayna onlayn: Ukrayna KİV-lərində Şərq/Qərb layihəsi).

Rusiya Xalqlar Dostluğu Universitetini "beynəlxalq jurnalistika" ixtisası üzrə bitirib. RXDU-nun aspirantıdır.

Rusiya Federasiyası Federasiya Şurası yanında bloqer və jurnalistlər şurasının üzvüdür. Rusiya jurnalistlər ittifaqının üzvüdür.

Ustad dərsində Aleksandr mətnin videoya uyğunlaşdırılmasından və az sərfiyyatla mətnin yaradılmasından danışıb.

"Video əsasında mətnin yaradılması – minimum sərfiyyat deməkdir. Çünki bu halda videoda deyilənləri mətn şəklində yazmaq kifayətdir", deyə spiker bildirib.

Fomin onu da qeyd edib ki, mətni videoya çevirmək dəfələrlə çətindir. Bu halda sadə cümlələrdən istifadə etməklə mətni qısaltmaq tələb olunur.

"Jurnalistlər tez-tez uzun və mürəkkəb cümlələr yazırlar ki, bu da mətnin oxunmasını çətinləşdirir. Bunun üçün mətni ixtisar edərək onu oxunmaq üçün daha rahat mətnə çevirəcək redaktor tələb olunur", - deyə Fomin bildirib.

Bundan sonra alınmış mətni üzündən oxumaq lazımdır. Bunu, əgər varsa, peşəkar studiyada etmək olar, amma şəxsi telefondan da istifadə etmək mümkündür.

Videonu da telefonda montaj etmək mümkündür. Bunun üçün çoxsaylı proqramlar var.

"Mətndən ən parlaq məqamları seçmək lazımdır. Onlar üçün biz keyfiyyətli şəkil və videolar axtarırıq. İkinci dərəcəli məqamları daha pis keyfiyyətdə və daha az dinamik olan videolar sırası ilə örtə bilərik. Bundan əlavə mövzuya dair şəkillərdən də istifadə etmək olar", - deyə spiker bildirib.

Bütün bunlardan əlavə, Aleksandr Fomin nələri etməyin lazım olmadığından da danışıb.

"Başqa mənbələrdən götürülmüş və ya eksklüziv, amma kiçik bir regiona aid olan xəbərlər işləmir. Birinci halda digər kanalların həmin xəbəri verməsi ehtimalı böyükdür. Bundan əlavə, bu vəziyyətdə vizualizasiya ilə bağlı problemlər olur. İkinci hala gəldikdə, "kiçik areala" aid olan xəbərlər geniş auditoriya üçün sadəcə olaraq maraqlı deyil, onlar üçün etimad doğurmur", - deyə spiker bildirib.

"SputnikPro" – Sputnik beynəlxalq xəbər agentliyi və radiosunun jurnalistlər, universitetlərin müvafiq ixtisas üzrə təhsil alan tələbələri, mətbuat xidmətlərinin əməkdaşları və digər media mütəxəssisləri üçün xarici həmkarlarla təcrübə mübadiləsinə imkan verən, media kommunikasiyaları və peşəkar əlaqələrin inkişafına yönəlmiş layihəsidir.

Müxtəlif formatlarda fəaliyyət göstərən layihədə indiyə kimi 80-dən çox ölkənin nümayəndəsi iştirak edib. "SputnikPro"-nun Azərbaycan, Belarus, Yunanıstan, Gürcüstan, Hindistan, Qırğızıstan, Türkiyə və Estoniyada üz-üzə formatda ustad dərsləri keçirilib.

Pandemiya başladıqdan sonra layihənin Moskva komandası bütün ölkələrdən olan iştirakçılar üçün açıq olan "SputnikPro onlayn mövsümünə" start verib. Ustad dərsləri rejimində mütəxəssislər jurnalistlərlə müxtəlif mövzularda ünsiyyət qurur və bu zaman ən aktual mövzuları seçməyə çalışırlar.

"SputnikPro" layihəsi ilə bağlı, spikerlərin vebinar və ustad dərslərində nə barədə danışdıqları haqda daha geniş məlumatı aşağıdakı linkə daxil olmaqla əldə etmək mümkündür:

https://www.facebook.com/SputnikProject/

7
Qan analizi, arxiv şəkli

Azərbaycanda hemofiliyanın müalicəsi: bu xəstəliyə necə qalib gəlmək olar

26
(Yenilənib 18:33 08.04.2021)
Sputnik Azərbaycan Multimedia Mətbuat Mərkəzində onlayn mətbuat konfransında Hemofiliya Xəstələrin Respublika Assosiasiyasının sədri Ayaz Hüseynov karantin rejimi şəraitində hemofiliyanın müalicəsi, xəstəliyin artım dinamikası və digər məsələlərə toxunacaq.

BAKI, 8 aprel — Sputnik. Hər il aprelin 17-si dünyada Hemofiliya Günü kimi qeyd olunur. Bu günün qeyd olunması təşəbbüsü iki məşhur beynəlxalq qurumdan – Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və Ümumdünya Hemofiliya Federasiyası tərəfindən irəli sürülüb. 17 aprel tarixi isə təşkilatçılar tərəfindən heç də təsadüfən seçilməyib: Ümumdünya Hemofiliya Federasiyasının qurucusu Frenk Şnaybel məhz həmin gün dünyaya göz açıb.

Hazırda Azərbaycan Elmi-Praktik Hemofiliya Mərkəzində yüzlərlə xəstə rəsmi qeydiyyatdadır ki, onların da yarısı məktəbəqədər və məktəb yaşlı uşaqlardır.

Bu irsi xəstəlikdən daha çox oğlan uşaqları əziyyət çəkirlər. Bundan başqa, statistika göstərir ki, Şirvan və Gəncəbasar sakinləri hemofiliyaya daha çox məruz qalırlar.

Aprelin 16-da, saat 12:00-da Sputnik Azərbaycan Multimedia Mətbuat Mərkəzi tərəfindən təşkil olunacaq onlayn mətbuat konfransında Hemofiliya Xəstələrin Respublika Assosiasiyasının sədri Ayaz Hüseynov karantin rejimi şəraitində hemofiliyanın müalicəsi, xəstəliyin artım dinamikası və digər məsələlərə toxunacaq.

Spikerə suallarınızı öncədən ivelizade@gmail.com elektron ünvanına göndərə bilərsiniz. Tədbir Sputnik Azərbaycan-ın "Facebook" səhifəsində canlı yayımlanacaq.

Əlaqə:

Telefonlar: 404-13-84/85

Ünvan: Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, 23 M, BMM-in binası, 4-cü mərtəbə, Sputnik Azərbaycan Multimedia Mətbuat Mərkəzi

26
Teqlər:
müzakirə, pandemiya, müalicə, hemofiliya
Bakı metrosunda

"Bakı Metropoliteni"ndə yeni əsaslarla qurulur

0
Təmir-baxış qanovlarında müasir idarəetmə sisteminin tətbiqi, kommutasiya sistemi mərkəzləşmiş formada yeni əsaslarla qurulur

 

BAKI, 12 aprel — Sputnik. "Bakı Metropoliteni" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin "Nərimanov" elektrik deposunda qatarların baxış-təmir sahələrində daha bir texniki yenilik tətbiq edilir. Əsaslı təmir edilərək yenidən qurulan bu sahələrin fəaliyyətinin optimallaşdırılması istiqamətində innovativ tədbirlərin həyata keçirilməsi istiqamətində mühüm işlər görülür. Bu barədə "Bakı Metropoliteni" QSC-dən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumatda bildirilib.

Qeyd olunub ki, qanovlarda qatarların hərəkətini təmin edən 825 V-luq kontakt şəbəkəsi yenidən qurulur. Başqa sözlə, şəbəkədə kommutasiya sisteminin müasirləşməsi üzrə işlər aparılır.

Məsələnin aydın olması üçün qeyd edək ki, baxış-təmir qanovlarında qatarlar 825 V-luq sabit gərginliyi olan yollardakı kimi təmas relsindən deyil, qanovlar yerləşən sahənin tavanında quraşdırılmış təmas şəbəkəsindən alır. Bu isə təhlükəsizlik qaydalarının tələbindən irəli gələn bir məsələdir.

1966-cı ildən fəaliyyətdə olan depoda kommutasiya sisteminin dəyişdirilməsi onun daha müasir və etibarlı sistemlə əvəz edilməsi deməkdir. Bununla iş şəraiti də müasir dövrün tələbinə uyğunlaşdırılır. Görülən tədbirlərlə kontakt şəbəkəsi elementləri də yenilənməklə gücləndirilir və qanovlara yüksək gərginliyin verilməsi prosesi tam avtomatlaşdırılır.

Yeni sistemin tətbiqi ilə hər qanov qarşısında xüsusi təyin edilmiş dolablar qoyulub. Bununla baxış-təmir qanovunda dayanmış qatara sabit gərginlik verilməsi üçün çevirici qolları fırlamaq əvəzinə, sadəcə, komanda düyməsini sıxmaq yetərlidir.

Layihə İtaliyanın "Ropla" şirkəti ilə əməkdaşlıq şəraitində həyata keçirilir. Hazırda 10 qanovda yüksək gərginlik şəbəkəsinin bütün avadanlıqları, idarəetmə dolabları quraşdırılıb və sistem istifadəyə verilib. Daha 7 qanovda işlərin aparılması üçün hazırlıq tədbirləri davam etdirilir və bu, qanovların əsaslı təmiri prosesi ilə paralel aparılır.

İşlər bununla tamamlanmır. Bütün qanovlarda yeni sistem eyni mərkəzdən idarə olunacaq. Bu istiqamətdə tədbirlər davam etdirilir. İdarəetmə mərkəzində iş başında olan operator otağı tərk etmədən qatarların istənilən baxış-təmir qanovuna gərginliyin verilib-çıxarılmasını avtomatik yerinə yetirə biləcək.

0